{"id":14736,"date":"2016-09-01T15:39:43","date_gmt":"2016-09-01T12:39:43","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14736"},"modified":"2017-12-19T15:46:04","modified_gmt":"2017-12-19T12:46:04","slug":"epigenetik-hayati-fonksiyonlari-nasil-duzenliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/09\/01\/epigenetik-hayati-fonksiyonlari-nasil-duzenliyor","title":{"rendered":"Epigenetik, hayati fonksiyonlar\u0131 nas\u0131l d\u00fczenliyor?"},"content":{"rendered":"<p>Boston \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n <em>Genetics and Epigenetics <\/em>dergisinde yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 prokaryotlardan (bakteriler) basit \u00f6karyotlara (\u00e7okh\u00fccreliler) ve daha karma\u015f\u0131k \u00f6karyotlara (insan) epigenetik mekanizmalar\u0131n evriminin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir analizini sunuyor.<\/p>\n<p>Milyarlarca y\u0131l \u00f6nce tekh\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan sonra, do\u011fa DNA dizisini de\u011fi\u015ftirmeden genleri nas\u0131l farkl\u0131 \u015fekillerde kullanabilece\u011fi \u00fczerine denemeler yapmaya ba\u015flad\u0131. Bu DNA\u2019n\u0131n alt birimlerine kimyasal \u201cetiketler\u201d eklenerek sa\u011flan\u0131r. Ba\u011flanan atom gruplar\u0131 organizmaya ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterebilir. Bu basit modifikasyon bakterinin enfeksiyonlarla sava\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Her ne kadar \u00f6karyotlar geli\u015firken \u201cetiketin\u201d ili\u015fme alan\u0131 DNA\u2019n\u0131n farkl\u0131 bir alt birimine kaym\u0131\u015f olsa da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korur. Ayn\u0131 zamanda vir\u00fcsler de bu \u201cetiketlemeyi\u201d nas\u0131l menfaatlerine kullanacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin AIDS\u2019e neden olan HIV vir\u00fcs\u00fc bireyin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden, DNA\u2019y\u0131 katlayan proteinlerdeki belirli bir \u201cetiketi\u201d\u00a0 s\u00f6kerek saklan\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6zkonusu \u00e7al\u0131\u015fma geli\u015fmi\u015f \u00f6karyotlarda DNA\u2019n\u0131n katlanmas\u0131na yard\u0131m eden proteinlerdeki de\u011fi\u015fimlerin DNA\u2019ya ne kadar kimyasal \u201cetiket\u201d ili\u015ftirilebilece\u011fini d\u00fczenledi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor ya da tam tersi.<\/p>\n<p>Makalenin ortak yazarlar\u0131ndan, fak\u00fcltenin \u00f6\u011fretim g\u00f6revlilerinden Sibaji Sarkar\u2019a g\u00f6re do\u011fan\u0131n bakterilerden memelilere uzan\u0131rken \u201cetiket\u201d eklentisinin yerini kayd\u0131rmas\u0131 ilgi \u00e7ekici bir g\u00f6zlem. \u201c\u00d6karyotlarda DNA\u2019n\u0131n katlanmas\u0131na kat\u0131lan \u2018etiketleme\u2019 proteinlerinin eklenmesi farkl\u0131 bir boyut kat\u0131yor\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor Sarkar.<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer baz\u0131 \u00f6karyotlardaki rejenerasyon s\u00fcrecini yak\u0131ndan g\u00f6zlersek, \u00f6rne\u011fin zebrabal\u0131\u011f\u0131, bir par\u00e7as\u0131 kesildi\u011fi zaman, DNA\u2019daki mevcut gen havuzunun organizman\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren s\u00fcreci sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu s\u00fcreci ara\u015ft\u0131rarak belki de k\u00f6k h\u00fccrelerin nas\u0131l bu kadar farkl\u0131 organa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in muazzam boyutta bilgi kazanabiliriz\u201d diye ekliyor. Epigenetik mekanizmalar\u0131n bu s\u00fcreci d\u00fczenledi\u011fi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bunu g\u00f6steren en \u00e7arp\u0131c\u0131 vaka, organlar\u0131n ve dokular\u0131n tek bir h\u00fccreden (d\u00f6llenmi\u015f yumurta) bu \u015fekilde komplike olu\u015fumudur, yani embriyojenez.<\/p>\n<p>Memeliler \u00fcredikleri zaman, kal\u0131t\u0131lan DNA dizisi de\u011fi\u015fmez (epigenetikten olarak), ancak sperm yumutay\u0131 d\u00f6lledikten sonra, doku ve organlar farkl\u0131la\u015fana kadar her a\u015fama bir dizi kurala g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fir. Geli\u015fimin her a\u015famas\u0131nda genlerin farkl\u0131 k\u00fcmeleri kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin yumurtadaki \u2018etiketler\u2019 silinir ve d\u00f6llenmeden sonra yeniden yaz\u0131l\u0131rlar. Bu s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015ftiren proteinler annenin yumurtas\u0131ndaki DNA\u2019lar\u0131 katlayan (veya saran) proteinlerle ayn\u0131d\u0131r. Bu nedenle, annenin katlay\u0131c\u0131 proteinlerinin yavrusunun DNA\u2019s\u0131ndaki \u2018etiketlerin\u2019 hangi \u00e7e\u015fit olaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilir olmas\u0131 akla yatk\u0131nd\u0131r. \u2018Etiketlemenin\u2019 epigenetik de\u011fi\u015fimlerinin \u00e7evresel etkiler taraf\u0131ndan d\u00fczenlendi\u011fi biliniyor. Yazarlar \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin ve annenin ya\u015fam bi\u00e7iminin,\u00a0 yavrunun DNA\u2019s\u0131ndaki genlerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirleyecek \u2018etiketlemeleri\u2019 bu nedenle etkiledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u0130lgin\u00e7 bi\u00e7imde epigenetik de\u011fi\u015fiklikler ayn\u0131 zamanda bireylerin hayat\u0131 boyunca ya\u015fam bi\u00e7imine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Bu makale pek \u00e7ok t\u00fcrde hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7abilecek epigenetik de\u011fi\u015fikliklerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor. Bu t\u00fcrlerin aras\u0131nda metabolik sendromlar, kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar, otoimm\u00fcn hastal\u0131klar, n\u00f6rolojik hastal\u0131klar, ya\u015flanma ve kanser de var.<\/p>\n<p>Yazarlar kanser h\u00fccrelerindeki t\u00fcm\u00f6re \u00f6n ayak olan genlerin say\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcm\u00f6r \u00f6nleyici genlerin nas\u0131l azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya yok edildi\u011fini a\u00e7\u0131klayabilecek bir ba\u015fka hipotez daha \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Sarkar ekliyor: \u201cKanser h\u00fccreleri muhtemelen normal h\u00fccrelerde de i\u015flevsel olan bir mekanizmay\u0131 \u00e7al\u0131yorlar. Normal h\u00fccrelerdeki bu mekanizma metille etiketlenmi\u015f DNA\u2019n\u0131n etiketi kesecek ve tamir edecek olan mekanizmas\u0131d\u0131r. Bu test edilmesi gereken ilgi \u00e7ekici bir fikir.\u201d<\/p>\n<p>Bakteriden insanlara canl\u0131lar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u2018etiketlemenin\u2019 epigenetik s\u00fcreci, h\u00fccrelerin normal i\u015flevlerini anlamakta ve normal davran\u0131\u015flar\u0131n nerede, ne zaman ve hangi ad\u0131mlarla hastal\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani hen\u00fcz \u00e7ok iyi anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f bir s\u00fcreci anlamak i\u00e7in tam bir alt\u0131n madeni.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Boston \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Genetics and Epigenetics dergisinde yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 prokaryotlardan (bakteriler) basit \u00f6karyotlara (\u00e7okh\u00fccreliler) ve daha karma\u015f\u0131k \u00f6karyotlara (insan) epigenetik mekanizmalar\u0131n evriminin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir analizini sunuyor. Milyarlarca y\u0131l \u00f6nce tekh\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan sonra, do\u011fa DNA dizisini de\u011fi\u015ftirmeden genleri nas\u0131l farkl\u0131 \u015fekillerde kullanabilece\u011fi \u00fczerine denemeler yapmaya ba\u015flad\u0131. Bu DNA\u2019n\u0131n alt birimlerine kimyasal \u201cetiketler\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":601,"featured_media":14737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[188,19,21,231],"tags":[493,197,272,292,488],"class_list":["post-14736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-151-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-bakteri","tag-biyoloji","tag-dna","tag-genetik","tag-organizma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/601"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14736\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}