{"id":17276,"date":"2015-09-01T12:14:51","date_gmt":"2015-09-01T09:14:51","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=17276"},"modified":"2025-11-17T15:11:28","modified_gmt":"2025-11-17T12:11:28","slug":"liberal-postmodern-tasallutun-yeni-oyuncagi-vicdanizm-ve-neo-peygamberlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/09\/01\/liberal-postmodern-tasallutun-yeni-oyuncagi-vicdanizm-ve-neo-peygamberlik","title":{"rendered":"Liberal\/postmodern tasallutun yeni oyunca\u011f\u0131: Vicdanizm ve neo-peygamberlik"},"content":{"rendered":"

\u0130\u00e7indeki g\u00fcnahlarla cebelle\u015ferek hayat\u0131na devam eden peygamberle\u015fmi\u015f \u00f6zne, toplumun maddesine yabanc\u0131la\u015fmaya ba\u015flar. G\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131k\u00e7a fark eder ki etraf\u0131 milliyet\u00e7i, cinsiyet\u00e7i, t\u00fcrc\u00fc, homofobik manyaklarla \u00e7evrilidir! En az 70 milyon tane manyak! Marjinalizme ve anormalli\u011fe \u00f6vg\u00fc burada ba\u015flar ve siyasalla\u015fan \u00f6zne ile toplumun aras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler uzayl\u0131lara havale edilir. Art\u0131k dev bir Fatih Ak\u0131n filmi setindeyizdir. Toplum art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir mecra olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, boka batm\u0131\u015f, i\u011fren\u00e7, pislik dolu bir yerdir. Vicdanizm \u00f6znenin g\u00f6zlerini toplumdaki cevherlere, olanaklara k\u00f6r eder; i\u00e7indeki ihtilalciyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve yerine bir ke\u015fi\u015f koyar. <\/em><\/p>\n

Ayd\u0131nlar\u0131[1]<\/a> d\u00fcnyadaki t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131ya isyan ettiren; sorgulamaya, de\u011fi\u015ftirmeye ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye sevk eden en b\u00fcy\u00fck etken ku\u015fkusuz vicdanlar\u0131d\u0131r. Vicdan ger\u00e7ektir, yak\u0131c\u0131d\u0131r, esasl\u0131 bir terazidir, insan\u0131 hayvanlar \u00e2leminde biricik yapand\u0131r, ba\u015f\u0131na buyruktur, anidir, \u015fiddetlidir ve korunaks\u0131zd\u0131r. \u201cT\u00fcrkiye Sol Liberalizmi[2]<\/a>\u201d olarak kavramsalla\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz ve bizatihi emperyalizmin ideolojik\/siyasi\/ekonomik g\u00f6zetmenli\u011finde bu topraklara incelmi\u015f ve kendini kurmu\u015f olan \u201cpraksis\u201din; 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinden bu yana ke\u015ffetti\u011fi belki de en \u00f6nemli A\u015fil topu\u011fu, ayd\u0131n vicdan\u0131n\u0131n korunaks\u0131z do\u011fas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl ile birlikte sol liberalizm akademi, k\u00fclt\u00fcr ve alternatif medya alanlar\u0131n\u0131n k\u00f6\u015fe ba\u015flar\u0131n\u0131 tutmaya ba\u015flad\u0131. Otuz k\u00fcsur y\u0131ll\u0131k bir birikim yaratt\u0131, ayd\u0131n ku\u015faklar\u0131 yeti\u015ftirdi, ba\u015fta \u0130stanbul olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck kentlerde cemaatle\u015fti. \u00d6rne\u011fin bug\u00fcn naml\u0131 \u201cYetmez ama evet\u00e7iler\u201d olarak bilinen toplam bir anda, yoktan peyda olmad\u0131; aksine, y\u0131llara yay\u0131lan bir s\u00fcre\u00e7te ilmek ilmek i\u015flendi. Bug\u00fcn \u201csol liberalizm\u201d derken; kurumsalla\u015fm\u0131\u015f, farkl\u0131 a\u015famalar i\u00e7in farkl\u0131 ara\u00e7lar\u0131 b\u00fcnyesinde \u00fcretmi\u015f ve yeniden \u00fcretmi\u015f, makinele\u015fmi\u015f bir yap\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu savlayabiliriz. T\u00fcrkiye Sol Liberalizmi \u00f6ylesine iyi kotar\u0131lm\u0131\u015f bir m\u00fchendisli\u011fe sahip ki; 2013 Haziran Direni\u015fi\u2019nde direni\u015f\u00e7i kitleler taraf\u0131ndan tam boy AKP destek\u00e7isi addedilip d\u00fc\u015fman saflar\u0131nda tarif edilmesine ra\u011fmen; aradan ge\u00e7en iki y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede, y\u0131llardan beri hakim oldu\u011fu mekanizmalar\u0131 i\u015fleterek; bug\u00fcn yine \u201csol kamuoyundan\u201d r\u0131za \u00fcretebilecek, taraftar toplayabilecek, kendisini en hakl\u0131 addedebilecek, hatta s\u0131k s\u0131k \u00fcste \u00e7\u0131kabilecek hale gelmi\u015ftir.[3]<\/a> O kadar organize bir yap\u0131d\u0131r ki bu, bireyin kolunu kap\u0131p yekv\u00fccut i\u00e7ine \u00e7ekmesi; Twitter\u2019da bol RT alm\u0131\u015f bir foto\u011frafa rastlarken, Bianet<\/em>\u2019te okunan bir yaz\u0131da, okul kantininde \u00e7ay sohbetinde ya da i\u015f yerinde bir sigara molas\u0131nda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmada g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Bu denemede; s\u00f6z\u00fc edilen yap\u0131n\u0131n i\u015fletti\u011fi en etkili ve sinsi mekanizmalardan \u201cvicdanizm\u201din k\u00f6keni ile siyasile\u015fen bireye \u00f6nerdi\u011fi \u00e7izgi tart\u0131\u015f\u0131lmaya; Ogan G\u00fcner\u2019in \u2018Pop siyaset dili ve de\u011fi\u015fim fantazmagoryas\u0131<\/strong>\u2019ndan hareketle \u201c\u2026dola\u015f\u0131mdaki g\u00fcncel \u00f6rneklere bakarak pop siyaset dilini afi\u015fe edebilece\u011fimiz, foyas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fimiz baz\u0131 ortak \u00f6zelikleri tart\u0131\u015fmaya a\u00e7ma[4]<\/a>\u201d \u00e7abas\u0131 devam ettirilmeye ve buna ek olarak da liberal\/postmodern tasallutun kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201csolcu \u00f6zne\u201d tipolojisinin bu co\u011frafyadaki ideolojik, siyasi, pratik a\u00e7mazlar\u0131na i\u015faret edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u201cNe yapmal\u0131?\u201d sorusunun yan\u0131t\u0131 bu yaz\u0131n\u0131n konusu olmamakla beraber, bazen s\u00f6k\u00fcm i\u015finin kendisi kimi ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131 i\u00e7in, okurun yaz\u0131y\u0131 b\u00f6yle anlamland\u0131raca\u011f\u0131 umulmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sol liberalizm ile K\u00fcrt ulusla\u015fmas\u0131n\u0131n tarihsel \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

24 \u015eubat Kararlar\u0131, ard\u0131ndan gelen 12 Eyl\u00fcl Darbesi, T\u00fcrkiye\u2019nin neo-liberal d\u00fczleni\u015finin ba\u015flang\u0131c\u0131, Sovyetlerin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, \u201ctarihin ve ideolojilerin sonu\u201d\u2026 Bilinen s\u00fcre\u00e7leri uzun uzun tekrar etmeye gerek yok. Fakat \u201cVicdanizm\u201di anlamak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin neo-liberal yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 boyunca birbiriyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en iki temel tarihsel s\u00fcreci irdelemek gerekmektedir. Bunlardan ilki Bat\u0131\u2019da sol liberalizmin y\u00fckseli\u015fi, ikincisi de Do\u011fu\u2019da K\u00fcrt ulusla\u015fmas\u0131n\u0131n h\u0131zla ilerlemesidir.<\/p>\n

\u00d6DP\u2019nin kurulu\u015f s\u00fcrecinden itibaren, 90\u2019lar boyunca ve 2000\u2019lerde ba\u015fta b\u00fcy\u00fck kentlerdeki siyasile\u015fen gen\u00e7 ku\u015faklar ve ya\u015fl\u0131 \u201cyenilmi\u015f\u201d ku\u015faklar g\u00f6zlerini Birikim<\/em>, Toplum ve Bilim<\/em>, Bianet<\/em>, Radikal \u0130ki<\/em>, Express Dergisi<\/em>, Taraf<\/em>, Amargi<\/em>, Afili Filintalar<\/em>, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131<\/em>, Metis Yay\u0131nlar\u0131<\/em>, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Konferanslar\u0131 gibi sol liberalizmin o veya bu \u015fekilde belirledi\u011fi farkl\u0131 t\u00fcrden ara\u00e7lara a\u00e7t\u0131lar.[5]<\/a> 90\u2019lar boyunca solda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalarda, solun direnen baz\u0131 kesimleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan geni\u015f\u00e7e kesimince sosyalizmin tarihsel ve bu topra\u011fa \u00f6zg\u00fc de\u011ferleri; yani s\u0131n\u0131f perspektifi, ayd\u0131nlanmac\u0131l\u0131k, \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131k, Jakobenizm, Leninizm, anti-emperyalizm vb. un ufak edilmi\u015f; un ufak edilemeyen unsurlar ise h\u00fcsn\u00fctabire u\u011frat\u0131larak i\u00e7eriksizle\u015ftirilmi\u015fti.[6]<\/a> Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye solu; moderniteye i\u00e7kin \u201ci\u00e7erilip a\u015f\u0131lmas\u0131\u201d gereken meseleleri kavramak, \u00f6nceki hatalar\u0131n\u0131n ya da yetersizliklerinin devrimci ve bilimsel bir ele\u015ftirisini yapmak yerine modernitenin en kaba sa\u011f ele\u015ftirisini yapt\u0131, g\u00fcnah \u00e7\u0131kard\u0131 ve kendini postmodernizmin \u015fehvetli g\u00f6zlerine bakarken buldu. En temel kavramlar\u0131n dahi tersy\u00fcz edili\u015fi solda hegemonik hale gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k. Akademi, k\u00fclt\u00fcr\/sanat \u00e7evreleri, alternatif medya ba\u015fta olmak \u00fczere bu ideolojik \u00e7er\u00e7evenin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan akt\u00f6rler seri \u00fcretim halinde konferans k\u00fcrs\u00fclerini, gazete k\u00f6\u015felerini, okul kantinlerini ve rak\u0131 masalar\u0131n\u0131 doldurdu.[7]<\/a> 12 Eyl\u00fcl travmas\u0131n\u0131 atlatamam\u0131\u015f sol ile kurulan ili\u015fki olduk\u00e7a organikti; kafalar nereye \u00e7evrilse ayn\u0131 g\u00f6zlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131yor, ayn\u0131 g\u00f6zlerle tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, ayn\u0131 g\u00f6zlere ikna olunuyordu. Toplasak 30-40 kelime edecek; Marksizm, Frankfurt Okulu, Avrokom\u00fcnizm, anar\u015fizm, postyap\u0131salc\u0131l\u0131k ve liberalizme i\u00e7kin kimi kavramlar\u0131 \u00e7orba eden bir liberal sol kavram seti sol kamuoyunun y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc her yerde; her yay\u0131nda, her r\u00f6portajda, her konferansta, her doktora tezinde, her duvarda kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yordu.[8]<\/a><\/p>\n

Kavram setinin lanetli kelimelerinden bir se\u00e7ki: Kemalizm, ulusalc\u0131l\u0131k, iktidar, tepeden inmecilik, elitizm, otoriterlik, totaliterlik, vesayet\u00e7ilik, darbecilik, orduculuk, militarizm, komploculuk, stratejik ak\u0131lc\u0131l\u0131k, Jakobenizm, Stalinizm, \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131k, devrim sonras\u0131na ertelemecilik, lider tap\u0131nmac\u0131l\u0131\u011f\u0131, ki\u015fi k\u00fclt\u00fc, hiyerar\u015fi, \u00fcsttencilik, erk, tahakk\u00fcm, milliyet\u00e7ilik, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, cinsiyet\u00e7ilik, erillik, homofobi, t\u00fcrc\u00fcl\u00fck, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, atanm\u0131\u015flar vb.<\/p>\n

Kavram setinin p\u0131rlantalar\u0131ndan bir se\u00e7ki: Demokrasi, ezilenler, a\u015fa\u011f\u0131dakiler, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc sosyalizm, \u00f6zy\u00f6netim, ya\u015fam alanc\u0131l\u0131k, \u00e7o\u011fulculuk, empati, anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, reform, bar\u0131\u015f, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, vicdan, ac\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u201chemen \u015fimdi\u201d, se\u00e7ilmi\u015fler vb.<\/p>\n

Tarihsel ba\u011flamlar\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015f, kartvizitle\u015ftirilmi\u015f kavramlar\u2026 D\u00fc\u015fmana da\u011f\u0131t\u0131lacaklar belli, dosta da\u011f\u0131t\u0131lacaklar belliydi ve ku\u015flama misali solun var oldu\u011fu her mek\u00e2na at\u0131l\u0131p ka\u00e7\u0131l\u0131yordu. 2000\u2019lere gelindi\u011finde 90\u2019larda yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m\u0131n meyveleri toplanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Bunun doru\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, en a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc moment 12 Eyl\u00fcl 2010 Anayasa De\u011fi\u015fikli\u011fi Referandumu\u2019ndaki \u00fcnl\u00fc \u201cyetmez ama evet\u201d ve boykot tutumunun kimi gerek\u00e7elendirmeleri olmu\u015ftu.[9]<\/a><\/p>\n

Buradaki kritik nokta; kad\u0131n, \u00e7evre, LGBT, vb. farkl\u0131 toplumsal-tarihsel-ekonomik ili\u015fkilerin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan farkl\u0131 sorunlar\u0131n ger\u00e7ek olmamas\u0131 de\u011fil, sol liberal \u00e7er\u00e7evenin bunlara asl\u0131nda ger\u00e7ek hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretemeyecek olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fcce, t\u00fcrl\u00fc devlet kademesine, tarikat-cemaat a\u011flar\u0131na sahip oldu\u011fu, hatta bizatihi devletin kendisi oldu\u011fu; her g\u00fcn\u00fc ba\u015fka taciz, tecav\u00fcz ve cinayet sarmal\u0131yla sonlanan bir kad\u0131n kasapl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkesinde t\u00fcrban tart\u0131\u015fmas\u0131 \u201cT\u00fcrban ve \u00e7ar\u015faf kad\u0131n\u0131n h\u00fcr iradesiyle giyebilece\u011fi, kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 i\u00e7inde tan\u0131mlanan, hatta kimi durumlarda onu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren, Kemalist elitizme ve yekten moderniteye bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 gibi g\u00f6r\u00fclebilecek ve buna dair erkeklerin kesinlikle yorum yapamayaca\u011f\u0131 \u015feylerdir\u201d zeminine oturtulabilmi\u015f ve uzun s\u00fcre bu noktadan tart\u0131\u015f\u0131labilmi\u015ftir. Meseleyi topluma b\u00f6yle sistem[10]<\/a> i\u00e7i bir \u015fekilde yedirebilen sol liberalizmin, de\u011fil toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi sorununu \u00e7\u00f6zmek, \u00fclkede ya\u015fanan kad\u0131n katliam\u0131nda su\u00e7 orta\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim iddia edebilir? \u00d6rne\u011fin toplumsal cinsiyet e\u015fitsizlikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan feministler \u201cdo\u011fal ve me\u015fru ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131\u201d de\u011fildir. T\u0131pk\u0131 ad\u0131nda \u201csosyalist\u201d, \u201cdevrimci\u201d vb. ge\u00e7ip de AKP Rejimi\u2019ne payanda olan kimi akt\u00f6rlerin sosyalizme dair hi\u00e7bir me\u015fruiyetleri olmamas\u0131 gibi. Sol liberalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 alg\u0131 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir sonucu da bu sorgulanamayan \u201cdo\u011fal ve me\u015fru temsilcilik\u201d\u00a0 iddias\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Sosyalist Feminist Kolektif\u2019in \u00e7evirerek T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019deki kad\u0131n meselesine \u0131\u015f\u0131k tutan bir \u00e7al\u0131\u015fma.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00d6rnekler \u00e7e\u015fitlendirilebilir. T\u00fcrkiye\u2019de herhangi bir 24 saatte hayat\u0131n nerede ve nas\u0131l akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirli insan, toplumsal kesim tipolojileri \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen sol liberal hayalcilik; \u00f6rne\u011fin \u0130stiklal Caddesi\u2019nde ba\u015fka toplumsal-kentsel nitelikler nedeniyle ayn\u0131 kamusal mek\u00e2n\u0131 payla\u015fabilen molla k\u0131l\u0131kl\u0131 ile mini eteklinin Kayseri\u2019de, Batman\u2019da, Bursa\u2019da de\u011fil yan yana y\u00fcr\u00fcmek, iyi ihtimalle ayn\u0131 mahallede dahi bar\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 kestiremez, fakat kitlelere \u00f6nerisi budur, parma\u011f\u0131n\u0131 akan insan seline do\u011frultur ve der: \u201cBak\u0131n, isteyince bir arada ya\u015fayabiliyoruz!\u201d. Sol liberalizm hem en hayalcidir, hem de soyutlama yetene\u011fi en kad\u00fck oland\u0131r. T\u00fcrkiye Sol Liberalizmi do\u011fdu\u011fu g\u00fcnden bu yana T\u00fcrkiye Sa\u011f\u0131\u2019na sebatla hizmet etmi\u015ftir.<\/p>\n

Vicdanizmi kavrayabilmek i\u00e7in irdelenecek ikinci ba\u015fl\u0131k T\u00fcrkiye Sosyalist Hareketi\u2019nin (TSH) K\u00fcrt Hareketi ile ili\u015fkilenmesine dairdir. Kabala\u015ft\u0131rmak pahas\u0131na \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak: PKK; 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ortam\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan K\u00fcrt ulusal damar\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015f, dibine kadar Jakoben bir tarzla K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, \u00f6zg\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f ve siyaset arenas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 demografik yap\u0131ya sahip olmayan Bat\u0131\u2019daki etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in ise liberal\/postmodern siyasalara kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7m\u0131\u015f[11]<\/a>, h\u00e2lihaz\u0131rda demografik ve sosyok\u00fclt\u00fcrel a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu \u0130stanbul\u2019u ideolojik olarak \u201cfethetmi\u015f\u201d ve ba\u015fat olarak buradan yay\u0131lan g\u00fcc\u00fcyle Bat\u0131\u2019da da \u00f6nemli bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olmu\u015ftur.<\/p>\n

Buradaki kritik nokta T\u00fcrkiye\u2019nin 24 \u015eubat + 12 Eyl\u00fcl ile ilk kazmas\u0131 vurulan neo-liberal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn 90\u2019larda izledi\u011fi yolun; PKK\u2019nin (\u00d6calan\u2019\u0131n) ideolojik d\u00fczlemde Marksizm\u2019den, siyasi izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak da sosyalizmden d\u00fcmeni k\u0131r\u0131p bir ulusal hareket olma yoluna girmesinin \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. 12 Eyl\u00fcl\u2019den \u015fahlanarak \u00e7\u0131kan PKK ile her anlamda b\u00fcy\u00fck bir yenilgi ve travmayla \u00e7\u0131kan TSH aras\u0131ndaki g\u00fcce dayal\u0131 u\u00e7urumun artmas\u0131 beraberinde bir ideolojik\/siyasi tabiiyet ili\u015fkisini getirmi\u015ftir. K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131ndaki \u00f6zg\u00fcc\u00fcne dayanarak Bat\u0131\u2019ya \u00e7e\u015fitli tonlardan liberal\/postmodern siyasalar \u00fczerinden a\u00e7\u0131l\u0131m yapan K\u00fcrt ulus\u00e7ulu\u011funun bu y\u00f6nelimini kavrayamayan, ya da kavrasa bile direnmeyen\/direnemeyen solun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu ideolojik hegemonyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bug\u00fcn K\u00fcrt Hareketi\u2019nin \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc fakat ger\u00e7ek bir b\u00f6lge g\u00fcc\u00fc olarak[12]<\/a> tamamen \u201cmoderniteye i\u00e7kin\u201d, \u201cbasit fizik yasalar\u0131yla\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp\/davran\u0131p; \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 hegemonyas\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 TSH\u2019nin i\u00e7inde postmodern bir \u00e7izgiyi \u00f6rg\u00fctleyebilmesi ac\u0131 bir ironidir. \u00d6rne\u011fin o zaman\u0131n SDP Genel Ba\u015fkan\u0131, \u015fimdi HDP milletvekili olan R\u0131dvan Turan\u2019\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm S\u00fcreci\u2019ne dair yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cEvet, bu memlekette kendine sosyalist deyip de ulusalc\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6nelenler var ama di\u011fer taraftan K\u00fcrt halk\u0131yla kader birli\u011fi yapm\u0131\u015f, hakl\u0131 m\u00fccadelesinin yan\u0131nda olmu\u015f enternasyonal sosyalistler var, biz de bu kulvarday\u0131z. Do\u011frusu, Meclis\u2019e girmek ya da iktidar olmak temel sorunumuz de\u011fildir. Bizim temel sorunumuz, \u00fclkenin demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler cenneti olmas\u0131d\u0131r.\u201d (18 Nisan 2013)[13]<\/a> a\u00e7\u0131klamas\u0131, anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan iki kritik s\u00fcrecinin kesi\u015fiminin TSH\u2019yi getirdi\u011fi nokta a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir \u00f6zet te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131; \u00f6zg\u00fcc\u00fcne dayanarak ittifaklar kuran\/da\u011f\u0131tan, b\u00f6lge siyaseti yapacak bir kuvvete ula\u015fan K\u00fcrt ulus\u00e7ulu\u011funun ba\u015fta TSH\u2019ye ve kendi i\u00e7indeki sosyalist kadrolara \u00f6detti\u011fi ideolojik bedel \u00e7ok a\u011f\u0131r olmu\u015ftur. Fakat bu bedel TSH\u2019nin kendi basiretsizli\u011finin yan\u0131nda bir hi\u00e7tir. K\u00fcrt Hareketi\u2019nin m\u00fcdahalecili\u011fi ve \u201ckapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d; g\u00fcc\u00fcn do\u011fas\u0131 ve pragmatizminin, reelpolitikerli\u011fin do\u011fal sonucudur; bu anla\u015f\u0131labilir. Fakat TSH bu ko\u015fullarda ger\u00e7ek bir karde\u015flik projesinin biricik ko\u015fulunun \u201cBat\u0131 sosyolojisini \u00f6rg\u00fctlemek\u201d oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmi\u015f, ettirilmi\u015f, kendi tarihsel referanslar\u0131ndan vazge\u00e7me konusunda olduk\u00e7a hoyrat bir c\u00f6mertlik sergilemi\u015ftir. Buna da \u201cK\u00fcrt halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma\u201d diyerek kendisini ikna etmi\u015ftir. TSH kendi iddialar\u0131ndan vazge\u00e7ti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde Anadolu ve Trakya topraklar\u0131nda karde\u015fle\u015fmeye de\u011fil, milliyet\u00e7iliklerin bilenmesine hizmet etmi\u015ftir. Konumuz olan Vicdanizm de tam olarak bu ideolojik\/siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn kuca\u011f\u0131na do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n

Vicdanizm ve siyasile\u015fen \u00f6zneye \u00f6nerisi: Neo-peygamberlik<\/strong><\/p>\n

SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n, reel sosyalizmin ilk ve en \u00f6nemli deneyimlerinden birinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn solda yaratt\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ideolojik depresyon hen\u00fcz tazeyken, 1998 y\u0131l\u0131nda \u201cS\u0131n\u0131ftan Ka\u00e7\u0131\u015f\u201d gibi bir m\u00fccevheri kaleme alan Ellen Wood; ba\u015fat olarak Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe\u2019un teorisyenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 ve uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte f\u0131rt\u0131na gibi esmeye ba\u015flayan radikal demokrasi <\/strong>ak\u0131m\u0131n\u0131n iddialar\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flevselli\u011fini b\u00fcy\u00fck bir tarihselci yetkinlikle ortaya koymu\u015f ve uzla\u015fmaz bir sertlikle ele\u015ftirmi\u015fti. S\u0131n\u0131f\u2019\u0131 terk etmi\u015f Yeni Sol\u2019un kurgulad\u0131\u011f\u0131 \u201csosyalizmin al\u0131c\u0131lar\u0131\u201d k\u00fcmesi tespiti Vicdanizmi ve seslendi\u011fi kitleyi kavramak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da i\u015flevseldir: \u201c\u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, yeni \u2018hakiki\u2019 sosyalistler (\u201cradikal demokratlar\u201d olarak da okunabilir – AA), \u2018sa\u011fduyulu\u2019 insanlar olarak nitelenebilen ve ortak zemini salt maddi \u00e7\u0131kar de\u011fil de ak\u0131l ve vicdan olan ki\u015filerin sosyalizmin do\u011fal unsurlar\u0131 olduklar\u0131 yolundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc payla\u015f\u0131yorlar. \u00d6zellikle de ayd\u0131nlar, \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamaya yatk\u0131nd\u0131rlar. (Laclau ve Mouffe\u2019un \u00e7izdi\u011fi \u00e7er\u00e7eveye g\u00f6re – AA) Kimi insanlar, sosyalizmin evrenselci ve rasyonel s\u00f6ylemine ba\u015fkalar\u0131ndan daha duyarl\u0131d\u0131rlar; dar maddi \u2026 \u00e7\u0131karlardan farkl\u0131 olan evrensel insan de\u011ferlerine ba\u011flanmaya ba\u015fkalar\u0131ndan daha yatk\u0131nd\u0131rlar; i\u015fte bu insanlar, sosyalist hareketin do\u011fal taban\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar.\u201d[14]<\/a><\/p>\n

\"\"
2010 Referandumu\u2019na giderken, o zamanlarda \u201cadetten olan\u201d ve \u201cdinozor kemalizan ulusolcular\u0131\u201d tiye alan bir duvar yap\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Vicdan korunaks\u0131zd\u0131r demi\u015ftik. Tarih bilinci olmayan solcu vicdansa iki defa korunaks\u0131zd\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131 ve ulusal \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ulusla\u015fma s\u00fcrecinden -az evvel nedenlerinden k\u0131saca s\u00f6z etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z- bat\u0131l\u0131 solcuya daha 90\u2019lardan itibaren d\u00fc\u015fen yegane \u015fey \u201cK\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ac\u0131lar\u0131na a\u011flamak\u201d olmu\u015ftur. 2000\u2019lerden sonra \u00e7ok ba\u015fka ve geli\u015fkin bir \u015fekil alacak Vicdanizmin ilk ve en \u00f6nemli n\u00fcvesi buradad\u0131r. Burada savlanan \u00e7er\u00e7eve kabaca \u015fudur: \u201cK\u00fcrtler kendi haklar\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131yor, \u00f6l\u00fcyor. Bizse burada hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftiremiyoruz, ancak konu\u015fuyoruz.\u201d Bu itki, liberal soldan gelen ideolojik\/siyasi bombard\u0131manla birle\u015fti\u011finde \u201cbat\u0131da ya\u015fayan, solcu, ayd\u0131n, T\u00fcrk\u201d \u00f6zneyi \u015fu psikoza sokmaktad\u0131r: \u201cHi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131m gibi; ayn\u0131 zamanda mensup oldu\u011fum milletin tarihselli\u011fi omuzlar\u0131ma Dersim Katliam\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131, asimilasyonlar, provokasyonlar, katliamlar, Mustafa Suphilerin katli vb. g\u00fcnahlar y\u00fckl\u00fcyor. Ben b\u00fct\u00fcn bu su\u00e7lara ortak olmay\u0131 reddediyorum. Ben vicdanl\u0131 bir insan\u0131m!\u201d<\/p>\n

Buradaki yakar\u0131\u015f olduk\u00e7a insanidir ve hakl\u0131d\u0131r. Fakat atlanan \u015fey \u015fudur: S\u00f6z\u00fc edilen vahim olaylar\u0131n bir tarihselli\u011fi vard\u0131r, toplumlar\u0131n ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r, bug\u00fcne yans\u0131malar\u0131 vard\u0131r ve benzerleri bug\u00fcn de ya\u015fanmaktad\u0131r, peki bunlara nas\u0131l m\u00fcdahale edilecektir? Ama\u00e7 nedir? Ge\u00e7mi\u015fin \u00fczerinde tepinmek mi; yoksa et ve kemikten, havadan ve topraktan ger\u00e7ekten g\u00fczel bir d\u00fcnya yaratmak m\u0131? Peki, bu d\u00fcnya nas\u0131l yarat\u0131lacakt\u0131r? Ba\u015ftaki yakar\u0131\u015f bir katarsis olarak kalacak m\u0131d\u0131r, yoksa bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme\/de\u011fi\u015ftirme s\u00fcrecinin itkisi mi olacakt\u0131r? D\u00f6rt ku\u015fak \u00fcstten Ermeni bir dedesi oldu\u011funu ke\u015ffetmek vicdan\u0131 so\u011futmaya yetecek midir, yoksa meselenin biricik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn bug\u00fcn\u00fcn insan malzemesiyle gelece\u011fe uzanmak oldu\u011fu bilince \u00e7\u0131kar\u0131labilecek midir?<\/p>\n

Bug\u00fcn yukar\u0131daki ilk n\u00fcvenin \u00fczerine nicelerini koyarak yoluna devam eden Vicdanizmin bu sorulara verdi\u011fi yan\u0131t a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u0130\u00e7imizdeki milliyet\u00e7iyi \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki cinsiyet\u00e7iyi \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki militaristi \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki homofobi\u011fi \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki t\u00fcrc\u00fcy\u00fc \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki erki \u00f6ld\u00fcrelim, i\u00e7imizdeki di\u011fer g\u00fcnah tohumlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrelim ve ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131 savunal\u0131m. G\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nm\u0131\u015f peygamberlere d\u00f6n\u00fc\u015felim! \u00d6zne bir yerinden yakalan\u0131r: kedi sevgisi, kad\u0131n cinayeti, \u00e7evre bilinci vb. Sonra buradan ba\u015flayarak, diyelim cinsiyet\u00e7i, i\u00e7indeki seksist \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Sonra; art\u0131k tesis edilmi\u015f olan sosyal\/k\u00fclt\u00fcrel ba\u011fdan hareketle \u00e7e\u015fitli medya ara\u00e7lar\u0131 bireyin \u00f6n\u00fcne \u015funu koyar: \u00c7ok g\u00fczel, i\u00e7indeki cinsiyet\u00e7iyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn! Peki ya i\u00e7indeki t\u00fcrc\u00fcy\u00fc ne yapaca\u011f\u0131z? Ya i\u00e7indeki erk a\u015f\u0131\u011f\u0131? Ya da i\u00e7indeki \u2026 liste bitmez. \u015eimdilik belirli ba\u015fl\u0131klar yetse de, alan h\u00e2l\u00e2 bakirdir ve Bat\u0131 Avrupa ve ABD\u2019den yeni g\u00fcnahlar\u0131n ithal edilmesi i\u015ften de\u011fildir.[15]<\/a><\/p>\n

Vicdanizmin siyasalla\u015fan \u00f6zneye yapt\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6nerinin al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u00c7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bir ayd\u0131n kesimi! En fazla sosyalist solun ola\u011fan bir se\u00e7imde ald\u0131\u011f\u0131 oy oran\u0131 kadar, hatta o bile de\u011fil. Yani asl\u0131nda Vicdanizm toplumun \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 bir kesimine seslenmektedir, tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kesim birka\u00e7 on bin ayd\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r ve milyonlardan kar\u015f\u0131l\u0131k bulamad\u0131k\u00e7a yaln\u0131zla\u015f\u0131r, k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden onunla benzer g\u00fcnahlardan ar\u0131nm\u0131\u015f peygamber tekkelerine dahil olur, sosyal ve siyasal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tekkelerde kar\u015f\u0131layarak ve d\u00fcnyaya lanet ederek hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye ba\u015flar. De\u011fi\u015ftirme\/d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme iste\u011fi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n yerini lanet etmek al\u0131yordur.<\/p>\n

\u0130\u00e7indeki g\u00fcnahlarla cebelle\u015ferek ve \u00e7evresindeki insanlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131yla y\u00fczle\u015fmesini sa\u011flayarak hayat\u0131na devam eden peygamberle\u015fmi\u015f \u00f6zne, toplumun maddesine yabanc\u0131la\u015fmaya ba\u015flar. G\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131k\u00e7a fark eder ki etraf\u0131 milliyet\u00e7i, cinsiyet\u00e7i, t\u00fcrc\u00fc, homofobik manyaklarla \u00e7evrilidir! En az 70 milyon tane manyak! Marjinalizme ve anormalli\u011fe \u00f6vg\u00fc de burada ba\u015flar ve siyasalla\u015fan \u00f6zne ile toplumun aras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler uzayl\u0131lara havale edilir. Art\u0131k dev bir Fatih Ak\u0131n filmi setindeyizdir ve hayattaki her \u015fey bir rastlant\u0131lar f\u0131rt\u0131nas\u0131 \u015feklinde cereyan ederken biz vicdanl\u0131 insanlar kah a\u011flar, kah carpediem der; olabildi\u011fince, yapabildi\u011fimizce fazla g\u00fcnahkar\u0131 t\u00f6vbe ettirmeye \u00e7al\u0131\u015farak bir \u015fekilde ya\u015fay\u0131p gideriz. Toplum art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir mecra olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, boka batm\u0131\u015f, i\u011fren\u00e7, pislik dolu bir yerdir; \u00f6zneye d\u00fc\u015fense bu k\u00f6t\u00fcl\u00fck deryas\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca fazla insan\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Vicdanizm \u00f6znenin g\u00f6zlerini toplumdaki cevherlere, olanaklara k\u00f6r eder; i\u00e7indeki ihtilalciyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve yerine bir ke\u015fi\u015f koyar. Sonra bu ke\u015fi\u015fler ya\u015fam alanlar\u0131na, ya da sosyal medyaya d\u00f6ner ve t\u0131pk\u0131 birer havari gibi di\u011fer g\u00fcnahk\u00e2rlara t\u00f6vbe etmeleri i\u00e7in vaaz verirler.<\/p>\n

Neo-peygamberli\u011fin \u00f6nemli bir aya\u011f\u0131n\u0131 da\u201cpolitik do\u011fruculuk histerisi\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r. Art\u0131k \u00e7ubuk \u201ctoplumsal ili\u015fkilerin dilde yeniden \u00fcretimi\u201dne \u00f6ylesine bir b\u00fck\u00fclmektedir ki, \u00f6rne\u011fin patriarka<\/strong>n\u0131n[16]<\/a> T\u00fcrkiye toplumundaki yeniden \u00fcretiminin toplumsal mekanizmalar\u0131n\u0131 kavramaya odaklanmak ve buna uygun m\u00fccadele ara\u00e7lar\u0131 geli\u015ftirmeye kafa yormakla; insanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda, sosyal medyada s\u00f6yledi\u011fi, yazd\u0131\u011f\u0131-\u00e7izdi\u011fi \u015feylerin \u00fcst-alt metinlerindeki g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p te\u015fhir etmek ikame edilir, m\u00fccadelenin kendisi ayd\u0131nlararas\u0131 bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ya da; Sakarya Caddesi\u2019nden Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u015feceresine sinkafl\u0131 k\u00fcf\u00fcrler sallayan TEKEL i\u015f\u00e7isi cinsiyet\u00e7idir, seksizmi yeniden \u00fcretmektedir ve o \u00e7ad\u0131r\u0131n hemen terk edilmesi gerekmektedir.[17]<\/a><\/p>\n

Vicdanizm d\u00fc\u015f\u00fcnsel tembelli\u011fe de neden olur. G\u00fcnahlar \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan, peygamberlik mertebesine eri\u015fildikten, gerekli sertifikalar al\u0131nd\u0131ktan sonra d\u00fcnyada olan bitenin; mesela ABD\u2019nin falanca hamlesinin ya da L\u00fcbnan Hizbullah\u0131\u2019n\u0131n filanca a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyasile\u015fmi\u015f \u00f6zneye gelen bilginin ge\u00e7ece\u011fi filtreler ba\u015ftan bellidir: Sava\u015f olmas\u0131n, bu slogan cinsiyet\u00e7i, bu bildiri t\u00fcrc\u00fc, \u015fu tutum homofobik\u2026 G\u00fcnahlar tespit edilmi\u015f ve lanetlenmi\u015ftir; temenniler s\u00f6ylenmi\u015ftir. Huzur gelir. Vicdanizm i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 olan siyasile\u015fen \u00f6zneyi rahatlatan bir \u00e7e\u015fit yogad\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkedeki ve d\u00fcnyadaki s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 radikal bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekten de\u011fi\u015ftirebilece\u011fine inanc\u0131n\u0131n olmamas\u0131, Vicdanizm praksisinin temelindeki en \u00f6z itkidir. \u201cBa\u015fka bir d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn\u201d\u00fc, \u201cHemen \u015fimdi\u201dyi, ba\u011flam\/zaman g\u00f6zetmeyen en radikal sloganlar\u0131 yine en \u00e7ok bu fikriyat \u00fcretir fakat en inan\u00e7s\u0131z da odur ve bu kesinlikle bir \u00e7eli\u015fki de\u011fildir. Esasen b\u00fct\u00fcn liberal\/postmodern siyasa \u201cd\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ekten de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fi\u201d kadercili\u011fi \u00fczerine kuruludur. Bu inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n siyasi \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 da \u201ciktidara talip olmamak\u201dt\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek b\u00fcy\u00fck i\u015ftir, hem biz kim oluyoruzdur da milyonlara dair siyaset m\u00fchendislikleri yap\u0131yoruzdur, hem bunu deneyenler de sol postlu, Stalin, Mao gibi eli kanl\u0131 diktat\u00f6rlere d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sosyalizm deneyimlerinin tarihi de birer g\u00fcnahlar tarihidir, \u201cEvet sosyalizm ama l\u00fctfen Stalin\u2019inki gibi olmas\u0131n!\u201d. \u201cTamam \u00c7in\u2019de bebekleri yemiyor olsalar da lider k\u00fclt\u00fc nedir \u00f6yle?\u201d O vakit b\u00fcy\u00fck meselelere \u00e7ok da girmeden de\u011fi\u015fimi\/d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u201cya\u015fam alanlar\u0131m\u0131zdan\u201d ba\u015flatal\u0131m! Bir olay m\u0131 oldu? O an akla gelen, o an y\u00fcrekte hissetti\u011fi en duygusal, en ezber, en radikal \u015feyi patlat\u0131r ve yine temizin de temizi bir vicdan \u015fampiyonu olunur.<\/p>\n

\"\"
Bug\u00fcn HDP milletvekili olan Garo Paylan\u2019\u0131n Haziran Direni\u015fi\u2019nin ilk g\u00fcnlerinde att\u0131\u011f\u0131 tivit. Paylan \u00fclkede ya\u015fanabilecek ger\u00e7ek bir karde\u015fle\u015fme projesinin Bat\u0131\u2019daki en b\u00fcy\u00fck kitlesel damar\u0131n\u0131 Tayyip Erdo\u011fanlarla e\u015fitliyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Tekke kimlik\u00e7ili\u011fi, \u00e7\u00f6zme iddias\u0131nda oldu\u011fu toplumsal sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek bir yana dursun, onlar\u0131 ba\u015fka d\u00fczlemlerde yeniden \u00fcretir. \u0130nsanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc edimlerini ve enerjilerini; sorunlar\u0131n kalbinin att\u0131\u011f\u0131 yerden ba\u015fka yerlere odaklamaktad\u0131r, hedef sapt\u0131rmaktad\u0131r, \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck \u00fcretmektedir ve bu konuda olduk\u00e7a maharetlidir. Burada tart\u0131\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan mesele falanca toplumsal sorunun ger\u00e7ek olmamas\u0131 de\u011fil, Vicdanizmin bunlara \u00fcretti\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcm k\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Vicdanizmin kendi iddias\u0131 farkl\u0131 olsa da; pratikte varaca\u011f\u0131 nokta siyaset kurumunun i\u015flevsizle\u015ftirilmesi, ideoloji ile siyaset (ya da akademiyle siyaset) aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201ckitapta yazan \u00e7e\u015fitli do\u011frular\u0131n\u201d sure ve ayetler halinde \u201cdenk geldi\u011fi yere yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n

K\u0131saca kavramsalla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak Vicdanizm: G\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nm\u0131\u015f, insanl\u0131k tarihinde ya\u015fanan t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten benli\u011fini s\u0131y\u0131rm\u0131\u015f bir peygamber olma u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r, bir ki\u015fisel geli\u015fim program\u0131n\u0131n biraz siyasi bir varyant\u0131d\u0131r. So\u011fuk ve kat\u0131 ger\u00e7e\u011fin \u00fczerinden atlayarak d\u00fcnyada olan biteni \u00e7ok hakiki insani duygulan\u0131m s\u00fcre\u00e7leriyle, kan\u0131n h\u0131zl\u0131 ve co\u015fkun akt\u0131\u011f\u0131 o insani anlarla a\u00e7\u0131klamak, buna g\u00f6re tutum almak, s\u00f6z s\u00f6ylemek, eyleme ge\u00e7mektir. Vicdanizmin tutarl\u0131 bir tarih okumas\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. K\u0131sa, orta, uzun vadeli hedeflere ihtiyac\u0131 yoktur, hedefine onu ula\u015ft\u0131racak ara\u00e7lar\u0131 tariflemeye, deneme\/yan\u0131lmaya ihtiyac\u0131 yoktur. \u201cAn\u201d\u0131n gere\u011fi yap\u0131l\u0131r ve ikinci bir duygu seli gelene kadar beklenir. Kolayca manip\u00fcle edilebilir. \u0130nsana dair olan bir k\u00f6k\u00fc vard\u0131r, fakat onu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 nokta patolojiktir. Sinsili\u011fi ve yay\u0131lmac\u0131 do\u011fas\u0131 da buradan gelir: \u201cNe yani \u00fcz\u00fclmeyelim mi?\u201d S\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi yok, kitle yok, \u00f6nc\u00fc yok, siyasi hedef yok, g\u00fc\u00e7 dengeleri yok, program yok, strateji yok, taktik yok, siyaset kurumunun insanl\u0131k tarihinden s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gelen abecesine dair hi\u00e7bir \u015fey yoktur Vicdanizmde. Muhafazak\u00e2r kitlelerle empati kurmak, K\u00fcrtler orada \u00f6l\u00fcyorken burada hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yor olmak vard\u0131r; Tayyip Erdo\u011fan otoriterdir, ama Kemalistler de otoriterdir, o zaman bunlar bir ve ayn\u0131d\u0131r![18]<\/a><\/p>\n

Ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olmakla beraber; bir solcunun, hayat\u0131n\u0131n herhangi bir an\u0131nda \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde deneyimleyebilece\u011fi kalp ac\u0131s\u0131n\u0131 ivedilikle kamuya te\u015fhir etmemesi bir ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc g\u00f6stergesidir art\u0131k. Feci bir olay\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6zlerle ortada gezmeyen -hatta yetmez- d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zya\u015f\u0131 kadar ac\u0131l\u0131 tivit atmayan kalpsizler te\u015fhir edilmelidir! \u201cBu k\u00f6t\u00fcl\u00fck deryas\u0131n\u0131n ortas\u0131nda sen neden ac\u0131 \u00e7ekmiyorsun? Hepinizden tiksiniyorum!\u201d<\/p>\n

\"\"
Tarihselli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u201cgeli\u015fine yap\u0131\u015ft\u0131rma\u201dn\u0131n iyi bir \u00f6rne\u011fi.
Fatih Ya\u015fl\u0131 hakl\u0131 olarak had bildirmi\u015f.<\/figcaption><\/figure>\n

Emperyalizmin ve T\u00fcrkiye kapitalizminin belki de en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131: Solu b\u00fct\u00fcn ileri de\u011ferlerinden kopar\u0131p, b\u00f6ylesi makbul bir vicdan solculu\u011fu yaratabilmesidir. Vicdanl\u0131 olmak ile kavramsalla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Vicdanizm farkl\u0131, hatta taban tabana z\u0131t \u015feylerdir. Vicdanizm toplumsal meselelerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair sa\u011fdan bir \u00f6neridir. S\u00fcrekli a\u011flay\u0131p s\u0131zlanan, muzaffer co\u015fkuyu, zafer hissini unutmu\u015f, marjinal, tekkesinde devinen[19]<\/a> siyasi \u00f6zneyi yaratan mekanizmad\u0131r. \u00d6nerisinin esas\u0131nda bir ki\u015fisel geli\u015fim program\u0131 olmas\u0131 ve sol liberalizmin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurumsalla\u015fma d\u00fczeyinin ilerili\u011fi, yayg\u0131n siyasi\/k\u00fclt\u00fcrel\/medya a\u011flar\u0131na sahip olmas\u0131 nedeniyle, Vicdanizmin \u00f6zellikle siyasile\u015fen gen\u00e7 n\u00fcfusa sirayet edebilme kapasitesi \u00e7ok y\u00fcksektir.<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

[1]<\/a>Yaz\u0131da ayd\u0131n \u201cokuyan\/okumu\u015f yurtta\u015f\u201d olarak, kavram\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 en geni\u015f anlamda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

[2]<\/a> Sol liberalizm nihayetinde liberalizmdir. Burada T\u00fcrkiye tarihinde \u00f6zelle\u015fmi\u015f bir yap\u0131y\u0131 akla getirmesi i\u00e7in bu \u015fekilde kullanmay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n

[3]<\/a> 2013 Haziran\u0131\u2019nda sol liberalizmin yaln\u0131zca \u201cAKP yanda\u015f\u0131\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc darbe alm\u0131\u015ft\u0131r, fakat sol liberalizmle k\u00f6kten bir ideolojik bir hesapla\u015fmaya gidilememi\u015ftir. Nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fi ba\u015fka bir tart\u0131\u015fman\u0131n konusudur.<\/p>\n

[4]<\/a> Ogan G\u00fcner, \u201cPop siyaset dili ve de\u011fi\u015fim fantazmagoryas\u0131\u201d Bilim ve Gelecek<\/em>, A\u011fustos 2015.<\/p>\n

[5]<\/a>Burada \u201csa\u011flam durdu\u011funu\u201d tespit edebilece\u011fimiz tek pop\u00fcler mecra mizah yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilir.<\/p>\n

[6]<\/a> \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc laiklik, emek eksenli olmak, \u201cParti olmayan parti\u201d, Eme\u011fin Avrupas\u0131 vb. gibi.<\/p>\n

[7]<\/a> Bu seri \u00fcretim mekanizmas\u0131n\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in Birg\u00fcn<\/em> gazetesinin b\u00fcnyesinden \u00e7\u0131kan ve bug\u00fcn has \u201csistem\u201d unsuru olan ayd\u0131nlar\u0131n ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc fazlal\u0131\u011f\u0131na bakmak yeterlidir.<\/p>\n

[8]<\/a>Verili bir tarihsel d\u00f6nemi anlamak i\u00e7in \u015fu k\u0131stasa bakmak faydal\u0131d\u0131r: G\u00f6z\u00fcn\u00fc solculu\u011fa a\u00e7an insanlar kimi g\u00f6r\u00fcyor? Hangi ara\u00e7lar vas\u0131tas\u0131yla hangi kavram setleriyle bulu\u015fuyor? Ba\u015fka bir yaz\u0131da irdelenmeye b\u0131rakmak \u00fczere burada \u015fu kritik tespiti yapmak gerekir: \u00d6zg\u00fc\u00e7 yaratarak\/biriktirerek kurumsalla\u015fmak ideolojik\/k\u00fclt\u00fcrel hegemonya kurmay\u0131 \u00f6nceler. G\u00fc\u00e7, sirayet etti\u011fi alandaki ideolojiyi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc de belirler. Tersini yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, yani \u00f6zg\u00fc\u00e7 yokken ideolojiden taviz vermek siyasi intihard\u0131r.<\/p>\n

[9]<\/a>Burada d\u00fc\u015f\u00fclen yayg\u0131n bir hata, \u00f6rne\u011fin DS\u0130P\u2019in bir umac\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcp asl\u0131nda sosyalist sola musallat olmu\u015f bir\u00e7ok yanl\u0131\u015f kavray\u0131\u015f\u0131 mant\u0131ksal sonucuna ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zlerden ka\u00e7mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

[10]<\/a>Evet bildiniz, sol liberallerin de kullanmaya bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ament\u00fc olan \u201cfuckthesystem\u201ddaki sistemin ta kendisi!<\/p>\n

[11]<\/a> Burada kap\u0131lar PKK\u2019nin i\u00e7ine do\u011fru de\u011fil d\u0131\u015f\u0131na (Bat\u0131\u2019ya) do\u011fru a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. PKK i\u00e7eride \u201c\u00e7elik gibi\u201ddir, \u00f6yle olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

[12]<\/a> T\u0131pk\u0131 d\u00fcnyada var olan b\u00fct\u00fcn \u201cger\u00e7ek g\u00fc\u00e7ler\u201din yapt\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n

[13]<\/a> \u201cSosyalist partiler Aydar’\u0131n ‘sosyalistler bizi anlam\u0131yor’ \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u201d \u2013 soL Haber Portal\u0131http:\/\/haber.sol.org.tr\/soldakiler\/sosyalist-partiler-aydarin-sosyalistler-bizi-anlamiyor-cikisini-degerlendirdi-haberi.<\/p>\n

[14]<\/a> Ellen M. Wood, \u201cS\u0131n\u0131ftan Ka\u00e7\u0131\u015f\u201d, Yordam Kitap, 2006, s.24-25.<\/p>\n

[15]<\/a>Lookism, colorism, gerontokrasi vb. s\u0131rada! Ke\u015ffedilmeyi ve ithal edilmeyi bekliyorlar!<\/p>\n

[16]<\/a>Meselesi \u201cd\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek\u201d olanlar i\u00e7in her kavram gibi patriarka da bir tarihsel\/co\u011frafi inceltmeye tabi tutulmal\u0131d\u0131r, evrensel ve ortak \u00f6zellikler ta\u015f\u0131sa da \u00f6rne\u011fin \u201cFrans\u0131z patriarkas\u0131\u201d\u00a0 ile T\u00fcrkiye\u2019ninki, ya da \u0130ran\u2019\u0131nki bir de\u011fildir. E\u011fer ki siyaset ideolojiden\/akademiden farkl\u0131 bir d\u00fczlem ise, bu mecraya dair olu\u015fturulacak m\u00fccadele program\u0131n\u0131n b\u00f6ylesi bir inceltmeye ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

[17]<\/a>Yazar\u0131n ki\u015fisel bir tecr\u00fcbesidir.<\/p>\n

[18]<\/a>G\u00f6zden ka\u00e7mamas\u0131 gereken bir di\u011fer \u00f6nemli nokta ise, bu \u00e7er\u00e7evenin yaln\u0131zca HDP\u2019de de\u011fil, fakat art\u0131k Yeni CHP\u2019de de somutlan\u0131yor olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

[19]<\/a> Tekkesinde devinmek, cemaatle\u015fmek, belirli ve marjinal bir alt-k\u00fclt\u00fcre s\u0131k\u0131\u015fmak anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Pasifizm anlam\u0131na gelmemektedir, bilakis, en \u201cradikal\u201d ta\u015f\u0131 gerekirse yine Vicdanizm atar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130\u00e7indeki g\u00fcnahlarla cebelle\u015ferek hayat\u0131na devam eden peygamberle\u015fmi\u015f \u00f6zne, toplumun maddesine yabanc\u0131la\u015fmaya ba\u015flar. G\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131k\u00e7a fark eder ki etraf\u0131 milliyet\u00e7i, cinsiyet\u00e7i, t\u00fcrc\u00fc, homofobik manyaklarla \u00e7evrilidir! En az 70 milyon tane manyak! Marjinalizme ve anormalli\u011fe \u00f6vg\u00fc burada ba\u015flar ve siyasalla\u015fan \u00f6zne ile toplumun aras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler uzayl\u0131lara havale edilir. Art\u0131k dev bir Fatih Ak\u0131n filmi setindeyizdir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":645,"featured_media":17280,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[176,28,218,1728],"tags":[846,2065,2066,407,2064,2038],"class_list":["post-17276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-139-sayi","category-sosyal-bilimler","category-sosyoloji","category-tartisma","tag-liberalizm","tag-neo-peygamberlik","tag-oznecilik","tag-postmodernizm","tag-sol-liberalizm","tag-vicdan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t