{"id":14351,"date":"2016-11-01T12:16:13","date_gmt":"2016-11-01T09:16:13","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14351"},"modified":"2017-12-14T12:30:42","modified_gmt":"2017-12-14T09:30:42","slug":"noropati-ve-yeni-yaklasimlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/noropati-ve-yeni-yaklasimlar","title":{"rendered":"N\u00f6ropati ve yeni yakla\u015f\u0131mlar"},"content":{"rendered":"

N\u00f6ropatiden mustarip insanlar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 dindirmek i\u00e7in s\u0131radan ila\u00e7lar yetersiz kal\u0131yor. Daha anlaml\u0131 a\u011fr\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131 olu\u015fturmaya d\u00f6n\u00fck \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma mevcut. A\u011fr\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 ayn\u0131 olsa da, mekanizmas\u0131ndaki olas\u0131 farkl\u0131l\u0131klar, alt gruplara \u00f6zel a\u011fr\u0131 kesiciler geli\u015ftirilmesini sa\u011flayabilir. Elbette bu, ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131 kesici m\u00fc\u015fteri havuzunun daralmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da do\u011furacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130ki y\u0131l \u00f6nce n\u00f6rolog S\u00f8ren Sindrup\u2019un ba\u015far\u0131yla tamamlanm\u0131\u015f olan klinik deneyinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok da \u015fa\u015faal\u0131 olmayan bir bi\u00e7imde kay\u0131tlara ge\u00e7irilmi\u015fti. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte gayet m\u00fctevaz\u0131 bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesiydi: Sindrup ve ekibi yeni bir \u201cmucize ila\u00e7\u201d yaratmak yerine, yaln\u0131zca halihaz\u0131rda var olan bir ilac\u0131 ba\u015fka bir amaca uygun hale getirmi\u015flerdi. Ancak baz\u0131 a\u011fr\u0131bilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 bu deneyin, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n n\u00f6ropati kaynakl\u0131 ac\u0131lara yakla\u015f\u0131m\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, kendi alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yaratma potansiyeline sahip oldu\u011fu kan\u0131s\u0131ndalar.<\/p>\n

N\u00f6ropatik a\u011fr\u0131lar denilen bu t\u00fcr kronik a\u011fr\u0131lar, d\u0131\u015f uyaranlardan gelen bilgileri alg\u0131layan, aktaran ya da i\u015fleyen sinirlerin hasar g\u00f6rmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Omurilik zedelenmesi, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 ya da kemoterapi gibi bir\u00e7ok travma b\u00f6yle bir hasara yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n

Fakat Danimarka\u2019daki Odense \u00dcniversitesi\u2019nden Sindrup ve meslekta\u015flar\u0131 duruma ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015ft\u0131lar. Hastalar\u0131, hastal\u0131klar\u0131n\u0131n te\u015fhis edilebilmesi i\u00e7in verdikleri tahlillerin ve girdikleri i\u015flemlerin sonu\u00e7lar\u0131ndan yararlanarak, semptomlar\u0131na g\u00f6re ay\u0131rd\u0131lar. Bu sayede ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, tedaviye cevap verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek olan gruba odaklanabildi. Klinik tedavi uzmanlar\u0131n\u0131n bu alanda hastalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakta zorland\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcnce, bu geli\u015fme bile ileriye do\u011fru at\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131md\u0131r. \u201cElimizdeki ila\u00e7lar her 4 ila 7 hastadan 1\u2019inde a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fiddetini y\u00fczde 50 azalt\u0131yor\u201d diyor Londra, Kraliyet Koleji\u2019nde a\u011fr\u0131bilim \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Andrew Rice, \u201cki en iyi ila\u00e7lardan bahsediyoruz, o y\u00fczden durum pek de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil.\u201d<\/p>\n

Semptomlar\u0131n incelenmesi ile n\u00f6ropatiye yol a\u00e7m\u0131\u015f olan sinir hasar\u0131na dair ipu\u00e7lar\u0131 edinilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen a\u011fr\u0131bilimcilerin say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e art\u0131yor. Bu noktada Roma\u2019daki Sapienza \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6rolog Giorgio Cruccu, n\u00f6rolojinin ba\u015fka bir alan\u0131na g\u00f6nderme yap\u0131yor. \u201cSara (epilepsi) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n evrensel bir tedavisi yoktur\u201d diyor. Hatta \u201ctedavi ge\u00e7irilen krizin bi\u00e7imine ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d. A\u011fr\u0131, t\u0131bbi ba\u011flamda zorlay\u0131c\u0131 bir hedeftir. Doktorlar, hastan\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bir yorum yapabilmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemlerden ziyade, yine hastan\u0131n s\u00f6z\u00fcne g\u00fcvenmek durumundad\u0131r. Fakat uzmanlar, bu alanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n somut, nicel niteliklerini art\u0131rmak ad\u0131na daha karma\u015f\u0131k tan\u0131 ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Belki de b\u00f6ylelikle bu hasta pop\u00fclasyonunu daha kan\u0131ta dayal\u0131 bir tedavi s\u00fcrecine aktarmak m\u00fcmk\u00fcn olacak.<\/p>\n

\"\"
2) A\u011fr\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131 ayn\u0131 olsa da, a\u011fr\u0131 mekanizmalar\u0131 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steriyor olabilir mi? A\u011fr\u0131bilimcilerin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n odakland\u0131\u011f\u0131 noktalardan biri de bu.<\/figcaption><\/figure>\n

A\u011fr\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 ayn\u0131 olsa da, mekanizmalar\u0131 farkl\u0131 olabilir mi?<\/strong><\/p>\n

A\u011fr\u0131, ilk olarak \u201cnosisept\u00f6r\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lan derinin alt\u0131ndaki \u00e7evresel a\u011fr\u0131 resept\u00f6rleri ile alg\u0131lan\u0131r. Nosisept\u00f6rler, \u0131s\u0131 ya da mekanik travma gibi hasara sebep olabilecek d\u0131\u015f etkenlere tepki g\u00f6sterir: \u00d6zelle\u015fmi\u015f sinir lifleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6nce omurili\u011fe, oradan da beyne sinyal g\u00f6nderirler. Bu s\u00fcrecin herhangi bir \u015fekilde aksamas\u0131 uzun s\u00fcreli a\u011fr\u0131ya yol a\u00e7abilmektedir. Ancak a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fiddeti ve hissiyat\u0131, alt\u0131nda yatan nedene ba\u011fl\u0131 olarak yak\u0131c\u0131 a\u011fr\u0131 \u015foklar\u0131ndan, hissizlik veya kar\u0131ncalanmaya kadar uzanan olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede de\u011fi\u015fmektedir. B\u00fct\u00fcn hasarlar ayn\u0131 semptomlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaz. \u00d6rne\u011fin, zona hastal\u0131\u011f\u0131 sonras\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren \u201cu\u00e7uk sonras\u0131 n\u00f6ralji\u201dden (post-herpetic neuralgia) mustarip olan insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun a\u011fr\u0131lar\u0131, anl\u0131k elektrik \u015fokuna benzerken kimileri allodini, yani kuma\u015f\u0131n deriye s\u00fcrt\u00fcnmesi gibi fiziksel temaslarda a\u011fr\u0131 ya\u015farlar. Ge\u00e7ti\u011fimiz 20 y\u0131lda, klinik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00a0semptomlar\u0131n a\u011fr\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u201cAsl\u0131nda literat\u00fcrdeki \u00e7e\u015fitli n\u00f6ropatik a\u011fr\u0131 vakalar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, farkl\u0131 a\u011fr\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dair ipu\u00e7lar\u0131na rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. A\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n \u2018kayna\u011f\u0131\u2019 ayn\u0131, ancak a\u011fr\u0131 mekanizmalar\u0131 farkl\u0131 olan hastalardan bahsediliyor\u201d diyor Christoph Maier. Kendisi Almanya, Bochum Bergmannsheil \u00dcniversite Hastanesi\u2019nde a\u011fr\u0131bilim uzman\u0131. \u201c\u015eimdi, bu varsay\u0131m\u0131n do\u011fru oldu\u011funu biliyoruz.\u201d<\/p>\n

E\u011fer farkl\u0131 semptomlar ger\u00e7ekten, ac\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan farkl\u0131 mekanizmalar\u0131n g\u00f6stergesiyse, ayn\u0131 gruptaki hastalar\u0131n, ayn\u0131 ila\u00e7lara neden farkl\u0131 tepkiler g\u00f6sterdiklerini a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u00dcstelik tedavilerin de ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evede geli\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Fransa, Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6rolog Nadine Attal \u201cDo\u011frudan do\u011fruya olmasa da a\u011fr\u0131 mekanizmalar\u0131na dair bir ipucu elde edebilmek i\u00e7in semptomplara dayal\u0131 bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u201d diyor. Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z on y\u0131lda, \u201cpainDETECT\u201d ve \u201cDouleur Neuropathique 4\u201d gibi anketler haz\u0131rland\u0131. Anketlerin amac\u0131, sinir hasar\u0131ndan kaynaklanan a\u011fr\u0131lar\u0131n di\u011ferlerinden fark\u0131n\u0131 ortaya koyman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hastalar\u0131n alt gruplara ayr\u0131labilmesi i\u00e7in daha detayl\u0131 bir \u201cn\u00f6ropatik a\u011fr\u0131 semptomu listesi\u201d (NPSI) olu\u015fturmak. Hastalar\u0131n yaln\u0131zca birka\u00e7 dakikada cevaplayabildikleri bu sorular\u0131n a\u011fr\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve \u015fiddetinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda g\u00fcvenilir bir y\u00f6ntem oldu\u011fu ise kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n

Ancak anketler a\u011fr\u0131y\u0131 nesnel bir bi\u00e7imde \u00f6l\u00e7emedikleri gibi, a\u011fr\u0131y\u0131 tetikleyen fakt\u00f6rleri de tek tek ortaya koyam\u0131yor. B\u00f6ylesi verilerin elde edilebilmesi i\u00e7in Maier ve Alman N\u00f6ropatik A\u011fr\u0131 Ara\u015ft\u0131rma A\u011f\u0131\u2019na (DFNS) ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan di\u011fer baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u201cnicel duyumsal \u00f6l\u00e7\u00fcm\u201d (QST) ad\u0131 verilen standart bir de\u011ferlendirmeler dizisi tasarlad\u0131lar. QST esnas\u0131nda a\u011fr\u0131n\u0131n \u0131s\u0131l uyaranlara ba\u011fl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in so\u011fuk ve s\u0131cak test \u00e7ubuklardan derinin dokunmaya olan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in k\u0131l benzeri ince iplik\u00e7iklere kadar bir\u00e7ok farkl\u0131 ara\u00e7 kullan\u0131l\u0131yor. \u201cAlladonisi olan biri i\u00e7in iplik\u00e7ikler bile ac\u0131 verici olacakt\u0131r\u201d diyor Ian Gilron; kendisi Kanada, Kingston\u2019daki Queen\u2019s \u00dcniversitesi\u2019nde anestezi uzman\u0131. QST, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara ac\u0131 verici uyaranlar\u0131 alg\u0131layan k\u00fc\u00e7\u00fck liflerden, b\u00fcy\u00fck olup hareket ve titre\u015fimleri alg\u0131layanlara kada,r farkl\u0131 t\u00fcrlerdeki duyu sinirlerinin tepkilerini \u00f6l\u00e7me imk\u00e2n\u0131 sunuyor. Her ne kadar QST klinik ara\u015ft\u0131rma uzmanlar\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131 semptomlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mesini ve de\u011ferlendirmesini sa\u011flasa da, do\u011fru uygulanabilmesi i\u00e7in yo\u011fun i\u015fg\u00fcc\u00fc ve uzun bir e\u011fitim s\u00fcreci gerekiyor. Ayr\u0131ca, tepkilerin bireyden bireye de\u011fi\u015fmesi, hatta ayn\u0131 bireyin fark\u0131 a\u011fr\u0131 tepkileri verebiliyor olmalar\u0131 QST\u2019nin ki\u015fisel tan\u0131lar koymaktan ziyade, bir pop\u00fclasyondaki alt gruplar\u0131 tespit etmeye uygun oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

A\u011fr\u0131 b\u00f6lgesindeki deriden al\u0131nan kesitler, dokusal d\u00fczlemde neler oldu\u011funun daha detayl\u0131 bir resmini \u00e7iziyor. \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck liflerin kayboldu\u011funu, do\u011frudan \u00fcst derideki a\u00e7\u0131k sinir u\u00e7lar\u0131n\u0131 sayarak g\u00f6rebilirsiniz\u201d diyor Cruccu. Ayn\u0131 zamanda, sinirlerin teker teker i\u015flevlerini ne kadar yerine getirebildiklerini \u00f6l\u00e7en testleri de savunuyor. Cruccu\u2019ya g\u00f6re bu t\u00fcr teknikler\u00a0 \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6nyarg\u0131lardan ar\u0131nm\u0131\u015f nesnel \u00f6l\u00e7\u00fcmler sa\u011fl\u0131yor.\u201d B\u00f6ylesi n\u00f6rofizyolojik testler sinirsel hasar\u0131n niteli\u011fini ortaya \u00e7\u0131karabiliyor olsalar da, uygulanabilmeleri i\u00e7in hem \u00f6zel ve pahal\u0131 ekipmanlar hem de uzmanl\u0131k gerektiriyor. Ayr\u0131ca baz\u0131 daha \u00e7a\u011fda\u015f aletlerin t\u0131bbi kullan\u0131ma uygunluklar\u0131 hen\u00fcz onaylanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n

A\u011fr\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131nda yeni alt gruplar<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar te\u015fhislere dair d\u00fczenlemelerin nas\u0131l yenilenmesi gerekti\u011fine hen\u00fcz karar veremiyorlar. Ancak ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, a\u011fr\u0131 semptomlar\u0131n\u0131n daha derinlemesine incelenmesi ile daha etkin bir bak\u0131m\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesini destekliyor. \u00d6rne\u011fin Sindrup\u2019un klinik deneyinde, farkl\u0131 n\u00f6ropatik travmalar ge\u00e7irmi\u015f bir\u00e7ok hasta \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f da olsa, ila\u00e7 etkinli\u011finin tahmin edilmesini sa\u011flayabilecek ortak \u00f6zelliklerin belirlenmesinde QST (nicel duyumsal \u00f6l\u00e7\u00fcm) kullan\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bulgular\u0131na g\u00f6re s\u0131cakl\u0131\u011fa ya da fiziksel temasa a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 hale gelmi\u015f olan (huzursuz\/irritabl nosisept\u00f6r fenotipi olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz) sinirlerin antikonv\u00fclsan (istem d\u0131\u015f\u0131 kas\u0131lmalar\u0131 \u00f6nleyen) bir ila\u00e7 olan okskarbazepin sayesinde a\u011fr\u0131dan kurtulma olas\u0131l\u0131klar\u0131, o kadar hasssas olmayan t\u00fcrdekilerin rahatlama olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131ndan y\u00fcksek. Mekanik ba\u011flamda incelendi\u011finde de b\u00f6yle bir tepkinin g\u00f6r\u00fclmesi mant\u0131kl\u0131: Sindrup ve meslekta\u015flar\u0131 sinir sinyallerinin iletilmesinden sorumlu olan, ayn\u0131 zamanda hassas nosisept\u00f6rlere sahip hastalarda b\u00fcy\u00fck ihtimalle hiperaktif olan, sodyum kanal proteinlerinin oksakarbazepin taraf\u0131ndan engellendi\u011fini g\u00f6zlemledi.<\/p>\n

Bahsetti\u011fimiz deney, hastalar\u0131 yaln\u0131zca a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re se\u00e7en say\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmadan biri. Yine de benzer teknikleri geriye d\u00f6n\u00fck uygulam\u0131\u015f olan \u00e7al\u0131\u015fmalar da mevcut. A\u011fr\u0131 resept\u00f6rlerindeki yanmay\u0131 \u00f6nleyen botulinum toksin A \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmada toplanan QST verilerini ve deri kesitlerini inceleyen Attal ve meslekta\u015flar\u0131, allodinisi ve \u00fcst derisinde a\u011fr\u0131y\u0131 alg\u0131layan sinir iplik\u00e7ikleri daha yo\u011fun olan insanlar\u0131n bu t\u00fcr bir tedavinin daha \u00e7ok yarar\u0131n\u0131 g\u00f6recekleri sonucuna vard\u0131lar. Attal\u2019\u0131n Versailles\u2019daki meslekta\u015flar\u0131ndan biri olan Didier Bouhassira\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir grup da \u00f6nceden, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya konu olan bir n\u00f6ropatik a\u011fr\u0131 kesiciyle yap\u0131lan ba\u015far\u0131s\u0131z deneylere kat\u0131lm\u0131\u015f olan 1200 hastaya ait verilerin incelendi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rma raporunu yay\u0131mlamaya haz\u0131rlan\u0131yor. Bulgular, daha iyi bir hasta-ila\u00e7 e\u015fle\u015ftirmesi i\u00e7in umut vaat ediyor. Bu sayede semptom profilleri, daha ak\u0131ll\u0131ca bir deney planlamas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na ve doktorlar\u0131n daha\u00a0 do\u011fru tedaviler tavsiye etmesine yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n

Bir\u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131dan bak\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f veri setlerinin birle\u015ftirilmesi de bu s\u00fcrecin geli\u015ftirilmesinde etkili olabilir. Bu y\u00f6nde \u00e7abalayan bir n\u00f6rolog olan, Boston\u2019daki Beth Israel Deaconess T\u0131p Merkezi\u2019nden Roy Freeman ve meslekta\u015flar\u0131 ge\u00e7mi\u015f deneylere ait QST ve NPSI verilerini inceleyerek farkl\u0131 gruplardaki hastalara ili\u015fkin d\u00f6rt farkl\u0131 a\u011fr\u0131 semptomu modeli belirlediler. Bu profiller geli\u015ftirilerek ileride belli ba\u015fl\u0131 n\u00f6ropatik hasarlar\u0131n te\u015fhisinde bir parmak izi gibi kullan\u0131lacak hale getirilebilir. Bunun bir \u00f6rne\u011fi, bas\u0131n\u00e7 ya da so\u011fuk gibi net tetikleyicilerin, batma ya da kar\u0131ncalanma gibi a\u011fr\u0131 hissiyatlar\u0131 ile aralar\u0131ndaki ili\u015fkiyi kurmak olabilir.<\/p>\n

\"\"
Soldan sa\u011fa do\u011fru, f\u0131r\u00e7a benzeri bir iplik, bat\u0131r\u0131lan i\u011fne ve \u0131s\u0131 uyaran\u0131n\u0131n, niceliksel duyarl\u0131l\u0131k testi protokol\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak a\u011fr\u0131 duyarl\u0131l\u0131k testinde kullan\u0131lmas\u0131. \u00a9Christoph Maier.<\/figcaption><\/figure>\n

Daha uyumlu a\u011fr\u0131-ila\u00e7 e\u015fle\u015fmesi gerekli…<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu t\u00fcr ba\u011flant\u0131lar\u0131n, a\u011fr\u0131l\u0131 hastal\u0131klar\u0131n k\u00f6keni hakk\u0131nda baz\u0131 \u015feyleri ayd\u0131nlataca\u011f\u0131n\u0131 umuyor. DFNS ve Yenilik\u00e7i Ecza Giri\u015fimi (IMI) adl\u0131 kamu-\u00f6zel organizasyonu taraf\u0131ndan olu\u015fturulan, Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck hasta kay\u0131t idarelerinden biri bu t\u00fcr modellerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in geni\u015f olanaklar sunuyor. \u201c4000 civar\u0131 hasta kayd\u0131m\u0131z var\u201d diyor, veritaban\u0131n\u0131 IMI\u2019nin \u201cEuropain\u201d adl\u0131 projesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00f6neten Maier. \u201cKay\u0131tlar, somatosensori profiller, klinik veriler, QST verileri, mikroskopiye ve deri biyopsisine dair veriler, kimi zaman da genetik veriler i\u00e7eriyor.\u201d<\/p>\n

Kavram kan\u0131tlama i\u00e7in elimizde yaln\u0131zca bir avu\u00e7 deney de olsa, Amerika tabanl\u0131 \u201cKlinik Deneylerde Metot, \u00d6l\u00e7\u00fcm ve A\u011fr\u0131 De\u011ferlendirmesi\u201d (IMMPACT) giri\u015fimi dahil, bir\u00e7ok birlik, klinik deneylerinde bu fenotip belirleyici ara\u00e7lar\u0131 kullanmay\u0131 planl\u0131yor. \u015eimdilik en b\u00fcy\u00fck ilgiyi g\u00f6steren akademik kesim; ila\u00e7 firmalar\u0131 b\u00f6yle y\u00fcksek bir masrafa girmeden \u00f6nce \u00e7ok daha sa\u011flam kan\u0131tlar bekliyor. Daha detayl\u0131 testler yap\u0131lmas\u0131n\u0131n, ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131 kesicileri satabilece\u011fi m\u00fc\u015fteri havuzlar\u0131n\u0131 daraltmas\u0131 da her zaman i\u00e7in olas\u0131l\u0131klar dahilinde. \u201c\u00d6rne\u011fin \u2018u\u00e7uk sonras\u0131 n\u00f6ralji\u2019 i\u00e7in onay alacaklar\u0131 yerde, yaln\u0131zca \u2018allodinili u\u00e7uk sonras\u0131 n\u00f6ralji\u2019 i\u00e7in onay alabilecekler\u201d diyor Rice.<\/p>\n

Her \u015fekilde, Cruccu\u2019ya g\u00f6re, uygun fiyatl\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olan bir y\u00f6ntem olarak k\u0131sa anketleri kullanan deneylerin say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Neticede bir deney ba\u015far\u0131s\u0131z da g\u00f6z\u00fckse, deney esnas\u0131nda toplanan veriler, ileride ila\u00e7 etkinli\u011finin incelenebilece\u011fi alt gruplar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Maier\u2019e g\u00f6re Sindrup\u2019unki gibi bulgular, bir\u00e7ok \u201cba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u201d alt\u0131nda ba\u015far\u0131n\u0131n yat\u0131yor oldu\u011funu g\u00f6steriyor: Tedaviye kar\u015f\u0131l\u0131k veren az say\u0131da insan, a\u011fr\u0131lar\u0131 denenmekte olan tedavi y\u00f6ntemi ile denk d\u00fc\u015fmeyen bir y\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde kaybolup gidiyor.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lmakta olan te\u00e7hizatla elde edilen veriler, n\u00f6ropatik a\u011fr\u0131lar\u0131n tedavisiyle ilgilenen klinik tedavi uzmanlar\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca basit birer y\u00f6nlendirme niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Ancak etkili tedavilerin ne kadar seyrek oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, en m\u00fctevaz\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n bile etkisi kat kat b\u00fcy\u00fcyor; \u00f6zellikle de yeni nesil a\u011fr\u0131 kesicilerin \u00fcretim planlamas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda. \u201cBir ilaca kimin en iyi tepkiyi g\u00f6sterece\u011fini bilmenin bir yolunu bulup bir deneyde yaln\u0131zca bu konuya odaklanmak\u201d diyor Rice \u201csihir gibi bir \u015fey olurdu.\u201d<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

1) Demant, D. T. et al., (2014).; Pain<\/em> 155, 2263-2273.<\/p>\n

2)Attal, N. et al., (2016), Lancet Neurol<\/em>, 15, 555-565.<\/p>\n

3)Freeman, R., Baron, R., Bouhassira, D., Cabrera, J. & Emir, B. (2014); Pain<\/em> 155, 367-376.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

N\u00f6ropatiden mustarip insanlar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 dindirmek i\u00e7in s\u0131radan ila\u00e7lar yetersiz kal\u0131yor. Daha anlaml\u0131 a\u011fr\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131 olu\u015fturmaya d\u00f6n\u00fck \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma mevcut. A\u011fr\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 ayn\u0131 olsa da, mekanizmas\u0131ndaki olas\u0131 farkl\u0131l\u0131klar, alt gruplara \u00f6zel a\u011fr\u0131 kesiciler geli\u015ftirilmesini sa\u011flayabilir. Elbette bu, ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131 kesici m\u00fc\u015fteri havuzunun daralmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da do\u011furacakt\u0131r.   \u0130ki y\u0131l \u00f6nce n\u00f6rolog S\u00f8ren Sindrup\u2019un ba\u015far\u0131yla […]<\/p>\n","protected":false},"author":865,"featured_media":14352,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[190,21,1464,35],"tags":[1624,1631,445,1630,1521],"class_list":["post-14351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-153-sayi","category-biyoloji","category-dosya","category-noroloji","tag-agri","tag-hastalik","tag-ilac","tag-noropati","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t