{"id":14803,"date":"2016-09-01T12:20:24","date_gmt":"2016-09-01T09:20:24","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14803"},"modified":"2017-12-20T12:35:40","modified_gmt":"2017-12-20T09:35:40","slug":"14803","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/09\/01\/14803","title":{"rendered":"\u00c7in fosilleri, insan\u0131n k\u00f6kenine dair standart modeli sars\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"

\u00c7in\u2019deki fosil bulgular, modern insanlar ve en yak\u0131n akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n evrimi hakk\u0131nda var olan d\u00fc\u015f\u00fcnceleri sars\u0131yor. Bu fosil bulgular\u0131 a\u00e7\u0131klamaya d\u00f6n\u00fck tezlerden birine g\u00f6re, Asya\u2019da H. erectus\u2019un soyundan gelen insans\u0131lar, Afrika\u2019dan ve Avrasya\u2019n\u0131n di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan gelen gruplarla melezle\u015ftiler ve onlar\u0131n soyundan gelenler modern Do\u011fu Asyal\u0131lar\u0131n atalar\u0131n\u0131n olu\u015fumuna yol a\u00e7t\u0131…<\/em><\/p>\n

Sunu\u015f<\/strong><\/p>\n

Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, Nature\u2019\u0131n 535. say\u0131s\u0131nda (14 Temmuz 2016) \u201cThe Forgotten Continent\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (ss.218-220). Anaba\u015fl\u0131k, araba\u015fl\u0131klar ve spot taraf\u0131m\u0131zdan konulmu\u015ftur. \u00c7eviriyi g\u00f6zden ge\u00e7iren Ferhat Kaya arkada\u015f\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr ederiz. Yazar: Jane Qiu<\/p><\/blockquote>\n

Pekin\u2019in d\u0131\u015f mahallelerinde, Ejderha Kemik Tepesi (Dragon Bone Hill) olarak adland\u0131r\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck bir kire\u00e7ta\u015f\u0131 da\u011f\u0131 y\u00fckselir. Kuzey taraf\u0131 boyunca bir patika, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklardan beyaz sa\u00e7l\u0131 emeklilere kadar her y\u0131l 150.000 ziyaret\u00e7inin u\u011frad\u0131\u011f\u0131, \u00e7itle \u00e7evrili baz\u0131 ma\u011faralar\u0131n yolu haline gelmi\u015ftir. Buras\u0131, 1929 y\u0131l\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131m milyon y\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011funu tespit ettikleri ve neredeyse eksiksiz bir kafatas\u0131n\u0131 ke\u015ffettikleri yerdir. Bu kafatas\u0131, Pekin insan\u0131<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve neredeyse a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en eski insan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Bu kafatas\u0131, bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n evrimle\u015fmesinin ilk defa Asya\u2019da oldu\u011funa ikna olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

O g\u00fcnden bu yana, Pekin insan\u0131n\u0131n as\u0131l \u00f6nemi g\u00f6zden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Modern tarihlendirme y\u00f6ntemleri, bu fosilin daha erken bir tarih olan 780 biny\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Buna kar\u015f\u0131n bu kafatas\u0131 \u00f6rne\u011fi, kendisinden \u00e7ok daha ya\u015fl\u0131 eski insan akrabalar\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n Afrika\u2019da ke\u015ffedilmesi ile g\u00f6lgede kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bulgular, modern insan ve onlar\u0131n atalar\u0131n\u0131n gezegene yay\u0131ld\u0131klar\u0131 yerin Afrika oldu\u011funu ve buran\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n be\u015fi\u011fi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini peki\u015ftirmi\u015ftir. Bu durum, insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6keni a\u00e7\u0131s\u0131ndan Asya\u2019y\u0131 bir \u00e7e\u015fit evrimsel \u00e7\u0131kmaza sokmu\u015ftur.<\/p>\n

Ancak Pekin insan\u0131n\u0131n hik\u00e2yesi, onun modern insanlarla olan akrabal\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in ku\u015faklar boyunca \u00e7abalayan \u00c7inli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n akl\u0131na s\u0131k s\u0131k d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Pekin\u2019de \u00c7in Bilimler Akademisi Omurgal\u0131 Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde (IVPP) paleontolog olan Wu Xinzhi, \u201cBu sonu olmayan bir hik\u00e2yedir\u201d ifadesini kullan\u0131yor. Bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n merak ettikleri bir konu var: Pekin insan\u0131 ve Homo erectus<\/em> t\u00fcr\u00fcnden bireylerin atalar\u0131 \u00f6ld\u00fcler mi, yoksa daha modern bir t\u00fcre evrimle\u015fip bug\u00fcn \u00c7in\u2019in gen havuzuna m\u0131 kat\u0131ld\u0131lar?<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015f birka\u00e7 on y\u0131lda insan atalar\u0131n\u0131n k\u00f6kenine gitme hevesleri, \u00c7in\u2019de ilk insan bulgular\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karma \u00e7abas\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in, eski fosil bulgular\u0131 yeniden analiz etmektedir ve kaz\u0131lara bir y\u0131lda 10 milyonlarca dolar harcamaktad\u0131r. \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti, antik DNA\u2019lar\u0131 elde etmek ve dizilemek i\u00e7in \u00c7in Bilimler Akademisi Omurgal\u0131 Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde 1,1 milyon dolarl\u0131k laboratuvar kurmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu alana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya \u00fczerindeki paleoantropologlar\u0131n Asyal\u0131 insan atas\u0131 fosillerine ve bu t\u00fcrlerin di\u011fer erken insans\u0131larla (homininler, \u015fempanzelerden ziyade insans\u0131lara daha yak\u0131n olan insan atalar\u0131) olan evrimsel ili\u015fkilerini anlamaya yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcrece denk gelir. \u00c7in ve Asya\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan bulgular, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u00e7e\u015fitlilikte Homo<\/em> t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir kez k\u0131tay\u0131 dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 netlikle ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bulgular, insanl\u0131\u011f\u0131n evrimsel tarihi hakk\u0131nda geleneksel d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Wu, \u201cBir\u00e7ok Bat\u0131l\u0131 biliminsan\u0131 Asyal\u0131 fosil ve objeleri Afrika ve Avrupa\u2019da olanlar\u0131n prizmas\u0131ndan g\u00f6rmektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Di\u011fer k\u0131talar\u0131n tarihsel anlamda fosil bulgular\u0131n\u0131n eskili\u011finden dolay\u0131 ve temel paleoantropoloji ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fclerine daha yak\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in insan evrimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda cazip hale geldiklerini s\u00f6yl\u00fcyor Wu. \u201cAncak, Asya\u2019da bulunan bir\u00e7ok fosilin, insan evriminin geleneksel hik\u00e2yesi ile uygun olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha a\u00e7\u0131k hale gelmektedir\u201d diye ekliyor.<\/p>\n

Londra Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi\u2019nde paleoantropolog olan Chris Stringer bu duruma kat\u0131larak, \u201cAsya, unutulmu\u015f bir k\u0131ta olmu\u015ftur. \u0130nsan evriminde onun rol\u00fc yeterince takdir edilmemi\u015ftir\u201d de\u011ferlendirmesini yap\u0131yor.<\/p>\n

Modelin evrimi<\/strong><\/p>\n

Tipik haliyle Homo sapiens<\/em>\u2019in hik\u00e2yesi Afrika\u2019da ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kesin ayr\u0131nt\u0131lar, bir anlat\u0131mdan di\u011ferine farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de, anahtar karakter ve olaylar genel olarak ayn\u0131 kal\u0131r. Ba\u015fl\u0131k her zaman \u201cAfrika\u2019n\u0131n d\u0131\u015f\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan evrimindeki bu standart bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re H. erectus<\/em> ilk olarak, 2 milyon y\u0131l \u00f6ncesinden daha erken bir zamanda Afrika\u2019da evrimle\u015fmi\u015ftir (\u201c\u0130nsan evriminin iki rotas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 tabloya bak\u0131n\u0131z). Sonra, 600 biny\u0131l \u00f6ncesindeki bir zamanda, H. erectus<\/em> yeni bir t\u00fcr\u00fcn olu\u015fumuna yol a\u00e7ar: Bu t\u00fcr\u00fcn ad\u0131 Homo heidelbergensis <\/em>olup, bu t\u00fcr\u00fcn en eski bireyine ait fosiller Etiyopya\u2019da bulunmu\u015ftur. Yakla\u015f\u0131k 400 biny\u0131l \u00f6nce, H. heidelbergensis<\/em>\u2019in baz\u0131 \u00fcyeleri, Afrika\u2019y\u0131 iki ayr\u0131 dala ayr\u0131larak terk eder. Bu dallar\u0131n biri, Ortado\u011fu ve Avrupa\u2019ya do\u011fru yol almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve Avrupa\u2019ya gidenler daha sonra Neandertal<\/em>lere evrimle\u015fmi\u015ftir. Di\u011fer dal ise, do\u011fuya, Denisovan<\/em>lara evrimle\u015ftikleri yere gitmi\u015ftir. Denisovan<\/em>lar, ilk olarak 2010\u2019da Sibirya\u2019da bir ara\u015ft\u0131rma grubu taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015ftir. Nihayetinde, Afrika\u2019daki H. heidelbergensis<\/em> kendi t\u00fcr\u00fcm\u00fcz olan H. sapiens<\/em>\u2019e 200 biny\u0131l \u00f6nce evrimle\u015fir. Ard\u0131ndan, bu ilk insanlar, 60 biny\u0131l \u00f6ncesinde Avrasya\u2019ya do\u011fru yay\u0131larak geni\u015fler, gittikleri yerlerde yerel insans\u0131larla k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlarda melezle\u015ferek yer de\u011fi\u015ftirirler.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Neandertal<\/em>, Denisovan<\/em> ve modern insanlar\u0131n muhtemel ortak atas\u0131 olan H. heidelbergensis<\/em>\u2019in bir \u00f6zelli\u011fi, bireylerinin ilkel ve modern \u00f6zellikleri bir arada bar\u0131nd\u0131rmas\u0131d\u0131r. Daha \u00e7ok arkaik soy \u00e7izgisine benzerlik g\u00f6steren H. heidelbergensis<\/em>\u2019in, iri bir ka\u015f \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131na kar\u015f\u0131n \u00e7enedeki \u201c\u00e7in\u201d dedi\u011fimiz \u00e7ene ucu \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yoktur. Ancak, daha k\u00fc\u00e7\u00fck di\u015fleri ve daha b\u00fcy\u00fck bir kafatas\u0131 olan H.sapiens<\/em>\u2019e benzer \u00f6zellikleri de vard\u0131r. \u00c7o\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131, H. heidelbergensis<\/em>\u2019in H. erectus<\/em> ve H. sapiens <\/em>aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015f formu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Maalesef, insan soyunun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7eren zaman periyodundaki fosil kan\u0131tlar\u0131, seyrek olup s\u0131kl\u0131kla belirsizdir. Iowa \u00dcniversitesi\u2019nden bir paleoantropolog olan Russell Ciochon, \u201c\u0130nsan evriminin en az anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu zaman dilimi, insan\u0131n nihai k\u00f6kenine dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n merkezidir\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hik\u00e2ye, ge\u00e7mi\u015f 40 y\u0131l boyunca analiz edilen \u00c7inli fosillerin eklenmesiyle kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fosiller, Afrikal\u0131 H. erectus<\/em>\u2019tan modern insanlara do\u011fru do\u011frusal bir ilerleme ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kan\u0131s\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Wu, \u201cBu fosiller g\u00f6stermi\u015ftir ki, do\u011fu Asya yakla\u015f\u0131k 900 ila 125 biny\u0131l \u00f6ncesindeki zaman aral\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan H. erectus<\/em> ve H. sapiens<\/em> aras\u0131nda bir yere konulmu\u015f insans\u0131larla doluydu\u201d diyor.<\/p>\n

\"\"Ciochon ise, \u201cBu fosiller b\u00fcy\u00fck bir gizemdir. Onlar, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde H. erectus<\/em>\u2019tan daha ileri t\u00fcrlerdi. Ancak, bizim bildi\u011fimiz herhangi bir kategori i\u00e7erisine uymad\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, hi\u00e7 kimse ne olduklar\u0131n\u0131 bilmemektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor (\u201cEski insan yerle\u015fimleri\u201d tablosuna bak\u0131n\u0131z.)<\/p>\n

Fosillerin ge\u00e7i\u015f \u00f6zellikleri, H. heidelbergensis<\/em> ile onlar\u0131 ayn\u0131 grupta toplayan Stringer gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 y\u00f6nlendirmi\u015ftir. Bu formlar\u0131n en eskileri, Hubei eyaletinde Yunxian\u2019da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan iki kafatas\u0131d\u0131r. Bu kafataslar\u0131, 900 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirildi\u011fi i\u00e7in(1,2)<\/sup> Stringer de H. heidelbergensis<\/em>\u2019in Asya\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilece\u011fini ve ard\u0131ndan di\u011fer k\u0131talara yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Ancak, \u00e7o\u011fu \u00c7inli paleontolo\u011fu da i\u00e7eren bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, \u00c7in\u2019de bulunan fosillerin baz\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr benzerliklerine kar\u015f\u0131n, Avrupal\u0131 ve Afrikal\u0131 H. heidelbergensis<\/em> fosillerinden farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Neredeyse eksiksiz bir kafatas\u0131, Shaanxi eyaletinde Dali\u2019de topraktan kaz\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve 250 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmi\u015ftir. Bu kafatas\u0131, \u00e7o\u011fu H. heidelbergensis<\/em> \u00f6rneklerinden daha k\u0131sa bir surat ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7enekemi\u011fine sahiptir.(3)<\/sup> Bu veriler t\u00fcrlerin daha geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

Bu tipte ge\u00e7i\u015f formlar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n onlar\u0131 H. sapiens<\/em> olarak s\u0131n\u0131flamalar\u0131na yol a\u00e7an modern karakterlerle ortaya \u00e7\u0131kana kadar, \u00c7in\u2019de y\u00fcz\u00a0 binlerce y\u0131l boyunca hayatta kalmak i\u00e7in direnmi\u015flerdir. Bu formlar\u0131n en g\u00fcncellerinden biri, \u00c7in Bilimler Akademisi Omurgal\u0131 Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstit\u00fcs\u00fc paleoantropologlar\u0131ndan Liu Wu ve meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan 2007\u2019de topraktan \u00e7\u0131kar\u0131lan, yakla\u015f\u0131k 100 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmi\u015f, iki di\u015f ve bir alt\u00e7ene ile temsil edilmektedir.(4) <\/sup>Guangxi eyaleti Zhirendong\u2019da ke\u015ffedilen \u00e7ene, klasik bir modern insan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne sahiptir. Ancak daha sa\u011flam bir yap\u0131 ve daha az \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7ene olmak gibi baz\u0131 arkaik \u00f6zelliklerini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu \u00c7inli paleontolog ve Bat\u0131l\u0131 hararetli destek\u00e7ileri, Pekin insan\u0131n\u0131n modern Asya toplumunun bir atas\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir ve ge\u00e7i\u015f fosillerini buna bir kan\u0131t olarak g\u00f6stermektedir. Wu, s\u00fcrekli melezlenme ya da \u00e7okb\u00f6lgecilik olarak bilinen modele g\u00f6re,\u00a0 Asya\u2019da H. erectus<\/em>\u2019un soyundan gelen insans\u0131lar\u0131n, Afrika\u2019dan ve Avrasya\u2019n\u0131n di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan gelen gruplarla melezle\u015ftiklerini ve onlar\u0131n soyunun modern Do\u011fu Asyal\u0131lar\u0131n atalar\u0131n\u0131n olu\u015fumuna yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe destek, \u00c7in\u2019deki el yap\u0131m\u0131 objelerden gelmektedir. Avrupa ve Afrika\u2019da, ta\u015f aletler zamanla \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmi\u015ftir, ancak \u00c7in\u2019deki insans\u0131lar, yakla\u015f\u0131k 1,7 milyon y\u0131l ila 10 biny\u0131l \u00f6ncesindeki zaman aral\u0131\u011f\u0131nda, basit aletlerin ayn\u0131 tipini kullanm\u0131\u015flard\u0131r. IVPP\u2019den bir arkeolog olan Gao Zing\u2019e g\u00f6re, bu yerel insans\u0131lar pop\u00fclasyon d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck etkilerle s\u00fcrekli olarak evrimle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

Tezler \u2013 kar\u015f\u0131 tezler<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ortaya at\u0131lan \u00c7in-merkezli yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00c7inli paleontologlar taraf\u0131ndan siyasal ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin bir i\u015fareti oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor. Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, H. sapiens<\/em>\u2019in Afrika\u2019da evrimle\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesini kabul etmeyen \u00c7inlilerin, her \u015feyin \u00c7in\u2019den gelmesini istediklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\u00c7inli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu iddialar\u0131 reddetmektedir. Wu, \u201cBunun ulusalc\u0131l\u0131kla bir ilgisi yok. Bu, ge\u00e7i\u015f fosilleri ve arkeolojik el yap\u0131m\u0131 nesne kan\u0131tlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ilgilidir. B\u00fct\u00fcn kan\u0131tlar, H. erectus<\/em>\u2019un \u00c7in\u2019de devam eden evrimine dikkat \u00e7ekmektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n

Ancak, s\u00fcrekli melezlenme modeli, modern insanlar\u0131n k\u00f6keni olarak Afrika\u2019ya i\u015faret eden genetik verinin bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in n\u00fcfusu \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar, onlar\u0131n genetik yap\u0131lar\u0131n\u0131n %97,4\u2019\u00fcn\u00fcn Afrika\u2019daki modern insan atalar\u0131ndan, kalan\u0131n\u0131n ise Neandertal<\/em> ve Denisovan<\/em>lar gibi yok olan formlardan geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.(5)<\/sup> Shanghai\u2019nin Fudan \u00dcniversitesi\u2019nden bir pop\u00fclasyon genetik\u00e7isi olan Li Hui, \u201c\u00c7inli H. erectus<\/em>\u2019lar\u0131n \u00f6nemli d\u00fczeyde katk\u0131lar\u0131 olmu\u015f olsayd\u0131, bu genetik veride de ortaya \u00e7\u0131karlard\u0131\u201d ifadesini kullan\u0131yor. Wu ise, \u00c7in\u2019de arkaik insans\u0131lar\u0131n genetik katk\u0131s\u0131n\u0131n hen\u00fcz bu insans\u0131lardan DNA elde edilemedi\u011fi i\u00e7in g\u00f6zden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor.<\/p>\n

Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, s\u00fcrekli melezlenme modeline ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n, var olan Asyal\u0131 fosilleri a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollar oldu\u011funu ifade ediyor. \u00d6rne\u011fin Zhirendong insans\u0131lar\u0131, 80 ila 120 biny\u0131l \u00f6nceki d\u00f6nemler aral\u0131\u011f\u0131nda erken insanlar\u0131n bir g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc temsil edebilir. Oxford \u00dcniversitesi\u2019nde bir arkeolog olan Michael Petraglia, daha \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Ortado\u011fu Levant i\u00e7inde kalanlar yerine bu insanlar\u0131n Do\u011fu Asya\u2019ya yay\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Di\u011fer kan\u0131tlar bu hipotezi desteklemektedir: \u00c7in\u2019in Hunan eyaleti Daoxian\u2019\u0131n bir ma\u011faras\u0131ndaki kaz\u0131lar sonucunda, 47 di\u015f fosili elde edilmi\u015ftir ve bu di\u015fler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131n a\u011fz\u0131ndan gelmi\u015f olabilecek kadar modern g\u00f6r\u00fcnmektedir. Liu ve meslekta\u015flar\u0131n\u0131n ge\u00e7en y\u0131l raporlad\u0131klar\u0131na g\u00f6re, fosiller en az\u0131ndan 80 biny\u0131l ve belki de 120 biny\u0131l ya\u015f\u0131ndad\u0131r.(6) <\/sup>Petraglia, \u201cBu erken g\u00f6\u00e7ebelerin, Zhirendong insanlar\u0131n\u0131n ilkel \u00f6zelliklerinin Asya ya da yol boyunca arkaik pop\u00fclasyonlarla melezle\u015fmi\u015f olabilece\u011fiyle a\u00e7\u0131klanabilece\u011fini\u201d ifade ediyor.<\/p>\n

Bir di\u011fer olas\u0131l\u0131k, Dali kafatas\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00c7inli fosillerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n, 40 biny\u0131l ya\u015f\u0131ndan daha fazla olan Sibirya fosilleri \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir t\u00fcr olan gizemli Denisovan<\/em>lar\u0131 betimlemesidir. Paleontologlar, Denisovan<\/em>lar\u0131n neye benzediklerini bilmemektedir, ancak onlar\u0131n di\u015f ve kemiklerinden elde edilen DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bu antik pop\u00fclasyonlar\u0131n modern insanlar\u0131n \u00f6zellikle Papua Yeni Gine ve Polinezyal\u0131lar\u0131n genomlar\u0131na katk\u0131 sunduklar\u0131n\u0131 i\u015faret etmektedir. Bu durum Denisovan<\/em>lar\u0131n Asya\u2019da dola\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 akla getiriyor.<\/p>\n

Londra Kolej \u00dcniversitesi\u2019de bir paleoantropolog olan Mar\u00eda Martin\u00f3n-Torres, \u00c7inli insans\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n Denisovan<\/em> olduklar\u0131 \u00f6nerisinin olas\u0131l\u0131k dahilinde oldu\u011funu ifade ediyor. Martin\u00f3n-Torres, Hebei eyaletinde Xujiayao\u2019da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, 100 ila 125 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilen k\u0131smi \u00e7ene ve dokuz di\u015f fosilinin analizinde \u00c7in Bilimler Akademisi Omurgal\u0131 Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstit\u00fcs\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 ile birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ge\u00e7en y\u0131l yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.(7) <\/sup>Martin\u00f3n-Torres, bu fosillerdeki az\u0131 di\u015flerinin, Denisovan<\/em>lar\u0131n sahip oldu\u011fu az\u0131 di\u015flerine benzer \u015fekilde \u00e7ok sa\u011flam k\u00f6k ve karma\u015f\u0131k kanallar\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ve iri olduklar\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00e7ok daha radikaldir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, Martin\u00f3n-Torres ve meslekta\u015flar\u0131, d\u00fcnya \u00fczerindeki 5000 di\u015f fosilinden daha fazlas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ekip, Avrasya \u00f6rneklerinin Afrikal\u0131lardan ziyade birbirlerine daha \u00e7ok benzerlik g\u00f6sterdi\u011fini bulmu\u015ftur.(8) <\/sup>Bu \u00e7al\u0131\u015fma ve kafatas\u0131 fosillerinin daha g\u00fcncel yorumlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak, Avrasya insans\u0131lar\u0131n\u0131n ayr\u0131 bir \u015fekilde uzun bir zaman dilimi boyunca Afrikal\u0131 olanlardan evrimle\u015fti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Afrika\u2019y\u0131 1,8 milyon y\u0131l \u00f6nce terk eden ilk insans\u0131lar\u0131n modern insanlar\u0131n muhtemel k\u00f6keni oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu ilk insans\u0131lar\u0131n soyundan gelenler, \u00e7o\u011funlukla iklimin uygun oldu\u011fu Ortado\u011fu\u2019da yerle\u015fmi\u015flerdir ve bu olay daha sonra ba\u015fka yerlere yay\u0131lan ge\u00e7i\u015f insans\u0131lar\u0131 dalgalar\u0131n\u0131 \u00fcretmi\u015ftir. Bir Avrasya grubu Endonezya\u2019ya gitmi\u015ftir, bir di\u011feri ise Neandertal<\/em> ve Denisovan<\/em>lara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir grup, Afrika\u2019ya geri d\u00f6n\u00fcp daha sonras\u0131nda d\u00fcnyaya da\u011f\u0131lan H. sapiens<\/em>\u2019e evrimle\u015fmi\u015ftir. Bu modelde, modern insanlar Afrika\u2019da evrimle\u015fmi\u015ftir, ancak onlar\u0131n en yak\u0131n atalar\u0131 Ortado\u011fu\u2019dan k\u00f6kenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Herkes bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye ikna olmu\u015f de\u011fil. Almanya, Max Planck Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan bir paleontolog olan Svante P\u00e4\u00e4bo, \u201cFosil yorumlamalar\u0131 herkesin bildi\u011fi \u00fczere sorunludur\u201d diye belirtiyor. Ancak, insan soyunun ba\u015flang\u0131c\u0131na tarihlendirilen Avrasya fosillerindeki DNA, hik\u00e2yenin ya da onun kombinasyonunun do\u011fru oldu\u011fu a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 destekliyor. \u00c7in, \u015fu g\u00fcnlerde bu y\u00f6nde itici bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmaktad\u0131r. P\u00e4\u00e4bo ile doktoras\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f bir paleontolog olan Qiaomei\u00a0Fu, ge\u00e7en y\u0131l \u00c7in Bilimler Akademisi Omurgal\u0131 Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde antik DNA ekstraksiyon ve dizileme yapan bir laboratuvar kurmak i\u00e7in eve geri d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131. Onun \u00f6ncelikli ama\u00e7lar\u0131ndan bir tanesi, \u00c7inli fosillerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n gizemli Denisovan<\/em> grubuna ait olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektir. Xujiayao\u2019daki belirgin az\u0131 di\u015fleri erken bir hedef olacakt\u0131r. Qiaomei\u00a0Fu, \u201cBurada bir ba\u015f \u015f\u00fcpheliye sahip oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim\u201d diyor.<\/p>\n

\"\"
\u00c7in\u2019in Hunan eyaleti Daoxian\u2019\u0131n bir ma\u011faras\u0131ndaki kaz\u0131lar sonucunda d\u00fczinelerce di\u015f fosili g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 80-120 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihleniyor ve modern insana ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Bulan\u0131k resim<\/strong><\/p>\n

\u00c7in\u2019deki fosil kay\u0131tlar\u0131n farkl\u0131 yorumlamalar\u0131na kar\u015f\u0131n, herkes Asya\u2019da evrimsel hik\u00e2yenin insanlar\u0131n daha \u00f6nceki de\u011ferlendirmelerinden \u00e7ok daha ilgin\u00e7 oldu\u011funa kat\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, i\u015fin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 Asya\u2019da \u00e7ok az ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kaz\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulan\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar fosiller elde etti\u011findeyse sonu\u00e7lar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. 2003\u2019te, Endonezya\u2019da Flores Adas\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir kaz\u0131da, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Homo floresiensis<\/em> olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 g\u00f6rece minik boyutlarda bir insans\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.(9) <\/sup>Buna Hobit ad\u0131n\u0131 verdiler. Bu fosilin \u00f6zellikleri ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahipti. H\u00e2l\u00e2 bu yarat\u0131\u011f\u0131n H. erectus<\/em>\u2019un bir c\u00fcce formu mu oldu\u011fu, yoksa Afrika\u2019dan G\u00fcney Asya\u2019ya hareket edip 60 biny\u0131l \u00f6ncesine kadar ya\u015fam\u0131\u015f olan ilkel bir soy \u00e7izgisine mi sahip oldu\u011fu hakk\u0131nda tart\u0131\u015fma s\u00fcrmektedir. Ge\u00e7en ay, Flores\u2019te ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan daha b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz ise, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k 700 biny\u0131l ya\u015f\u0131ndaki kayalarda Hobit benzeri insans\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bulmalar\u0131yd\u0131.(10)<\/sup><\/p>\n

Asya\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131ndan elde edilecek daha fazla say\u0131da fosil, net bir \u015fekilde bo\u015fluklar\u0131n doldurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Bir\u00e7ok paleontolog ayr\u0131ca, var olan malzemelere eri\u015fim i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunmaktad\u0131r. \u00c7inli paleontologlar ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, Yunxian ve Dali kafataslar\u0131 gibi en belirgin \u00f6rneklerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00e7o\u011fu \u00c7in fosilinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne eri\u015febilmektedir. Stringer, \u201cKopyalama ya da CT taramalar\u0131yla genel \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in onlar\u0131 ula\u015f\u0131labilir yapmak ola\u011fan\u00fcst\u00fc olabilir\u201d diyor. \u00dcstelik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, fosil b\u00f6lgelerinin bir\u00e7ok y\u00f6ntemle daha kesin olarak tarihlendirilebilece\u011fini de ifade ediyor.<\/p>\n

Ancak herkes, yerk\u00fcrenin en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131 olan Asya\u2019n\u0131n, insan\u0131n hik\u00e2yesinin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda \u00f6nermelerden \u00e7ok daha fazla olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7indedir. Petraglia, \u201cCazibe merkezi do\u011fu taraf\u0131na do\u011fru de\u011fi\u015fmektedir\u201d ifadesini kullan\u0131yor.<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

1) Li, T. & Etler, D. A. Nature 357, 404-407 (1992).
\n<\/strong>2) Vialet, A. et al. Comptes Rendus Palevol. 9, 331-339 (2010).
\n<\/strong>3) Wu, X. & Athreya, S. Am. J. Phys. Anthropol. 150, 141-157 (2013).
\n<\/strong>4) Liu, W. et al. Proc. Natl Acad. Sci. USA 107, 19201-19206 (2010).
\n<\/strong>5) Hu, Y. et al. Preprint at http:\/\/arxiv.org\/abs\/1404.7766 (2014).
\n<\/strong>6) Liu, W. et al. Nature 526, 696-699 (2015).
\n<\/strong>7) Xing, S., Martin\u00f3n-Torres, M., Berm\u00fadez de Castro, J. M., Wu, X. & Liu. W. Am. J. Phys. Anthropol. 156, 224-240 (2015).
\n<\/strong>8) Martin\u00f3n-Torres, M. et al. Proc. Natl Acad. Sci. USA 104, 13279-13282 (2007).
\n<\/strong>9) Brown, P. et al. Nature 431, 1055-1061 (2004).
\n<\/strong>10) van den Bergh, G. D. et al. Nature 534, 245-248 (2016).<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7in\u2019deki fosil bulgular, modern insanlar ve en yak\u0131n akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n evrimi hakk\u0131nda var olan d\u00fc\u015f\u00fcnceleri sars\u0131yor. Bu fosil bulgular\u0131 a\u00e7\u0131klamaya d\u00f6n\u00fck tezlerden birine g\u00f6re, Asya\u2019da H. erectus\u2019un soyundan gelen insans\u0131lar, Afrika\u2019dan ve Avrasya\u2019n\u0131n di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan gelen gruplarla melezle\u015ftiler ve onlar\u0131n soyundan gelenler modern Do\u011fu Asyal\u0131lar\u0131n atalar\u0131n\u0131n olu\u015fumuna yol a\u00e7t\u0131… Sunu\u015f Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, Nature\u2019\u0131n 535. say\u0131s\u0131nda (14 […]<\/p>\n","protected":false},"author":866,"featured_media":14804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[188,211,32],"tags":[609,272,200,1589,230,1689],"class_list":["post-14803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-151-sayi","category-antropoloji","category-evrim","tag-cin","tag-dna","tag-evrim","tag-insan-fosili","tag-insanlik-tarihi","tag-koken"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t