{"id":16311,"date":"2016-02-01T17:00:36","date_gmt":"2016-02-01T15:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=16311"},"modified":"2018-01-09T17:06:12","modified_gmt":"2018-01-09T14:06:12","slug":"16311","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/02\/01\/16311","title":{"rendered":"Cuma namaz\u0131 genelgesi ile dinci darbe!"},"content":{"rendered":"

Bir genelge ile Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez laiklik h\u00fckm\u00fc devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131yorsa, ku\u015fkusuz bu bir darbedir. Dinci bir darbe. Ya\u015fan\u0131lan, yeni bir laiklik yorumu de\u011fil, laikli\u011fin vazge\u00e7ilmez olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u0130slami bir rejim uygulamas\u0131d\u0131r. Kamu i\u015flerinin dine g\u00f6re bi\u00e7imlendirilmesi uygulamas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n

Demokrasi ve hukuk devleti gelinen a\u015famada o kadar korumas\u0131z ki\u2026<\/p>\n

Anayasa\u2019n\u0131n \u00fcstelik de\u011fi\u015ftirilemez nitelikteki maddesi, bir genelge ile devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131labiliyor. Anayasa, art\u0131k iktidardaki g\u00fc\u00e7 i\u00e7in, hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama veya ba\u011fl\u0131l\u0131k ifade etmiyor. Demokrasinin vazge\u00e7ilmezi olan siyasi partiler de, bu duruma sessiz kalabiliyor. Demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in var olan yarg\u0131, zaman\u0131nda ve etkin bir denetim ger\u00e7ekle\u015ftirmekten, bas\u0131n ise ger\u00e7ekleri topluma aktarmaktan uzak duruyor. Yasama organ\u0131nda, iktidara ra\u011fmen bir i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilemiyor. H\u00fck\u00fcmet, etkin bir hukuksal denetime tabi tutulam\u0131yor.<\/p>\n

B\u00f6yle olunca, topa, tanka, t\u00fcfe\u011fe, askere ya da dip\u00e7ik gibi kullan\u0131lan yarg\u0131ya bile gerek olmadan, art\u0131k etkin bir hukuksal ve demokratik diren\u00e7 de ortaya \u00e7\u0131kmay\u0131nca, bir genelge ile darbe yap\u0131ld\u0131 ki, AKP\u2019nin haz\u0131rlan\u0131p att\u0131\u011f\u0131 bu ad\u0131m, alan\u0131nda da bir ilk!<\/p>\n

Ba\u015fbakan Davuto\u011flu imzas\u0131 ile bir genelge yay\u0131mland\u0131. Cuma namaz\u0131 saatinin, \u00e7al\u0131\u015fma saatlerine denk gelmesi durumunda, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlardan isteyenlerin, \u00e7al\u0131\u015fma kayb\u0131na neden olmaks\u0131z\u0131n izinli say\u0131lacaklar\u0131 belirtildi.<\/p>\n

\"\"\u00d6mer Faruk Emina\u011fao\u011flu\u00a0kimdir?<\/strong><\/p>\n

\u00d6mer Faruk Emina\u011fao\u011flu, 1967 y\u0131l\u0131nda Artvin\u2019in il\u00e7esi \u015eav\u015fat\u2019da do\u011fdu. Y\u00fcksek\u00f6\u011frenimini A\u00dc Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nde yapt\u0131. 1989\u2019da Ankara\u2019da adli yarg\u0131 yarg\u0131\u00e7 aday\u0131 olarak mesle\u011fe ba\u015flad\u0131. Band\u0131rma Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, K\u0131r\u0131kkale Delice H\u00e2kimli\u011fi\u2019nin ard\u0131ndan, Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nde tetkik h\u00e2kimi olduktan sonra 2001 y\u0131l\u0131nda Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na atand\u0131. 26 Haziran 2006 tarihinde kurulan Yarg\u0131\u00e7lar ve Savc\u0131lar Birli\u011fi\u2019nin (YARSAV) kurucu ba\u015fkan\u0131 oldu. YARSAV\u2019\u0131n ilk kongresinde de genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ildi. 19 Kas\u0131m 2009 tarihindeki 2. Ola\u011fan Genel Kurulu\u2019na kadar bu g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p><\/blockquote>\n

Osmanl\u0131\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f ad\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n

Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ezani saat sistemine tabi idi. Bunu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in 1909 y\u0131l\u0131nda Meclis-i Mebusan\u2019da yap\u0131lan tart\u0131\u015fmadan sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131. Cumhuriyet d\u00f6neminde 1925 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kart\u0131lan bir yasa ile \u00fclkede uygulama birli\u011fi de yaratan modern saat sistemi benimsendi. \u015eimdi yap\u0131lan d\u00fczenleme ile din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek, cuma namaz\u0131 konusu kalkan yap\u0131larak, modern saat sisteminde delik a\u00e7\u0131ld\u0131. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n bile terk etme tart\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 ezani saat sistemine, cuma namaz\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle, \u015fimdilik \u00e7al\u0131\u015fma saatleri boyutu y\u00f6n\u00fcnden cuma g\u00fcnlerinde ge\u00e7ildi.<\/p>\n

Modern saat sistemine a\u00e7\u0131lan bu delik sonras\u0131nda, oru\u00e7 ibadetinin de, be\u015f vakit namaz ibadetinin de, kamuda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ya\u015fanmas\u0131 iste\u011fi gelecektir. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlara bak\u0131nca hep b\u00f6yle oldu. Bu da kartopu gibi, hafta tatiline, takvim sistemine kadar gidebilecek.<\/p>\n

Genelge, laikli\u011fin \u00f6tesine, Cumhuriyet ve \u00f6ncesine, Osmanl\u0131 d\u00f6nemine y\u00f6nelik bir ad\u0131m.<\/p>\n

Genelgeyle, cuma g\u00fcnleri y\u00f6n\u00fcnden, kamuda, ezani saat sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131, laikli\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131, Osmanl\u0131 d\u00f6nemine d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc evrensel anlamda korunuyor muydu?<\/p>\n

Bu genelge ile laikli\u011fin, modern saat sisteminin kabul edildi\u011fi Cumhuriyet d\u00f6nemindeki bug\u00fcne kadar s\u00fcren cuma g\u00fcnlerine y\u00f6nelik uygulama de\u011fi\u015ftirildi. Cumhuriyet, modern saat sistemi ve laiklik, evrensel d\u00fczenlemelerin \u00f6tesinde, laik hukukun \u00f6tesinde, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, bir s\u0131n\u0131rlama m\u0131 getirmi\u015fti? Bug\u00fcne kadar b\u00f6yle bir s\u0131n\u0131rlama m\u0131 vard\u0131? Sanki Cumhuriyet hukuk d\u00fczeni ve laik sistem s\u0131n\u0131rlama yaratm\u0131\u015f da, \u015fimdi o s\u0131n\u0131rlamalar kald\u0131r\u0131l\u0131yor anlay\u0131\u015f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma saatleri konusundaki uygulama birli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Art\u0131k cuma g\u00fcnlerindeki \u00e7al\u0131\u015fma saati, \u00fclkenin her yerinde her hafta farkl\u0131 saatte. \u00dclkenin do\u011fusu ile bat\u0131s\u0131 aras\u0131nda 76 dakika zaman fark\u0131 oldu\u011funa, namaz saatleri de bu \u015fekilde de\u011fi\u015fti\u011fine g\u00f6re, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri konusunda cuma g\u00fcnleri i\u00e7in eski saat sistemine ge\u00e7ilmi\u015f olmad\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Cuma g\u00fcnleri, \u00fclkenin neresinde nas\u0131l bir \u00e7al\u0131\u015fma sistemi ve saati olacak? Cuma g\u00fcnleri \u00fclkenin her yerinde \u00e7al\u0131\u015fma saatleri nas\u0131l ayn\u0131 olacak? \u00c7\u00f6z\u00fcm ya \u00e7ok uzun \u00f6\u011fle tatilinde ya da cuma g\u00fcnleri ezani saat sisteminde ya da cuma tatilinde g\u00f6r\u00fclecek.<\/p>\n

\u0130ller y\u00f6n\u00fcnden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile \u00f6rne\u011fin Antalya\u2019n\u0131n bir ba\u015f\u0131ndan bir ba\u015f\u0131na kendi i\u00e7inde 20 dakika, Ankara\u2019n\u0131n bir ba\u015f\u0131ndan bir ba\u015f\u0131na kendi i\u00e7inde 16 dakika, Amasya\u2019n\u0131n bir ba\u015f\u0131ndan bir ba\u015f\u0131na kendi i\u00e7inde 12 dakika, Artvin\u2019in bir ba\u015f\u0131ndan bir ba\u015f\u0131na kendi i\u00e7inde 8 dakika zaman fark\u0131 oldu\u011funa ve bu \u00f6rnekleri de art\u0131rabilece\u011fimize g\u00f6re, illerin kendi i\u00e7lerindeki uygulama nas\u0131l olacak?<\/p>\n

Cuma namaz\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi, bu nedenle ezani saat sistemine uyulmas\u0131 nedeniyle, art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma saatine nerede saat ka\u00e7ta ara verilece\u011fi her yerde her hafta farkl\u0131 olmayacak m\u0131?<\/p>\n

Ve \u00fclkenin her taraf\u0131nda farkl\u0131l\u0131k do\u011fmayacak m\u0131?<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere cuma g\u00fcnleri \u00e7al\u0131\u015fma saatleri konusundaki uygulama birli\u011fi ortadan kalkm\u0131\u015f durumda. Bu genelge, cuma g\u00fcnlerindeki \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin, 1925\u2019teki Yasa ile kald\u0131r\u0131lan eski saat sistemine g\u00f6re d\u00fczenlenmesi demek!<\/p>\n

Genelge, laik hukuk sistemine ayk\u0131r\u0131<\/strong><\/p>\n

Genelge, bir kere, y\u00f6ntem y\u00f6n\u00fcnden hukuka ayk\u0131r\u0131. Cuma genelgesi, Devlet Memurlar\u0131 Yasas\u0131 uyar\u0131nca, Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekirken, Ba\u015fbakan taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu durum ku\u015fkusuz ayr\u0131 bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k. Ya da Ba\u015fbakan\u2019\u0131n kendisini h\u00fck\u00fcmetin yerine tek adam olarak g\u00f6rmesinin ifadesi!<\/p>\n

Genelge inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde, laik hukuk sistemine \u00e7ok a\u00e7\u0131k ayk\u0131r\u0131l\u0131klar i\u00e7eriyor. \u0130nan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ad\u0131 alt\u0131nda, laik hukuk sistemi delinmi\u015ftir. Laik hukuk sisteminin varl\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131nda s\u00f6z konusu olamayacak durumlar\u0131n, yani ge\u00e7erli olan yasaklar\u0131n tek tek s\u0131ralanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n

Laik hukuk sisteminin varl\u0131\u011f\u0131 demek, bunun kar\u015f\u0131t\u0131 t\u00fcm durumlar\u0131n s\u00f6z konusu olamamas\u0131 demektir, onlar\u0131n da listelenmesine gerek bulunmamaktad\u0131r. Aksi halde neler laik hukuk sistemiyle ba\u011fda\u015fmaz diye listeleme yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, bu listelerin sonunun gelmemesi demek oldu\u011fu gibi, tek tek her \u015feyin o listeye yaz\u0131labilmesi de zaten \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00d6rne\u011fin kamu kurumlar\u0131nda \u00e7ar\u015faf giyilmesinin yaz\u0131lmas\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u015eeri hukuka g\u00f6re olanakl\u0131 konular\u0131n yasak diye listelenmesinin tamamlan\u0131p ba\u015far\u0131lmas\u0131, bitirilebilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi gibi, inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korundu\u011fu laiklikte, din ile ilgili her konunun da inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc dolan\u0131larak, a\u00e7\u0131k bir yasak konmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde, serbestinin ge\u00e7erli oldu\u011fu takiyyesi kabul edilemez.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde kalan konularda, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131, sadece evrensel ilkelere uygun olarak yap\u0131lan s\u0131n\u0131rlamalarla daralt\u0131labilir. Laik bir hukuk sisteminde inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde kalmayan bir konu ise, din ile ilgili olsa da, ayr\u0131ca s\u0131n\u0131rlama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in serbesttir denilemez. \u0130\u015fte bu genelge de, din ile ilgili olsa da, laik sistemde, inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde kalmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu konuda a\u00e7\u0131k bir s\u0131n\u0131rlama olmad\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlama i\u00e7inde kalmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, asla hukuka uygun kabul edilemez.<\/p>\n

Laiklikle ba\u011fda\u015fmayan, ancak \u015feri sistemde ge\u00e7erli olan her \u015feyin tek tek yasak oldu\u011funun \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir listeleme yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a, bunlar da mevzuata eklenmedik\u00e7e, serbesti esast\u0131r denilemez. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, laik hukukun varl\u0131\u011f\u0131, laik olmayan hukuktaki her \u015feyin, yani bu yolun \u00f6n\u00fcn\u00fc zaten do\u011fal olarak kapatmaktad\u0131r. Kapat\u0131lan o sistemdeki, nelerin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n mutlaka tek tek listelenmesi, aksi halde o durumda serbestinin ge\u00e7erli oldu\u011fu gibi bir anlay\u0131\u015f, sadece ve sadece laik hukuktan ka\u00e7\u0131\u015f i\u00e7in gerek\u00e7e aramakt\u0131r.<\/p>\n

Laik hukuk sistemi i\u00e7inde yer alabilecek konularda ise, d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken kural olarak serbesti ge\u00e7erli olup, yasaklar\u0131n ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ku\u015fkusuz a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc mevzuatta korunmakta olup, s\u0131n\u0131rlamalar Anayasa\u2019da ifade edilmi\u015ftir. Burada s\u0131n\u0131rlama i\u00e7inde yaz\u0131lmayan her \u015fey serbesttir demek, laik hukuk sistemini dolanmak demektir. Laik hukuk sisteminin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yasak olan veya varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek bir konunun, yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u00fczere, ayr\u0131ca burada yasaklar i\u00e7inde d\u00fczenlenmesine gerek bulunmamaktad\u0131r. Yukar\u0131da da ifade edildi\u011fi \u00fczere, aksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse laik hukuk sisteminde asla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek konular\u0131n oturulup listelenmesine giri\u015filmesi gerekmektedir ki, b\u00f6yle bir durum, akla, mant\u0131\u011fa, hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu nedenle mevzuatta inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma saatleri konusunda bir s\u0131n\u0131rlama \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle, s\u0131n\u0131rlama olmayan her konu serbesttir gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle, genelgeye ge\u00e7erlilik tan\u0131namaz.<\/p>\n

Din s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yarat\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Namaz saatleriyle \u00e7ak\u0131\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7erisinde, i\u015f talebinde bulunan i\u015f sahibi, namaza gitmedi\u011fi i\u00e7in ortada kalmakta, cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ya da bu zaman diliminde kimin namaza gitti\u011fi, kimin gitmedi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a if\u015fa edilmekte, bu durum da namaz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde, namaza gitmeyen ilgili i\u015f sahiplerinin farkl\u0131 i\u015flemlere muhatap olmalar\u0131na, bu durum nedeniyle de namaza gitmedikleri i\u00e7in ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa <\/strong>u\u011framalar\u0131na zemin yaratmaktad\u0131r. \u0130nan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc denirken, bir inan\u00e7 dayat\u0131lmaktad\u0131r, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yarat\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer durumda da ayn\u0131 inan\u00e7 ve tutum sahibi ki\u015finin kollanaca\u011f\u0131 bir yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Namaza giden \u00e7al\u0131\u015fan ile namaza gitmeyen \u00e7al\u0131\u015fan, yine namaza giden i\u015f sahibi ile namaza gitmeyen i\u015f sahibinin kimler oldu\u011fu ortaya konularak, namaza gidenler kar\u015f\u0131s\u0131nda, sonu\u00e7ta, onlar\u0131n i\u015flemine muhatap olan herkes ezan ve namaz sistemine tabi tutulmaktad\u0131r. Bu yolla, din boyutuyla fiilen bir fi\u015fleme<\/strong> yarat\u0131lmaktad\u0131r. Kimin ne derece ibadet etti\u011fi hususu de\u015fifre edilmektedir. \u0130zin kullananlar kar\u015f\u0131s\u0131nda da, di\u011fer herkesin g\u00f6revliyi bekleme durumu nedeniyle, bekleyenleri de bir y\u00f6n\u00fcyle ayn\u0131 yola zorlama ve y\u00f6nlendirme durumu da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, inan\u00e7 ve din, \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a kullan\u0131lmakta, a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6m\u00fcr\u00fclmekte, siyasi \u00e7\u0131kar konusu yap\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fczenleme ile inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korunmamakta, tam aksine bu kapsama sokulan ki\u015filer i\u00e7in ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yarat\u0131lmakta, e\u015fitlik kurallar\u0131 terk edilmekte, din s\u00f6m\u00fcr\u00fclmektedir. <\/strong>Devlet, din kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rakmakta, devlet hizmetleri din ve inan\u00e7 kurallar\u0131na g\u00f6re bi\u00e7imlenmektedir. Bu da inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ad\u0131 alt\u0131nda, sunulmakta, dayat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130steyenin yararlanaca\u011f\u0131 ifadesi kullan\u0131lmas\u0131, yararlanan ve yararlanmayan\u0131n \u00f6zel durumlar\u0131n\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karan ve ortaya koyan y\u00f6n\u00fcyle, fiilen herkesin bu kapsamda ve yararlanma yolunda irade ortaya koymas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n

Laik Cumhuriyete ayk\u0131r\u0131 nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131na konu olmu\u015f bir siyasi parti h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131nca bu i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu durum an\u0131lan nitelikteki eylemlerin ayn\u0131 karal\u0131l\u0131kla<\/strong> y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. B\u00f6yle bir iktidar kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc de elinde tutunca, bu durum, o kamu otoritesine tabi olan memurun, otoritenin bu niteli\u011finin etkisi alt\u0131nda kalmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu bir din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, bir kar\u015f\u0131 devrimdir.<\/p>\n

Dini bayramlar\u0131n tatil olmas\u0131 bu konuda gerek\u00e7e g\u00f6sterilemez. Dini bayramlar\u0131n tatil olmas\u0131yla, sosyal boyut da g\u00f6zetilerek herkesi kapsam\u0131na alan, bir ayr\u0131m veya takip gibi durum da yaratmayan uygulama s\u00f6z konusu olmu\u015ftur.<\/p>\n

Kamu hizmetinin genelli\u011fi bozuluyor<\/strong><\/p>\n

E\u011fitim kurumlar\u0131nda bu s\u00fcreler nereye ve nas\u0131l eklenecektir? E\u011fitim s\u00fcrerken, ders ve e\u011fitime ara verilerek, dini ibadet \u00f6ne \u00e7ekilmekte, e\u011fitim sistemi de fel\u00e7 edilmekte, bu yolla ortada kalan \u00f6\u011frenciler veya di\u011fer ki\u015filer de ibadete y\u00f6nlendirilmektedir.<\/p>\n

Kamu kurumlar\u0131nda, sunulan kamu hizmetinin genelli\u011fi esas olup, ki\u015fi kendi bireysel dini inanc\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek bu hizmeti aksatma yoluna gidemez. Hizmet d\u0131\u015flanarak, \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in b\u00f6yle bir durum yarat\u0131lamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fin ilginci, genelgede, i\u015ften uzak kal\u0131nan s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fma saatine eklenir de denmemi\u015f. \u201c\u00c7al\u0131\u015fma kayb\u0131na yol a\u00e7mayacak bi\u00e7imde cuma namaz\u0131 izin verilmesi\u201d ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7al\u0131\u015fma kayb\u0131n\u0131n telafisi, zaman olarak da, yap\u0131lan i\u015f kapasitesi, boyutu olarak da s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n

Bu d\u00fczenleme her iki t\u00fcrl\u00fc de yorumlanabilir. Adeta cuma g\u00fcnleri \u00e7al\u0131\u015fma konusunda, \u201cg\u00f6t\u00fcr\u00fc usule\u201d ge\u00e7ilerek, eldeki i\u015fin yap\u0131p bitirilmesi yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f.<\/p>\n

Yine namaz saati kavram\u0131 ve kapsam\u0131 ne demek? Belli olan bir \u015fey yok. D\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131rken, evrensel ilkelere g\u00f6re, belirlilik, bilinebilirlik esas al\u0131n\u0131r. Burada bu ilkelerin esas al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, daha \u00e7ok kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da ayr\u0131ca ortada.<\/p>\n

Yasa, hatta Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle bile olmaz!<\/strong><\/p>\n

Anayasa ve yasalarda de\u011fi\u015fen bir d\u00fczenleme olmad\u0131. O halde, bir genelge ile bu d\u00fczenleme nas\u0131l yap\u0131labildi? Genelge i\u00e7in, Anayasa ve yasa de\u011fi\u015fikli\u011fine gerek yok deniyorsa, o zaman \u015fu sorulmaz m\u0131: Anayasa ve yasa de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmeden, genelge ile bu d\u00fczenleme yap\u0131labiliyorsa ve bu ad\u0131m at\u0131labiliyorsa, demek ki \u015fimdiye kadar AKP dahil b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmetler, bu ad\u0131m\u0131 atmay\u0131p herkese hak ihlali mi yaratm\u0131\u015flar? AKP genelge ile giderebilece\u011fi bu hak ihlali i\u00e7in niye 13 y\u0131l uyumu\u015f!<\/p>\n

Bu durum, ku\u015fkusuz uyumak de\u011fil. AKP\u2019nin giderek sergiledi\u011fi ve ortaya koymaktan geri durmad\u0131\u011f\u0131, dayatmac\u0131, bask\u0131c\u0131 anayasa d\u0131\u015f\u0131 uygulamas\u0131!<\/p>\n

Anayasa ve yasalarda de\u011fi\u015fiklik olmadan at\u0131lan bu ad\u0131m, ku\u015fkusuz hukuksuz bir ad\u0131m. Kald\u0131 ki, b\u00f6yle bir konu, de\u011fil yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile bile a\u015f\u0131lamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fmez maddeleri (Anayasa\u2019n\u0131n 2. Maddesi) kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r. Hukuksal durum b\u00f6yledir. Anayasa Mahkemesi, Dan\u0131\u015ftay, \u0130HAM kararlar\u0131nda da bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n

Muhalefete ne demeli?<\/strong><\/p>\n

CHP, MHP, HDP\u2019nin bu konuda AKP\u2019den fark\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor mu? Din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, iktidar partisini a\u015f\u0131p bu partileri de ku\u015fatm\u0131\u015f ve bu partiler de din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne y\u00f6nelmi\u015f durumda.<\/p>\n

CHP ve MHP y\u00f6netimleri, yeni Anayasa i\u00e7in, Anayasa\u2019n\u0131n ilk d\u00f6rt maddesine dokundurtmay\u0131z diyorlar. Oysa bir genelge ile Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez maddesinin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar!<\/p>\n

AKP, 2001-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki eylemleri nedeniyle, 2008 y\u0131l\u0131nda hakk\u0131nda, demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n oda\u011f\u0131 oldu\u011fu tespiti yap\u0131lm\u0131\u015f bir siyasi parti. 2008 y\u0131l\u0131ndaki bu karara konu eylemlerini, an\u0131lan karar sonras\u0131nda da tekrarlam\u0131\u015f, hatta \u00e7e\u015fitlendirerek art\u0131rm\u0131\u015f, bu haliyle iktidar ve kamu g\u00fcc\u00fc de kullanm\u0131\u015f ve halen de kullanmakta olan bir siyasi parti.<\/p>\n

Genelge yay\u0131nlanmadan \u00f6nce de, yay\u0131nland\u0131ktan sonra da, akademik d\u00fcnyadan, hukuk d\u00fcnyas\u0131ndan, demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinden, bas\u0131ndan, etkin bir ses ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019nin, kendisini sadece avukatlar\u0131n meslek sorunlar\u0131na hapseden bir kurumun da gerisine d\u00fc\u015f\u00fcrmeden, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade i\u00e7in \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131, sesini eylemlerle duyurmas\u0131 h\u00e2l\u00e2 bekleniyor.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck barosu nitelemesini \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6v\u00fcn\u00e7 kayna\u011f\u0131 olarak ortaya koyan ve bu nedenle ayr\u0131 bir konumda oldu\u011funu ifade eden \u0130stanbul Barosu, \u00fcstelik b\u00f6yle bir konuda suskun kalmamal\u0131.<\/p>\n

\u00dcniversitelerde, nerde, kim, nas\u0131l bir ses ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor? Bu da bilimsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ve akademik duru\u015fun d\u00fczeyini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bas\u0131n ne derecede, \u00f6zg\u00fcrce, ger\u00e7ekleri halka anlatma iradesi sergiliyor?<\/p>\n

Demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinde, hele hele sendikalarda kimin sesi duyuluyor? 1970\u2019lerin T\u00fcrk-\u0130\u015f\u2019i bile, o d\u00f6nemde 1. MC h\u00fck\u00fcmetinin din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ile yapt\u0131\u011f\u0131 benzer i\u015flemde hareketsiz kalmay\u0131p s\u00f6z s\u00f6ylerken, dava a\u00e7\u0131p b\u00f6yle bir ad\u0131m\u0131 engellerken, bug\u00fcn b\u0131rak\u0131n T\u00fcrk-\u0130\u015f\u2019i, devrimci sendikalardan ne kadar ses \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/p>\n

Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k yarg\u0131 kararlar\u0131 ile de sabit<\/strong><\/p>\n

Karayollar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in cuma namazlar\u0131na denk gelen saatlerde izinli say\u0131lmalar\u0131 yolunda 1975 y\u0131l\u0131nda, 1. MC H\u00fck\u00fcmeti olan 4. Demirel H\u00fck\u00fcmeti d\u00f6neminde yap\u0131lan bir i\u015flem var. Dan\u0131\u015ftay, Anayasa\u2019daki, laiklik ve de din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik d\u00fczenlemelere ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu i\u015flemi 1977 y\u0131l\u0131nda iptal etmi\u015ftir. Daha \u00f6nce \u00e7\u0131kart\u0131lan o cuma genelgesinin anlam\u0131 ve ak\u0131beti bug\u00fcn g\u00f6rmezden gelindi.<\/p>\n

Refah Partisi iktidar\u0131nda Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile 1997 y\u0131l\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma saatleri, iftar saatlerine g\u00f6re ayarland\u0131. Dan\u0131\u015ftay, 1997 y\u0131l\u0131nda, laiklik ve de din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu i\u015flemin y\u00fcr\u00fctmesini durdurdu ve 2000 y\u0131l\u0131nda da ayn\u0131 gerek\u00e7elerle iptal karar\u0131 verdi.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, RP\u2019nin an\u0131lan i\u015flemini laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131 eylem olarak niteleyerek 1997 y\u0131l\u0131nda kapatma davas\u0131 a\u00e7t\u0131. Anayasa Mahkemesi, s\u00f6z konusu eylemi 1998 tarihinde verdi\u011fi kapatma karar\u0131nda, laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131 eylem olarak niteledi.<\/p>\n

\u0130HAM, 2001 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi karar\u0131nda, bir siyasi parti kapatma davas\u0131nda ilk kez T\u00fcrkiye\u2019yi hakl\u0131 buldu. \u0130HAM 3. Dairesi, bu eylemin de konu edildi\u011fi Refah Partisi\/T\u00fcrkiye davas\u0131nda, \u015feriata dayal\u0131 d\u00fczen kurma iste\u011fini, \u00e7ok tarafl\u0131 hukuk sitemi \u00f6nerilerini de\u011ferlendirerek, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler y\u00f6n\u00fcnden ihlal bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan red karar\u0131 verdi. Bu karar, \u0130HAM B\u00fcy\u00fck Dairesi\u2019nce de 2003 tarihinde uygun bulundu.<\/p>\n

Dinci darbe ve \u0130slami rejim uygulamas\u0131<\/strong><\/p>\n

Anayasada laiklik h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yer almas\u0131 bir yana, bu h\u00fckm\u00fcn de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi de yaz\u0131yor. Ama g\u00f6rd\u00fck ki, bir genelge ile Anayasa\u2019n\u0131n bu h\u00fck\u00fcmleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bunu daha \u00f6nce de ya\u015famad\u0131k m\u0131?<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemi fa\u015fist darbe konseyi, ald\u0131klar\u0131 her karar\u0131n 1961 Anayasas\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fan h\u00fck\u00fcmlerinin Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdi!<\/p>\n

\u015eimdi de bir genelge ile Anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez laiklik h\u00fckm\u00fc devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131yorsa, ku\u015fkusuz bu da bir darbedir. Hem de dinci bir darbe.<\/p>\n

Ya\u015fan\u0131lan, yeni bir laiklik yorumu de\u011fil, laikli\u011fin vazge\u00e7ilmez olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u0130slami bir rejim uygulamas\u0131d\u0131r. Kamu i\u015flerinin dine g\u00f6re bi\u00e7imlendirilmesi uygulamas\u0131d\u0131r<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir genelge ile Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez laiklik h\u00fckm\u00fc devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131yorsa, ku\u015fkusuz bu bir darbedir. Dinci bir darbe. Ya\u015fan\u0131lan, yeni bir laiklik yorumu de\u011fil, laikli\u011fin vazge\u00e7ilmez olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u0130slami bir rejim uygulamas\u0131d\u0131r. Kamu i\u015flerinin dine g\u00f6re bi\u00e7imlendirilmesi uygulamas\u0131d\u0131r. Demokrasi ve hukuk devleti gelinen a\u015famada o kadar korumas\u0131z ki\u2026 Anayasa\u2019n\u0131n \u00fcstelik de\u011fi\u015ftirilemez nitelikteki maddesi, bir genelge ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":674,"featured_media":16312,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[181,29],"tags":[548,229,1916,1917],"class_list":["post-16311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-144-sayi","category-toplum","tag-akp","tag-din","tag-dinci-darbe","tag-genelge"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t