{"id":16190,"date":"2016-03-01T17:40:06","date_gmt":"2016-03-01T15:40:06","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=16190"},"modified":"2018-01-08T17:42:18","modified_gmt":"2018-01-08T14:42:18","slug":"yazarin-yuku-ve-yasasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/03\/01\/yazarin-yuku-ve-yasasi","title":{"rendered":"Yazar\u0131n y\u00fck\u00fc ve yasas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em>\u00a0\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc yazarlar ad\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcs germek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm k\u00f6t\u00fc yazg\u0131lara kar\u015f\u0131n,<br \/>\ns\u00f6z hen\u00fcz sav\u0131n\u0131 yitirmi\u015f de\u011fildir. Her \u015fey olmu\u015f olabilir edebiyat;<br \/>\nama ona sar\u0131lmakta daha direnen insanl\u0131k gibi, edebiyat da \u00f6lm\u00fc\u015f say\u0131lamaz.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Kimdir yazar? Neden ku\u015fan\u0131r s\u00f6zc\u00fckleri, neden savurur sat\u0131rlar\u0131n\u0131 bu hoyrat d\u00fcnyan\u0131n bo\u015flu\u011funa? Nedir s\u00f6z\u00fcn kapal\u0131 kap\u0131lar\u0131n\u0131 metnin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na a\u00e7an? Yazar\u0131n sorumlulu\u011fu nedir, neden bir \u00e7aresizlik e\u015flik eder s\u00f6zc\u00fcklerin -ve yazar\u0131n- bilincine?<\/p>\n<p>Akl\u0131mda bu sorularla okumaya giri\u015ftim <em>S\u00f6zc\u00fcklerin Bilinci<\/em>\u2019ni. Okuduk\u00e7a derinle\u015fti sorular; yan\u0131tlar berrakla\u015ft\u0131 ama, bir yandan \u00e7etin ve zorlay\u0131c\u0131 bir tona b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Yeni sorular do\u011furdu hemen her metin, her metin daha da sarmalad\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7 ve sorumlulukla. Ve elbette Canetti\u2019nin incelikli, sokulgan anlat\u0131m\u0131\u2026 \u0130nsan\u0131n dilini, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini esir alan yal\u0131n ve zarif sat\u0131rlar\u0131\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde, kendi yapt\u0131klar\u0131m\u0131n ne denli az oldu\u011funu bildi\u011fim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bir yazardan ne beklenebilir? \u0130\u015fe bug\u00fcn ba\u015flayan biri i\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn, yazar s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 yeniden kazanabilme olana\u011f\u0131 var m\u0131d\u0131r?\u201d<\/p>\n<p>\u00d6ns\u00f6z\u2019deki bu ifadeyle giri\u015fiyor Canetti uzun ve \u00e7ok katmanl\u0131 yolculu\u011funa. <em>S\u00f6zc\u00fcklerin Bilinci<\/em>\u2019ni olu\u015fturan metinler her ne kadar birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, farkl\u0131 y\u00f6nleri i\u015faret eden hatlar \u00fczerinden ilerliyor gibi g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda Canetti son metne dek -ve \u00f6zellikle son metinde- yaz\u0131n\u0131n, yazar\u0131n, bilin\u00e7 ve sorumlulukla in\u015fa edilen metnin olana\u011f\u0131n\u0131 sorguluyor. Elbette b\u00f6ylesi bir sorgu yaz\u0131n\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 yoku\u015fa s\u00fcren \u00e7a\u011fa, \u00e7a\u011f\u0131n iktidar ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerine de s\u0131k s\u0131k de\u011finiyor.<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yo\u011fun ve deh\u015fet kokan gerilim, \u00f6zlemini \u00e7ekti\u011fimiz hi\u00e7bir f\u0131rt\u0131nan\u0131n bizi elinden kurtaramayaca\u011f\u0131 gerilim, b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131 egemenli\u011fi alt\u0131na ald\u0131; dahas\u0131, \u015fa\u015f\u0131rmak olgusunun \u00f6tekilere oranla daha \u00f6zg\u00fcr ve daha ar\u0131 kalm\u0131\u015f alan\u0131nda bile egemenlik kurdu.\u201d<\/p>\n<p>(Ve incelemenin ba\u011flam\u0131na tam oturmasa da bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131n\u0131n al\u0131nt\u0131lamadan duramayaca\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirme: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek anlamda iktidar sahibinin as\u0131l amac\u0131 hem tuhaf, hem de inan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir ama\u00e7t\u0131r; o, tek insan olmak ister. Kimse onun ard\u0131nda kalmas\u0131n diye, herkesten \u00e7ok hayatta kalmak ister. (\u2026) Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ki\u015fi, kim olurlarsa olsunlar, insanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece kendini hi\u00e7bir zaman g\u00fcvenlik alt\u0131nda hissetmeyecektir.\u201d)<\/p>\n<p>Canetti yazar\u0131n, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn hakk\u0131n\u0131 vererek yazma iddias\u0131nda bulunan\u0131n, \u00e7a\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ki\u015fi oldu\u011funu vurgular: \u201cYazar\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 sesli olmal\u0131, bi\u00e7im i\u00e7ersinde somutla\u015fmal\u0131d\u0131r; yazar, donup kalma ya da susup yazg\u0131ya boyun e\u011fme hakk\u0131na sahip de\u011fildir.\u201d<\/p>\n<p>Bu sava\u015f\u0131m i\u00e7inde yazar \u00e7a\u011f\u0131n hoyratl\u0131\u011f\u0131na, insanlar\u0131 d\u00f6rt yandan ku\u015fatan yozla\u015fmaya kar\u015f\u0131 hayk\u0131rmadan, d\u00f6v\u00fc\u015fmeden duramaz; kendini par\u00e7alamak pahas\u0131na sava\u015f\u0131r d\u00fcnyayla; h\u00e2l\u00e2 kurtar\u0131lma umudu olan bir do\u011fruluk ve hakl\u0131l\u0131k u\u011fruna.<\/p>\n<p>\u201cKendini bir do\u011fruyu yazmaya zorlayan\u0131n ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, en \u00e7ok kendisine ac\u0131 verir; yazar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, okura \u00e7ektirdi\u011finin y\u00fcz kat\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rmekte ve kendi i\u00e7inde binlerce yans\u0131mayla \u00e7o\u011faltarak bize sunmaktad\u0131r bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc.<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n durumunu g\u00f6remeyenin o d\u00fcnya \u00fczerine yazacak hemen hi\u00e7bir \u015feyi yoktur.\u201d<\/p>\n<p>D\u00fcnyay\u0131 g\u00f6ren ve yazarak hem ac\u0131y\u0131 hem umudu \u00e7o\u011faltan yazar, y\u0131prat\u0131c\u0131 bir \u00e7aba i\u00e7inde, g\u00f6rmenin, s\u00f6ylemenin ve b\u0131kmadan kar\u015f\u0131 koyman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc s\u0131rtlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cB\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalay\u0131\u015flar\u0131n ard\u0131nda; yazar\u0131n kendisinin her zaman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi bir \u015fey gizlidir; \u00e7o\u011fu kez zay\u0131f, ama kimi zaman da yazar\u0131 parampar\u00e7a edebilecek denli g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fey; s\u00f6zle dile getirilebilen her \u015feyin sorumlulu\u011funu \u00fcstlenme ve s\u00f6z\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yerde kendi kendini cezaland\u0131rma iradesi.\u201d<\/p>\n<p>Yazar, \u201cinsandan insana giden yollar\u0131 a\u00e7\u0131k tutar\u201d, insan\u0131n insana temas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lar. Uzan\u0131r, s\u00f6zc\u00fckleriyle ok\u015far ya da sarsar (s\u0131kl\u0131kla ikisini birden, ayn\u0131 anda yapar), okurundan bu dokunu\u015fun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bekler. Ve okur zapt edilmez co\u015fku ve hatta tutkuyla s\u00f6z\u00fc yayar; derken karanfil elden ele. Biz karanfili ok\u015far, harflerin k\u0131vr\u0131m ve k\u0131l\u00e7\u0131klar\u0131yla \u00f6perken narin \u00e7i\u00e7e\u011fi, yazar yeni s\u00f6zlerin kaosunu b\u00fcy\u00fct\u00fcr i\u00e7inde; sava\u015f\u0131m\u0131 bitmez, bitemez.<\/p>\n<p>\u201cYazar\u0131n d\u00fcnyaya en yak\u0131n oldu\u011fu an, i\u00e7inde bir kaosu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 and\u0131r; ama yazar -biz de buradan yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k- bu kaosun sorumlulu\u011funu duyar, onu onaylamaz, tedirgindir, bu denli kabar\u0131k say\u0131da kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na s\u0131\u011fd\u0131rabildi\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6v\u00fcnmez kendisiyle, kaostan nefret eder, bu kaosu ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in, b\u00f6ylece de kendisi i\u00e7in a\u015fmaktan umudu kesmez.\u201d<\/p>\n<p>Ve i\u015fte, bizzat bu umudu salar Canetti her sat\u0131r\u0131nda. Yaln\u0131zca yaz\u0131ya ve yazara de\u011fil, ya\u015fama dair bir umuttur bu. Yaln\u0131zca yaz\u0131ya ve yazara ili\u015fkin de\u011fildir olanca g\u00f6rkemiyle \u00f6n\u00fcm\u00fcze koydu\u011fu sorumluluk. Bizi de ba\u011flar yazar\u0131n y\u00fck\u00fc ve yasas\u0131\u2026<\/p>\n<p>\u201cKendisi i\u00e7in yap\u0131lmam\u0131\u015f, ama kendi yasas\u0131 olan bir yasaya g\u00f6re ya\u015fayacakt\u0131r yazar:<\/p>\n<p>\u201cHi\u00e7likte kalmaktan ho\u015flanabilecek kimseyi hi\u00e7li\u011fe itmeyeceksin. Hi\u00e7li\u011fi yaln\u0131zca ondan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmak i\u00e7in arayacak, bu yolu da herkes i\u00e7in i\u015faretleyeceksin. Ac\u0131 ve \u00e7aresizlik i\u00e7inde kalmakta bundan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 nas\u0131l kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in direneceksin, yoksa mutluluktan nefret etti\u011fin i\u00e7in de\u011fil; \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n birbirlerini insanl\u0131ktan \u00e7\u0131karmalar\u0131na ve par\u00e7alamalar\u0131na kar\u015f\u0131n, onlar\u0131n lay\u0131k oldu\u011fu bir \u015feydir mutluluk.\u201d<\/p>\n<p><em>&#8211; S\u00f6zc\u00fcklerin Bilinci<\/em>, Elias Canetti, \u00c7ev. Ahmet Cemal, Sel Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ekim 2015, 311 s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc yazarlar ad\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcs germek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm k\u00f6t\u00fc yazg\u0131lara kar\u015f\u0131n, s\u00f6z hen\u00fcz sav\u0131n\u0131 yitirmi\u015f de\u011fildir. Her \u015fey olmu\u015f olabilir edebiyat; ama ona sar\u0131lmakta daha direnen insanl\u0131k gibi, edebiyat da \u00f6lm\u00fc\u015f say\u0131lamaz.\u201d Kimdir yazar? Neden ku\u015fan\u0131r s\u00f6zc\u00fckleri, neden savurur sat\u0131rlar\u0131n\u0131 bu hoyrat d\u00fcnyan\u0131n bo\u015flu\u011funa? Nedir s\u00f6z\u00fcn kapal\u0131 kap\u0131lar\u0131n\u0131 metnin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na a\u00e7an? Yazar\u0131n sorumlulu\u011fu nedir, neden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":632,"featured_media":16191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[182,545,513],"tags":[275,1903,1902],"class_list":["post-16190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-145-sayi","category-edebiyat","category-kitapcil","tag-edebiyat","tag-sozcukler","tag-yazar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/632"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16190"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16190\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}