{"id":1638,"date":"2015-01-01T23:40:04","date_gmt":"2015-01-01T21:40:04","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=1638"},"modified":"2015-01-01T23:40:04","modified_gmt":"2015-01-01T21:40:04","slug":"tek-yumurta-ikizlerinin-genleri-ayni-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/01\/01\/tek-yumurta-ikizlerinin-genleri-ayni-degil","title":{"rendered":"Tek yumurta ikizlerinin bile genleri ayn\u0131 de\u011fil!"},"content":{"rendered":"<p>Tek yumurta ikizleri ayn\u0131d\u0131r, de\u011fil mi? Nihayetinde sadece anne ve baban\u0131n kromozomlar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle \u015fekil alm\u0131\u015f bir dizi genetik talimat\u0131 (genomu) i\u00e7eren d\u00f6llenmi\u015f yumurtadan olu\u015fuyorlar.<\/p>\n<p>Ancak yeni bir ara\u015ft\u0131rma, tek yumurta ikizlerinin nadiren birebir ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Yak\u0131n zamana kadar ikizler aras\u0131ndaki farklar genelde \u00e7evresel etkilere dayand\u0131r\u0131l\u0131yordu (ya da \u201cyeti\u015ftirme bi\u00e7iminin etkisi\u201d olarak biliniyordu). Ancak yap\u0131lan yeni \u00e7al\u0131\u015fma bu inan\u00e7la \u00e7eli\u015fti. Birmingham\u2019daki Alabama \u00dcniversitesi\u2019nden genetik\u00e7i Carl Bruder ve arkada\u015flar\u0131, yeti\u015fkin tek yumurta ikizlerinin 19 dizilik genomlar\u0131n\u0131 dikkatle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Baz\u0131 durumlarda, ikizlerden birinin DNA\u2019s\u0131 genomlar\u0131 \u00fczerindeki \u00e7e\u015fitli noktalarda di\u011ferinin DNA\u2019s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi. Bu genetik ayr\u0131m\u0131n oldu\u011fu yerlerde, bir yer ayn\u0131 genin farkl\u0131 say\u0131da kopyalar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu ve bu genetik durum \u201ckopya say\u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 (CNV)\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131.<br \/>\nNormalde insanlar anne ve babadan gelen her genden iki kopya ta\u015f\u0131r. Bruder, \u201cAncak genomda iki kopya kural\u0131ndan sapan b\u00f6lgeler var ve bu b\u00f6lgeler \u2018kopya say\u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 (CNV)\u2019 durumuna sahip olan b\u00f6lgelerdir\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu b\u00f6lgeler bir genin s\u0131f\u0131rdan 14\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n kopyas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n<p>Biliminsanlar\u0131 uzun zamand\u0131r do\u011fan\u0131n rol\u00fcn\u00fc ve insan geneti\u011finde yeti\u015ftirme bi\u00e7iminin etkisini ve her birinin a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131k (obezite) gibi hastal\u0131k, davran\u0131\u015f ve ko\u015fullar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ikizleri kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Bruder\u2019in bulgular\u0131, bir hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7evresel ve genetik k\u00f6kenini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yeni bir yol ortaya koydu. \u00d6rne\u011fin, Bruder\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaki ikizlerden birinin l\u00f6semi riski g\u00f6steren belirli kromozomlar\u0131n \u00fczerindeki baz\u0131 genleri kaybetmesi ger\u00e7ekten ac\u0131 \u00e7ekmesine sebep oldu. Di\u011fer ikizde ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131. <\/p>\n<p>Bu y\u00fczden Bruder, tek yumurta ikizlerindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n belli hastal\u0131klar\u0131n rastland\u0131\u011f\u0131 belirli genetik b\u00f6lgeleri saptamak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fine inan\u0131yor. Daha sonra, bu hastal\u0131klarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan gendeki kopya say\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fikliklerini bulup bulamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in sadece bir tanesinin ast\u0131m ya da sedeften ac\u0131 \u00e7ekti\u011fi ikizlerden kan \u00f6rneklerini incelemeyi planl\u0131yor.<\/p>\n<p>Bruder, sonucun tek yumurta ikizlerini ele alan \u00f6nceki ikiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda elde edilen bir\u00e7ok bulgunun ger\u00e7ekten ayn\u0131 oldu\u011fu ifadesini sorgulamaya yol a\u00e7abilece\u011fini de belirtti. Vancouver\u2019daki \u0130ngiliz Kolombiya \u00dcniversitesi\u2019nde psikolog olan ve Kanada\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Kerry Jang, \u201cGenetik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 hesaba katmak i\u00e7in modellerimizi ayarlayabiliriz\u201d \u015feklinde kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.<\/p>\n<p>Harvard T\u0131p Okulu\u2019nda patolog olan Frederick Bieber DNA delillerine ba\u011fl\u0131 olarak vakalarda \u201cE\u011fer bir ikiz \u015f\u00fcpheliyse ve di\u011fer ikizin yeri belirlenmediyse, o zaman kurul makul bir ku\u015fkunun \u00f6tesinde su\u00e7luyu bulamadan genellikle da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r\u201d dedi. Bieber, \u201cE\u011fer ikiz sorunu ceza soru\u015fturmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131karsa, ikizlerin her biri aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren genetik durumlar [\u2018kopya say\u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 (CNV)\u2019] varsa, bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Virjinya\u2019n\u0131n su\u00e7lu oldu\u011fu kan\u0131tlam\u0131\u015f su\u00e7lu veri taban\u0131 i\u00e7inde 80 \u00e7ift tek yumurta ikizinin var olmas\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, tek yumurta ikizlerindeki bu genetik durum (CNV) g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir mesele olmayabilir. Ayr\u0131ca b\u00f6yle bir genetik varyasyon b\u00fct\u00fcn\u00fcyle n\u00fcfus i\u00e7in de \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Bruder b\u00f6yle bir varyasyonun herkeste zamanla biriken do\u011fal bir olay oldu\u011fu tahmininde bulunuyor. \u201cBen do\u011fdu\u011funuz genomla \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zamanki genomunuzun ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum- en az\u0131ndan v\u00fccudunuzdaki b\u00fct\u00fcn h\u00fccrelerde ayn\u0131 de\u011fil\u201d diyor.<br \/>\nBoston\u2019daki Brigham ve Kad\u0131nlar Hastanesi\u2019nden genetik Charles Lee ayn\u0131 fikirdedir. Genetik varyasyonlar, iyonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 radyasyon ya da kanserojen maddelere maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ift iplikli bir DNA kopmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kabilir. Lee, \u201cBulundu\u011fumuz \u00e7evre genomlar\u0131m\u0131z\u0131n de\u011fi\u015fmesinde etkili oldu\u011fu i\u00e7in bu durum, bize \u00e7evremiz konusunda dikkatli olmam\u0131z gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor. Bu varyasyonlar ya\u015fla ilgili hastal\u0131klar\u0131 da \u00f6ncesinden tahmin edebilir. Lee, \u201cYa\u015f\u0131n\u0131z ilerledik\u00e7e\u2026 Belirli bir hastal\u0131\u011fa sebep olan genomik yeniden yap\u0131lanmaya sahip olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z artar\u201d diye ekliyor.<\/p>\n<p>\u00c7evrenin etkisiyle ger\u00e7ekle\u015fen de\u011fi\u015fiklikler birikti\u011fi i\u00e7in tek yumurta ikizleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ya\u015flar\u0131 ilerledik\u00e7e artar. Ancak ikizler Bruder\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re hayatlar\u0131na farkl\u0131l\u0131klarla da ba\u015flayabilir ve bu durum onlar\u0131n \u00f6zde\u015f ikiz (identical twins) olarak adland\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 bile sorgulat\u0131r. Harvard T\u0131p Okulu\u2019nun patolo\u011fu Bieber \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cBelki de onlar\u0131 \u00f6zde\u015f ikiz (identical twins) olarak de\u011fl, \u2018tek yumurta ikizi (one-egg twins)\u2019 \u015feklinde adland\u0131rmal\u0131y\u0131z.\u201d<\/p>\n<p><strong>Ya\u011fmur \u0130\u015feri<\/strong><br \/>\n<em>\u0130T\u00dc End\u00fcstri M\u00fchedisli\u011fi<\/em><br \/>\n<strong><br \/>\nKaynak:<\/strong> http:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/identical-twins-genes-are-not-identical\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tek yumurta ikizleri ayn\u0131d\u0131r, de\u011fil mi? Nihayetinde sadece anne ve baban\u0131n kromozomlar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle \u015fekil alm\u0131\u015f bir dizi genetik talimat\u0131 (genomu) i\u00e7eren d\u00f6llenmi\u015f yumurtadan olu\u015fuyorlar. Ancak yeni bir ara\u015ft\u0131rma, tek yumurta ikizlerinin nadiren birebir ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Yak\u0131n zamana kadar ikizler aras\u0131ndaki farklar genelde \u00e7evresel etkilere dayand\u0131r\u0131l\u0131yordu (ya da \u201cyeti\u015ftirme bi\u00e7iminin etkisi\u201d olarak biliniyordu). [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,231],"tags":[],"class_list":["post-1638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1638\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}