{"id":18047,"date":"2018-01-01T16:11:39","date_gmt":"2018-01-01T13:11:39","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=18047"},"modified":"2018-02-08T16:03:47","modified_gmt":"2018-02-08T13:03:47","slug":"teknolojiyi-degistiren-cihaz-cip-ve-jack-kilby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/01\/01\/teknolojiyi-degistiren-cihaz-cip-ve-jack-kilby","title":{"rendered":"Teknolojiyi de\u011fi\u015ftiren cihaz \u00e7ip ve Jack Kilby"},"content":{"rendered":"

Kat\u0131hal fizi\u011findeki ilerlemeler; mikro\u00e7iplerin ve transist\u00f6rlerin boylar\u0131n\u0131 ufaltt\u0131k\u00e7a ufaltt\u0131. Bir bilgisayar\u0131n yapabilece\u011fi neredeyse her \u00f6zelli\u011fe sahip ak\u0131ll\u0131 telefonlar da bu sayede \u00fcretildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde saatimizden buzdolab\u0131m\u0131za kadar her alanda mikro\u00e7ip, anakart ve transist\u00f6r kullanan bilgisayarlar bulunmakta. Muhte\u015fem olan ise t\u00fcm bu ilerlemenin 20 y\u0131ldan daha k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmesi…<\/em><\/p>\n

Elektronik aletler ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131na girmi\u015f durumdalar ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde onlar olmadan nas\u0131l ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hayal bile edemiyoruz. \u00d6zellikle kimilerinin \u201cikinci sanayi devrimi\u201d olarak kabul etti\u011fi \u00e7a\u011fda, makine m\u00fchendisli\u011fi alan\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar insan\u0131n uzaya gitmesine kadar giden yolu a\u00e7m\u0131\u015f oldu. Yaln\u0131zca oca\u011fa k\u00f6m\u00fcr att\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00e7ark\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcrerek \u00e7al\u0131\u015fan analog aletler, yerini birbirleriyle kablolar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kuran, art\u0131k tam olarak nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kestiremedi\u011fimiz cihazlara b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Fakat yine de denklem \u00e7\u00f6zecek, birden fazla donan\u0131mla ileti\u015fim kuracak elektronik aletler bir oda kadar b\u00fcy\u00fcklerdi. 1950\u2019lerdeki d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri buydu. Ortaya \u00e7\u0131kan bu t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kat\u0131hal fizi\u011finin yard\u0131m\u0131 gerekti.<\/p>\n

Bilgisayarlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmek<\/strong><\/p>\n

Bu ayki \u00f6yk\u00fcm\u00fcz bu noktada ba\u015fl\u0131yor. 1950\u2019ler so\u011fuk sava\u015f\u0131n yeni yeni k\u0131z\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan toparlanan ekonomi, ABD\u2019de a\u00e7\u0131lan yeni pazarlarla birlikte bir anda Bat\u0131 blo\u011fu \u00fclkelerini zenginle\u015ftirmi\u015fti ve ellerinde \u00e7ok fazla imk\u00e2n bulunan m\u00fchendislerin g\u00fczel fikirleri vard\u0131. Fakat daha h\u0131zl\u0131 bir araba \u00fcretmekten uzaya gitmeye kadar neredeyse her alandaki en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131, bilgisayarlar\u0131n ve anakart yap\u0131lar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve a\u011f\u0131r olmas\u0131yd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi, kat\u0131hal ve yar\u0131iletken teknolojisinin \u00f6neminin fark\u0131na erken varm\u0131\u015f ve 1957 y\u0131l\u0131nda Sputnik uzay arac\u0131n\u0131 D\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesine yollayabilecek elektronik teknolojisine ABD\u2019den daha erken sahip olabilmi\u015fti. Sovyet biliminsanlar\u0131n\u0131n icat ettikleri y\u00f6ntemler uzaya bir uyduyu g\u00f6ndermek i\u00e7in yeterliydi, ancak Ay\u2019a bir ara\u00e7 g\u00f6ndermek i\u00e7in daha da ufak bilgisayarlara ihtiya\u00e7 vard\u0131. Ayr\u0131ca Do\u011fu Blo\u011fu \u00fclkeleri, yapt\u0131klar\u0131 icatlar\u0131 kesinlikle di\u011fer \u00fclkelerin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7m\u0131yorlard\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu sorunla ABD\u2019nin s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak u\u011fra\u015fmas\u0131 gerekmekteydi.<\/p>\n

Gen\u00e7 m\u00fchendis Kilby \u2018Teksasl\u0131 Kovboylar\u2019a kat\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n

ABD\u2019de m\u00fchendislik ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131s\u0131 olan \u00e7al\u0131\u015fmalar her zaman \u00fcniversitelerde yap\u0131lmayabiliyor. \u00d6zellikle 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n mucitleri, kendi \u015firketlerini kurup bulu\u015flar\u0131n\u0131 pazarlamaya ba\u015flad\u0131ktan sonra Edison Company, Bell Company, General Electrics ya da Texas Instruments gibi b\u00fcy\u00fck \u015firketler 20. y\u00fczy\u0131la damgas\u0131n\u0131 vurdu. Bu \u015firketlerde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendisler halk kahraman\u0131 muamelesi g\u00f6rmekteydi. Birbirleriyle patent yar\u0131\u015flar\u0131na giren bu \u015firketler, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 icatlar\u0131 seri \u00fcretime sokarak para kazanmaktayd\u0131. B\u00f6yle bir arka plan i\u00e7inde Illinois \u00dcniversitesi\u2019nden gen\u00e7 bir elektrik m\u00fchendisi mezun olmu\u015ftu: Jack Kilby. Kansas\u2019ta yeti\u015fen Kilby, yerel bir elektrik \u015firketi sahibi olan babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda elektri\u011fin ve elektrik \u00e7evresinde geli\u015fen teknolojinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu fark etmi\u015fti. \u00c7ocuklu\u011funda bir f\u0131rt\u0131nan\u0131n devirdi\u011fi elektrik tellerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc elektrikler kesildi\u011finde, bunun duyurusunu babas\u0131n\u0131n amat\u00f6r radyoculuk ile u\u011fra\u015fan bir arkada\u015f\u0131n\u0131n evinde yapm\u0131\u015ft\u0131. Sonras\u0131nda aletin i\u00e7ini a\u00e7arak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hale getirmek i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131. Bu olay\u0131n ard\u0131ndan amat\u00f6r radyoculuk, Kilby\u2019nin tutkusu haline geldi. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Amerikan Ordusu\u2019nda telsizci olarak g\u00f6rev yapan Kilby, sava\u015ftan sonra hayallerini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, elektrik m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun olmu\u015ftu. Wisconsin \u00dcniversitesi\u2019nde tamamlad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek lisans\u0131n ard\u0131ndan merkez Amerika civar\u0131nda kendisine i\u015f aramaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

\"\"
Jack Kilby\u2019nin \u00fcretti\u011fi ilk b\u00fct\u00fcnle\u015fik devre, yani bir \u00e7ip. D\u00f6rt farkl\u0131 bilgisayar par\u00e7as\u0131 ortak bir yar\u0131iletkene ba\u011fl\u0131 ve 24 farkl\u0131 devre ile kablonun kullan\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmuyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Elektrik gibi d\u00f6nemin son teknolojileri ABD\u2019de \u201cteknoloji elitleri\u201d denilen do\u011fu ve bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00fcniversitelerin ve \u015firketlerin tekelindeydi. \u00d6zellikle do\u011fu yakas\u0131ndaki Kaliforniya Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc CALTECH, bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Massachussets Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc MIT gibi kurumlarla yeni teknoloji \u00fcretimi bak\u0131m\u0131ndan rekabet etmek olduk\u00e7a zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorken, Teksas Dallas merkezli bir petrol \u015firketinin yapt\u0131\u011f\u0131 at\u0131l\u0131mlar herkesin ilgisini \u00e7ekti. New York merkezli Edison \u015eirketi ve Bell \u015eirketi 1940\u2019larda transist\u00f6rler \u00fcretmekle me\u015fguld\u00fcler. Gelecekte yaln\u0131zca bir petrol tespit \u015firketi olarak kalman\u0131n s\u00fcreklilik sa\u011flamayaca\u011f\u0131na inanan Texas Instruments (TI) isimli bu \u015firket, transist\u00f6rler geli\u015ftirip \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131. B\u00fcnyesindeki m\u00fchendislerin geli\u015ftirdi\u011fi, tarihteki ilk transist\u00f6rl\u00fc radyo, bu \u015firketi \u00fcnl\u00fc yapmaya yetmi\u015fti. Transist\u00f6r teknolojisinin yard\u0131m\u0131yla bu radyolar cepte bile ta\u015f\u0131nabilecek boyutlardayd\u0131 ve prize tak\u0131l\u0131 kalmalar\u0131 gerekmiyordu. Elektronik piyasas\u0131na sert bir giri\u015f yapan TI, d\u00f6nemin teknoloji devlerinin tabiriyle \u201cTeksasl\u0131 Kovboylar\u201d, merkez Amerika\u2019da yeti\u015fmi\u015f hevesli ve gen\u00e7 bir elektrik m\u00fchendisi i\u00e7in en uygun yerdi. Jack Kilby, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden TI\u2019\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131 ve i\u015fe ba\u015flad\u0131. TI, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na yaz aylar\u0131nda 2 haftal\u0131k bir izin hakk\u0131 tan\u0131yordu. O iki hafta boyunca \u015firket tam anlam\u0131yla kapan\u0131yor, \u00e7al\u0131\u015fan herkes tatile \u00e7\u0131k\u0131yordu. Jack Kilby ise hen\u00fcz bu y\u0131ll\u0131k izni almaya hak kazanacak kadar uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yordu. B\u00fcroda hi\u00e7 kimse yokken o iki hafta boyunca da \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan Kilby, donan\u0131mlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayacak daha ufak bir alet \u00fcretmek amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Kahrolas\u0131 kablolar!<\/strong><\/p>\n

Normalde donan\u0131mlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar, ka\u00e7 adet cihaz varsa birbirlerinin perm\u00fctasyonlar\u0131 olacak \u015fekilde kablolarla ba\u011flanarak sa\u011flan\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok fonksiyonlu ve ufak bilgisayarlar in\u015fa etmenin \u00f6n\u00fcnde kablo montaj\u0131 engeli bulunmaktayd\u0131. \u0130\u00e7inde \u201cufak\u201d bilgisayarlar bulunan pek \u00e7ok cihaz tasarlan\u0131yor, fakat cihazlar aras\u0131ndaki ileti\u015fimi sa\u011flayacak daha ufak ve i\u015fleyen bir y\u00f6ntem ke\u015ffedilmedi\u011finden, bu fikirler ger\u00e7ekle\u015femiyordu. 2 hafta boyunca \u015firkette kimse olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in huzurlu ve sakince \u00e7al\u0131\u015fan Kilby\u2019nin akl\u0131na bir fikir geldi. Neden kablolara ihtiya\u00e7 duyuluyordu ki? Donan\u0131mlar\u0131n hepsiyle ileti\u015fimi sa\u011flayacak yar\u0131iletken malzemeyi bir y\u00fczey \u00fczerine koyup, kablolar\u0131n do\u011fruca bu malzeme \u00fczerinden ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayamaz m\u0131yd\u0131k? B\u00f6ylece her birim birbiriyle ayr\u0131 ayr\u0131 ileti\u015fim kurmak zorunda kalmaz, a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde malzeme \u00fczerinden ileti\u015fim kurabilirdi. Bu sayede kablolar ortadan kalkar, donan\u0131mlar aras\u0131ndaki mesafe, malzemenin boyutu kadar d\u00fc\u015ferdi. Kilby, o zamana kadar kimsenin b\u00f6yle bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini duyunca hayretler i\u00e7inde kald\u0131. Tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirdi\u011finin fark\u0131nda de\u011fildi.<\/p>\n

Jack Kilby, d\u00fcnyadaki ilk b\u00fct\u00fcnle\u015fik devreyi (integrated circuit), yani \u00e7ipi \u00fcretmi\u015fti. Zamanla daha ufak \u00e7ipler, mikro\u00e7ipler ortaya \u00e7\u0131kacak ve elektronik alet boylar\u0131nda bir devrim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131. Kendisinin \u00fcretti\u011fi mikro\u00e7ipi duyurmas\u0131ndan birka\u00e7 ay sonra Kaliforniya\u2019da ya\u015fayan ve parlak bir fizik\u00e7i olan Robert Noyce, \u00e7ipleri seri \u00fcretmenin bir y\u00f6ntemini tasarlad\u0131. Fizik\/Matematik \u00e7ift anadal yapm\u0131\u015f, MIT doktoral\u0131 ve transist\u00f6rleri ke\u015ffeden \u00fcnl\u00fc fizik\u00e7i William Shockley ile \u00f6zel labarotuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan zehir gibi bir gen\u00e7 olan Noyce, mikro\u00e7ip teknolojisinin neler getirece\u011finin fark\u0131ndayd\u0131 ve bu alanda \u00f6nc\u00fc olmak istiyordu. Bu s\u0131rada TI, tarihteki ilk cep hesap makinesini \u00fcretti. \u0130\u00e7inde mikro\u00e7ip bulunan ilk ticari cihaz olan bu hesap makineleri, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde \u00f6nce ABD\u2019de, sonra da t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Eskiden bir oday\u0131 kaplayacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olan ve d\u00f6rt i\u015flem yapan, denklem \u00e7\u00f6zen makineler, bir y\u0131l i\u00e7inde cebe s\u0131\u011facak boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"
Jack Kilby, \u00fcretti\u011fi mikro\u00e7iplerden birini elinde tutuyor, masas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde de \u00e7ip teknolojisi geli\u015fmeden \u00f6nce kullan\u0131lan devre platformu duruyor. B\u00fct\u00fcnle\u015fik devre sayesinde teknolojik aletlerin ne oranda k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc buradan da k\u0131yaslanabilir.<\/figcaption><\/figure>\n

\u2018Hain sekizli\u2019<\/strong><\/p>\n

Jack Kilby, \u00e7iplerini yeterince kararl\u0131 olmayan ve kolay bozulan germanyum elementinden yapmay\u0131 deniyordu. Robert Noyce ise hem transist\u00f6rleri hem de mikro\u00e7ipleri silisyumdan \u00fcretmek istiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc silisyum metallerden \u00e7ok daha sa\u011flamd\u0131 ve yar\u0131iletken yap\u0131s\u0131 sayesinde kabloya hi\u00e7 ihtiya\u00e7 duymadan birbirleriyle ileti\u015fim kurabilirlerdi. Bu fikre, Shockley Laboratuvarlar\u0131\u2019ndaki gen\u00e7 fizik\u00e7iler ikna olmu\u015fken, eski kafal\u0131 bulduklar\u0131 ya\u015fl\u0131lar ikna olmam\u0131\u015ft\u0131. Sonunda Robert Noyce ve yedi akran i\u015f arkada\u015f\u0131 -kendileri \u201chain sekizli\u201d olarak da bilinmekte- yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 William Shockley\u2019in \u015firketinden ayr\u0131ld\u0131 ve hayallerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Shockley Laboratuvarlar\u0131\u2019na yak\u0131n bir mahallede fabrikalar\u0131n\u0131 kurdular. Zaman i\u00e7inde bu fikrin i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eden teknolojiye ilgi duyan giri\u015fimciler, hain sekizlinin izinden gidip kendi silisyumlu teknoloji aletleri fabrikalar\u0131n\u0131 kurmaya ba\u015flad\u0131lar. Kulland\u0131klar\u0131 silisyum (\u0130ngilizcesi silikon) miktar\u0131ndan ve \u00fcrettikleri silisyumlu malzemelerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bu b\u00f6lgeye zamanla \u201cSilikon Vadisi\u201d dendi ve Robert Noyce ile arkada\u015flar\u0131, Silikon Vadisi\u2019nin ilk sakinleri oldular. Silikon Vadisi\u2019nde kurulan ilk y\u00fcksek katma de\u011ferli teknoloji \u015firketi b\u00f6ylece Shockley Laboratuvarlar\u0131 oldu, ard\u0131ndan hain sekizlinin \u015firketi ve niceleri de pe\u015finden geldi. Mikro\u00e7iplerin \u00fczerine, bilgisayarlar\u0131n t\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edecek bir mekanizma monte etme fikri de yine Silikon Vadisi\u2019nde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ilk i\u015flemci, o ilham verici ortamda \u00fcretildi.<\/p>\n

Daha k\u00fc\u00e7\u00fck, daha k\u00fc\u00e7\u00fck\u2026<\/strong><\/p>\n

Kilby ve Noyce, uzunca s\u00fcre irtibat halinde kald\u0131lar ve mikro\u00e7ipleri daha etkili ve kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getirmenin yollar\u0131n\u0131 aramaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Noyce, piyasada tutunmay\u0131 ba\u015fard\u0131ktan sonra, birka\u00e7 i\u015f arkada\u015f\u0131 ile birlikte 1968 y\u0131l\u0131nda Intel isimli bir \u015firket kurdu ve ilk ticari i\u015flemci seri \u00fcretime ge\u00e7er: Intel 4004. Bu i\u015flemci, NASA\u2019n\u0131n Apollo programlar\u0131ndaki kaps\u00fcllerde kullan\u0131l\u0131r. Kilby\u2019nin mikro\u00e7ipleriyle Noyce\u2019un Intel\u2019inin mikroi\u015flemcileri sayesinde, Ay\u2019a ini\u015f yapacak kaps\u00fcle konacak hafiflikte bir bilgisayar \u00fcretilebilir.<\/p>\n

Mikro\u00e7iplerin, transist\u00f6rlerin ve i\u015flemcilerin \u00fczerinde durabilece\u011fi devre yap\u0131lar\u0131, yani anakartlar da bu teknolojik geli\u015fmelerin meyvesi olarak ortaya \u00e7\u0131karlar. Anakartlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla art\u0131k bilgisayarlar ile ileti\u015fim kurmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak aray\u00fczler olu\u015fturulabilir hale gelmi\u015ftir. \u0130\u015fletim sistemleri, bu ilhamla \u00fcretilir ve art\u0131k bilgisayar kullanmak karma\u015f\u0131k ve akademik bir i\u015f olmaktan \u00e7\u0131k\u0131nca, ki\u015fisel bilgisayar kavram\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Ki\u015fisel bilgisayarlar yayg\u0131nla\u015f\u0131p i\u015fletim sistemleri \u00e7e\u015fitlenip h\u0131zland\u0131k\u00e7a, bilgisayarlar\u0131n da boylar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. G\u00fcne\u015f Sistemi d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilen uzay arac\u0131 Voyager, b\u00f6yle ufak bilgisayarlar sayesinde kontrol edilmeye ba\u015flan\u0131r. Batarya teknolojilerinin de ilerlemesiyle insanlar\u0131n yanlar\u0131nda ta\u015f\u0131yabilecekleri diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar \u00fcretiliyordur art\u0131k. Dev ekranlar ve ses \u00e7\u0131karan bir kasaya ihtiya\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Ticari ama\u00e7larla \u00fcretilmi\u015f ilk diz\u00fcst\u00fc bilgisayar\u0131n reklam\u0131. Transist\u00f6rler mikro boyutlara ula\u015f\u0131nca ve batarya teknolojileri geli\u015ftik\u00e7e farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip ve daha hafif diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Kat\u0131hal fizi\u011findeki ilerlemeler; mikro\u00e7iplerin ve transist\u00f6rlerin boylar\u0131n\u0131 ufaltt\u0131k\u00e7a ufalt\u0131r. Bir bilgisayar\u0131n yapabilece\u011fi neredeyse her \u00f6zelli\u011fe sahip ak\u0131ll\u0131 telefonlar da bu sayede \u00fcretilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde saatimizden buzdolab\u0131m\u0131za kadar her alanda mikro\u00e7ip, anakart ve transist\u00f6r kullanan bilgisayarlar bulunmakta. Muhte\u015fem olan ise t\u00fcm bu ilerlemenin 20 y\u0131ldan daha k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmesi… Hepsi de y\u0131ll\u0131k izne sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kafas\u0131n\u0131 dinleyerek \u00e7al\u0131\u015fan bu \u00e7ekingen adam\u0131n sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Jack Kilby, \u00e7ipin ke\u015ffinden \u00f6t\u00fcr\u00fc 2000 y\u0131l\u0131nda Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, vefat eden Robert Noyce i\u00e7in \u201cKe\u015fke Robert de yan\u0131mda olsayd\u0131 da bu \u00f6d\u00fcl\u00fc payla\u015fsayd\u0131k\u201d diyen Kilby, uzun y\u0131llar boyunca TI i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra 1983 y\u0131l\u0131nda emekli oldu. Ya\u015fam\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 Dallas\u2019\u0131n k\u0131rlar\u0131nda ge\u00e7iren Kilby, 2005 y\u0131l\u0131nda 81 ya\u015f\u0131nda ya\u015fama veda etti. Bizlere b\u0131rakt\u0131klar\u0131 sayesinde miras\u0131 halen ya\u015famakta.<\/p>\n

\"\"
2000 y\u0131l\u0131 Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc, b\u00fct\u00fcnle\u015fik devre ke\u015ffinden \u00f6t\u00fcr\u00fc 40 y\u0131l gecikmeli olarak Jack Kilby\u2019ye veriliyor.<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130nsanl\u0131k, y\u00fcksek teknoloji sanayisi alan\u0131nda yolun ba\u015flar\u0131nda ve birinci b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131m\u0131n ard\u0131ndan transist\u00f6rler, mikro\u00e7ipler atomik boyutlara uzand\u0131. \u0130lerleyen zamanlarda kuantum fizi\u011findeki geli\u015fmelerle kuantum d\u00fcnyas\u0131n\u0131 daha iyi alg\u0131layabilmeyi sa\u011flayabilirsek, daha h\u0131zl\u0131 bilgisayarlar \u00fcretmek i\u00e7in \u00f6nemli bir e\u015fik daha a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olacak. Bize ise, bu geli\u015fmeleri takip etmek ve bilgisayarlar\u0131n \u00f6nderlik etti\u011fi bir \u00e7a\u011fda oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fini kabul edip uyum sa\u011flamak d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

– http:\/\/www.ti.com\/corp\/docs\/company\/history.html<\/p>\n

– https:\/\/www.nobelprize.org\/nobel_prizes\/physics\/laureates\/2000\/<\/p>\n

– https:\/\/www.nobelprize.org\/nobel_prizes\/physics\/laureates\/2000\/kilby-facts.html<\/p>\n

– http:\/\/www.nytimes.com\/1990\/06\/04\/obituaries\/an-inventor-of-the-microchip-robert-n-noyce-dies-at-62.html?sec=&spon=&pagewanted=all<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kat\u0131hal fizi\u011findeki ilerlemeler; mikro\u00e7iplerin ve transist\u00f6rlerin boylar\u0131n\u0131 ufaltt\u0131k\u00e7a ufaltt\u0131. Bir bilgisayar\u0131n yapabilece\u011fi neredeyse her \u00f6zelli\u011fe sahip ak\u0131ll\u0131 telefonlar da bu sayede \u00fcretildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde saatimizden buzdolab\u0131m\u0131za kadar her alanda mikro\u00e7ip, anakart ve transist\u00f6r kullanan bilgisayarlar bulunmakta. Muhte\u015fem olan ise t\u00fcm bu ilerlemenin 20 y\u0131ldan daha k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmesi… Elektronik aletler ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131na girmi\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":18054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2147,31,605],"tags":[606,1163,34],"class_list":["post-18047","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-167-sayi","category-teknoloji","category-unlu-deneyler","tag-deney","tag-mikrocip","tag-teknoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t