Y\u0131lanlar\u0131n evrimle\u015fmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan ve bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapan biliminsanlar\u0131, omuzlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131na ra\u011fmen y\u0131lanlar\u0131n v\u00fccutlar\u0131n\u0131n bilindi\u011fi kadar basit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. UNL\u2019den paleobiyolog Jason Head ve Indiana \u00dcniversitesi\u2019nden P. David Polly y\u0131lanlar\u0131n vertebralar\u0131nda, di\u011fer d\u00f6rt ayakl\u0131 kertenkelelerin omurgas\u0131yla benze\u015fecek ay\u0131rt edici \u00f6zellikler belirledi.
\nY\u0131lanlar\u0131n, atalar\u0131 olan kertenkelelerden daha basit bir v\u00fccut formuyla evrimle\u015ftikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekle birlikte, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bulgular\u0131n\u0131n, di\u011fer hayvanlar\u0131n da karma\u015f\u0131k v\u00fccut formlar\u0131n\u0131 evrimle\u015firken edindiklerini g\u00f6sterdi\u011fini vurguluyor. Son \u00e7al\u0131\u015fma, kol ve bacaklar\u0131 olan hayvanlarda boyun, g\u00f6vde, bel ve kuyruk b\u00f6lgesi hareketlerini kontrol eden Hox genleri (bir organizman\u0131n temel yap\u0131 ve oryantasyonunu kararla\u015ft\u0131ran genler grubu) ilgili yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00d6nceden, y\u0131lanlar\u0131n v\u00fccut yap\u0131lar\u0131ndaki, sadele\u015fmenin bu genin kesilmesiyle oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu.
\nY\u0131lanlar di\u011fer memeliler, ku\u015flar ve di\u011fer s\u00fcr\u00fcngenlerden \u00f6nayaklar\u0131, omuz eklem deste\u011fi ve g\u00f6\u011f\u00fcs kafesi kemiklerinin olmamas\u0131yla ayr\u0131lmaktad\u0131r. Kol ve bacaklar\u0131n\u0131 kaybettiklerinde, b\u00f6lgesel belirleyici olan omurgada, boyun, g\u00f6vde, bel ve di\u011fer b\u00f6lgeleri de kaybettikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Head ve Polly \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda y\u0131lanlar\u0131n, kertenkelelerin, timsahlar\u0131n ve farelerin bireysel omurga kemiklerinin \u015fekillerini incelediklerinde, y\u0131lanlarda kertenkelelere benzeyen b\u00f6lgesel farkl\u0131la\u015fmalar buldular. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re e\u011fer y\u0131lanlar\u0131n v\u00fccudu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc veya bilindi\u011fi gibi \u201cbasitle\u015fme\u201d y\u00f6n\u00fcne gitmi\u015f olsa ya da Hox genini kaybetmi\u015f olsalar, omurgalar\u0131nda \u00e7ok daha az b\u00f6lgesel farkl\u0131la\u015fma tespit edilecekti. Oysa \u00e7al\u0131\u015fma bunun tam tersini g\u00f6stermi\u015ftir. Y\u0131lanlar, el ve ayaklar\u0131 olan kertenkelelerin omurga b\u00f6l\u00fcmleriyle ayn\u0131 yerlerde ve ayn\u0131 say\u0131da farkl\u0131la\u015fmaya sahiptir.
\nHead ve Polly y\u0131lanlar\u0131n kertenkelelerle ayn\u0131 farkl\u0131la\u015fmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdikleri gibi, ayn\u0131 zamanda Hox genlerinin etkisinin de ayn\u0131 oldu\u011funu belirlediler. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Hox genlerinin y\u0131lanlarda da omurga evrimi ve geli\u015fiminde rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak temel \u00f6r\u00fcnt\u00fcleme olu\u015fturuldu\u011funda bunun, farelerin boyun ve bel b\u00f6lgesindeki \u201ckaburgas\u0131z\u201d b\u00f6lgeler gibi kesin \u015fekillendirmelerden \u00e7ok, daha az g\u00f6ze \u00e7arpan ve kademeli \u015fekillendirmelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.
\nHead ve Polly\u2019e g\u00f6re bu bulgular fosil \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla da desteklendi\u011finde, y\u0131lan evriminin y\u00f6n\u00fc, daha \u00f6nceden bilinenin tamamen z\u0131dd\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f gibi olacak. Polly bulgular\u0131n, evrimsel dizilimi tamamen de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Y\u0131lanlar v\u00fccut b\u00f6lgelerini ve Hox genlerinin etkisini kaybetmediler; memeliler ve ku\u015flar erken amniyotlarla payla\u015f\u0131lan ve artan bu gen etkisiyle belirginle\u015fen v\u00fccut b\u00f6lgeleri kazand\u0131lar. Amniyotlar, kara hayat\u0131na uyum sa\u011flayan kabuklu yumurtalara sahip vertebral\u0131lar grubudur, kertenkeleleri, memelileri ve onlar\u0131n atalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.
\nY\u0131lanlar, kertenkelelerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok fazla say\u0131da omura sahiptir, eklem destekleri yoktur.
\nHead ve Polly sonu\u00e7lar\u0131na, geometrik morfometrik ve ba\u011flant\u0131 analizi y\u00f6ntemleriyle ula\u015ft\u0131. Burada yap\u0131lan, omurga yap\u0131s\u0131n\u0131n boyut ve \u015fekillerinin incelenip \u00f6rne\u011fin bir segmentin nerede bitip di\u011ferinin nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemeydi. \u0130statistiksel olarak da maksimum olas\u0131l\u0131k tahmini y\u00f6ntemini kulland\u0131lar. Sonu\u00e7ta, gen fonksiyonlar\u0131n\u0131n analizi gerekli, ancak evrimsel ge\u00e7i\u015fi belirlemede yeterli de\u011fildir. Yeni beden \u015fekillerinin nas\u0131l evrildi\u011fini tam olarak anlayabilmek i\u00e7in \u00e7ok daha can al\u0131c\u0131 anatomi ve modern fosil \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na gerek var.<\/p>\n
\u00c7eviren: Dr. Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/01\/150105125836.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Y\u0131lanlar\u0131n evrimle\u015fmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan ve bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapan biliminsanlar\u0131, omuzlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131na ra\u011fmen y\u0131lanlar\u0131n v\u00fccutlar\u0131n\u0131n bilindi\u011fi kadar basit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. UNL\u2019den paleobiyolog Jason Head ve Indiana \u00dcniversitesi\u2019nden P. David Polly y\u0131lanlar\u0131n vertebralar\u0131nda, di\u011fer d\u00f6rt ayakl\u0131 kertenkelelerin omurgas\u0131yla benze\u015fecek ay\u0131rt edici \u00f6zellikler belirledi. Y\u0131lanlar\u0131n, atalar\u0131 olan kertenkelelerden daha basit bir v\u00fccut formuyla evrimle\u015ftikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekle birlikte, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1695,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,32],"tags":[],"class_list":["post-1694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1694\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}