{"id":15698,"date":"2016-05-01T14:51:37","date_gmt":"2016-05-01T11:51:37","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=15698"},"modified":"2018-01-03T14:54:26","modified_gmt":"2018-01-03T11:54:26","slug":"cok-yonlu-bir-bilim-emekcisiydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/05\/01\/cok-yonlu-bir-bilim-emekcisiydi","title":{"rendered":"\u00c7ok y\u00f6nl\u00fc bir bilim emek\u00e7isiydi"},"content":{"rendered":"<p><em>Kenan\u2019\u0131n uzmanl\u0131k alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm \u00fcretimi, bilimin sosyal bir \u00fcr\u00fcn oldu\u011fundan hareketle, bir yandan avam saf bilim alg\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftiren, di\u011fer yandan bilimin incelmi\u015f diyalekti\u011fini kullanarak bilgiyi uzman olmayan kesimlere ula\u015ft\u0131ran \u00e7abalar\u0131n\u0131n yans\u0131malar\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n<p>Bilim, laboratuvara kapanm\u0131\u015f ya da saha g\u00f6zlemlerinin insan\u0131 sa\u011faltan, do\u011fan\u0131n di\u011fer varl\u0131klar\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesine yarayan prati\u011fine kapt\u0131rm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n penceresinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hakl\u0131 olarak, g\u00fcndelik hayat\u0131n baya\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve hengamesinden uzakta ve akl\u0131n h\u00fckm\u00fcnde bir eylem olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcr. Ancak b\u00f6ylesi bir eylem olmas\u0131, emek\u00e7ileri bak\u0131m\u0131ndan bilimin \u00e7o\u011fu kez saf, ilerlemeyi sa\u011flayan ve toplumsal tarihsel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir i\u00e7erikle tan\u0131mlamas\u0131na ve bu tan\u0131mlamay\u0131 d\u00fcstur bellemesine de yol a\u00e7ar. B\u00f6ylece, atomun par\u00e7alan\u0131\u015f\u0131n\u0131, atom bombas\u0131 yap\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eden ve zorlayan tarihsel ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z, yolu teknik bilinmezliklerle dolu bir projenin ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kabul eden bir bilim anlay\u0131\u015f\u0131 yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Melez m\u0131s\u0131r\u0131n olu\u015fturulma \u00f6yk\u00fcs\u00fc de atomun par\u00e7alan\u0131\u015f\u0131na bak\u0131\u015ftaki naifli\u011fe benzeyen, uydurulmu\u015f bir ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. \u00d6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bununla birlikte, aksi \u00f6rnekler, daha do\u011frusu aksi y\u00f6nde \u00e7abalayan, bilimin de toplumsal ve tarihsel s\u00fcre\u00e7lerden etkilenece\u011fi, onlardan etkilenip iktidar ara\u00e7lar\u0131ndan biri olabilece\u011fi ve bu nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc de saf bilimi y\u00fcceltmek yerine bilimsel y\u00f6ntemi t\u00fcm be\u015feri a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla kavraman\u0131n esas oldu\u011funu vurgulayan bir ters ak\u0131m da uzun s\u00fcredir var olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, ne yaz\u0131k ki \u00e7ok erken bir vakitte kaybetti\u011fimiz sevgili Kenan Ate\u015f de, bu ters ak\u0131m\u0131n i\u00e7inden gelen, genetik ve molek\u00fcler biyoloji donan\u0131m\u0131yla, evrimsel biyolojinin devindirici g\u00fcc\u00fcn\u00fc de kullanan, hakiki bir bilim emek\u00e7isi idi. Kenan\u2019\u0131n uzmanl\u0131k alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm \u00fcretimi, bilimin sosyal bir \u00fcr\u00fcn oldu\u011fundan hareketle, bir yandan avam saf bilim alg\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftiren, di\u011fer yandan bilimin incelmi\u015f diyalekti\u011fini kullanarak bilgiyi uzman olmayan kesimlere ula\u015ft\u0131ran \u00e7abalar\u0131n\u0131n yans\u0131malar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kenan ile ilk kez 2009\u2019da Ankara\u2019daki, sevgili Aykut Kence ile birlikte, Darwin y\u0131l\u0131 i\u00e7in ne t\u00fcr etkinlikler yapabilece\u011fimizi konu\u015fmak \u00fczere toplanmam\u0131z vesilesiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6ncesinde, etkinlikler \u00fczerine olan yo\u011fun yaz\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z sonucunda bu bulu\u015fma ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Kenan\u2019\u0131n konuya olan samimi ve i\u00e7eri\u011fi dolu ilgisi ile o y\u0131l ve akabinde pek \u00e7ok pop\u00fcler bilim ve evrim etkinli\u011finde yer ald\u0131k.<\/p>\n<p>Sevgili Kenan bilimin \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici yan\u0131na i\u00e7tenlikle inanmakla birlikte, bilimin \u00f6zellikle kendisinin ilgili bulundu\u011fu genetik ve molek\u00fcler biyolojinin memleketimizde iyice ayyuka \u00e7\u0131km\u0131\u015f indirgemeci bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu yoldaki engellerden biri olarak da g\u00f6r\u00fcyordu ki bu noktada kendisiyle hemfikirdik. Ayn\u0131 \u015fekilde, evrimsel biyolojinin ba\u011flam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak sosyal meselelere uygulanma kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermek de Kenan\u2019\u0131n \u00f6zellikle alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi ve ortak oldu\u011fumuz bir ba\u015fka y\u00f6n idi. Nitekim Kenan\u2019\u0131n pop\u00fcler yay\u0131nc\u0131l\u0131k tarihi de bu t\u00fcr kolayc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sis perdesinin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak nitelikli eserlerin \u00e7evirisi ve bas\u0131m\u0131yla vakidir. Bilimin i\u00e7ini bo\u015falt\u0131p uydurukluk cenderesine ta\u015f\u0131mas\u0131yla ki\u015filik bulan \u201cbilimsili\u011fin\u201d hastal\u0131kl\u0131 ucu olan evrim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi de bu kapsam dahilindedir.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, sevgili Kenan\u2019\u0131n \u00f6zellikle zikredilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir di\u011fer ak\u0131l adam\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi, kendi mesleki e\u011fitiminin i\u00e7eri\u011fi ve sosyolojisinden kaynaklanan iki katl\u0131 bir engeli a\u015farak bulundu\u011fu noktaya gelmi\u015f olmas\u0131d\u0131r: Kenan bir hekimdi ayn\u0131 zamanda. Klasik hekimli\u011fin insan\u0131 ar\u0131za \u00e7\u0131karan bir makine olarak tasavvur etmesi, hekimi de tanr\u0131sal m\u00fcdahalenin arac\u0131 yahut \u00e7o\u011fu durumda oldu\u011fu gibi bir t\u00fcr ilah \u015feklinde mesle\u011fin ortas\u0131na yerle\u015ftirmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 iki katl\u0131 bir akli engeli a\u015farak entelekt\u00fcel var olu\u015funu ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorundayd\u0131 Kenan. Ve i\u015finin aynas\u0131 yapt\u0131klar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Kenan, hepimizin hemfikir olaca\u011f\u0131 gibi, bu var olu\u015f noktas\u0131n\u0131 \u00e7oktan geride b\u0131rakm\u0131\u015f durumdayd\u0131.<\/p>\n<p>Mutedil ve muntazam ki\u015fisel \u00f6zelli\u011fi ve tutkuyla ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu sosyalizmin bir g\u00fcn yarataca\u011f\u0131 e\u015fit ve mutlu ya da en az\u0131ndan kafas\u0131 s\u00fckunetle dolu ve medeni insanlar\u0131n var olaca\u011f\u0131na olan inanc\u0131 ile sevgili Kenan geride doldurulamaz bir bo\u015fluk b\u0131rakt\u0131 vakitsiz ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131yla. \u0130zi baki, tebess\u00fcm\u00fc g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde olsun bu g\u00fczel insan\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kenan\u2019\u0131n uzmanl\u0131k alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm \u00fcretimi, bilimin sosyal bir \u00fcr\u00fcn oldu\u011fundan hareketle, bir yandan avam saf bilim alg\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftiren, di\u011fer yandan bilimin incelmi\u015f diyalekti\u011fini kullanarak bilgiyi uzman olmayan kesimlere ula\u015ft\u0131ran \u00e7abalar\u0131n\u0131n yans\u0131malar\u0131d\u0131r. Bilim, laboratuvara kapanm\u0131\u015f ya da saha g\u00f6zlemlerinin insan\u0131 sa\u011faltan, do\u011fan\u0131n di\u011fer varl\u0131klar\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesine yarayan prati\u011fine kapt\u0131rm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n penceresinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hakl\u0131 olarak, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":15699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[184,1464],"tags":[1829,1686,1828],"class_list":["post-15698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-147-sayi","category-dosya","tag-ani","tag-biliminsani","tag-kenan-ates"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}