{"id":15389,"date":"2016-06-01T17:09:03","date_gmt":"2016-06-01T14:09:03","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=15389"},"modified":"2017-12-27T17:13:38","modified_gmt":"2017-12-27T14:13:38","slug":"gokbilim-yazilimiyla-2600-yillik-sappho-siirinin-ne-zaman-yazildigi-anlasildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/06\/01\/gokbilim-yazilimiyla-2600-yillik-sappho-siirinin-ne-zaman-yazildigi-anlasildi","title":{"rendered":"G\u00f6kbilim yaz\u0131l\u0131m\u0131yla, 2600 y\u0131ll\u0131k Sappho \u015fiirinin ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Antik kad\u0131n \u015fair Sappho\u2019nun 2600 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cGece Yar\u0131s\u0131 \u015eiiri\u201d adl\u0131 \u015fiirin, ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmi\u015f bir astronomi yaz\u0131l\u0131m\u0131yla antik g\u00f6kler yarat\u0131larak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Midillili (Lesbos Adas\u0131) \u015fair Sappho, klasik antikitede neredeyse Homeros kadar sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Platon onu \u201c10. Muse\u201d (Yunan Mitolojisinde sanat\u0131 simgeleyen tanr\u0131\u00e7alara verilen isim) olarak nitelendirir. Sappho, y\u00fczy\u0131llarca heykellerde ve madeni paralarda betimlenmi\u015ftir. Resmi olarak en az dokuz kitab\u0131 oldu\u011fu bilinir, ancak ne yaz\u0131k ki bunlardan geriye kalan M\u0131s\u0131r-Oxyrhynchus\u2019da 1800\u2019lerin sonlar\u0131nda bir \u00e7\u00f6pl\u00fckte ke\u015ffedilen 200 par\u00e7ad\u0131r.<\/p>\n<p>Yine de bu par\u00e7alar etkili olmu\u015f ve nesiller boyunca \u015fairleri etkilemi\u015ftir. Sappho\u2019nun hevesli \u015fair g\u00f6z\u00fc, ayn\u0131 zamanda onu b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6k g\u00f6zlemcisi yapt\u0131. Onun net ve keskin astrolojik detaylar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n eserlerinin birinin zaman\u0131n\u0131 netle\u015ftirmesinde yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Yak\u0131n zamanda <em>Journal of Astronomical History and Heritage<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fma, Sappho\u2019nun \u201cGece yar\u0131s\u0131 \u015eiiri\u201dnden Taurus tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131ndaki \u00dclker y\u0131ld\u0131z k\u00fcmesiyle (yedi k\u0131z karde\u015f diye de an\u0131l\u0131r) ilgili bir a\u00e7\u0131klamaya dayan\u0131yor: <em>\u201c\u00d6nce ay batt\u0131, \/ sonra da yedi y\u0131ld\u0131z\u0131 \u00fclkerin \/ gece yar\u0131s\u0131, \/ ak\u0131yor \u00e7a\u011f, \/ yaln\u0131z\u0131m yata\u011f\u0131mda\u201d<\/em><\/p>\n<p>CNET\u2019ten Michelle Starr\u2019a g\u00f6re, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc Midilli Adas\u0131\u2019ndan g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olu\u015fturmak i\u00e7in Starry Night (s\u00fcr\u00fcm 7.3) ve Uluslararas\u0131 Planetaryum Toplulu\u011fu\u2019ndan Digistar 5 isimli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kulland\u0131lar.<\/p>\n<p>\u015eiirin ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmedi\u011fi i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar y\u0131ld\u0131zlara M\u00d6 570 y\u0131l\u0131ndan bakmay\u0131 se\u00e7tiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu tarihin Sappho\u2019nun yakla\u015f\u0131k \u00f6l\u00fcm tarihi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Yine de ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar se\u00e7ilen tarihi 20 y\u0131l, hatta 40 y\u0131l de\u011fi\u015ftirmenin analizlerinin sonucunda hissedilir bir fark yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fair \u00dclker y\u0131ld\u0131z k\u00fcmesinin gece yar\u0131s\u0131ndan \u00f6nce batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00dclker y\u0131ld\u0131z k\u00fcmesinin Midilli\u2019de gece yar\u0131s\u0131 veya \u00f6ncesinde batt\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n, bu y\u0131l\u0131n 25 \u015eubat-31 Mart tarihleri aras\u0131na denk geldi\u011fini hesaplayabildi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar makalelerinde k\u0131\u015f sonu ve bahar ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n do\u011fa a\u015fk\u0131 lirizmi a\u00e7\u0131s\u0131ndan beklendik bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu da belirtiyorlar.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan, Teksas \u00dcniversitesi (Arlington) fizik profes\u00f6r\u00fc Manfred Cuntz, Sappho\u2019nun erken d\u00f6nem Yunan astronomisine katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve Sappho kadar net astronomik g\u00f6zlem yapan \u00e7ok fazla eski \u015fair olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n olduk\u00e7a ilgin\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131, geli\u015fen bir bilim olan adli astronominin par\u00e7as\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ortak yazar\u0131 ve Arlington Planetaryumu\u2019nun y\u00f6neticisi Levent G\u00fcrdemir, geli\u015fen teknolojilerin ara\u015ft\u0131rmaya yeni yollar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Planetaryum yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n kendilerine herhangi bir yerde, ge\u00e7mi\u015fte ya da gelecekte herhangi bir zamanda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn sim\u00fclasyonunu sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Bunun da planetaryumu sadece astronomi de\u011fil, biyoloji, kimya, sanat, edebiyat, mimarl\u0131k, tarih ve hatta t\u0131p gibi farkl\u0131 disiplinlerdeki ara\u015ft\u0131rmalara a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fi\u00a0 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n<p>Gizmodo\u2019dan Jennifer Oullette de Teksas \u00dcniversitesi\u2019nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ayn\u0131 do\u011frultuda bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yor. G\u00f6kbilimci Donald Olson, J\u00fcl Sezar\u2019\u0131n Britanya\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyi bulmak i\u00e7in y\u0131ld\u0131z tariflerini kullan\u0131yor. Ge\u00e7en ay bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 d\u00fcnyadan g\u00f6r\u00fclen en b\u00fcy\u00fck s\u00fcpernova hakk\u0131nda bilgi toplamak i\u00e7in orta\u00e7a\u011fdan kalma Arap\u00e7a bir yaz\u0131daki a\u00e7\u0131klamay\u0131 kulland\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antik kad\u0131n \u015fair Sappho\u2019nun 2600 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cGece Yar\u0131s\u0131 \u015eiiri\u201d adl\u0131 \u015fiirin, ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmi\u015f bir astronomi yaz\u0131l\u0131m\u0131yla antik g\u00f6kler yarat\u0131larak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Midillili (Lesbos Adas\u0131) \u015fair Sappho, klasik antikitede neredeyse Homeros kadar sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Platon onu \u201c10. Muse\u201d (Yunan Mitolojisinde sanat\u0131 simgeleyen tanr\u0131\u00e7alara verilen isim) olarak nitelendirir. Sappho, y\u00fczy\u0131llarca heykellerde ve madeni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":749,"featured_media":15390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[185,30,19,26],"tags":[248,1781,402],"class_list":["post-15389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-148-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-fizik","tag-astronomi","tag-sappho","tag-yazilim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/749"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15389"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15389\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}