Okumak, g\u00f6rece modern ve insana \u00f6zg\u00fc bir yetenek. Bu y\u00fczden, kelimelerin g\u00f6rsel olarak nas\u0131l tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sinirbilimciler i\u00e7in bir bilmece olageldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc okumaktan sorumlu olan sinir sistemi bu amaca y\u00f6nelik evrilmi\u015f olamazd\u0131.<\/p>\n
Pittsburgh \u00dcniversitesi Sinirbilim Cerrahisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Yard. Do\u00e7. Dr. Avniel Ghuman\u2019a g\u00f6re, beynin okumaya ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmleri yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ld\u0131r \u015fiddetli bir tart\u0131\u015fman\u0131n konusuydu. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6nde gelen sinirbilimcilerinden Wernicke, Dejerine ve Charcot, beyinde kelimeler i\u00e7in bir g\u00f6rsel merkez olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n
Son y\u0131llarda, tart\u0131\u015fmalar kimileri taraf\u0131ndan \u201cg\u00f6rsel kelime alan\u0131\u201d olarak an\u0131lan sol orta fuziform girus \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131. Pittsburgh\u2019dan sinirbilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu tart\u0131\u015fmalara i\u015faret ediyor ve okuman\u0131n n\u00f6robiyolojisini kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131za \u0131\u015f\u0131k tutuyor.<\/p>\n
Ulusal Bilimler Akademisi Tutanaklar\u0131<\/em> (Proceedings of the National Academy of Sciences<\/em>) dergisinde 19 Temmuz\u2019da yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, Pittsburgh \u00d6\u011frenme Ara\u015ft\u0131rma ve Geli\u015ftirme Merkezi\u2019nden Ghuman, Elizabeth Hirshorn ve Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc ile Bili\u015fim Sinirsel Temelleri Merkezi\u2019nden \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 \u201cg\u00f6rsel kelime alan\u0131\u201dn\u0131n rol\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fabilmek i\u00e7in d\u00f6rt epileptik hastan\u0131n sinirsel kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ve beyin uyar\u0131mlar\u0131n\u0131 incelediler. Hastalar ilaca diren\u00e7li epilepsileri i\u00e7in cerrahi tedaviyi tercih etti ve ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lmak i\u00e7in g\u00f6n\u00fcll\u00fc oldu. Beyin cerrahlar\u0131, cerrahi m\u00fcdahalenin par\u00e7as\u0131 olarak hastalar\u0131n g\u00f6rsel kelime alan\u0131na elektrotlar yerle\u015ftirdi. Bu da beynin yaz\u0131l\u0131 kelimeleri nas\u0131l tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in e\u015fsiz bir f\u0131rsat sunmu\u015f oldu.<\/p>\n \u00d6ncelikle, hastalar\u0131n kelimeleri okuma yetene\u011fine ters etkide bulunuldu ve g\u00f6rsel kelime alan\u0131n\u0131n ola\u011fan i\u015flevini engellemek i\u00e7in elektrotlar vas\u0131tas\u0131yla ac\u0131s\u0131z elektriksel beyin uyar\u0131m\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Hastalardan biri harfleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yanl\u0131\u015f alg\u0131lad\u0131. Bir di\u011feri ise asl\u0131nda okudu\u011fu metnin i\u00e7inde bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, baz\u0131 kelime ve kelime par\u00e7alar\u0131n\u0131n orada bulundu\u011fu hissine kap\u0131ld\u0131. Bu alan\u0131n uyar\u0131m\u0131, nesnelerin ve y\u00fczlerin adland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinde ise bozucu bir etkide bulunmad\u0131 (Uyar\u0131m hakk\u0131nda k\u0131sa bir video \u015furadan g\u00f6r\u00fclebilir: https:\/\/youtu.be\/N4FYG7UW-vM).<\/p>\n Elektrotlar vas\u0131tas\u0131yla uyar\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ilgili alan\u0131n aktivitesi de hastalar kelimeleri okurken kayda al\u0131nd\u0131. Birka\u00e7 y\u00fcz milisaniyede yay\u0131lan beyin aktivitesinin, makine \u00f6\u011frenimi teknikleri kullan\u0131larak analizi yap\u0131l\u0131rsa, hastalar\u0131n belirli bir anda hangi kelimeleri okuyor oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan s\u00f6ylenebilirdi. Bu da g\u00f6steriyor ki, ilgili alan\u0131n sinirsel aktivitesi g\u00f6rsel kelimeler hakk\u0131ndaki bilgiyi kodluyor ve sadece bir harf farkl\u0131l\u0131k i\u00e7eren kelimeleri dahi ay\u0131rt etmek i\u00e7in kullan\u0131labiliyor (\u201cketen\u201d ve \u201ckefen\u201d gibi).<\/p>\n \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6steriyor ki, g\u00f6rsel kelime alan\u0131, yaz\u0131l\u0131 kelimelerin ince detaylar\u0131na zarif\u00e7e ayarlanm\u0131\u015f ve bu alan\u0131n okudu\u011fumuz \u015feylerin beyindeki temsilini i\u015flemek \u00fczerinde \u00f6nemli bir rol\u00fc var. Uyar\u0131m sonucunda kelime ve harflere dair alg\u0131n\u0131n bozulmu\u015f olmas\u0131, g\u00f6rsel kelime alan\u0131n\u0131n okuma \u00fczerinde \u00f6zel bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na do\u011frudan kan\u0131t olu\u015fturuyor\u201d diyor Hirshorn. \u201cBu sonu\u00e7lar, ayr\u0131ca, okuma bozukluklar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve tedavisi hakk\u0131nda \u00f6nemli imalarda bulunuyor. G\u00f6rsel kelime alan\u0131n\u0131n aktivitesi, dilin i\u015flenmesinde rol alan di\u011fer beyin b\u00f6lgeleriyle girdi\u011fi etkile\u015fimle birlikte, ileri okuman\u0131n i\u015fareti olabilir. Bu sinirsel sistemin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131, okuma bozukluklar\u0131n\u0131n te\u015fhis edilmesi ve hedeflenen terapilerin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00f6nemli olabilir.\u201d<\/p>\n Ghuman\u2019a g\u00f6re, modern beyin kaydetme teknikleri ve ileri analiz y\u00f6ntemleriyle birlikte sonunda beyin ve zihin hakk\u0131nda y\u00fczy\u0131llard\u0131r sorulan sorulara cevap vermeye ve okuma bozukluklar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na katk\u0131 koymaya kadiriz.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okumak, g\u00f6rece modern ve insana \u00f6zg\u00fc bir yetenek. Bu y\u00fczden, kelimelerin g\u00f6rsel olarak nas\u0131l tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sinirbilimciler i\u00e7in bir bilmece olageldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc okumaktan sorumlu olan sinir sistemi bu amaca y\u00f6nelik evrilmi\u015f olamazd\u0131. Pittsburgh \u00dcniversitesi Sinirbilim Cerrahisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Yard. Do\u00e7. Dr. Avniel Ghuman\u2019a g\u00f6re, beynin okumaya ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmleri yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ld\u0131r \u015fiddetli bir tart\u0131\u015fman\u0131n konusuydu. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":426,"featured_media":14945,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[187,19,21,35],"tags":[254,1710,347,495],"class_list":["post-14944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-150-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-noroloji","tag-beyin","tag-kelimeler","tag-noroloji","tag-sinirbilim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t