{"id":14810,"date":"2016-09-01T12:36:24","date_gmt":"2016-09-01T09:36:24","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14810"},"modified":"2017-12-20T13:39:25","modified_gmt":"2017-12-20T10:39:25","slug":"prof-dr-tayfun-uzbay-ile-soylesi-sizofreniye-care-uretti-cezaevine-atildi-ve-simdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/09\/01\/prof-dr-tayfun-uzbay-ile-soylesi-sizofreniye-care-uretti-cezaevine-atildi-ve-simdi","title":{"rendered":"Prof. Dr. Tayfun Uzbay ile s\u00f6yle\u015fi:\u00a0\u015eizofreniye \u00e7are \u00fcretti, cezaevine at\u0131ld\u0131 ve \u015fimdi\u2026"},"content":{"rendered":"

\u201cBilimin evrensel de\u011ferleri i\u00e7inde etik \u00f6l\u00e7\u00fctlerde ge\u00e7erli ve ger\u00e7ek\u00e7i bilgi \u00fcretme, bilimsel bilgiyi teknolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yerle\u015fik teorilere itiraz ederek yeni yakla\u015f\u0131mlara y\u00f6nelme, belli bir problem alan\u0131 tan\u0131mlayarak yenili\u011fe dayal\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapma, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda nicelikten \u00e7ok niteli\u011fe de\u011fer veren bir yakla\u015f\u0131ma sahip olma, k\u0131saca -m\u0131\u015f gibi de\u011fil, ger\u00e7ek\u00e7i bilim yapmak istiyorsan\u0131z T\u00fcrkiye \u00e7ok ama \u00e7ok zor bir \u00fclke.\u201d<\/em><\/p>\n

Sunu\u015f<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Tayfun Uzbay ile yap\u0131lan okuyaca\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6yle\u015fi, \u0130stanbul Eczac\u0131 Odas\u0131 yay\u0131n\u0131 olan Havan<\/em> dergisinin Nisan 2016 tarihli 72. say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131. S\u00f6yle\u015fiyi yay\u0131nlamam\u0131za izin veren Say\u0131n Tayfun Uzbay\u2019a, s\u00f6yle\u015fiyi ger\u00e7ekle\u015ftiren Say\u0131n Merve Memi\u015fo\u011flu\u2019na ve Havan<\/em> dergisi y\u00f6neticilerine te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/p><\/blockquote>\n

– \u0130stanbul \u00dcniversitesi Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesinden sonra T\u0131bbi Farmakoloji alan\u0131nda uzmanla\u015ft\u0131n\u0131z. G\u00fclhane Askeri T\u0131p Akademisi\u2019ni tercih etmenizin en \u00f6nemli nedeni neydi? Askeri bir e\u011fitimin size sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 art\u0131lar ve eksiler neler oldu?<\/strong><\/p>\n

– G\u00fclhane Askeri T\u0131p Akademisi (GATA) mecburi bir tercihti. Ben burslu askeri \u00f6\u011frenci olarak e\u011fitimimi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm. \u0130stanbul \u00dcniversitesi Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi\u2019nde ilk yar\u0131y\u0131l\u0131 sivil okudum. Kalan 3,5 y\u0131l boyunca askeri \u00f6\u011frenciydim. 1982 y\u0131l\u0131nda mezun olunca da eczac\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131ndan te\u011fmen r\u00fctbesi ile T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri\u2019ne (TSK) kat\u0131ld\u0131m. 1981 y\u0131l\u0131nda GATA T\u0131p Fak\u00fcltesi kuruldu. TSK sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda akademik lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim almak isteyenlere GATA\u2019da bu i\u015fi yapma zorunlulu\u011fu getirdi. Bu bir bak\u0131ma yeni kurulan Askeri T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019ne \u00f6\u011fretim \u00fcyesi yeti\u015ftirmeyi de ama\u00e7layan olumlu bir yakla\u015f\u0131md\u0131. K\u0131ta hizmetimi 1983-1985 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 5. Kolordu, \u00c7orlu Askeri Hastanesi Ba\u015f Eczac\u0131 Vekili, Eczane \u015fefi ve 1. Ordu, Tekirda\u011f 807\/2 \u0130la\u00e7 Deposu Tak\u0131m Komutan\u0131 olarak tamamlad\u0131ktan sonra GATA\u2019da a\u00e7\u0131lan T\u0131bbi Farmakoloji Y\u00fcksek Lisans kadrosuna ba\u015fvurdum. S\u0131nav\u0131 kazanarak GATA\u2019da \u00f6nce y\u00fcksek lisans\u0131m\u0131 tamamlad\u0131m. Daha sonra doktoraya devam ettim. Hoca ve altyap\u0131 yeterli olmad\u0131\u011f\u0131ndan doktora e\u011fitimimi Hacettepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde rahmetli Prof. Dr. O\u011fuz Kayaalp\u2019in dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda tamamlad\u0131m.<\/p>\n

\"\"Daha sonra GATA T\u0131bbi Farmakoloji Anabilim Dal\u0131\u2019nda Yard\u0131mc\u0131 Do\u00e7ent, Do\u00e7ent ve Profes\u00f6r oldum. Bu b\u00f6l\u00fcme 8 y\u0131l Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131m. GATA T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde 1993-2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u0131bbi Farmakoloji derslerini verdim. Sonu\u00e7 olarak, GATA bir tercih de\u011fil mecburi istikametti. Mesleki ve bilimsel e\u011fitimim sivillerle ayn\u0131 idi. Sadece TSK ad\u0131na burslu e\u011fitim g\u00f6r\u00fcrken kalmakta oldu\u011fum Fak\u00fclte ve Y\u00fcksek Okullar (FYO) Askeri \u00d6\u011frenci Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc askeri kurallar\u0131 ve yaz aylar\u0131ndaki e\u011fitimleri vard\u0131. Bunlar\u0131n bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma disiplini edinmemde faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Askeri hayatta zaman\u0131 verimli kullanma, zor ko\u015fullara dayanma, aza kanaat etme ve sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme becerileri geli\u015ftirdim. \u00d6\u011frenciyken \u0130sve\u00e7\u2019in Stockholm \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015fen 28. IPSF (International Pharmacy Student Federation) Kongresi\u2019ne kat\u0131l\u0131p s\u00f6zl\u00fc bildiri sundum. Bildirim sunulmak \u00fczere se\u00e7ilince kongreye TSK\u2019n\u0131n deste\u011fi ile gittim. Bana hizmet pasaportu verildi, gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f u\u00e7ak biletim ve kalaca\u011f\u0131m yerin paras\u0131 \u00f6dendi\u011fi gibi ayr\u0131ca yeterli cep har\u00e7l\u0131\u011f\u0131 da sa\u011fland\u0131.<\/p>\n

Tayfun Uzbay\u2019\u0131 yaratan s\u00fcre\u00e7<\/strong><\/p>\n

O seyahatte Karolinska\u2019y\u0131, Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fcn verildi\u011fi salonu ve Nobel M\u00fczesi\u2019ni g\u00f6rd\u00fcm. Bu hayat\u0131m\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Bilimi bu kadar sevmemin ve bu kadar \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden biri bu seyahattir. O toplant\u0131ya milletin paras\u0131 ile gittim. Bunu hi\u00e7 unutmad\u0131m. O y\u00fczden elimden geldi\u011fi kadar T\u00fcrkiye\u2019de ve TSK\u2019da bilim yolu ile \u00fclkeme hizmet etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu s\u00fcre\u00e7ler bug\u00fcnk\u00fc Tayfun Uzbay\u2019\u0131 yaratt\u0131. Art\u0131s\u0131na da eksisine de siz karar verin. An itibar\u0131 ile Tayfun Uzbay\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeye bilimsel bir fayda sa\u011flam\u0131\u015fsa s\u00fcre\u00e7 art\u0131dad\u0131r.<\/p>\n

– \u015eizofreni tedavisi ve tan\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z oldu ve hastal\u0131\u011fa \u00e7are bulma yolunda somut veriler elde ettiniz ve patentini ald\u0131n\u0131z. Bu ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc ka\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fma sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/strong><\/p>\n

– Bu ger\u00e7ekten bir ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Bilemiyorum. Ku\u015fkusuz \u015fizofreni etiyopatojenezinin bug\u00fcnk\u00fc temelini olu\u015fturan dopamin hipotezinin yetersizli\u011fine i\u015faret ederek alternatif bir yol sunmak \u00f6nemli bir \u015fey. Bunu bir Amerikal\u0131 veya Avrupa Birli\u011fi \u00fclkesinin biliminsan\u0131 yapsa herkes dikkat kesilirdi. Bat\u0131 bilimsel arenada bunlar\u0131 hep yap\u0131yor, biz de takip ediyoruz. Benim ileri s\u00fcrd\u00fcklerim incelemeli patent ile tescil edildi. Tescil edilen ve ke\u015fif oldu\u011fu onaylanan \u00fc\u00e7 adet molek\u00fcl s\u00f6z konusu. Bu molek\u00fcllerin \u015fizofreni tedavisinde kullan\u0131labilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Buraya kadar tamam. Yeni bir mekanizma ve yeni ila\u00e7 molek\u00fclleri s\u00f6z konusu ve iddia \u00fc\u00e7 aday molek\u00fcl ile destekleniyor. Benim r\u00fcyam bunlar\u0131 yerli end\u00fcstrinin deste\u011fi ile T\u00fcrkiye\u2019de ilaca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekti. Bunun i\u00e7in izlenecek yol ve prosed\u00fcr bellidir.<\/p>\n

\"\"
\u201cT\u00fcrkiye\u2019de ve TSK\u2019da bilim yolu ile \u00fclkeme hizmet etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.\u201d<\/figcaption><\/figure>\n

T\u00fcrkiye\u2019de yasal zeminde molek\u00fclden ilaca gidecek ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme faaliyetlerine engel hi\u00e7bir \u015fey yok. Benzer yoldan K\u00fcba ve Tayvan gibi \u00fclkeler kendi sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n deste\u011fi ile kendi ila\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretiyorlar. Ben T\u00fcrkiye\u2019de bu yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 istedim. \u0130ncelemeli patenti al\u0131nm\u0131\u015f molek\u00fcllerin uygun yat\u0131r\u0131m ve bilimsel ara\u015ft\u0131rma deste\u011fi ile insana verilebilir bir ila\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ls\u0131n istedim. S\u00fcre\u00e7 benim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 net olarak ortaya koyabilirdi. Maalesef b\u00f6yle olmad\u0131. Yerli ila\u00e7 end\u00fcstrisinin ve T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n \u201cmilli ila\u00e7\u201d geli\u015ftirme konusunda samimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. \u015eizofreni gibi d\u00fcnyan\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen 20 problemi aras\u0131nda de\u011ferlendirilen bir hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131 ve tedavisine bilimsel verilere dayanarak farkl\u0131 bir \u00f6neri sunmak, bunu yerle\u015fik bilgilere meydan okuyarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve incelemeli bir patent ile teyit ettirerek g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc destekleyen nitelikli bilimsel makalelerle peki\u015ftirmek belki bir ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc kabul edilebilir; ancak benim varmak istedi\u011fim hedef daha ilerisiydi. O nedenle ben kendimi ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum. \u015eu anda belirsiz bir zonday\u0131m. Hakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131m, hastal\u0131k tedavi edilerek klinikte ispatlanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n

Bu kadar\u0131na ka\u00e7 y\u0131lda ula\u015ft\u0131k derseniz \u015fizofreni ile ili\u015fkili s\u00fcre\u00e7 5-6 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu. Bu patenti \u00fcreten laboratuar\u0131n kurulu\u015fu ve bu noktaya geli\u015fi ise ilave bir 10-12 y\u0131l alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

D\u00fczmece iddialarla cezaevine<\/strong><\/p>\n

– Bu b\u00fcy\u00fck bulu\u015fun ard\u0131ndan filmlere konu olacak \u015fekilde adli takibe al\u0131nd\u0131n\u0131z ve ard\u0131ndan casusluk ve \u015fantaj gerek\u00e7esiyle tutukland\u0131n\u0131z. Bu s\u00fcreci bize anlatabilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

– Bulu\u015fun ard\u0131ndan \u00f6nce g\u00fczel geli\u015fmeler oldu asl\u0131nda. Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Yeni Bulu\u015flar \u015eerit Rozet Berat\u0131 ve Kararg\u00e2h \u00dcst\u00fcn Hizmet \u00d6d\u00fcl\u00fc verdi. T\u00dcB\u0130TAK, projemi ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak g\u00f6sterdi. Ege \u00dcniversitesi, Ege \u00dcniversitesi Bilim Teknoloji Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi -EB\u0130LTEM-, T\u00dcB\u0130TAK ve ELG\u0130NKAN Vakf\u0131\u2019n\u0131n ortakla\u015fa d\u00fczenledi\u011fi bir inovasyon yar\u0131\u015fmas\u0131nda birincilik \u00f6d\u00fcl\u00fc kazand\u0131k. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden davet alarak orada ve ba\u015fka bir\u00e7ok bilimsel toplant\u0131da bu konuda konferanslar verdim. Herhangi bir bilimsel itiraz ile kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131m. Sonras\u0131nda birdenbire garip \u015feyler olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Baz\u0131 internet sitelerinde beni karalayan yaz\u0131lar \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar \u00f6zetle benim \u015fizofreninin \u015fifresini \u00e7ok \u00f6nceden \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc, insanlar\u0131 \u015fizofren yapmak ve su\u00e7 i\u015fletmek i\u00e7in agmatini etik d\u0131\u015f\u0131 yollardan kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131 iddia ettiler. Bunlarla ili\u015fkili savc\u0131l\u0131\u011fa \u015fik\u00e2yetlerimden bir sonu\u00e7 alamad\u0131m. Bundan bir s\u00fcre sonra da yine sahte isimlerle \u00e7e\u015fitli kurum ve kurulu\u015flara ve akademisyenlere benim herhangi bir bulu\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131, bir sahtek\u00e2r oldu\u011fumu, hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131ndan menfaat temin etti\u011fimi ileri s\u00fcren e-postalar ve imzas\u0131z mektuplar g\u00f6nderildi. Ard\u0131ndan GATA\u2019da hakk\u0131mda \u00e7e\u015fitli idari soru\u015fturmalar ba\u015flad\u0131. \u0130lgin\u00e7 olarak bu soru\u015fturmalar\u0131n isimsiz mektuplarda ve e-postalarda konu edilenlerle hi\u00e7bir ilgisi yoktu. Daha da ilginci bu soru\u015fturmalar\u0131n ordudan ihra\u00e7 istemiyle askeri mahkemelerde iki farkl\u0131 davaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesiydi. \u0130ki askeri mahkeme davas\u0131 aras\u0131nda da \u0130zmir\u2019de faaliyet g\u00f6steren s\u00f6zde bir casusluk ve fuhu\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00fcyesi olmak ve \u00f6rg\u00fcte dok\u00fcman kazand\u0131rmak iddias\u0131 ile tutuklanarak 9 ay cezaevinde yatt\u0131m. \u0130ddialar\u0131n t\u00fcm\u00fc d\u00fczmece idi ve sahte delillere ya da delil niteli\u011fine sahip olmayan dok\u00fcmanlara dayan\u0131yordu. Hakk\u0131mdaki t\u00fcm su\u00e7lamalardan beraat ettim. Ancak bunlar hen\u00fcz kesinle\u015fmedi. Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131nda.<\/p>\n

Bilime sayg\u0131 yok<\/strong><\/p>\n

– T\u00fcrkiye\u2019de akademisyen olmay\u0131 nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz? T\u00fcrkiye\u2019de eczac\u0131 olmay\u0131 nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n

– Bu sorunun yan\u0131t\u0131 akademisyenli\u011fi nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131za ve nas\u0131l konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6re de\u011fi\u015fir. T\u00fcrkiye\u2019de her alanda oldu\u011fu gibi akademik ya\u015famda da liyakatten \u00e7ok sadakat \u00f6nemlidir. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin aksine bizde insana de\u011fil, binaya ve alete daha \u00e7ok yat\u0131r\u0131m yap\u0131l\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmadan daha \u00e7ok ders anlatmaya ve idari g\u00f6revlere a\u011f\u0131rl\u0131k veren, g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde akademik a\u015famalar\u0131 i\u00e7in yeterli say\u0131da ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilen ve uygun konumlarda kendilerine kadro bulan akademisyenler i\u00e7in T\u00fcrkiye iyi bir \u00fclkedir. Maa\u015f\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131r, ge\u00e7inir gidersiniz. \u0130\u00e7eride veya d\u0131\u015far\u0131da yay\u0131n \u00fcretme becerisi olan bir ba\u011flant\u0131n\u0131z da varsa yay\u0131n ve at\u0131f say\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131p bilimsel g\u00f6stergeleri y\u00fcksek bir akademisyen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de verebilirsiniz.<\/p>\n

\"\"
Tayfun Uzbay\u2019\u0131n \u015fizofreni tedavisine ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar incelemeli patent ile tescil edildi.<\/figcaption><\/figure>\n

Bilimin evrensel de\u011ferleri i\u00e7inde etik \u00f6l\u00e7\u00fctlerde ge\u00e7erli ve ger\u00e7ek\u00e7i bilgi \u00fcretme, bilimsel bilgiyi teknolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yerle\u015fik teorilere itiraz ederek yeni yakla\u015f\u0131mlara y\u00f6nelme, belli bir problem alan\u0131 tan\u0131mlayarak yenili\u011fe dayal\u0131 (inovatif) ara\u015ft\u0131rma yapma, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda nicelikten \u00e7ok niteli\u011fe de\u011fer veren bir yakla\u015f\u0131ma sahip olma, k\u0131saca -m\u0131\u015f gibi de\u011fil, reel, yani ger\u00e7ek\u00e7i bilim yapmak istiyorsan\u0131z T\u00fcrkiye \u00e7ok ama \u00e7ok zor bir \u00fclke. Yolunuz reel bilim ise \u00e7\u00f6lde nil\u00fcfer yeti\u015ftirmek kadar zor bir i\u015fe giri\u015fti\u011finizi veya M\u00fcsl\u00fcman mahallesinde salyangoz satmaya yeltendi\u011finizi bilmeniz gerekiyor. T\u00fcrkiye hen\u00fcz bir bilim toplumu de\u011fil. Bilime sayg\u0131 yok. Bilim akademik kurumlarda bile i\u00e7selle\u015ftirilememi\u015f. Yolu reel bilim olan biliminsanlar\u0131m\u0131z\u0131 koruyacak bir sistem de yok. Reel bilim ile u\u011fra\u015fan akademisyenin b\u0131rak\u0131n d\u0131\u015far\u0131y\u0131 kendini T\u00fcrkiye\u2019de kabul ettirmesi \u00e7ok zordur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc do\u011frulayan en net veri nitelikli biliminsanlar\u0131m\u0131z\u0131n T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131na gitmeleri ve iklimi m\u00fcsait \u00fclkelerde reel bilim yapmalar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de kalsalar ula\u015famayacaklar\u0131 baz\u0131 \u00f6nemli ba\u015far\u0131lara da imza atmaktad\u0131r. Bunun en son ve \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi ge\u00e7en y\u0131l Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanan Aziz Sancar hocad\u0131r.<\/p>\n

Bilim insan\u0131 kimsenin adam\u0131 olmamal\u0131<\/strong><\/p>\n

Bilimsel iklimi d\u00fczeltmek de o kadar kolay de\u011fil. T\u00fcrkiye Bilimler Akademisi\u2019ne (T\u00dcBA) kimlerin se\u00e7ilece\u011fi, \u00f6nemli bilim \u00f6d\u00fcllerinin kimlere verilece\u011fi, \u00f6nemli \u00fcniversitelerin ara\u015ft\u0131rma yap\u0131labilecek b\u00f6l\u00fcmlerini kimlerin i\u015fgal edebilece\u011fi, end\u00fcstri taraf\u0131ndan kimlerin hangi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n desteklenece\u011fi, bulu\u015f yap\u0131lacaksa kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l ve hangi alanda yap\u0131laca\u011f\u0131 ve kimlerin desteklenece\u011fi noktas\u0131nda nitelik, yani liyakat \u00e7ok defa g\u00f6z ard\u0131 ediliyor. Hangi d\u00f6nemde olursa olsun iktidar\u0131 elinde tutan siyasi otoritenin ideolojik yakla\u015f\u0131m\u0131, \u00e7e\u015fitli alanlarda etkin olan g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131, cemaat ve gruplar\u0131n \u00fcyesi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, \u00fcyesi de\u011filseniz onlar\u0131n size bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u015finizi kolayla\u015ft\u0131rabiliyor ya da \u00e7ok zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Oysaki biliminsan\u0131 kimsenin adam\u0131 olmamal\u0131, \u00f6zg\u00fcr ve evrensel d\u00fc\u015f\u00fcnmeli, tarafs\u0131z olmal\u0131. Niteli\u011fine g\u00f6re de\u011ferlendirilmeli. Siyaset ve ideoloji \u00fczerinden yap\u0131lan bilim maalesef \u00e7ok da ger\u00e7ek\u00e7i olmuyor; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilimsel bilgi \u00fcretemiyor.<\/p>\n

Cezaevinde de bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara devam<\/strong><\/p>\n

– Bir demecinizde \u201c<\/strong>Benim yerim ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131d\u0131r! Kontroll\u00fc ev hapsi verecek olurlarsa ben laboratuvar\u0131 tercih ederim.\u201d demi\u015fsiniz. Bilime b\u00f6ylesine sevdal\u0131 bir insana verilebilecek en b\u00fcy\u00fck ceza, onu \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak olabilir. Laboratuvardan ayr\u0131 oldu\u011funuz o d\u00f6nemde neler yapt\u0131n\u0131z? Kendinize zihinsel aktivite \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 bulabildiniz mi?<\/strong><\/p>\n

– Ba\u015fka ne diyebilirdim ki. Hapse at\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda patent ald\u0131\u011f\u0131m konuda ileri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 destekleyen T\u00dcB\u0130TAK\u2019tan onay alm\u0131\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131m 2 yeni projem vard\u0131. O s\u0131rada adalet sisteminde yap\u0131lan baz\u0131 iyile\u015ftirmeler do\u011frultusunda denetimli serbestlik veya ev hapsi gibi uygulamalar getirilmi\u015fti. B\u0131rak\u0131lsam laboratuvardan ba\u015fka nereye gidebilirdim ki?<\/p>\n

\"\"
) \u201cBenim yerim ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131d\u0131r! Kontroll\u00fc ev hapsi verecek olurlarsa ben laboratuvar\u0131 tercih ederim.\u201d<\/figcaption><\/figure>\n

Akl\u0131m projelerimde idi. O s\u00f6z\u00fc biraz da biliminsan\u0131 olarak tutukland\u0131\u011f\u0131ma ve ortada tutuklanmam\u0131 gerektirecek ciddi bir delil olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in s\u00f6yledim. Sonras\u0131nda Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na dilek\u00e7e g\u00f6ndererek cezaevinde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 y\u00fcr\u00fctmek istedi\u011fimi bildiren bir dilek\u00e7e verdim. San\u0131r\u0131m bir ay sonra olumlu yan\u0131t geldi. Bana haftada \u00fc\u00e7 g\u00fcn 2 saat k\u00fct\u00fcphanede bilgisayar kullanma ve istedi\u011fim bilimsel dok\u00fcmanlar\u0131 cezaevine getirtme izni verdiler. Bir de bilgisayar\u0131mda yer alan t\u00fcm bilimsel verilerim kontrol edildikten sonra k\u00fct\u00fcphanedeki bilgisayara y\u00fcklendi. Zamanla internete ba\u011flant\u0131 olmamas\u0131 ko\u015fulu ile bilgisayarda daha fazla s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fmama izin verildi. Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00dcB\u0130TAK projelerinden birinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek uluslararas\u0131 nitelikli bir dergide yay\u0131na kabul edilip yay\u0131mlanan bilimsel makaleyi yazd\u0131m. Bu makalenin sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130leri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ilk kez klinik verilerle destekledi.<\/p>\n

Ayr\u0131ca elimde y\u0131llard\u0131r madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda biriktirdi\u011fim dok\u00fcmanlar vard\u0131. Bunlar\u0131 kullanarak T\u00fcrk\u00e7e bilimsel referans olabilecek Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/em> kitab\u0131n\u0131 yazd\u0131m. Kitap tahliyem sonras\u0131nda bas\u0131ld\u0131. Binden fazla kaynakla desteklenen iyi bir eser oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu konuda T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcncel bir bilimsel kaynak kitap da yoktu. Burada ulusal bilime de katk\u0131 sundu\u011fum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Sonu\u00e7ta cezaevinde de bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ma devam etmeye gayret ettim.<\/p>\n

\u015eizofreni tedavisi i\u00e7in\u2026 <\/strong><\/p>\n

– \u015eizofreniye neden oldu\u011funu tespit etti\u011finiz bir n\u00f6rokimyasal olan Agmatin\u2019le ilgili bilgi verebilir misiniz? Nas\u0131l bir mekanizma ile \u015fizofreniye neden oluyor?<\/strong><\/p>\n

– Agmatin, L-argininden sentezlenen do\u011fada ve endojen olarak s\u0131cakkanl\u0131larda da bulunan bir poliamin. Agmatinin beyindeki kimyasal iletide rol\u00fc olabilece\u011fine dair kuvvetli bilimsel veriler mevcut. Eski kaynaklar agmatinin v\u00fccuttaki y\u0131k\u0131m \u00fcr\u00fcnleri olan spermin, spermidin ve putresin gibi ba\u015fka poliaminlerin \u015fizofreni hastalar\u0131n\u0131n kanlar\u0131nda ve beyin omurilik s\u0131v\u0131lar\u0131nda, ayr\u0131ca post mortem incelemelerde, beyinlerinde normalin \u00e7ok \u00fczerinde oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Poliamin y\u00fcksekli\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 poliamin stresi ile agresif intiharlar aras\u0131nda da bir ba\u011flant\u0131 bulunmakta. \u015eizofreni ba\u015far\u0131l\u0131 intiharlar\u0131n en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc hastal\u0131k. Biz laboratuvarda spermin, spermidin ve putresinin bir \u00fcst basama\u011f\u0131nda yer alan olas\u0131 n\u00f6rotransmitter agmatinin y\u00fcksek dozlar\u0131nda deney hayvanlar\u0131nda \u015fizofreni etkisi olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6sterdik. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntem d\u00fcnyada kabul g\u00f6ren ve \u015fizofreniye ila\u00e7 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda tarama testi olarak ciddi de\u011feri olan bir test. Bunu da T\u00fcrkiye\u2019ye ilk kez biz getirdik ve uygulad\u0131k. Kimse bilmiyordu. \u015eimdi bir\u00e7ok \u00fcniversitede kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"
\u201cBiliminsan\u0131 kimsenin adam\u0131 olmamal\u0131, \u00f6zg\u00fcr ve evrensel d\u00fc\u015f\u00fcnmeli.\u201d<\/figcaption><\/figure>\n

Bizim bulgular\u0131m\u0131z poliamin stresi ve poliamin y\u00fcksekli\u011fi ile \u015fizofreniye i\u015faret eden \u00f6nceki verilerle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyordu. Poliamin y\u00fcksekli\u011fi ile \u015fizofreni aras\u0131nda ger\u00e7ekten bir ili\u015fki varsa agmatin sentezinin inhibe edilmesi tedavide etkili olabilir \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc ile agmatin sentezini inhibe eden \u00fc\u00e7 molek\u00fcl saptad\u0131k. Bunlar\u0131n \u015fizofreniyi tedavi edebilece\u011fi iddias\u0131 ile patent ba\u015fvurusu yapt\u0131k ve incelemeli patent ald\u0131k. Bundan sonraki hedefimiz patenti al\u0131nan molek\u00fcllerin \u00f6nce preklinik \u00e7al\u0131\u015fmalar ile deney hayvanlar\u0131nda toksisitesini ve farmakokinetik \u00f6zelliklerini belirleme, ard\u0131ndan insana verilebilecek bir farmas\u00f6tik \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n da izni ve kat\u0131l\u0131m\u0131 ile Faz 1, 2 ve 3 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kmakt\u0131. Maalesef yukar\u0131da da bahsetti\u011fim nedenlerle bu yola \u00e7\u0131kamad\u0131k.<\/p>\n

Gerek deney hayvanlar\u0131ndaki g\u00f6zlemlerimizi gerekse klinikte elde etti\u011fimiz, \u015fizofreni ile y\u00fcksek kan agmatin d\u00fczeyi aras\u0131nda ili\u015fki oldu\u011funu g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nemli bilimsel dergilerde yay\u0131mlad\u0131k. Kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bir di\u011fer zorluk da patentini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimyasallar\u0131n Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde tar\u0131mda parazit ve mantar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131lmas\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. \u0130lgin\u00e7 olarak baz\u0131 bitkilerde (bunlardan biri t\u00fct\u00fcn bitkisidir; t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 ile \u015fizofreni aras\u0131nda da ciddi bir ili\u015fki vard\u0131r) \u201cplant suicide\u201d (bitki intihar\u0131) denilen bir durum s\u00f6z konusu. Bunun poliamin y\u00fcksekli\u011fi ile ili\u015fkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Bizim patentini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila\u00e7lardan biri tar\u0131mda plant suicide\u2019\u0131 \u00f6nlemekte ba\u015far\u0131 ile kullan\u0131l\u0131yor. Bunlar insanlarda da i\u015fe yarayabilir. \u00c7ok daha \u00f6nemli ba\u015fka bir \u015fey daha var. Patenti al\u0131nan molek\u00fcller parazit ve mantar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc demi\u015ftik. \u015eizofreniye bir mikroorganizman\u0131n neden olabilece\u011fini de g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor. Kedilerden gebe kad\u0131nlara oradan da anne karn\u0131ndaki fetusa ge\u00e7en Toxoplazma gondii paraziti ile \u015fizofreni belirtileri aras\u0131nda ciddi bir ba\u011flant\u0131 olabilece\u011fine i\u015faret eden bilimsel veriler var. Sifilis etkeni bir spiroket olan Troponema pallidum hastal\u0131\u011fa diren\u00e7li olan bireylerde y\u0131llar sonra \u015fizofreni belirtilerine neden olmaktayd\u0131. Buna n\u00f6rosifiliz deniliyordu ve hastal\u0131\u011f\u0131n penisilinlerle tedavi edilmesi sonras\u0131 art\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Son y\u0131llarda mikroorganizmalar\u0131n mental hastal\u0131klara neden olabilece\u011fi \u015feklindeki g\u00f6r\u00fc\u015f, yeni bilimsel verilerle giderek g\u00fc\u00e7leniyor. E\u011fer \u015fizofreniye bir parazit veya mantar neden oluyor, bu etken de poliamin d\u00fczeyini y\u00fckseltiyorsa ve bizim patentini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z molek\u00fcller spesifik olarak bu etkeni yok edebiliyorsa o zaman bu m\u00fcthi\u015f, r\u00fcya gibi bir ke\u015fif olur; yakla\u015f\u0131m\u0131m \u015fizofreninin k\u00f6kten tedavisi anlam\u0131na gelebilir. Ayr\u0131ca, e\u011fer hakl\u0131ysam kanda agmatin tayini \u015fizofreni tan\u0131s\u0131 ve tedavinin seyrinin izlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir parametre olabilir.<\/p>\n

Sab\u0131r ve empati ile yakla\u015f\u0131lmal\u0131<\/strong><\/p>\n

– Biz eczac\u0131lar\u0131n \u015fizofreni ve madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan hastalara yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n

– Madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 da \u015fizofreni de ciddi beyin hastal\u0131klar\u0131. Bu iki hastal\u0131\u011f\u0131n birbiri ile kesi\u015fti\u011fi bir\u00e7ok nokta var. \u00d6rne\u011fin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan maddeler uzun s\u00fcreli kullan\u0131mlar\u0131 sonras\u0131 veya baz\u0131lar\u0131 da akut kullan\u0131mda \u015fizofreni benzeri belirtiler ortaya \u00e7\u0131karabiliyor. Ayr\u0131ca \u015fizofreni hastalar\u0131nda sigara ve alkol ba\u015fta olmak \u00fczere madde kullan\u0131m\u0131na e\u011filim olduk\u00e7a fazla. Bunlar hasta yak\u0131nlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da olduk\u00e7a zor hastal\u0131klar. \u00d6zellikle \u015fizofreni hastalar\u0131 mevcut ila\u00e7larla radikal bir \u00e7\u00f6z\u00fcm elde edemediklerinden ila\u00e7 uyun\u00e7lar\u0131 iyi olmuyor. Hasta yak\u0131nlar\u0131 da bezgin oluyorlar ve depresyon ba\u015fta olmak \u00fczere ba\u015fka ruhsal sorunlar ya\u015f\u0131yorlar. \u00d6te yandan bu hastalar ve yak\u0131nlar\u0131 ba\u015fka bir\u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 kronik hastal\u0131kta oldu\u011fu gibi bilim simsarlar\u0131n\u0131n ve sahtek\u00e2rlar\u0131n pe\u015fine tak\u0131l\u0131p ciddi zararlar ya\u015fayabiliyor.<\/p>\n

Eczac\u0131n\u0131n bir sa\u011fl\u0131k profesyoneli olarak \u00f6ncelikle hastalar\u0131 ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131, ila\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru bi\u00e7imde kullanmalar\u0131, doktorlar\u0131na g\u00fcvenmeleri, daha iyi tedavi olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile doktor dola\u015fmamalar\u0131 ve modern t\u0131p y\u00f6ntemleri d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamalar\u0131 konusunda ikna edici bir yakla\u015f\u0131mla bilgilendirmeleri gerekir. S\u00fcrekli olarak ila\u00e7lar\u0131n\u0131 ayn\u0131 eczaneden temin eden bu tip hastalar\u0131 varsa hastay\u0131 izleyen doktor ile de kolayca ba\u011flant\u0131 kurabilecek \u015fekilde tan\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7ok iyi olur. Eczac\u0131 ve psikiyatrist aras\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir diyalog olmas\u0131, hastan\u0131n ilac\u0131n\u0131 do\u011fru kullanmas\u0131, yan etkiler veya etkisizli\u011fe ba\u011fl\u0131 doz ayarlamas\u0131 veya ila\u00e7 de\u011fi\u015ftirilmesi gereksiniminin zaman\u0131nda ve do\u011fru \u015fekilde belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Eczac\u0131n\u0131n bu konudaki bilgilerini g\u00fcncel tutmas\u0131, bunun i\u00e7in bilimsel geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmesi, hasta yak\u0131nlar\u0131na sab\u0131r ve empati ile yakla\u015fmas\u0131 da \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Kat\u0131l\u0131m\u0131 nas\u0131l art\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z konusunda kafa yoruyoruz<\/strong><\/p>\n

– \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi, N\u00f6ropsikofarmakoloji Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda T\u00fcrk Eczac\u0131lar\u0131 Birli\u011fi (TEB) Eczac\u0131l\u0131k Akademisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini de yap\u0131yorsunuz. Eczac\u0131lar\u0131n kendilerini geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerinde TEB Akademi olarak hedefleriniz neler olacak?<\/strong><\/p>\n

– Yeni d\u00f6nemde akademide yer alan di\u011fer de\u011ferli \u00fcyelerle birlikte \u00f6nceli\u011fi Meslek \u0130\u00e7i E\u011fitim Programlar\u0131\u2019n\u0131n (M\u0130EP) eczane eczac\u0131s\u0131n\u0131n talep ve ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda g\u00fcncellenmesine verdik. Bunun i\u00e7in 54 Eczac\u0131 Odas\u0131\u2019na yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuru yaparak talep ve \u00f6nerilerini istedik. Yaz\u0131l\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin yan\u0131 s\u0131ra, telefon veya ba\u015fka yollarla da bana veya di\u011fer \u00fcyelerimize ula\u015fan t\u00fcm talepleri dikkate alarak programlarda yenile\u015ftirmeye gidiyoruz. M\u0130EP\u2019ler eczane eczac\u0131s\u0131na y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.<\/p>\n

\"\"
\u201cHalk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ila\u00e7 dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceleyen yakla\u015f\u0131m\u0131 bir tarafa b\u0131rakarak pazarlamay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z.\u201d<\/figcaption><\/figure>\n

Uzun s\u00fcredir bu programlara eczac\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n neden az oldu\u011funa ve kat\u0131l\u0131m\u0131 nas\u0131l art\u0131raca\u011f\u0131m\u0131za y\u00f6nelik kafa yoruyoruz. Sahada \u00e7al\u0131\u015fan eczac\u0131, fak\u00fcltede okudu\u011fu derslerin tekrar\u0131na dayanan bir e\u011fitim istemiyor. \u00d6te yandan \u00f6nemli ila\u00e7 etkile\u015fmeleri, gebelik-emzirme, ya\u015fl\u0131l\u0131k, \u00e7ocukluk d\u00f6nemi gibi kritik ya\u015f gruplar\u0131nda ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 g\u00fcvenli\u011fi gibi konulara ilgisi var; ancak burada e\u011fitimin verili\u015f bi\u00e7iminin daha dinamik ve pratik bilgiler veren bir nitelikte olmas\u0131n\u0131 arzu ediyor. Ayr\u0131ca sadece eczac\u0131l\u0131k alan\u0131ndan de\u011fil sosyoloji, psikoloji, siyaset, gazetecilik, sanat, hukuk ve felsefe gibi alanlardan da e\u011fitim almak veya bu alanlardan \u00f6nemli \u015fahsiyetler ile bulu\u015fmak, s\u00f6yle\u015fmek istiyor.<\/p>\n

Akademi bu talepler do\u011frultusunda h\u0131zla gerekli yenile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu yaz\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda Akademi web sayfas\u0131ndan g\u00fcncellenmi\u015f son durumu ilan etmi\u015f olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 san\u0131yorum. \u0130la\u00e7 ve Eczac\u0131l\u0131k Hukuku ile Ki\u015fisel Geli\u015fim ve \u0130leti\u015fim Becerileri gibi yeni ba\u015fl\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok mevcut program\u0131n yap\u0131s\u0131 ve hoca kadrosu daha dinamik bir halde sunulacak. Ki\u015fisel geli\u015fim ve ileti\u015fim becerileri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, piyasada t\u00fcreyen, eczane ko\u00e7u gibi garip isimlerle faaliyet g\u00f6steren ve sa\u011fl\u0131k dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok ticareti ve sat\u0131\u015f\u0131 \u00f6nceleyen ki\u015filerin yaratt\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fin de \u00f6n\u00fcn\u00fc almay\u0131 hedefliyoruz. Bu e\u011fitimler eczac\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k profesyoneli ve sa\u011fl\u0131k dan\u0131\u015fman\u0131 kimli\u011fini ortaya \u00e7\u0131karacak.<\/p>\n

Felsefe, sanat, siyaset, gazetecilik vb. gibi alanlarda e\u011fitim yerine, talep gelebilecek ki\u015filerle s\u00f6yle\u015fi veya bulu\u015fma tarz\u0131 organizasyonlara destek vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n

M\u0130EP d\u0131\u015f\u0131nda, Akademi\u2019nin her y\u0131l verdi\u011fi Bilim, Hizmet ve Te\u015fvik \u00d6d\u00fclleri\u2019ni s\u00fcrd\u00fcrmek, ilac\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu her noktada halk\u0131n do\u011fru bilgilendirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yarat\u0131lan bilgi kirlili\u011fi ile m\u00fccadele etmek, eczac\u0131l\u0131k fak\u00fcltelerindeki e\u011fitimin niteli\u011fi i\u00e7in \u00e7aba sarf etmek ve yenili\u011fe dayal\u0131 bir ila\u00e7 AR-GE\u2019si i\u00e7in kamuoyu olu\u015fturmak di\u011fer hedeflerimiz aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Mesle\u011fimizin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak<\/strong><\/p>\n

– Hem T\u00fcrk Eczac\u0131lar Birli\u011fi\u2019nin, hem de \u0130stanbul Eczac\u0131 Odas\u0131\u2019n\u0131n bu y\u0131l 60. kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutluyoruz. Bu konuyla ilgili neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong><\/p>\n

– Altm\u0131\u015f y\u0131l bir \u00fclkede mesle\u011fin belli bir olgunluk d\u00fczeyine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterli bir s\u00fcre. Bu y\u0131l T\u00fcrk Eczac\u0131lar\u0131 Birli\u011fi\u2019nin 13. Eczac\u0131l\u0131k Kongresi\u2019nin \u0130stanbul Eczac\u0131 Odas\u0131\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finde \u0130stanbul\u2019da yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Biz de akademi olarak elimizden gelen deste\u011fi verece\u011fiz. Bu kongrede akademinin ana temas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de yenilik\u00e7i ila\u00e7 AR-GE faaliyetlerinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve \u00e7a\u011fda\u015f eczac\u0131l\u0131k e\u011fitimine vurgu yapmak olacak.<\/p>\n

– \u00d6rnek ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir meslekta\u015f\u0131m\u0131z ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir bilimadam\u0131 olarak, biz eczac\u0131lara tavsiyeleriniz nelerdir? <\/strong><\/p>\n

– \u00dclkemizde son y\u0131llarda di\u011fer sa\u011fl\u0131k profesyonelleri olan hekim ve hem\u015firelerin yan\u0131 s\u0131ra eczac\u0131lar\u0131n da sayg\u0131nl\u0131klar\u0131na ve etkili hizmet vermelerine engel olan uygulama ve faaliyetler giderek art\u0131yor. Benim d\u00fc\u015f\u00fcncem, biz sahip \u00e7\u0131kmazsak kimsenin bizim mesle\u011fimizin geli\u015ftirilmesi veya sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131na bir \u015fey yapmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ila\u00e7 dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceleyen yakla\u015f\u0131m\u0131 bir tarafa b\u0131rakarak pazarlamay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak, ilaca ticari bir \u00fcr\u00fcn gibi bakmak, eczaneyi ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131, eczac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u00fcr\u00fcnlerle doldurmak ve bunlar\u0131n pazarlama stratejileri ile u\u011fra\u015fmak mesleki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olmaktan ba\u015fka bir \u015feye yaramaz. \u00d6zellikle gen\u00e7lerin 60 y\u0131ll\u0131k kazan\u0131mlar\u0131n ve elde edilen konumun \u00f6nemini ve bunun eczac\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi g\u00f6rmeleri gerekir. Hangi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncede olursak olal\u0131m ortak paydam\u0131z ve kayg\u0131m\u0131z mesle\u011fimizin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in yenilikleri iyi izlemeli, kendimizi geli\u015ftirmeli, halk\u0131n sa\u011fl\u0131k dan\u0131\u015fman\u0131 kimli\u011fimize daha \u00e7ok vurgu yapmal\u0131 ve bunu samimi davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zla da net bir \u015fekilde g\u00f6stermeliyiz.<\/u><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cBilimin evrensel de\u011ferleri i\u00e7inde etik \u00f6l\u00e7\u00fctlerde ge\u00e7erli ve ger\u00e7ek\u00e7i bilgi \u00fcretme, bilimsel bilgiyi teknolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yerle\u015fik teorilere itiraz ederek yeni yakla\u015f\u0131mlara y\u00f6nelme, belli bir problem alan\u0131 tan\u0131mlayarak yenili\u011fe dayal\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapma, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda nicelikten \u00e7ok niteli\u011fe de\u011fer veren bir yakla\u015f\u0131ma sahip olma, k\u0131saca -m\u0131\u015f gibi de\u011fil, ger\u00e7ek\u00e7i bilim yapmak istiyorsan\u0131z T\u00fcrkiye \u00e7ok ama \u00e7ok zor […]<\/p>\n","protected":false},"author":898,"featured_media":14811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[188,233],"tags":[482,1631,685,1521],"class_list":["post-14810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-151-sayi","category-psikiyatri","tag-bilim","tag-hastalik","tag-sizofreni","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t