{"id":17286,"date":"2015-09-01T12:35:15","date_gmt":"2015-09-01T09:35:15","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=17286"},"modified":"2018-01-23T12:40:09","modified_gmt":"2018-01-23T09:40:09","slug":"vicdan-ve-vicdan-solculugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/09\/01\/vicdan-ve-vicdan-solculugu","title":{"rendered":"Vicdan ve vicdan solculu\u011fu"},"content":{"rendered":"

Toplumsal katmanlar\u0131n belirleyeni olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 de\u011fil de kimlikleri g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda siyaseti de kimliklerin m\u00fccadele alan\u0131 gibi alg\u0131lars\u0131n\u0131z. B\u00f6yle olunca \u00f6ncelikle sizin de kendinizi (solcular\u0131) bir kimlik derekesine indirmeniz, sonra da di\u011fer kimliklerle ili\u015fkinizi tan\u0131mlaman\u0131z gerekir. Bu ili\u015fki nas\u0131l tan\u0131mlanacak? Tabii ki vicdana dair bir dizi kavramla. Bunun do\u011fal sonucu enerjisini d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmekten ziyade yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olanlara dayan\u0131\u015fmaya harcayan bir soldur. <\/em><\/p>\n

Ortado\u011fu\u2019da olup da kanamayan bir co\u011frafya yok gibidir. Bizim ki de \u00f6yle. G\u00fcn ge\u00e7mez ki ak\u0131llara durgunluk veren, bu kadar olmaz dedirten bir ba\u015fka zul\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015fmayal\u0131m. Hal b\u00f6yle olunca vicdan dedikleri kavram bizde Bat\u0131\u2019dakinden daha g\u00fcncel, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oluyor. O kadar g\u00fcncel ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ki ki\u015fisel bir nitelik olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p politik alana bile girebiliyor\u2026 Asl\u0131nda haks\u0131zl\u0131k etmeyelim, Bat\u0131\u2019da da politik alana girdi\u011fi oluyor ancak bizde girmekle kalm\u0131yor, geni\u015f bir politik alanda belirleyici de oluyor.<\/p>\n

Oysa vicdan, her \u015feyden \u00f6nce genel anlamda bireye ili\u015fkin bir kavramd\u0131r. Almanlar\u0131n \u201cgewissen\u201d dedi\u011fi, \u0130ngilizcede ve Frans\u0131zcada \u201cconscience\u201d diye bilinen kavram\u0131n kayna\u011f\u0131 dinseldir, inanca ili\u015fkindir, pek \u00e7ok kaynakta moral de\u011ferlerin temel kayna\u011f\u0131 olarak i\u015faret edilir. \u00c7a\u011fda\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve bilimin geli\u015fmesiyle vicdan kavram\u0131 sadece dinsel de\u011fil, dind\u0131\u015f\u0131 (sek\u00fcler) ve psikolojik a\u00e7\u0131lardan da tan\u0131mlanmaya, irdelenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayd\u0131nlanman\u0131n Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 sars\u0131nt\u0131, Alman d\u00fc\u015f\u00fcncesini vicdan kavram\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 nokta ve sair konular belki daha kapsaml\u0131 bir yaz\u0131n\u0131n konusu olabilir.<\/p>\n

Bizdeki en eski kavram T\u00fcrk halk inanc\u0131ndaki \u201cbulun\u00e7\u201d kavram\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendi ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n buna uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmesini sa\u011flayan i\u00e7sel bir g\u00fc\u00e7 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z vicdan s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise Arap\u00e7a v-c-d k\u00f6k\u00fcnden gelir, \u201caranan bir \u015feyi bulmak\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. Tasavvufta \u201ckendinden ge\u00e7me\u201d anlam\u0131ndaki vecd kavram\u0131 da ayn\u0131 k\u00f6ktendir. \u0130yiyi k\u00f6t\u00fcden ay\u0131rt etmeyi, do\u011fru yolu bulmay\u0131 sa\u011flayan i\u00e7sel g\u00fcc\u00fc ifade eder, bu g\u00fc\u00e7 insan\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca sahip oldu\u011fu iki \u00f6nemli dahili yol g\u00f6stericiden (rehberden) biridir. Di\u011fer rehber ak\u0131ld\u0131r. Harici yol g\u00f6stericiler ise dinsel anlamda Kuran<\/em>, peygamberin s\u00fcnneti ve mezheplere g\u00f6re de\u011fi\u015fsen hadis ve ayet yorumlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayd\u0131nlanma sonras\u0131 Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi b\u00fcy\u00fck oranda sek\u00fcler bir temele dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Bat\u0131\u2019da vicdan dedi\u011finizde farkl\u0131 boyutlar\u0131 olan karma\u015f\u0131k bir kavramdan s\u00f6z edildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r; kavram, din ve Tanr\u0131 ba\u011flam\u0131na s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmadan tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bizde ise halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu vicdan\u0131 dinsel inan\u00e7la bir tutar, \u201cAllah\u2019tan korkmayan kuldan utanmaz\u201d ya da \u201cAllah\u2019tan korkmayan\u0131n vicdan\u0131 olmaz\u201d gibi s\u00f6zler pek yayg\u0131nd\u0131r. \u00d6te yandan 1908 devrimi ve cumhuriyet ayd\u0131nlanmas\u0131 sayesinde vicdan\u0131n dind\u0131\u015f\u0131 bir anlam\u0131n\u0131n olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi de \u00f6zellikle ayd\u0131nlar aras\u0131nda yayg\u0131nl\u0131k kazanm\u0131\u015f, solun g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemlerde hi\u00e7 de az\u0131msanamayacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki halk katmanlar\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir. Laik e\u011fitimin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu, kurumsalla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler dind\u0131\u015f\u0131 bir ahlak\u0131n kurgulanmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015f, bu alan b\u00fcy\u00fck oranda cumhuriyet ideolojisinin arg\u00fcmanlar\u0131yla ve -bu sayede- bir miktar da Marksist\/materyalist yakla\u015f\u0131mlarla dolmu\u015ftur.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k ki bu bir m\u00fccadele ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ayd\u0131nlanmac\u0131lar ya da solcular, dinsiz olan ki\u015filerin de ahlakl\u0131 ve vicdanl\u0131 olabilece\u011fini ispat etmeye, insanlara bu y\u00f6nde cesaret vermeye \u00e7abalamaktad\u0131r. \u00dclkenin 19. y\u00fczy\u0131ldaki durumunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alacak olursan\u0131z hepi topu bir y\u00fczy\u0131ll\u0131k k\u0131sa bir zamanda pek de ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi ile ba\u015flay\u0131p AKP d\u00f6nemiyle zirveye ula\u015fan dinci\/postmodern sald\u0131r\u0131ya kadar T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131 bu konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck oranda dind\u0131\u015f\u0131 bir \u00e7er\u00e7eveye sahipti.<\/p>\n

Bug\u00fcn bile ayd\u0131nlar aras\u0131nda dinsel vicdan alg\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Ancak bu sefer daha ba\u015fka bir sorunla, postmodern Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin etkisiyle m\u00fccadele etmek gerekiyor. Di\u011fer t\u00fcm kavramlara oldu\u011fu gibi vicdan kavram\u0131na da bilimsel olmaktan ziyade g\u00f6zlemci ve \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc\u201d bir perspektifle yakla\u015fan bu d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcnce iklimini ciddi anlamda sarm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

Sola musallat olan postmodern yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n

Buradaki anahtar kavram \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Sovyet sonras\u0131 Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin en \u00f6nemli ihra\u00e7 mal\u0131 budur. G\u00f6\u00e7menlerin topluma entegre edilebilmesi, Avrupa Birli\u011fi gibi ulus-\u00f6tesi yap\u0131lar\u0131n kurulabilmesi, dinlerin karde\u015fli\u011fi ya da medeniyetler ittifak\u0131 gibi projelerin ya\u015fama ge\u00e7irilebilmesi i\u00e7in gereken d\u00fc\u015f\u00fcnsel katk\u0131n\u0131n amiral gemisi \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck kavram\u0131d\u0131r. Yan\u0131nda tolerans, empati, bir arada ya\u015fama, ho\u015fg\u00f6r\u00fc gibi kavramlarla beraber gelir ve t\u00fcm bu kavram seti i\u00e7in bilimsel bir altyap\u0131dan ziyade vicdani bir temel g\u00f6zetir.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin geleneksel sol ak\u0131mlarla yak\u0131nla\u015fmas\u0131 gayet kolay olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bar\u0131\u015f yanl\u0131s\u0131 olma, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6\u00e7men haklar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyaya yard\u0131m, ulus devleti a\u015fma hedefi gibi bir dizi ba\u015fl\u0131k zaten ortak bir alan\u0131 tarif etmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015fin talihsiz (belki de kasten tasarlanm\u0131\u015f) yan\u0131 ise bu olgunun \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada devrimci m\u00fccadelelerin geriye \u00e7ekildi\u011fi, sosyalistlerin bir yenilgi psikolojisiyle deyim yerindeyse \u201cpusulas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131\u201d bir d\u00f6neme rastlamas\u0131d\u0131r. D\u00fcnya sol hareketinin atomize oldu\u011fu bu d\u00f6nemde ya\u015famla ba\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenle m\u00fccadele \u00fczerine kurmu\u015f olan devrimci birey ya da solcu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr hem pratik hem d\u00fc\u015f\u00fcnsel anlamda savrulmalara daha a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir. Sonu\u00e7, asl\u0131nda daha \u00e7ok bireysel vicdan\u0131n konusu olabilecek ve solcular\u0131n destek olman\u0131n \u00f6tesinde ili\u015fki kuramayaca\u011f\u0131 kimi ba\u015fl\u0131klar\u0131n do\u011frudan sol m\u00fccadelenin belirleyenleri haline gelmesidir.<\/p>\n

Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda ve \u00f6zg\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce yarat\u0131m\u0131nda zaten pek ileride oldu\u011fumuz s\u00f6ylenemez. \u00c7evirilerle ba\u015flam\u0131\u015f bir ayd\u0131nlanma tarihimiz var. \u00d6yle san\u0131yorum ki bizdeki siyasi ve toplumsal fikirlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Bat\u0131\u2019dan ithaldir. Dolay\u0131s\u0131 ile 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 T\u00fcrkiye solu bu yeni yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imini \u00e7ok \u00e7abuk kabul etti, kabul etmekle kalmad\u0131 o g\u00fcne kadar ki t\u00fcm sorunlar\u0131n\u0131n nedeni bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin eksikli\u011fiymi\u015f\u00e7esine buna sar\u0131ld\u0131, bu yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini sadece g\u00fcn\u00fcn siyasetini \u00f6rmek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015fmak i\u00e7in de kulland\u0131.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fteki yenilgilerimizin temel sebebi dar kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131, toplumda i\u015f\u00e7ilerden ve patronlardan ba\u015fka kesimlerin oldu\u011funu g\u00f6rmememizdi. Oysa \u015fimdi farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131zla bir arada ya\u015fayabilmek temel hedefimiz olabilirdi, oldu da. Oysa zaten \u201cmecburen\u201d bir arada ya\u015f\u0131yorduk ve bir arada ya\u015faman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 var eden de yok eden de bizim iradi tutumumuzdan ba\u015fka bir \u015feydi.<\/p>\n

Solculu\u011fu kimlik derekesine indirmek<\/strong><\/p>\n

Heyhat, toplumsal katmanlar\u0131n belirleyeni olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 de\u011fil de kimlikleri g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda siyaseti de kimliklerin m\u00fccadele alan\u0131 gibi alg\u0131lars\u0131n\u0131z. B\u00f6yle olunca \u00f6ncelikle sizin de kendinizi (solcular\u0131) bir kimlik derekesine indirmeniz, sonra da di\u011fer kimliklerle ili\u015fkinizi tan\u0131mlaman\u0131z gerekir. Bu ili\u015fki nas\u0131l tan\u0131mlanacak? Tabii ki vicdana dair bir dizi kavramla. \u00d6rne\u011fin ezen-ezilen, ma\u011fdur-zalim, \u00e7evredeki-merkezdeki vb.. Bunun do\u011fal sonucu enerjisini d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmekten ziyade yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olanlara dayan\u0131\u015fmaya harcayan bir soldur.<\/p>\n

Dayan\u0131\u015fma \u015f\u00fcphesiz \u00e7ok \u00f6nemli bir kavramd\u0131r, ancak m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011finde sizi toplumdaki herhangi bir inan\u00e7 grubu ya da bir kul\u00fcp gibi tali bir unsur haline getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc en evvel kapitalizm var oldu\u011fu s\u00fcrece adaletsizlikler hep var olacakt\u0131r, o zul\u00fcmden bu zulme ko\u015fturup ba\u015fka bir program kurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman belki iyi niyetiniz sayesinde takdir toplars\u0131n\u0131z ama sonunda zulm\u00fcn ortadan kalkmas\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yapmadan helak oldu\u011funuzla kal\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Hele bir de i\u00e7inde bulundu\u011funuz toplumda kimlik sorunlar\u0131ndan biri ba\u015fat problem haline geldiyse o zaman tuttu\u011funuz yol bir t\u00fcr siyasi intihara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt kimli\u011fi meselesi ciddi sorun haline gelmi\u015ftir. Siz tutup kapitalizm i\u00e7inde bile \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek bir konuyu devrimcili\u011fin\/solculu\u011fun temel bile\u015feni haline getirirseniz bir s\u00fcre sonra devrimcili\u011finizi yitirirsiniz. Nitekim bizde b\u00f6yle olmu\u015ftur, T\u00fcrkiye solunun toplumsalla\u015famamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engel kendi tutumudur. Neredeyse t\u00fcm ajandas\u0131n\u0131 ve tavr\u0131n\u0131 bir ulusal sorun \u00fczerinden belirleyen sol nas\u0131l b\u00fcy\u00fcyebilir?<\/p>\n

\u2018Vicdan solculu\u011fu\u2019 \u00f6rnekleri<\/strong><\/p>\n

Vicdan solculu\u011fu tamamen ithal bir kavramd\u0131r, bizde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur demiyorum. Bir kere vicdan bu topra\u011fa yabanc\u0131 bir kavram de\u011fildir, ikincisi Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyac\u0131l\u0131\u011f\u0131na denk d\u00fc\u015febilecek sol bir sivil toplumculuk ak\u0131m\u0131m\u0131z vard\u0131r. Ancak bu y\u00f6ndeki otuz y\u0131ll\u0131k geli\u015fim \u00e7izgisi sonu\u00e7ta bize Bat\u0131\u2019dakine \u00e7ok benzeyen ve arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 da daha \u00e7ok oradan alan bir \u201cvicdan solculu\u011fu\u201d ak\u0131m\u0131 arma\u011fan etti.<\/p>\n

\"\"
\u00d6z\u00fcr dilemek ve \u201cvicdanl\u0131\u201d bir insan olmak, evet belki iki toplum aras\u0131nda dostlu\u011fun geli\u015fmesine hizmet edebilir ama bu tip olaylar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131n\u0131 garanti etmez, edemez.<\/figcaption><\/figure>\n

Bug\u00fcn hemen her konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda bu ak\u0131m\u0131n etkisini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu y\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z en dramatik \u00f6rnek 1915 olaylar\u0131 nedeniyle ba\u015flat\u0131lan \u201c\u00f6z\u00fcr diliyorum\u201d kampanyas\u0131yd\u0131. Ba\u015f\u0131n\u0131 yetmez ama evet\u00e7ilerin ve liberallerin \u00e7ekti\u011fi T\u00fcrk ve K\u00fcrt ayd\u0131nlar\u0131 1915\u2019te ya\u015fananlar i\u00e7in ma\u011fdurlardan, onlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131ndan ve Ermeni toplumundan \u00f6z\u00fcr diliyorlard\u0131. Allahtan Ermeni toplumu ve solcu Ermeni \u00f6rg\u00fctleri bu i\u015fe pek iltifat etmedi de kampanya pek fazla b\u00fcy\u00fcmeden kendi kendine s\u00f6n\u00fcmlendi. Tabi bunda AKP\u2019nin art\u0131k bu kesimlere ihtiyac\u0131n\u0131n kalmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n da bir etkisi var, merkez medya bu arkada\u015flar\u0131 eskisi kadar cilalay\u0131p parlatmad\u0131.<\/p>\n

Kendine solcu diyenlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm diye bula bula koskoca bir toplumun kendini lanetlemesini bulmu\u015f olmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir histerik bir durumdur ve zaten toplumda da hi\u00e7bir \u00f6zel\/genel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bunu bir yana b\u0131rakal\u0131m, olay\u0131 g\u00fcya iyilik yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Ermeniler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da tam tersi bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Sizin bireysel olarak \u00f6z\u00fcr dilemeniz hi\u00e7bir anlam ifade etmemektedir, hi\u00e7bir temsil ehliyeti olmayan birka\u00e7 ki\u015finin dizlerini d\u00f6vmesi ne bu c\u00fcr\u00fcm\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hafifletir ne de ger\u00e7e\u011fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131na hizmet eder. Aksine, \u201cben \u00f6z\u00fcr diledim bu i\u015f kapand\u0131\u201d noktas\u0131na varmak i\u00e7in bir yol ta\u015f\u0131 olabilir.<\/p>\n

Hangi s\u0131fatla kimden \u00f6z\u00fcr diliyorsunuz? 1915\u2019te ya\u015fananlar bir bireysel (ya da tarihsel) \u00f6z\u00fcr sorunu mudur yoksa kapitalist devlet mekanizmas\u0131yla halklar, k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dair bir sorun mu? Emperyalizm, milliyet\u00e7ilik, imparatorluklar aras\u0131 \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, T\u00fcrk, K\u00fcrt ve Ermeni toplumlar\u0131n\u0131n se\u00e7kinleri bu i\u015fin neresindedir? Ermenilere ait hangi mallar hangi bi\u00e7imde el de\u011fi\u015ftirmi\u015f, bu i\u015fin servet birikimine ne gibi bir etkisi olmu\u015ftur? Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda taraflar\u0131n durumu nedir? Hangi iddia hangi sonuca hizmet eder ve en \u00f6nemlisi gelecekte bunlar\u0131n olmamas\u0131 i\u00e7in ne yapmak gerekir?<\/p>\n

\u00d6z\u00fcr dilemeniz ve \u201cvicdanl\u0131\u201d bir insan olman\u0131z, evet belki iki toplum aras\u0131nda dostlu\u011fun geli\u015fmesine hizmet edebilir ama bu tip olaylar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131n\u0131 garanti etmez, edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc olay sizin dedenizin bireysel c\u00fcr\u00fcm\u00fc de\u011fildir, t\u00fcm yukar\u0131da sayd\u0131klar\u0131mla ili\u015fkilidir. Bunu g\u00f6rebilmek i\u00e7in de sadece vicdan gibi m\u00fcphem bir kavram\u0131n de\u011fil, akl\u0131n, bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla da bakman\u0131z gerekir.<\/p>\n

Ayn\u0131 toplumsal ko\u015fullar bir kez daha olu\u015ftu\u011funda benzer olaylar bir kez daha ya\u015fan\u0131r. Tarihteki bo\u011fazla\u015fmalar, k\u0131r\u0131mlar saymakla bitmez. Ancak bunun nedenini bir ulusun k\u00f6t\u00fc karakterinde ya da bireylerin vicdans\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda aramak parmak ay\u0131 g\u00f6sterirken parma\u011fa bakmak gibi bir \u015feydir.<\/p>\n

Benzer bir \u00f6rnek liberal solcular\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir icatm\u0131\u015f gibi dillerine dolad\u0131klar\u0131 hakikat komisyonlar\u0131d\u0131r. K\u00fcrt sorununda sava\u015f d\u00f6neminin yaralar\u0131n\u0131n onar\u0131lmas\u0131 ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu y\u00f6ntem \u00f6nerilmektedir. Evet, i\u015fkencecinizi affedebilmeniz toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131na olumlu bir katk\u0131 koyar ama i\u015fkencenin kendisinin bir c\u00fcr\u00fcm olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmadan, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmadan, ko\u015fullar\u0131yla sava\u015fmadan onu yok edemezsiniz. Bir yolunu bulup yeniden hortlamas\u0131 an meselesidir. \u00d6rne\u011fi G\u00fcney Afrika\u2019d\u0131r. Hakikat ve y\u00fczle\u015fme komisyonlar\u0131 sadece beyazlar\u0131n daha beyazlat\u0131lmas\u0131na yaram\u0131\u015ft\u0131r. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, y\u00f6ntemin kendisi k\u00f6t\u00fc de\u011fildir, sadece tek ba\u015f\u0131na adaleti getirebilecek bir y\u00f6ntem de\u011fildir. Bir yandan hakikat komisyonlar\u0131 kuran G\u00fcney Afrika di\u011fer yandan kapitalist modelde \u0131srar etmi\u015f, sonu\u00e7 hakikatleri bilen ama ayn\u0131 sefalete, ayn\u0131 a\u00e7l\u0131\u011fa mahk\u00fbm olan milyonlar olmu\u015ftur. Demek ki bu i\u015f solcu bir program\u0131n ancak par\u00e7alar\u0131ndan biri olabilir, kendisi de\u011fil.<\/p>\n

Bu verdi\u011fim \u00f6rnekler i\u015fin daha \u00e7ok siyasi boyutuyla ilgili. Bundan daha \u00f6nemlisi vicdan kendinden menkul bir \u015fey de\u011fildir. \u0130dealistlerin iddia etti\u011fi gibi i\u00e7imize tanr\u0131 ya da ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan \u00fcflenmez, maddi ko\u015fullar\u0131m\u0131z\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Zenginlerle yoksullar\u0131n, do\u011fulularla bat\u0131l\u0131lar\u0131n, e\u015fitlik\u00e7i bir toplumda b\u00fcy\u00fcyenlerle b\u00fcy\u00fcmeyenlerin ahlak anlay\u0131\u015flar\u0131 ve vicdanlar\u0131 da farkl\u0131 bi\u00e7imlerde \u015fekillenir. Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ortak bir vicdani kanaatin olu\u015fmas\u0131na havale etmek hem \u00e7ok uzun hem de \u00e7ok riskli bir y\u00f6ntemdir. Medyan\u0131n ve onu elinde tutan sermayenin her \u015feyi maniple etti\u011fi bir \u00e7a\u011fda vicdani kanaatlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bi\u00e7imde geli\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek safl\u0131k olur.<\/p>\n

Solcular\u0131n birinci amac\u0131 daha adil, daha e\u015fit bir d\u00fcnya yaratmakt\u0131r. Bilimin ve materyalist akl\u0131n rehberli\u011finin ikinci plana d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc her y\u00f6ntem bu ama\u00e7 i\u00e7in risk olu\u015fturur. Hele bir de y\u00f6ntemsel bir tercih olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p b\u00f6yle siyaset yapma, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretme bi\u00e7imi haline geliyorsa o zaman tam tersi bir amaca hizmet etmeye ba\u015flar. Solculuk ve devrimcilik yap\u0131yorum zannederken asl\u0131nda fark\u0131nda olmadan kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na, sermayeye ve emperyalizme hizmet etmi\u015f olursunuz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toplumsal katmanlar\u0131n belirleyeni olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 de\u011fil de kimlikleri g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda siyaseti de kimliklerin m\u00fccadele alan\u0131 gibi alg\u0131lars\u0131n\u0131z. B\u00f6yle olunca \u00f6ncelikle sizin de kendinizi (solcular\u0131) bir kimlik derekesine indirmeniz, sonra da di\u011fer kimliklerle ili\u015fkinizi tan\u0131mlaman\u0131z gerekir. Bu ili\u015fki nas\u0131l tan\u0131mlanacak? Tabii ki vicdana dair bir dizi kavramla. Bunun do\u011fal sonucu enerjisini d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmekten ziyade yard\u0131ma […]<\/p>\n","protected":false},"author":646,"featured_media":17287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[176,28,1728,29],"tags":[846,407,2064,2067],"class_list":["post-17286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-139-sayi","category-sosyal-bilimler","category-tartisma","category-toplum","tag-liberalizm","tag-postmodernizm","tag-sol-liberalizm","tag-vicdan-solculugu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/646"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17286"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17286\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}