{"id":14371,"date":"2016-11-01T12:55:15","date_gmt":"2016-11-01T09:55:15","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14371"},"modified":"2017-12-14T13:04:12","modified_gmt":"2017-12-14T10:04:12","slug":"plasebo-durust-dolandiricilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/plasebo-durust-dolandiricilik","title":{"rendered":"Plasebo: D\u00fcr\u00fcst doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k"},"content":{"rendered":"

Plasebolar\u0131n (tedavi edici bile\u015fen i\u00e7ermeyen ila\u00e7lar) nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik daha a\u00e7\u0131k bir kavray\u0131\u015fla donanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, etken olmayan maddelerin kronik a\u011fr\u0131lar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. <\/em><\/p>\n

Ted Kaptchuk, Nisan ay\u0131nda Porto\u2019da d\u00fczenlenen \u201cBeynin Ard\u0131nda ve \u00d6tesinde\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sempozyumda, y\u00fczlerce fizik\u00e7iye ve biliminsan\u0131na hitap etti. Dakikalar i\u00e7inde, kahkaha dalgalar\u0131 konferans salonu i\u00e7inde yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Boston, Massachusetts\u2019deki Harvard T\u0131p Okulu\u2019nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Kaptchuk, doktorun hastaya re\u00e7ete uzatt\u0131\u011f\u0131 bir karikat\u00fcr\u00fc dinleyicilere g\u00f6steriyordu. Beyaz \u00f6nl\u00fckl\u00fc doktor, \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnen hastas\u0131na \u201cBu plaseboyu alman\u0131 istiyorum\u201d diyordu. \u201cE\u011fer durumunda iyile\u015fmez olmazsa, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fc verece\u011fim.\u201d Kahkahalar, hastay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a aldat\u0131c\u0131 ila\u00e7larla tedavi etmenin abs\u00fcrdl\u00fc\u011f\u00fcne verilen bir yan\u0131tt\u0131. Tan\u0131m gere\u011fi, plasebolar etken bile\u015fen i\u00e7ermiyor. Bundan dolay\u0131, farkl\u0131 plasebolar\u0131n farkl\u0131 etkilerde bulunmas\u0131 bir yana, kimilerinin bunu bilerek kullanmas\u0131na ra\u011fmen fayda g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesi anlams\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat, Kaptchuk dinleyicilerini olay\u0131 ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet etti. Do\u011fru plasebolar\u0131n i\u015f g\u00f6rebilece\u011finde ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n di\u011ferlerinden ger\u00e7ekten daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funda \u0131srar etti.<\/p>\n

Kaptchuk\u2019un deneyleri, ba\u015fta a\u011fr\u0131 duyanlar olmak \u00fczere, hastalar\u0131n bak\u0131m\u0131nda en iyi yolun ne oldu\u011funa dair baz\u0131 \u00f6n kabulleri tersine \u00e7eviriyor. Plasebo tepkilerinin mekanizmas\u0131na dair 40 y\u0131ll\u0131k incelemenin ard\u0131ndan, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar etkisiz haplar\u0131n klinik denemelerde sadece birer negatif kontrol olmaktan fazlas\u0131 olduklar\u0131 arg\u00fcman\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyor. Plasebolar, kendi ba\u015flar\u0131na da da bir tedavi olabilir.<\/p>\n

\"\"
Yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, plasebo al\u0131m\u0131n\u0131n beynin duygu ve de\u011ferlendirmeyle ilgili iki b\u00f6lgesindeki faaliyetin artmas\u0131na sebep oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Bir teze g\u00f6re, plasebolar ki\u015finin a\u011fr\u0131y\u0131 tekrar de\u011ferlendirmesine yol a\u00e7\u0131yor ve a\u011fr\u0131 art\u0131k ki\u015fi i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi ifade etmemeye ba\u015fl\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n

Plasebonun etken bile\u015feni, psikolojik tepki mi?<\/strong><\/p>\n

Plasebo etkisine dair modern d\u00fc\u015f\u00fcnce 1955 y\u0131l\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. ABD\u2019li hekim Henry Beecher, 15 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 inceleyip, hastalar\u0131n \u015fikayeti ne olursa olsun, yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinin plasebolara belirgin yan\u0131tlar verdi\u011fi sonucuna vard\u0131.(1) <\/sup>Bug\u00fcn plasebo etkisi iyi bilinmektedir; \u00f6zellikle a\u011fr\u0131 gibi \u00f6znel ifadelere dayal\u0131 haller i\u00e7in.<\/p>\n

Herhangi birinin klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda daha iyi hissedebilmesinin bir\u00e7ok nedeni vard\u0131r. Genellikle, semptomlar zaman i\u00e7inde hafifler, ya da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 memnun etmek i\u00e7in durumlar\u0131nda bir geli\u015fme bildiriyor olabilir. Bu y\u00fczden, plasebo tepkileri \u00e7o\u011funlukla yan\u0131lt\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat \u015fimdi, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, plasebo etkilerinin tamamen ger\u00e7ek olabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Turin \u00dcniversitesi\u2019nden plasebo ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Fabrizio Benedetti, 1978 y\u0131l\u0131nda n\u00f6robilimci Jon Levine taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya i\u015faret ederek(2) <\/sup>\u015f\u00f6yle diyor: \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma plasebo biyolojisinin do\u011fu\u015f an\u0131n\u0131 temsil ediyor.\u201d<\/p>\n

Levine ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, ameliyat ge\u00e7iren hastalara damar yoluyla (intraven\u00f6z, IV) salin inf\u00fczyonlar\u0131 uygulad\u0131lar ve hastalara bunun morfin oldu\u011funu s\u00f6ylediler. Sonucunda, hastalar\u0131n \u00fc\u00e7te biri a\u011fr\u0131lar\u0131nda kayda de\u011fer azalma oldu\u011funu bildirdi. Daha sonra, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beyindeki opioid resept\u00f6rlerine ba\u011flanarak morfin gibi a\u011fr\u0131 kesicileri bloke eden nalokson bile\u015fenini gizli olarak inf\u00fczyona (damardan verilen \u00e7\u00f6zeltiye) eklediler ve hastalar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 tekrar ba\u015flad\u0131. B\u00f6ylelikle Levine, plasebo etkisinin biyokimyasal olarak bloke edilebilece\u011fini g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma devrim niteli\u011findeydi; \u00e7\u00fcnk\u00fc hastalar a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n plasebolarla hafifledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmedi ya da ona g\u00f6re davranmad\u0131. A\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n yitimi, endorfin olarak adland\u0131r\u0131lan endojen opioidlerin beyinde sal\u0131n\u0131m\u0131yla y\u00f6nlendirilen, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve fiziksel bir de\u011fi\u015fimi yans\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n

Bu bulgu, onlarca beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ara\u015ft\u0131rmas\u0131 taraf\u0131ndan da do\u011fruland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar \u015funu g\u00f6steriyordu: Plasebo a\u011fr\u0131 kesicilere yan\u0131t olarak endorfinlerin opioid resept\u00f6rlere artan ba\u011flan\u0131m\u0131 ve beynin a\u011fr\u0131 i\u015fleme b\u00f6l\u00fcmlerinde azalan etkinlik.(3)<\/sup><\/p>\n

Endorfinler, ilgili tek n\u00f6rotransmitter (sinirler aras\u0131nda iletimi sa\u011flayan beyin kimyasallar\u0131) t\u00fcr\u00fc de\u011fil. Plasebolar endokanabioidleri (kenevirin psikoetken bile\u015fenleri ile ayn\u0131 resept\u00f6rlere ba\u011flan\u0131r) ya da dopamini aktive edebilir, ya da prostaglandin (kan damarlar\u0131n\u0131 a\u00e7ar ve a\u011fr\u0131ya hassasiyeti art\u0131r\u0131r) seviyesini d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Benedetti\u2019ye g\u00f6re, genel olarak plasebolar ila\u00e7lar taraf\u0131ndan mod\u00fcle edilen biyokimyasal yollarla ayn\u0131 yollar\u0131 mod\u00fcle edebiliyor.<\/p>\n

Kaptchuk\u2019a g\u00f6re de, etkisiz maddeler elbette biyolojik de\u011fi\u015fimler yaratamaz. Bir plasebonun etken bile\u015feni, ki\u015finin tedavi oldu\u011funa dair psikolojik tepkisidir. Colorado Boulder \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6robilimci Tor Wager de buna kat\u0131l\u0131yor. Onun fonksiyonel manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (fMRI) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, a\u011fr\u0131ya maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilgili beyin b\u00f6lgelerinin aktivitesinin plasebolar taraf\u0131ndan azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilkler aras\u0131nda. Fakat a\u011fr\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nce, fMRI taramalar\u0131 farkl\u0131 bir \u015fey g\u00f6sterdi. Plasebo al\u0131m\u0131 beynin duygu ve de\u011ferlendirmeyle ilgili iki b\u00f6lgesindeki faaliyetin artmas\u0131na sebep oluyordu: Prefrontal korteks ve ventral striyatum. Wager\u2019a g\u00f6re, plasebolar a\u011fr\u0131y\u0131 tekrar de\u011ferlendirmeye neden oluyor ve a\u011fr\u0131 art\u0131k ki\u015fi i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi ifade etmiyor.<\/p>\n

Yoksa plasebo tepkiler, fizyolojik ko\u015fullanma m\u0131 yarat\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

Plasebolar, a\u011fr\u0131m\u0131z\u0131n ne kadar iyi ya da k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131na dair beklentileri etkiliyor. Bu beklenti, tedavinin nas\u0131l olaca\u011f\u0131na dair s\u00f6ylenenlerden ve onun mahiyetinden etkileniyor. \u0130nvazif tedaviler (ameliyat ya da akupunktur gibi) daha m\u00fctevaz\u0131 g\u00f6r\u00fcnen m\u00fcdahalelere (ila\u00e7 gibi) k\u0131yasla daha b\u00fcy\u00fck plasebo tepkileri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ayr\u0131ca, hekimin yakla\u015f\u0131m\u0131 gibi sosyal fakt\u00f6rler de hastan\u0131n semptomlar\u0131n\u0131 etkileyebiliyor.(4, 5) <\/sup><\/p>\n

Fakat \u015fimdi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor ki, plasebo tepkiler de \u00f6\u011frenilebilir. T\u0131pk\u0131 Rus fizyolog Ivan Pavlov taraf\u0131ndan yap\u0131lan deneylerde, k\u00f6peklerin yemekle e\u015fle\u015fmi\u015f zile salya salg\u0131layarak tepki vermesi gibi, benzer mekanizmalar\u0131n plasebo tepkileri de y\u00f6netti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Daha \u00f6nceden ise tepkilerin sadece bilin\u00e7li beklentilere dayand\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, g\u00f6n\u00fcll\u00fclere \u00e7e\u015fitli dozlarda ger\u00e7ek a\u011fr\u0131 kesiciler vermek ya da gizlice deneyde kullan\u0131lan a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fiddetini d\u00fc\u015f\u00fcrmek, ayn\u0131 uyarana verilen, takip eden plasebo tepkilerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve tutarl\u0131 yap\u0131yor. Benedetti bu s\u00fcreci \u201c\u00f6n ko\u015fullanma\u201d olarak adland\u0131r\u0131yor. O ve Maryland \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6robilimci Luana Colloca, g\u00f6n\u00fcll\u00fclere elektrik \u015foku uygulad\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6n ko\u015fullanma, plasebo ile g\u00f6r\u00fclen ortalama a\u011fr\u0131 gideriminin be\u015f kat fazlas\u0131 bir sonu\u00e7 verdi.(6)<\/sup><\/p>\n

Baz\u0131 durumlarda, benzeri \u00f6\u011frenilmi\u015f s\u00fcre\u00e7ler bilin\u00e7li beklentilere \u00fcst\u00fcn gelebilir. Wager ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, \u00f6n ko\u015fullanman\u0131n d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, hastalar\u0131n plasebo ald\u0131klar\u0131n\u0131 biliyor olmalar\u0131na ra\u011fmen, etkisiz bir kremle a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.(7)<\/sup> Wager, sonu\u00e7ta ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc beynin \u00f6\u011frendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Farkl\u0131 ila\u00e7 hat\u0131ralar\u0131 farkl\u0131 n\u00f6rokimyasal yollar\u0131 tetikleyebilir. Benedetti, baz\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri morfinle di\u011ferlerini de non-opioid a\u011fr\u0131 kesici ketorolak ile \u00f6n ko\u015fulland\u0131rarak, bu etkiyi g\u00f6sterdi.(8) <\/sup>Morfin grubundaki takip eden plasebo tepkisi endorfin sal\u0131n\u0131m\u0131 i\u00e7eriyordu, ketorolak grubunda ise endokanabinoidler arac\u0131l\u0131k ediyordu. Benedetti\u2019ye g\u00f6re bu, t\u00fcm plasebolar\u0131n denk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\"\"
Plasebo \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olumlu olmaya devam ederse, a\u00e7\u0131k\u00e7a re\u00e7etelendirilen plasebolar t\u0131bbi bak\u0131m\u0131n rutin bir par\u00e7as\u0131 haline gelebilir.<\/figcaption><\/figure>\n

A\u00e7\u0131k etiketli plasebo tedavisi<\/strong><\/p>\n

Kilit soru ise, bu ila\u00e7 benzeri plasebo tepkilerinin t\u0131bbi bak\u0131mda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131. Beklentileri y\u00fckseltecek bir dil kullanmak ya da doktorla hasta aras\u0131ndaki sosyal ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek gibi tedbirler hastalara fayda sa\u011flayabilir.(4) <\/sup>Ama ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar daha \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclememi\u015f bir \u015fey \u00f6neriyor: Plasebolar\u0131n kendisi i\u00e7in bir rol.<\/p>\n

Colloca, \u00f6\u011frenme mekanizmalar\u0131ndan yararlanarak, plasebolar\u0131n kand\u0131rmaca olmadan verilebilece\u011fini ve ila\u00e7 tedavisi miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015febilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, bir doktor kabar\u0131k bir ila\u00e7 listesi i\u00e7in re\u00e7ete yaz\u0131p, hastaya bu listenin hem ila\u00e7 hem de plasebo i\u00e7erdi\u011fini belirterek, hangisinin hangisi oldu\u011funu s\u00f6ylememek kayd\u0131yla verebilir. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Colloca ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, uykusuzluk, otoimm\u00fcn rahats\u0131zl\u0131klar, a\u011fr\u0131 gibi ko\u015fullar\u0131 i\u00e7eren ve benzer teknikler kullanan 22 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 inceledi.(9) <\/sup>Ula\u015ft\u0131klar\u0131 sonu\u00e7 ise bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n potansiyel yan etkileri (bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 da ko\u015fullanm\u0131\u015f tepkiler olmas\u0131na ra\u011fmen) azaltt\u0131\u011f\u0131, ila\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve zehirlenme gibi sorunlar\u0131 s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc oldu.<\/p>\n

Benedetti bu fikri seviyor. Ona g\u00f6re, bu klinik pratikteki en iyi plasebo uygulamalar\u0131ndan biri. Parkinson rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bulunan baz\u0131 hastalar\u0131n, apomorfin ilac\u0131yla \u00f6n ko\u015fulland\u0131r\u0131larak plaseboya aktif ila\u00e7lara verdikleri kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tepki verdiklerini; \u015eubat ay\u0131nda yay\u0131mlanan bir deneyle kan\u0131tlad\u0131.(10) <\/sup>S\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re, ila\u00e7lar\u0131n ve plasebolar\u0131n birbirini izlemesi tolerans geli\u015ftirmeyi geciktiriyor.<\/p>\n

Kaptchuk bir ad\u0131m daha \u00f6teye gidiyor. Kronik a\u011fr\u0131 gibi plasebo etkisinin y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda ila\u00e7lar \u00e7ok etkili olmuyor ve baz\u0131 dezavantajlar da i\u00e7eriyor. Kaptchuk, bazen ila\u00e7 tedavisini terk edip a\u00e7\u0131k olarak plasebo vermek gerekti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Kaptchuk, 2010\u2019da hassas ba\u011f\u0131rsak sendromu (IBS) \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 bir plasebo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla man\u015fetlerde yer ald\u0131.(11) <\/sup>Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalara \u015feker kaps\u00fclleri ald\u0131klar\u0131 s\u00f6yleniyordu. \u201cTarih boyunca, plasebolar\u0131n i\u015f g\u00f6rebilmesi i\u00e7in gizli olmas\u0131 ve hastan\u0131n aldanmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu varsay\u0131ld\u0131\u201d diyor Kaptchuk. \u201cBen de hastalara d\u00fcr\u00fcst\u00e7e plasebolar\u0131n i\u015fe yarayabilece\u011fini ve buna bir \u015fans vermelerini s\u00f6ylemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\u201d Sonu\u00e7lar sars\u0131c\u0131yd\u0131. Bilerek \u015feker kaps\u00fcl\u00fc alan hastalar\u0131n y\u00fczde 59\u2019u, tedavi d\u0131\u015f\u0131 gruptaki y\u00fczde 35\u2019lik orana k\u0131yasla, semptomlar\u0131nda yeterli bir hafifleme oldu\u011funu bildirdi. Bu \u00e7o\u011fu IBS ilac\u0131ndan daha iyidi. \u201c\u0130\u015fe yaramas\u0131n\u0131 umut ediyor olmama ra\u011fmen sonu\u00e7lara \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m\u201d diyor Kaptchuk.<\/p>\n

Ve bu \u015fans eseri de\u011fildi. Porto\u2019daki sempozyumda, Kaptchuk karikat\u00fcr\u00fcn ard\u0131ndan, a\u00e7\u0131k etiketli bir plaseboya ait yeni bir testin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 sundu. Deney, kronik bel a\u011fr\u0131s\u0131 olan ve \u00f6nceki tedavilere yan\u0131t vermeyen 97 hastay\u0131 i\u00e7eriyordu. T\u00fcm\u00fc ola\u011fan tedavilerine devam etti. Fakat rasgele se\u00e7ilen a\u00e7\u0131k etiketli plasebo grubuna g\u00fcnde iki kez fazladan \u015feker kaps\u00fcl\u00fc verildi. Ayr\u0131ca, ara\u015ft\u0131rman\u0131n onlara nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011finin a\u00e7\u0131klamas\u0131 da yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00dc\u00e7 haftan\u0131n ard\u0131ndan, plasebo grubundaki hastalar a\u011fr\u0131lar\u0131nda dikkat \u00e7eken bir azalma bildirdi. Bu s\u0131rada ola\u011fan tedaviye devam edenlerde ise kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fclmedi. Lizbon, ISPA\u2019dan psikolog Cl\u00e1udia Carvalho\u2019ya g\u00f6re, insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 etkiler ve a\u011fr\u0131lar \u00fczerinde, a\u00e7\u0131k etiketli plasebolar bazen m\u00fctevaz\u0131, bazense dramatik geli\u015fmeleri tetikliyor.<\/p>\n

Carvalho ve di\u011fer ortak yazarlar, ge\u00e7mi\u015fte tedaviye yan\u0131t vermeyen hastalara plasebolar\u0131n neden yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu konusunda h\u00e2l\u00e2 emin de\u011filler. Carvalho, bilerek plasebo alman\u0131n, beynin a\u011fr\u0131y\u0131 kontrol etmek \u00fczerindeki etkisine olan fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilece\u011finden ku\u015fkulan\u0131yor.<\/p>\n

Aldat\u0131c\u0131 olmayan plasebo hakk\u0131nda, s\u0131rada daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma var. Di\u011fer ekipler, deneyleri kanserin sebep oldu\u011fu bitkinlik ve depresyon \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Kaptchuk da IBS \u00fczerine ilk bulgular\u0131n\u0131 tekrarlamak ve geni\u015fletmek i\u00e7in deneylerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Kaptchuk\u2019a g\u00f6re, e\u011fer sonu\u00e7lar olumlu olmaya devam ederse, a\u00e7\u0131k\u00e7a re\u00e7etelendirilen plasebolar t\u0131bbi bak\u0131m\u0131n rutin bir par\u00e7as\u0131 haline gelebilir. \u201cPlasebolar, t\u0131p i\u00e7in hep olumsuz olageldi, ama bir \u00e7ok hasta i\u00e7in a\u00e7\u0131k etiketli plasebolar\u0131 denemek herhangi bir ila\u00e7 re\u00e7etelendirilmeden \u00f6nce ilk s\u0131radaki tedavilerden olabilir.\u201d<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

1) Beecher, H. J. (1955); Am. Med. Assoc. 159, 1602-1606.<\/p>\n

2) Levine, J. D., Gordon, N. C. & Fields, H. L. \u00a0(1978); 312, 654-657.<\/p>\n

3) Wager, T. D. & Atlas, L. Y. (2015); Nature Rev. Neurosci<\/em>. 16, 403-418.<\/p>\n

4) Finniss, D. G., Kaptchuk, T. J., Miller, F. & Benedetti, F. (2010); Lancet <\/em>375, 686-695.<\/p>\n

5) Moerman, D. & Jonas, W. B. (2002); Ann. Intern Med.<\/em> 136, 471-476.<\/p>\n

6) Colloca, L. & Benedetti, F. (2006); Pai<\/em>n 124, 126-133.<\/p>\n

7) Schafer, S. M., Colloca, L. & Wager, T. D. J. (2015); Pain<\/em> 16,<\/p>\n

412-420.<\/p>\n

8) Amanzio, M. & Benedetti, F. J. (1999); Neurosci.<\/em> 19, 484-494.<\/p>\n

    \n
  1. Colloca, L., Enck, P. & DeGrazia, D. (2016); Pain<\/em>, http:\/\/dx.doi.org\/10.1097\/j.pain.0000000000000566<\/li>\n<\/ol>\n

    10) Benedetti, F. et al. (2016); J. Physiol.<\/em> http:\/\/dx.doi.org\/10.1113\/JP271322<\/p>\n

    11) Kaptchuk, T. J. et al. (2010); PLoS ONE<\/em> 5, e15591.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Plasebolar\u0131n (tedavi edici bile\u015fen i\u00e7ermeyen ila\u00e7lar) nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik daha a\u00e7\u0131k bir kavray\u0131\u015fla donanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, etken olmayan maddelerin kronik a\u011fr\u0131lar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. Ted Kaptchuk, Nisan ay\u0131nda Porto\u2019da d\u00fczenlenen \u201cBeynin Ard\u0131nda ve \u00d6tesinde\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sempozyumda, y\u00fczlerce fizik\u00e7iye ve biliminsan\u0131na hitap etti. Dakikalar i\u00e7inde, kahkaha dalgalar\u0131 konferans salonu i\u00e7inde yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Boston, Massachusetts\u2019deki Harvard […]<\/p>\n","protected":false},"author":426,"featured_media":14372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[190,21,1464,35],"tags":[1624,254,445,1632,1521],"class_list":["post-14371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-153-sayi","category-biyoloji","category-dosya","category-noroloji","tag-agri","tag-beyin","tag-ilac","tag-plasebo","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t