{"id":15988,"date":"2017-12-01T13:37:02","date_gmt":"2017-12-01T10:37:02","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=15988"},"modified":"2018-02-07T18:52:01","modified_gmt":"2018-02-07T15:52:01","slug":"cansiz-parcaciklar-canli-gibi-davranabiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/12\/01\/cansiz-parcaciklar-canli-gibi-davranabiliyor","title":{"rendered":"Cans\u0131z par\u00e7ac\u0131klar canl\u0131 gibi davranabiliyor!"},"content":{"rendered":"

Emory \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7iler cans\u0131z par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fan bir sistemin kristal ve ak\u0131\u015fkan durumlar aras\u0131nda gidip gelirken canl\u0131 gibi davranabildiklerini g\u00f6sterdi.\u00a0Physical Review Letters<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan makale, bu dinamiklerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 yolunda ilk deneysel bulgular\u0131 sundu.<\/p>\n

\u00dcniversiteden fizik profes\u00f6r\u00fc Justin Burton, en basit fiziksel sistemde ve sabit ortamda, baz\u0131 \u00f6zelliklerin s\u00fcrekli de\u011fi\u015fti\u011fini ke\u015ffettiklerini s\u00f6yledi. Ona g\u00f6re, sistemleri o kadar basitti ki, bu kadar karma\u015f\u0131k bir davran\u0131\u015f\u0131n bu basitlikten \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 beklemiyorlard\u0131. \u00c7o\u011fu canl\u0131 sistem -ate\u015f b\u00f6ceklerinden n\u00f6ronlara- davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 benzer \u015fekilde de\u011fi\u015ftirirler; sistemi a\u00e7ma ve kapama. H\u00fccrelerin d\u00fczenlenmesinde, gen yaz\u0131l\u0131mlar\u0131nda ve n\u00f6ron aktivitelerinde bir durumdan di\u011ferine de\u011fi\u015fme \u00f6zelli\u011fi beklenen bir olayd\u0131r. Son makalede ise, kum kadar k\u00fc\u00e7\u00fck cans\u0131z plastik taneciklerin de a\u00e7ma-kapama d\u00fc\u011fmesine sahip olduklar\u0131 g\u00f6sterildi.<\/p>\n

Burton, taneciklerin tek ba\u015f\u0131na kristal ve ak\u0131\u015fkan durumlar aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapamayaca\u011f\u0131n\u0131, ancak 40 kadar\u0131 bir araya geldi\u011finde a\u00e7ma-kapaman\u0131n g\u00f6zlemlendi\u011fini s\u00f6yledi. Davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirebilme \u00f6zelli\u011finin \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha evrensel bir anlama gelebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Laboratuvarlar\u0131nda plastik par\u00e7ac\u0131klar model olarak kullan\u0131ld\u0131. Bunun sebebi, par\u00e7ac\u0131klar\u0131n kat\u0131n\u0131n erimesini taklit edebilmesi ve sistemin kuvvet etkisiyle nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finin g\u00f6zlemlenebilmesi.<\/p>\n

Par\u00e7ac\u0131klar argon plazmayla dolu bir vakum tank\u0131na konuldu. Tank\u0131n bas\u0131nc\u0131 de\u011fi\u015ftirilerek par\u00e7ac\u0131klar\u0131n hareketlerinin uyar\u0131lm\u0131\u015f ve serbest durumdan s\u0131k\u0131\u015f\u0131k ve stabil bir duruma nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fi incelendi.<\/p>\n

Emory lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencisi Guram \u201cGuga\u201d Gogia, bir \u00e7alkalay\u0131c\u0131ya basarak ve par\u00e7ac\u0131klar\u0131 plazma ile doldurulmu\u015f vakum tank\u0131na yava\u015f yava\u015f ekleyerek y\u00fckl\u00fc bir elektrot \u00fczerinde havada y\u00fczen tek bir partik\u00fcl tabakas\u0131 olu\u015fturdu ve sonras\u0131nda ke\u015fif an\u0131 ya\u015fand\u0131.Gogia, \u201cTank\u0131n parametrelerini d\u00fc\u015f\u00fck bir gaz bas\u0131nc\u0131na ayarlarsam ve serbest\u00e7e dola\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flarsam, partik\u00fcllerin nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 merak ediyordum,\u201d diyor ve ekliyor, \u201cBirka\u00e7 dakika sonra \u00e7\u0131plak g\u00f6zle garip davrand\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyordum\u201d. Saniyeler i\u00e7erisinde par\u00e7ac\u0131klar\u0131n kat\u0131 yap\u0131lar\u0131ndan eriyerek gaz gibi bir duruma ge\u00e7tiklerini ve bu erime ve yeniden kristalle\u015fmenin iki durum aras\u0131nda s\u00fcrekli ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6zlemledi. \u201cBir buz k\u00fctlesini oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hayal edin. Erirse \u015fa\u015f\u0131rmazs\u0131n\u0131z, ama eridikten sonra tekrar buza d\u00f6ner ve tekrar erirse \u015fok olursunuz.\u201d<\/p>\n

Gogia deneyleri tekrarlayarak do\u011frulad\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle g\u00f6sterdi. Bulgular dengede olmayan sistemler i\u00e7in basit bir model olu\u015fturabilir. Burton, bir durumdan di\u011ferine de\u011fi\u015fmenin fiziksel d\u00fcnyam\u0131z\u0131n her yerde bulunan bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u201cD\u00fcnyan\u0131n ikliminden beynimizdeki n\u00f6ronlara kadar hi\u00e7bir \u015fey uzun s\u00fcre kararl\u0131 durumda kalamaz. Sistemlerin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlamak, fizik i\u00e7in temel bir sorudur. Bizim modelimiz bu davran\u0131\u015f\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131yor ve gereken minimum i\u00e7eri\u011fi sunuyor. Bu da karma\u015f\u0131k sistemleri anlamak i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 sa\u011fl\u0131yor.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Emory \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7iler cans\u0131z par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fan bir sistemin kristal ve ak\u0131\u015fkan durumlar aras\u0131nda gidip gelirken canl\u0131 gibi davranabildiklerini g\u00f6sterdi.\u00a0Physical Review Letters\u2019da yay\u0131mlanan makale, bu dinamiklerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 yolunda ilk deneysel bulgular\u0131 sundu. \u00dcniversiteden fizik profes\u00f6r\u00fc Justin Burton, en basit fiziksel sistemde ve sabit ortamda, baz\u0131 \u00f6zelliklerin s\u00fcrekli de\u011fi\u015fti\u011fini ke\u015ffettiklerini s\u00f6yledi. Ona g\u00f6re, sistemleri o kadar basitti […]<\/p>\n","protected":false},"author":808,"featured_media":16375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2146,19,26,22,231],"tags":[262,1876,288,321,344],"class_list":["post-15988","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-166-sayi","category-bilim-gundemi","category-fizik","category-kimya","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-biyoteknoloji","tag-cansizdan-canliliga","tag-fizik","tag-kimya","tag-nanoteknoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t