{"id":14468,"date":"2016-11-01T12:36:39","date_gmt":"2016-11-01T09:36:39","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14468"},"modified":"2017-12-15T13:05:38","modified_gmt":"2017-12-15T10:05:38","slug":"2016-nobel-kimya-odulu-molekuller-nasil-makine-haline-geldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/2016-nobel-kimya-odulu-molekuller-nasil-makine-haline-geldi","title":{"rendered":"2016 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc:\u00a0Molek\u00fcller nas\u0131l makine haline geldi?"},"content":{"rendered":"

2016 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc, sa\u00e7 telinden binlerce kez daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan molek\u00fcler makineler i\u00e7in Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart ve Bernard L. Feringa\u2019ya verildi. Anlat\u0131lacak olan, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck kaslar, motorlar ve zay\u0131f kald\u0131r\u0131c\u0131lar gibi molek\u00fcler makineleri olu\u015fturmak i\u00e7in, molek\u00fclleri birbirine nas\u0131l ba\u015far\u0131yla ba\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc.<\/em><\/p>\n

Bir makineyi ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck yapabilirsiniz? Bu soru, 1950\u2019lerde nanoteknolojinin geli\u015fimini tahmin eden Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Richard Feynman\u2019\u0131n 1984\u2019te sordu\u011fu ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir soru. Derste, pembe ti\u015f\u00f6rt\u00fc ve bej \u015fortuyla seyirciye d\u00f6nd\u00fc ve \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015eimdi de \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck hareketli par\u00e7alardan makine yapma ihtimalini konu\u015fal\u0131m.\u201d<\/p>\n

Feynman, nanometre boyutunda makineler yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa ikna olmu\u015ftu. Asl\u0131nda bunlar do\u011fada zaten mevcuttu. \u00d6rnek olarak bakterilerin kuyru\u011funu vermi\u015fti. Burgu \u015feklindeki bir makro molek\u00fcl d\u00f6nerek bakterinin ileri gitmesini sa\u011fl\u0131yordu. Fakat insanlar o kocaman elleriyle, g\u00f6rmek i\u00e7in elektron mikroskopuna ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 makineleri yapabilecek miydi?<\/p>\n

Gelecek \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc: Molek\u00fcler makineler 25-30 y\u0131l i\u00e7inde var olacak<\/strong><\/p>\n

\u201c\u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck makineleri yapman\u0131n bir yolu, kendi elimizden daha k\u00fc\u00e7\u00fck mekanik eller yapmak olabilir\u201d demi\u015fti Feynman. Fakat daha o zaman denemelerin b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 elde edemedi\u011fini de eklemi\u015fti.<\/p>\n

Feynman\u2019\u0131n daha \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi di\u011fer bir yol ise, tersy\u00fcz edilmi\u015f bir makine in\u015fa etmekti. Bu teorik yap\u0131da, silikon gibi farkl\u0131 maddeler katman katman bir y\u00fczeye kaplan\u0131r. Sonras\u0131nda elektrik ak\u0131m\u0131 ile kontrol edilen hareketli par\u00e7alar yaratarak baz\u0131 katmanlar \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr veya kald\u0131r\u0131l\u0131r. Feynman\u2019\u0131n tahminine g\u00f6re bu tarz bir yap\u0131, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir kamera i\u00e7in optik perde yapabilirdi.<\/p>\n

Dersin amac\u0131 dinleyicilerin i\u00e7indeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara ilham vermek ve onlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca limitleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorlamakt\u0131. Sonunda notlar\u0131n\u0131 toplarken Feynman kalabal\u0131\u011fa sinsice bak\u0131p \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBildi\u011finiz b\u00fct\u00fcn makineleri yeniden tasarlarken g\u00fczel zaman ge\u00e7irin ve o makinelerin i\u015fe yarar \u015fekilde kullan\u0131ma girmesi i\u00e7in 25-30 y\u0131l bekleyin. Ne i\u015fte kullan\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ben de bilmiyorum.\u201d<\/p>\n

O g\u00fcn ne Feynman ne de dinleyiciler molek\u00fcler makinelerin ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Fakat ilk ad\u0131m Feynman\u2019\u0131n tahminlerinden daha farkl\u0131 bir yolla oldu.<\/p>\n

Birbirine ge\u00e7mi\u015f molek\u00fcller<\/strong><\/p>\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda kimyac\u0131lar geli\u015fmi\u015f molek\u00fcller \u00fcretmek i\u00e7in y\u00fcz\u00fck \u015feklindeki molek\u00fclleri ba\u011flayarak molek\u00fcler zincir \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bunu ba\u015farabilen sadece yeni bir molek\u00fcl yaratmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda yeni bir ba\u011f olu\u015fturmay\u0131 da ba\u015farm\u0131\u015f olacakt\u0131. Normalde molek\u00fcller elektronlar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131 kovalent ba\u011flarla<\/strong> ba\u011flan\u0131r. Hayal edilen ise mekanik ba\u011flarda<\/strong> oldu\u011fu gibi, molek\u00fcllerdeki atomlar\u0131n do\u011frudan birbirini etkiledi\u011fi molek\u00fcller yerine, i\u00e7i i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f molek\u00fcller yaratmakt\u0131 (\u015eekil 1).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1950 ve 1960\u2019larda pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma grubu deney t\u00fcplerinde molek\u00fcl zincirleri olu\u015fturdu\u011funu beyan etti, ama bunlar\u0131 elde etmek \u00e7ok karma\u015f\u0131kt\u0131 ve sonucunda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir miktar \u00fcretilebiliyordu. S\u00fcre\u00e7 kimyasal olarak kullan\u0131m\u0131ndan \u00e7ok, merak \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyordu. Uzun y\u0131llar denemelerin sonucunda baz\u0131lar\u0131 pes etti, baz\u0131lar\u0131 da alandan b\u0131kt\u0131. Fakat b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f 1983\u2019te ger\u00e7ekle\u015fti. Jean-Pierre Sauvage \u00f6nderli\u011findeki bir Frans\u0131z ara\u015ft\u0131rma grubu molek\u00fclleri kontrol etmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

Jean-Pierre Sauvage molek\u00fclleri bak\u0131r iyonu etraf\u0131nda toplad\u0131<\/strong><\/p>\n

Pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmada oldu\u011fu gibi gereken ilham \u00e7ok ba\u015fka bir alandan geldi. Sauvage fotokimya \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Amac\u0131 kompleks (t\u00fcmle\u015fik) molek\u00fclleri geli\u015ftirmek i\u00e7in G\u00fcne\u015f\u2019ten gelen enerjiyi yakalamak ve kimyasal tepkimeyi s\u00fcrd\u00fcrmekti. Bu fotokimyasal a\u00e7\u0131dan aktif ve kompleks molek\u00fcller i\u00e7in bir model geli\u015ftirirken, onlar\u0131n molek\u00fcl zincirlerine \u00e7ok benzedi\u011fini fark etti: \u0130ki molek\u00fcl, merkezdeki bir bak\u0131r iyonu etraf\u0131nda birbirine dolan\u0131yordu.<\/p>\n

Benzerli\u011fi fark ettikten sonra Sauvage\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamen de\u011fi\u015fti. Fotokimyasal kompleksleri model olarak kullanarak, bir tane y\u00fcz\u00fck, bir tane de hilal \u015feklinde molek\u00fcl olu\u015fturdu ve bunlar\u0131n bak\u0131r etraf\u0131nda etkile\u015fime girmesini sa\u011flad\u0131 (\u015eekil 1). Bak\u0131r iyonu aralar\u0131nda yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol\u00fc oynad\u0131 ve molek\u00fclleri bir arada tuttu. \u0130kinci ad\u0131mda, grup di\u011fer hilal par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturdu ve y\u00fcz\u00fck olu\u015fturacak \u015fekilde birle\u015ftirerek zincirin ilk halkas\u0131n\u0131 yaratt\u0131. Son olarak aradaki bak\u0131r iyonunu kald\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

\"\"Kimyac\u0131lar tepkimenin getirisinden bahsederken \u015funu kastederler: Olu\u015fturulan hedef molek\u00fclde y\u00fczde ka\u00e7 ba\u015flang\u0131\u00e7taki molek\u00fclden bulunuyor? \u00d6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda, en iyi ihtimalle y\u00fczde 1-2 elde edilirken, Sauvage\u2019\u0131n y\u00f6ntemiyle y\u00fczde 42\u2019ye ula\u015f\u0131ld\u0131 ve sonras\u0131nda molek\u00fcl zincirleri sadece merak unsuru olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ti. Devrimsel y\u00f6ntem sayesinde topolojik kimya<\/strong> yeniden hareketlendi ve Sauvage ve J. Fraser Stoddart bu alan\u0131n liderleri olarak mitolojik yeni molek\u00fcl sembolleri yaratt\u0131lar (\u015eekil 2).<\/p>\n

Molek\u00fcl makinelerine do\u011fru ilk ad\u0131m<\/strong><\/p>\n

Jean-Pierre Sauvage molek\u00fcl zincirlerinin (Latince \u2019de zincir anlam\u0131na gelen catena<\/em>\u2019dan t\u00fcretilen ve catenanes<\/em> ad\u0131 verilen), molek\u00fcler makinelerin ilk ad\u0131m\u0131 olabilece\u011fini \u00e7ok ge\u00e7meden anlad\u0131. Bir makinenin i\u015fleyebilmesi i\u00e7in farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131n birbiriyle ili\u015fkili olarak hareket edebilmesi gerekir. \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki halka bunu ba\u015farabilir. 1994\u2019te Sauvage\u2019\u0131n ekibi bir halkan\u0131n di\u011fer halkan\u0131n etraf\u0131nda kontroll\u00fc bir \u015fekilde d\u00f6nebildi\u011fi bir catenane<\/em> yaratt\u0131. Bu ayn\u0131 zamanda ilk biyolojik olmayan molek\u00fcler makineydi. \u0130kinci molek\u00fcler makine, \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n elektrik ve modernlikten uzak bir \u00e7iftli\u011finde yeti\u015fmi\u015f bir kimyac\u0131 taraf\u0131nda geli\u015ftirildi.<\/p>\n

Fraser Stoddart bir molek\u00fcl halkas\u0131n\u0131 molek\u00fcler milin \u00fczerine uygulad\u0131<\/strong><\/p>\n

Stoddart\u2019\u0131n yeti\u015fti\u011fi zamanda bilgisayar ve televizyon yoktu. O da kendini bulmacalara verdi ve bir kimyac\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fi, \u015fekilleri fark etme ve birbiriyle ba\u011fda\u015ft\u0131rma \u00fczerine bir yetenek kazand\u0131. Kimyaya ilgisi molek\u00fcl sanat\u00e7\u0131s\u0131 olmak istemesiyle de ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131, hem de d\u00fcnyan\u0131n daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi \u015fekilleri yapacak bir sanat\u00e7\u0131.<\/p>\n

Stoddart 2016 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc al\u0131rken kimyan\u0131n, birbirini etkileyen molek\u00fclleri tasarlama potansiyelini kulland\u0131. 1991\u2019de ekibi elektron bak\u0131m\u0131ndan eksik bir halka ve elektron bak\u0131m\u0131ndan zengin ve uzun bir yap\u0131 yaratt\u0131 (\u015eekil 3). \u0130ki molek\u00fcl bir \u00e7\u00f6zeltide kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda, elektron eksi\u011fi olan di\u011ferinin \u00fczerine kapand\u0131 ve halka olu\u015fturdu. Mekanik olarak mile tutunmu\u015f y\u00fcz\u00fck y\u00fcksek oranda ba\u011fland\u0131 ve rotaxane<\/em>\u2019i olu\u015fturdu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fraser Stoddart halkay\u0131 mil \u00fczerinde \u0131s\u0131 vererek ileri geri oynatabiliyordu. 1994\u2019te bu hareketi tamam\u0131yla kontrol edebiliyordu ve kimyasal sistemlerdeki hareketi belirleyen s\u0131radanl\u0131k a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bir kald\u0131ra\u00e7, bir kas ve minicik bir \u00e7ip<\/strong><\/p>\n

1994\u2019ten beri Stoddart\u2019\u0131n ekibi \u00e7e\u015fitli rotaxane<\/em>\u2019leri kullanarak farkl\u0131 molek\u00fcler makineler yapt\u0131. Bunlardan biri kendini 0,7 nanometre yukar\u0131 kald\u0131rabiliyordu (2004, \u015eekil 4). Bir di\u011feri yapay kas gibi davranarak ince alt\u0131n tabakalar\u0131 b\u00fckebiliyordu (2005).<\/p>\n

Ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla birlikte Stoddart rotaxane<\/em> tabanl\u0131, 20 kB haf\u0131zal\u0131 bilgisayar \u00e7ipi de geli\u015ftirdi. Bug\u00fcn kullan\u0131lan transistorlar olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck, ama molek\u00fcl tabanl\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda devasa kal\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar molek\u00fcler \u00e7iplerin bilgisayar teknolojisinde, bir zamanlar silikon tabanl\u0131 \u00e7iplerin yaratt\u0131\u011f\u0131na benzer bir devrim yaratabilece\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jean-Pierre Sauvage da rotaxane<\/em>\u2019lerin potansiyelini inceledi. 2000\u2019de ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma grubu, iki molek\u00fcl ilme\u011fini birbirine ba\u011flayarak insan kas\u0131ndaki liflere benzeyen elastik yap\u0131lar olu\u015fturdu (\u015eekil 5). Ayr\u0131ca, yapt\u0131klar\u0131 \u015fey motora da benziyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc rotaxane<\/em>\u2019deki halkalar farkl\u0131 y\u00f6nlerde d\u00f6nebiliyordu.<\/p>\n

Molek\u00fcl m\u00fchendisli\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 y\u00f6nde s\u00fcrekli d\u00f6nebilen motorlar \u00fcretebilmek \u00f6nemli bir hedefti. 90\u2019lardan beri pek \u00e7ok yol denendi, ama \u00e7izgiye ilk ula\u015fan Hollandal\u0131 Bernard L. Feringa oldu.<\/p>\n

Ben Feringa molek\u00fcler motorlar\u0131 ilk kez \u00fcretti<\/strong><\/p>\n

Fraser Stoddart\u2019a benzer bir \u015fekilde, Ben Ferinda da bir \u00e7iftlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve kimyan\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik eden sonsuz f\u0131rsat\u0131ndan etkilendi. Bir s\u00f6yle\u015fisinde \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cBelki de kimyan\u0131n g\u00fcc\u00fc sadece anlay\u0131\u015fta de\u011fil, daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f molek\u00fclleri ve malzemeleri yaratmakta…\u201d<\/p>\n

1999\u2019da Feringa ilk molek\u00fcl motorunu yaratt\u0131 ve motorun ayn\u0131 y\u00f6nde d\u00f6nmesi i\u00e7in say\u0131s\u0131z zekice y\u00f6ntem kulland\u0131. Normalde molek\u00fcl hareketleri \u015fansla belirlenir. Genelde d\u00f6nen bir molek\u00fcl daha \u00e7ok sa\u011fa do\u011fru d\u00f6ner; ama Feringa tek bir y\u00f6nde d\u00f6necek molek\u00fcl yaratt\u0131 (\u015fekil 6).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Molek\u00fcl iki k\u00fc\u00e7\u00fck motor palesinden olu\u015fuyor gibiydi. \u0130ki tane d\u00fcz kimyasal yap\u0131, iki karbon atomu aras\u0131nda ikili ba\u011f yaparak birle\u015fiyordu. Her motor palesine yap\u0131\u015fan bir metil grubu, molek\u00fcl\u00fcn ayn\u0131 y\u00f6nde d\u00f6nmesini sa\u011flayan mandal g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyordu. Molek\u00fcle ultraviyole \u0131\u015f\u0131k uyguland\u0131\u011f\u0131nda palelerden biri ortadaki ikili ba\u011f etraf\u0131nda 180 derece d\u00f6n\u00fcyordu ve ayn\u0131 y\u00f6nde devam ediyordu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130lk motor \u00e7ok fazla h\u0131zl\u0131 de\u011fildi ama, Feringa\u2019n\u0131n ekibi 2014\u2019te h\u0131z\u0131 saniyede 12 milyon d\u00f6n\u00fc\u015fe \u00e7\u0131kard\u0131. 2011\u2019de ayn\u0131 ekip 4 molek\u00fcl motoruyla \u00e7al\u0131\u015fan nano-araba yapt\u0131. Tekerler d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde araba y\u00fczeyde ilerledi (\u015eekil 7).<\/p>\n

Molek\u00fcler motoru k\u00fc\u00e7\u00fck cam silindiri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor<\/strong><\/p>\n

Bir di\u011fer etkileyici deney, Ben Feringa\u2019n\u0131n ara\u015ft\u0131rma grubu taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi. 28 mikrometre boyutundaki uzun cam silindiri (molek\u00fcl motorundan 10.000 kat daha b\u00fcy\u00fck) d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in molek\u00fcl motorlar\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Motorlar, kristal yap\u0131l\u0131 bir s\u0131v\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Molek\u00fcler motorlar\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde birini olu\u015fturan s\u0131v\u0131, motorlar d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra yay\u0131larak yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar s\u0131v\u0131 kristalin \u00fczerine cam silindiri yerle\u015ftirdiklerinde, silindir motorlar taraf\u0131ndan sa\u011flanan hareketle d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Molek\u00fcler alet \u00e7antas\u0131<\/strong><\/p>\n

Jean-Pierre Sauvage, Fraser Stoddart ve Ben Feringa taraf\u0131ndan at\u0131lan sars\u0131c\u0131 ad\u0131mlar, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda molek\u00fcler makinelerin geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131. En \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnek aminoasitleri yakalay\u0131p kesen molek\u00fcler robot oldu. Robot, 2013\u2019te rotaxane<\/em> ile in\u015fa edildi.<\/p>\n

Ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar molek\u00fcler motorlarla uzun polimerleri ba\u011flad\u0131 ve polimerler dola\u015f\u0131k a\u011flar olu\u015fturdu. Molek\u00fcler motorlar \u0131\u015f\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, polimerleri kar\u0131\u015f\u0131k bir ba\u011fla sarmalad\u0131. Bu yolla \u0131\u015f\u0131k enerjisi molek\u00fcllerde tutulmu\u015f oldu ve e\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu enerjiyi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bir yol bulabilirlerse, yeni bir batarya t\u00fcr\u00fc geli\u015ftirilebilir. Motorlar polimerlerle dola\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 zamanda malzeme de k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu \u00f6zellik \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131 sens\u00f6r geli\u015ftirmek i\u00e7in de kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Dengeden \u00e7ok uzak, yeni ve canl\u0131 bir kimyaya do\u011fru<\/strong><\/p>\n

Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne giden yoldaki geli\u015fmelerin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 da ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n molek\u00fcler sistemleri dengeden uzak bir \u015fekilde kullanmalar\u0131. T\u00fcm kimyasal sistemler daha d\u00fc\u015f\u00fck bir enerji seviyesine ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ama bu bir a\u00e7mazd\u0131r. \u00d6rnek olarak hayat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Yemek yedi\u011fimiz zaman g\u0131dalardaki enerjiyi v\u00fccuttaki molek\u00fcller al\u0131r ve bu molek\u00fclleri dengeden uzakla\u015ft\u0131rarak y\u00fcksek enerji seviyelerine ta\u015f\u0131r. Biyomolek\u00fcller bu enerjiyi v\u00fccut i\u00e7in gerekli kimyasal tepkimelerde kullan\u0131r. E\u011fer v\u00fccudumuz kimyasal dengede ise, bu bizim \u00f6l\u00fc oldu\u011fumuz anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

Hayat\u0131m\u0131zdaki molek\u00fcllere benzer bir \u015fekilde Sauvage, Stoddart ve Feringa yapay molek\u00fclleri belirli g\u00f6revler i\u00e7in kulland\u0131. Bu sebeple, kimya yeni bir d\u00fcnyaya ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 att\u0131. Bilgisayar teknolojilerini k\u00fc\u00e7\u00fcltmenin devrimsel etkisini zaman a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi, hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fcltmenin ilk a\u015famalar\u0131nda olmam\u0131za ra\u011fmen. Geli\u015fim s\u00fcre\u00e7leri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, molek\u00fcl motorlar\u0131n\u0131n 1830\u2019daki elektrik motorlar\u0131 seviyesinde oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gururla laboratuvarlar\u0131nda d\u00f6nen kranklar\u0131 ve tekerleri g\u00f6stermi\u015flerdi ama, onlar\u0131n bula\u015f\u0131k makinesine veya mutfak robotuna d\u00f6n\u00fc\u015feceklerine dair hi\u00e7bir fikirleri yoktu.<\/p>\n

Feynman\u2019\u0131n ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc dersinden 32 y\u0131l sonra, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki heyecan verici geli\u015fmelerin neler olabilece\u011fini ancak tahmin edebiliyoruz. Fakat \u201cBir makineyi ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck yapabiliriz?\u201d sorusuna art\u0131k bir cevab\u0131m\u0131z var: Sa\u00e7 telinin binde birinden daha ince.<\/p>\n

\"\"2016 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alanlar<\/strong><\/p>\n

Jean-Pierre Sauvage<\/strong>, 1944\u2019te Paris\u2019te do\u011fdu. Doktoras\u0131n\u0131 1971\u2019de Strasburg \u00dcniversitesi\u2019nden ald\u0131. Ayn\u0131 \u00fcniversitede emekli \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve Fransa Ulusal Bilim Merkezi (CNRS)\u2018nde emekli ara\u015ft\u0131rma y\u00f6neticisi. Sir J. Fraser Stoddart<\/strong>, 1942\u2019de Edinburgh, \u0130ngiltere\u2019de do\u011fdu. Doktoras\u0131n\u0131 1966\u2019da Edinburgh \u00dcniversitesi\u2019nden ald\u0131. Amerika\u2019da, Northwestern \u00dcniversitesi\u2019nde kimya profes\u00f6r\u00fc. Bernard L. Feringa,<\/strong> 1951\u2019de Barger-Compascuum, Hollanda\u2019da do\u011fdu. Doktoras\u0131n\u0131, Hollanda\u2019da Groningen \u00dcniversitesi\u2019nden 1978\u2019de ald\u0131. Ayn\u0131 \u00fcniversitede organik kimya profes\u00f6r\u00fc.<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

2016 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc, sa\u00e7 telinden binlerce kez daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan molek\u00fcler makineler i\u00e7in Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart ve Bernard L. Feringa\u2019ya verildi. Anlat\u0131lacak olan, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck kaslar, motorlar ve zay\u0131f kald\u0131r\u0131c\u0131lar gibi molek\u00fcler makineleri olu\u015fturmak i\u00e7in, molek\u00fclleri birbirine nas\u0131l ba\u015far\u0131yla ba\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc. Bir makineyi ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck yapabilirsiniz? Bu soru, 1950\u2019lerde nanoteknolojinin geli\u015fimini […]<\/p>\n","protected":false},"author":808,"featured_media":14469,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[190,1464,22],"tags":[321,1642,629],"class_list":["post-14468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-153-sayi","category-dosya","category-kimya","tag-kimya","tag-molekul","tag-nobel"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/808"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}