Depresyondaki ki\u015filer, duygusal iletileri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filere nazaran daha olumsuz y\u00f6nden almaya e\u011filimlidir. \u00d6rne\u011fin, \u00fczg\u00fcn bir y\u00fcze verdikleri tepki, mutlu bir y\u00fcze verdiklerinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu \u00f6nyarg\u0131l\u0131 tepkilerin biyolojik bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olabilir mi? Yeni yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada bir mekanizma belirlendi\u011fi g\u00f6sterildi. Beynin \u00e7ok \u00f6nemli bir alan\u0131ndaki al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k kimyasal denge d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hissi yarat\u0131yor olabilir.
\nSan Diego, Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapan Roberto Malinow, atalar\u0131m\u0131zdan evrimsel olarak kalan bir beyin b\u00f6lgesi olan lateral habenula (epitalamus \u00fczerinde bir b\u00f6lge) \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu b\u00f6lgedeki n\u00f6ronlar, beklenmedik olumsuz durumlarda (ani bir ceza veya beklenen \u00f6d\u00fcl\u00fcn gelmemesi gibi) aktive oluyordu. \u00d6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fmada, \u00f6d\u00fcl (meyve suyu gibi) beklentisi olan primatlara \u00f6d\u00fclleri verilmedi\u011finde lateral habenulan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 aktive oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu bulgular, bu b\u00f6lgenin \u201cd\u00fc\u015fk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7emberi\u201d olu\u015fumunda anahtar rol oynayabilece\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yordu.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ayr\u0131ca, depresyon benzeri davran\u0131\u015f g\u00f6steren kemirgenlerde de lateral habenula aktivitesinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. Depresyondaki ki\u015filerin d\u00fc\u015f\u00fck serotonin seviyeleri (antidepresanlar\u0131n y\u00fckseltmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131) yine lateral habenulan\u0131n artm\u0131\u015f aktivitesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nBu beyin b\u00f6lgesi \u00e7ok az n\u00f6ron i\u00e7erdi\u011finden, yeterli alana ve ekipmana sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan artm\u0131\u015f beyin aktivitesini nas\u0131l olup da tersine \u00e7evirdi\u011fi ilgi \u00e7ekicidir. N\u00f6ronlar bu b\u00f6lgede normalinin tersine \u00f6nemli bir beyin kimyasal\u0131 olan glutamat\u0131n sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmakta, ayn\u0131 zamanda yine \u00f6nemli bir kimyasal olan GABA\u2019n\u0131n sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaktad\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ekibi, bu b\u00f6lgede sonlanan baz\u0131 sinir u\u00e7lar\u0131ndan hem glutamat hem de GABA sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti. Bu nadir mekanizma, beynin sadece iki farkl\u0131 b\u00f6lgesinde ve genellikle geli\u015fimin devam etti\u011fi beyinlerde g\u00f6r\u00fclmekteydi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, farelerin sergiledi\u011fi depresif davran\u0131\u015flar\u0131n azalm\u0131\u015f GABA sal\u0131n\u0131m\u0131yla birlikte oldu\u011funu ve bunlara antidepresan verildi\u011finde sal\u0131n\u0131m\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar. Yani beyin kimyasallar\u0131n\u0131n sal\u0131n\u0131m dengesi olumsuz durumlarda bozulabilmekte ve bu de\u011fi\u015fim antidepresanlarla d\u00fczeltilebilmekteydi.
\nOxford \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6rolog Catherine Harmer\u2019a g\u00f6re yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarla olumsuz durumlarda olu\u015fan denge bozukluklar\u0131 belki de uygun antidepresanlarla haftalarca beklemeden saatler i\u00e7ersinde d\u00fczeltilebilecektir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla, \u00f6d\u00fcl-ceza sistem s\u00fcrecini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken do\u011frudan hedefe y\u00f6nelebilen ila\u00e7lar\u0131n ke\u015ffi de s\u00f6z konusu olabilecektir ve b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bunlar \u00e7ok daha iyi antidepresanlar olacakt\u0131r. <\/p>\n
\u00c7eviren: Dr. Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/depression-tweaks-the-brain-s-disappointment-circuit\/?WT.mc_id=SA_Facebook<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Depresyondaki ki\u015filer, duygusal iletileri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filere nazaran daha olumsuz y\u00f6nden almaya e\u011filimlidir. \u00d6rne\u011fin, \u00fczg\u00fcn bir y\u00fcze verdikleri tepki, mutlu bir y\u00fcze verdiklerinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu \u00f6nyarg\u0131l\u0131 tepkilerin biyolojik bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olabilir mi? Yeni yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada bir mekanizma belirlendi\u011fi g\u00f6sterildi. Beynin \u00e7ok \u00f6nemli bir alan\u0131ndaki al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k kimyasal denge d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hissi yarat\u0131yor olabilir. San […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[],"class_list":["post-1789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1789"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1789\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}