{"id":16996,"date":"2015-10-01T17:46:02","date_gmt":"2015-10-01T14:46:02","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=16996"},"modified":"2018-01-17T17:51:46","modified_gmt":"2018-01-17T14:51:46","slug":"ikinci-modernite-atilimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/10\/01\/ikinci-modernite-atilimi","title":{"rendered":"\u0130kinci modernite at\u0131l\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn \u201cikinci modernite at\u0131l\u0131m\u0131\u201dn\u0131n do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. Moderniteyi ve sosyalizmi kapanm\u0131\u015f bir parantez haline getirecek yeni karanl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131n de\u011fil, bug\u00fcn ya\u015fanan geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc bir parantez haline getirecek \u00e7ok daha ayd\u0131nl\u0131k bir \u00e7a\u011f\u0131n \u015fafa\u011f\u0131nday\u0131z. Gerek felsefe gerek bilim gerek siyasal alanda \u00e7ok daha kapsay\u0131c\u0131 pratikleri ve kuramlar\u0131n\u0131 yaratacakt\u0131r bu s\u00fcre\u00e7. <\/em><\/p>\n<p>Tarihe ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda belirsizlik, d\u00fczensizlik, da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve sa\u00e7\u0131l\u0131m d\u00f6nemlerinin ge\u00e7ici oldu\u011funu, genel ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7indeki k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar oldu\u011funu, daha do\u011frusu bu t\u00fcr d\u00f6nemlerin asl\u0131nda yeni ve daha kapsay\u0131c\u0131 bir d\u00fczenlili\u011fin i\u015faretleri oldu\u011funu, onun do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131m, kurumun ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Belirsizlik, daha \u00fcst d\u00fczeyde bir belirlenimin ihtiyac\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir. Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k, eskisinden daha kapsay\u0131c\u0131 bir d\u00fczenin habercisidir. Bilinmezlik, \u00e7ok daha fazla olguyu a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir kuram\u0131n m\u00fcjdecisidir.<\/p>\n<p>Gerek toplumlar\u0131n gerekse toplumsal bir insan etkinli\u011fi olarak bilimin geli\u015fimi d\u00fcz bir \u00e7izgi izlemez. Zigzaglarla, geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerle ve ileri at\u0131l\u0131mlarla dolu bir yol izler. Asl\u0131nda bu, mutlak d\u00fczenleyici, y\u00f6n verici do\u011fa\u00fcst\u00fc bir g\u00fcc\u00fcn (\u00f6rne\u011fin tanr\u0131n\u0131n), belirlenmi\u015f bir kaderin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. Tarihin motoru biziz, bizler aras\u0131ndaki m\u00fccadeledir; yani kaderimiz kendi ellerimizdedir.<\/p>\n<p>Modernite de en genel ifadeyle insan\u0131n kendi kaderini kendi ellerine alma \u00e7abas\u0131d\u0131r. Bilimsel devrim, ayd\u0131nlanma, demokratik devrimler, devam\u0131nda sosyalist at\u0131l\u0131mlar bu \u00e7aban\u0131n pratikteki b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar\u0131d\u0131r. Fakat her biri b\u00fcy\u00fck toplumsal m\u00fccadelelerle, ac\u0131larla, geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerle ve yeni at\u0131l\u0131mlarla olu\u015fabilmi\u015flerdir ve olu\u015fmaya devam ediyorlar.<\/p>\n<p>Bu, Pollyanna\u2019c\u0131l\u0131k de\u011fildir; derin bir tarih bilincinin ve insanl\u0131\u011fa g\u00fcvenin (\u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenilecek ve s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak ba\u015fka bir \u015fey yok) yaratt\u0131\u011f\u0131 umuttur. Ger\u00e7ek\u00e7idir; \u00e7\u00fcnk\u00fc tarih ne (hem) b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar\u0131n ne de (hem de) b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131n tarihidir, bir b\u00fct\u00fcn olarak m\u00fccadelenin tarihidir. T\u00fcr\u00fcm\u00fcz <em>Homo sapiens<\/em> evrimin do\u011fal s\u00fcreci i\u00e7inde yok olana dek de b\u00f6yle s\u00fcrecektir. \u00d6tesi bizim ufkumuzun -\u015fimdilik- d\u0131\u015f\u0131nda.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Mevcut olgulardan da beslenen yayg\u0131n bir karamsar g\u00f6r\u00fc\u015f var: \u0130nsanl\u0131k karanl\u0131k bir \u00e7a\u011fa giriyor. Sadece sosyalizmin de\u011fil ayd\u0131nlanman\u0131n da k\u00fcpe\u015fteden at\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yani insanl\u0131\u011f\u0131n son 500 y\u0131lda geli\u015ftirdi\u011fi iki b\u00fcy\u00fck\/kapsay\u0131c\u0131 ak\u0131m\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n yok edildi\u011fi bir \u201cgeriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d \u00e7a\u011f\u0131. Yerelli\u011fin, par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n, etnik\u00e7ili\u011fin, dincili\u011fin, mezhep\u00e7ili\u011fin, mistisizmin, bilim d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bireycili\u011fin, sonu gelmez sava\u015flar\u0131n d\u00fcnyas\u0131. Evrensel de\u011ferlerin y\u0131k\u0131m\u0131. \u201cYeni d\u00fcnya feodalizmi\u201d. Modernite parantezinin kapanmas\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde -hem d\u00fcnyada hem de \u00fclkemizde ve b\u00f6lgemizde- bu karamsar e\u011filimi destekleyen yeterince olgu var. Karanl\u0131k bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011fimiz a\u00e7\u0131k. \u00dclkemizde emek\u00e7ileri temsil ettiklerini iddia edenler dahi, \u00e7aresizli\u011fin ve mevcuda, hakim olana teslimiyetin yollar\u0131na sap\u0131yorlar. Kendileri olmaktan, kendileri olmak i\u00e7in direnmekten yan \u00e7iziyorlar; yanc\u0131 oluyorlar, destek\u00e7i oluyorlar. Oysa gerek bireysel gerekse toplumsal pratiklerde say\u0131s\u0131z kez kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r ki, kendin olmadan ba\u015fkas\u0131yla olmaya kalkarsan onun olursun.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn sahipleri \u00e7ok \u201cger\u00e7ek\u00e7i\u201ddirler. Ya o \u201cger\u00e7e\u011fe\u201d teslim olup karamsarl\u0131k girdaplar\u0131na s\u00fcr\u00fcklenmi\u015flerdir; ya da o \u201cger\u00e7e\u011fi\u201d, onu kabul ederek a\u015fabileceklerini sanmaktad\u0131rlar, ama asl\u0131nda o \u201cger\u00e7e\u011fin\u201d bir par\u00e7as\u0131 olma e\u011fik d\u00fczleminde yol almaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek, ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc denli karanl\u0131ksa, hakl\u0131d\u0131rlar. Ama ger\u00e7ek ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi olsayd\u0131, ne felsefeye gerek vard\u0131 ne bilime ne de politikaya\u2026 Ger\u00e7ek -\u00f6zellikle toplumsal konularda, toplumbilimleri alan\u0131nda- ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7ok farkl\u0131 olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Karamsar kuramc\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tuzak, modernitenin burjuvazinin ve kapitalizmin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu san\u0131s\u0131d\u0131r. Burjuvazi gericile\u015fmi\u015f, kapitalizm iyice \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve yozla\u015fm\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla modernite de (bilimsel devrim ve ayd\u0131nlanma da, hatta reel sosyalizm de) ayn\u0131 kaderi payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir \u00f6n kabulle yola \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ne kadar \u201cpost\u201d denirse densin \u201cpre-modernizm\u201de var\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Hem de son derece iyi niyetle (anti-kapitalist ve anti-emperyalist iddialarla) d\u00f6\u015fenmi\u015f yollardan ge\u00e7erek\u2026 Moderniteyi, bilimsel devrimi, ayd\u0131nlanmay\u0131 ve reel sosyalizmi reddederek (ele\u015ftirerek demiyorum) var\u0131lacak yer burjuva d\u00fczeninin, kapitalizmin sonras\u0131 de\u011fildir, olsa olsa \u00f6ncesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn moderniteyi, bilimsel devrimi, ayd\u0131nlanmay\u0131 -reel sosyalizmi zaten- reddeden ve k\u00fcpe\u015fteden atan bizzat k\u00fcresel kapitalizmin kendisidir.<\/p>\n<p>Karl Marx ve ard\u0131llar\u0131 kapitalizmin en k\u00f6kl\u00fc ele\u015ftirisini yapt\u0131lar, ayr\u0131ca bu ele\u015ftirinin toplumsal prati\u011finin ger\u00e7ekle\u015fmesine de \u00f6nderlik ettiler. \u00d6te yandan Marx, burjuva modernizminin ve burjuva ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n da \u015fu ana kadarki en k\u00f6kl\u00fc ele\u015ftirmeniydi. Ama ayn\u0131 Marx, d\u00f6nemin devrimci burjuvazisi \u00f6nderli\u011finde geli\u015fmi\u015f olsa bile bilimsel devrimin, ayd\u0131nlanman\u0131n, demokratik devrimlerin insanl\u0131\u011fa getirdi\u011fi kazan\u0131mlara sonuna kadar sahip \u00e7\u0131kt\u0131, miras\u0131 kabul etti. Marx, kuram\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 olarak Alman klasik felsefesini, Frans\u0131z toplumculu\u011funu ve \u0130ngiliz ekonomi-politi\u011fini saym\u0131\u015ft\u0131r ki bunlar modernitenin ve ayd\u0131nlanman\u0131n o d\u00f6nemdeki en ileri \u00fcr\u00fcnleriydi. Burjuva modernizminin en k\u00f6kl\u00fc ele\u015ftirmeni Marx, modernizmin \u00fcr\u00fcnlerini kuram\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131 ve miras\u0131 olarak kabul ediyor. Mevcudu a\u015fmak isteyenin tutumu budur. Marx moderniteye kar\u015f\u0131 de\u011fildi, burjuva modernizminin g\u00fcd\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve yetersizli\u011finin k\u00f6kl\u00fc bir ele\u015ftiricisiydi.<\/p>\n<p>Evdeki bulgura (modernizme, ayd\u0131nlanmaya, demokratik devrimlere) sahip \u00e7\u0131kmayan, Dimyat\u2019taki pirinci (kapitalizmi ve burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fmay\u0131) ufkuna alamaz. Lafta ne derse desin pratikte modernizmin gerisine d\u00fc\u015fer. Evdeki bulguru da kaybeder.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Hep \u201cger\u00e7ekler devrimcidir\u201d deriz ya, bu madalyonun bir y\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekler olduk\u00e7a tutucudur. \u00d6zellikle toplumsal s\u00fcre\u00e7ler s\u00f6z konusuysa, bu s\u00fcre\u00e7lerin bir gelece\u011fi oldu\u011fu gibi ge\u00e7mi\u015fi de vard\u0131r. \u201cBirikim\u201d, \u201ckazan\u0131m\u201d, \u201ctoplumsal miras\u201d dedi\u011fimiz de budur. Herhangi bir ileri at\u0131l\u0131m bu birikimi (ge\u00e7mi\u015fi) reddederek ger\u00e7ekle\u015femez. E\u011fer reddedilirse, onun ad\u0131 at\u0131l\u0131m de\u011fil, sa\u00e7\u0131l\u0131m ve da\u011f\u0131l\u0131m olur. K\u00f6ks\u00fczl\u00fck anlam\u0131na gelir ve yenilgiye mahk\u00fbmdur. Tarihsel miras\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyse bir hareketin ileri at\u0131l\u0131m\u0131 da o denli g\u00fc\u00e7l\u00fc olur. Bu nedenle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin en yaman muharebeleri tarih alan\u0131nda verilir. Tarihi kazanan, gelece\u011fi kurmaya da hak kazan\u0131r.<\/p>\n<p>Devrimci, tarihe hovardaca yakla\u015fmaz; deyim yerindeyse sinekten ya\u011f \u00e7\u0131kar\u0131r. Tarihte neye sahip \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131, neyi tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne yollayaca\u011f\u0131n\u0131 iyi analiz eder, sahip \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 dam\u0131t\u0131r ve gelece\u011fin teti\u011fi yapar. Marx\u2019\u0131n kuramsal g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00f6k ald\u0131\u011f\u0131 ve miras kabul etti\u011fi modernite ve onun b\u00fcy\u00fck \u00fcr\u00fcnlerine bu dam\u0131tma i\u015flemini (a\u015fma) son derece ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde uygulamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Modernizme, ayd\u0131nlanmaya, bilimsel devrime hovardaca yakla\u015fan ve devrimcilik ad\u0131na onlar\u0131 burjuvaziye terk edenlerin \u00e7aresizli\u011fe, karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Hatta bug\u00fcn sosyalizm pratiklerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 birikime de dudak b\u00fcken \u201cdevrimciler\u201d g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u201cStat\u00fcko\u201dyu y\u0131k\u0131yorlar, \u201cke\u015fif\u201dler yap\u0131yorlar. Birikimi olmayan \u201cke\u015fifler\u201d, fark\u0131nda olmadan en b\u00fcy\u00fck stat\u00fckolar\u0131n par\u00e7as\u0131 haline gelirler.<\/p>\n<p>Tekrar edelim: Kendin olmadan, kendi birikimin \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir in\u015fa yapmadan ba\u015fkas\u0131yla olmaya kalkarsan onun olursun. Stratejisiz taktik olmaz. Stratejisi olmayan, ba\u015fka stratejilerin takti\u011fi olabilir ancak.<\/p>\n<p>Tarih bilinci, ya\u015fam sevincinin, iyimserli\u011fin ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Sosyalizm hen\u00fcz emekleme \u00e7a\u011f\u0131nda. Modernitenin ise yeni yeni ergenli\u011fin e\u015fi\u011fine geldi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Tarihsel k\u00f6kleri tabii ki mevcut, ama ilkinin 150, ikincisinin ise ta\u015f \u00e7atlasa 500 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi var. Bu gen\u00e7lik, asl\u0131nda iyimserli\u011fimizin de kayna\u011f\u0131. Hen\u00fcz ya\u015flanmam\u0131\u015f, \u00e7\u00fcr\u00fcmemi\u015f, yozla\u015fmam\u0131\u015f, devrimci barutlar\u0131n\u0131 t\u00fcketmemi\u015f, \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131k, insanl\u0131\u011fa katabileceklerini tamamlamaktan \u00e7ok uzak, gelece\u011fe uzanan b\u00fcy\u00fck fikir ak\u0131mlar\u0131d\u0131r bunlar. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re erken \u00f6tm\u00fc\u015flerdir; olsun, herkesi uyand\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r bir kere\u2026<\/p>\n<p>Karamsar g\u00f6r\u00fc\u015f sahiplerinin yukar\u0131da \u00f6zetledi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn arg\u00fcmanlar\u0131 ger\u00e7ektir; ama tarih bilinciyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunlar ve ya\u015fanan kaos, bir \u201cgeriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d\u00fcn de\u011fil, yeni bir at\u0131l\u0131m\u0131n ayak sesleridir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bunal\u0131mlar, karamsarl\u0131klar, \u00e7aresizlikler ve bunlardan kaynaklanan teslimiyetler veya kendini oraya buraya vurmalar, asl\u0131nda yeni bir at\u0131l\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131n belirtileridir.<\/p>\n<p>Avrupa\u2019da burjuvazi \u00f6nderli\u011finde ba\u015flayan ilk modernite at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kadim hedeflerine (e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, karde\u015flik) ula\u015fmas\u0131na yetmedi. Hatta bu burjuva \u00f6nderli\u011fi giderek yozla\u015ft\u0131 ve o hedeflerin d\u00fc\u015fman\u0131 haline geldi. Bug\u00fcn bu g\u00fcd\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\/yetersizli\u011fin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Ama bu, ilk at\u0131l\u0131m\u0131n gerisine d\u00fc\u015fmekle, modernite defterini kapatmakla de\u011fil, ilk at\u0131l\u0131m\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131p yetersizliklerini a\u015fan ikinci bir at\u0131l\u0131mla sonu\u00e7lanacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn \u201cikinci modernite at\u0131l\u0131m\u0131\u201dn\u0131n do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. Moderniteyi ve sosyalizmi kapanm\u0131\u015f bir parantez haline getirecek yeni karanl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131n de\u011fil, bug\u00fcn ya\u015fanan geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc bir parantez haline getirecek \u00e7ok daha ayd\u0131nl\u0131k bir \u00e7a\u011f\u0131n \u015fafa\u011f\u0131nday\u0131z. Gerek felsefe gerek bilim gerek siyasal alanda \u00e7ok daha kapsay\u0131c\u0131 pratikleri ve kuramlar\u0131n\u0131 yaratacakt\u0131r bu s\u00fcre\u00e7.<\/p>\n<p>\u0130lk at\u0131l\u0131ma g\u00f6re daha avantajl\u0131y\u0131z, daha birikimliyiz. \u0130lk at\u0131l\u0131m bize, nas\u0131l olamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi; bu muazzam bir kazan\u0131md\u0131r. \u0130nsanl\u0131k bunun kuram\u0131n\u0131 da olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131: Bilimsel Sosyalizm. Bu kuram bize nas\u0131l olamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi gibi, nas\u0131l olabilece\u011fine ili\u015fkin ipu\u00e7lar\u0131 da verdi: Ba\u015fta i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 olmak \u00fczere emek\u00e7i s\u0131n\u0131flardaki \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir ezilen s\u0131n\u0131fta g\u00f6r\u00fclmemi\u015f potansiyellere dikkat! Bu vurgu, bug\u00fcn doludizgin giden her t\u00fcrl\u00fc kimlik\u00e7ili\u011fin, etnik\u00e7ili\u011fin, milliyet\u00e7ili\u011fin, mezhep\u00e7ili\u011fin, yerelcili\u011fin panzehiridir.<\/p>\n<p>Fakat elimizdeki sadece bir ipucudur. Ne 19. y\u00fczy\u0131l Avrupa\u2019s\u0131nda, ne 1910\u2019lar Rusya\u2019s\u0131nda, ne 1920\u2019ler T\u00fcrkiye\u2019sinde, ne de 1930\u2019lar \u00c7in\u2019inde ya\u015f\u0131yoruz. T\u0131pk\u0131 o d\u00f6nemdekiler gibi bamba\u015fka bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. \u0130pu\u00e7lar\u0131m\u0131z var, ama haz\u0131r kal\u0131plar\u0131m\u0131z yok. Bizim mutlak kitaplar\u0131m\u0131z ve tanr\u0131lar\u0131m\u0131z yok. Kendi modernitemizi ve sosyalizmimizi yeni ko\u015fullara uygun pratikler geli\u015ftirerek kendimiz yarataca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u0130yimseriz, son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tarihsel birikimimiz ve tarih bilincimiz var.<\/p>\n<p>\u0130yimseriz, ipu\u00e7lar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n<p>\u0130yimseriz, D\u00fcnya d\u00f6n\u00fcyor h\u00e2l\u00e2\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Fazla u\u00e7tuk, sadede gelelim\u2026<\/p>\n<p>T\u00fcr\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan evrim g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bilemem, pek umut vaat etmiyor, ama devrim i\u00e7in <em>Homo sapiens<\/em>\u2019e g\u00fcvenelim. Fazlas\u0131yla devrimci bir t\u00fcr\u00fcz. Devrim yapa yapa devrimi gereksizle\u015ftirebilirsek ve evrimimizi de do\u011fa ile uyumlula\u015ft\u0131rabilirsek ne \u00e2l\u00e2! Yoksa do\u011fa gere\u011fini yapar. Do\u011fan\u0131n ne dini var ne tanr\u0131s\u0131, uygarl\u0131k falan bilmez, moderniteyi takmaz, sosyalizm umurunda bile de\u011fil. Bizi kusar\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn \u201cikinci modernite at\u0131l\u0131m\u0131\u201dn\u0131n do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. Moderniteyi ve sosyalizmi kapanm\u0131\u015f bir parantez haline getirecek yeni karanl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131n de\u011fil, bug\u00fcn ya\u015fanan geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc bir parantez haline getirecek \u00e7ok daha ayd\u0131nl\u0131k bir \u00e7a\u011f\u0131n \u015fafa\u011f\u0131nday\u0131z. Gerek felsefe gerek bilim gerek siyasal alanda \u00e7ok daha kapsay\u0131c\u0131 pratikleri ve kuramlar\u0131n\u0131 yaratacakt\u0131r bu s\u00fcre\u00e7. Tarihe ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda belirsizlik, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":16997,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[177,512,29],"tags":[227,2027,1178,378],"class_list":["post-16996","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-140-sayi","category-parantez","category-toplum","tag-aydinlanma","tag-demokratik-devrim","tag-modernite","tag-sosyalizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16996"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16996\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}