\u201c3, Te\u015frinisani, 1334\u201d. Ziya Bey\u2019in not defterine att\u0131\u011f\u0131 tarihle ba\u015fl\u0131yor zaman i\u00e7inde yolculuk. Mondros M\u00fctarekesi\u2019nin imzalanmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden hen\u00fcz \u00fc\u00e7 g\u00fcn ge\u00e7mi\u015f. Y\u0131llard\u0131r idareyi bilfiil ellerinde tuttuklar\u0131 i\u00e7in iyisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle ya\u015fanan her \u015feyin m\u00fcsebbibi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri gibi, \u201cCihan Harbi\u201d felaketinden ve memleketin bu ate\u015fe at\u0131lmas\u0131ndan da sorumlu tutulan \u0130ttihat ve Terakki liderleri bir g\u00fcn evvel yurdu terk etmi\u015f. Y\u0131llard\u0131r iktidardan uzak tutulan Saray\u2019\u0131n etkisizli\u011fi, sava\u015f yorgunu ma\u011flup bir ordunun kalan\u0131n\u0131 da tasfiye \u00e7abalar\u0131, \u201cCemiyet\u201din elinde adeta yeniden \u015fekil verilmi\u015f olan b\u00fcrokrasinin, s\u0131rt\u0131n\u0131 yaslad\u0131\u011f\u0131 zor g\u00fcc\u00fc ortadan kalk\u0131nca korku ve endi\u015feyle sinerek dirayetini bir anda kaybetmesi, deyim yerindeyse Dersaadet\u2019i yetim b\u0131rakm\u0131\u015f. As\u0131rlard\u0131r k\u00e2h kerim, k\u00e2h ceberrut y\u00fcz\u00fcyle beliren, fakat solu\u011funu tebaas\u0131n\u0131n ensesinden hi\u00e7 eksik etmeyen Devlet-i Al-i Osman\u2019\u0131n ak\u0131beti kestirilemiyor, yetmi\u015f iki millete kucak a\u00e7m\u0131\u015f koca \u015fehirse me\u00e7hule do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenmekte.<\/p>\n
\u0130stanbul Emniyeti\u2019nin Galata b\u00f6lgesinden sorumlu \u0130kinci \u015eube\u2019sinin tecr\u00fcbeli m\u00fcd\u00fcr\u00fc Ziya Bey, yak\u0131nda \u0130tilaf Devletleri\u2019nin \u015fehrin y\u00f6netimini devralmas\u0131yla evvela bir ba\u015f\u0131 bo\u015fluk, akabinde bu bo\u015flu\u011fu f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yol a\u00e7abilecekleri ba\u015f\u0131bozuklu\u011fu \u00a0hissetmektedir. Gelecek g\u00fcnler i\u00e7in tedbir almak, elini \u00e7abuk tutmak ister. Kabiliyetine g\u00fcvendi\u011fi komiserlerinden Hayri ile birlikte resmi kanallar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, sivillerden m\u00fcrekkep bir istihbarat \u015febekesi olu\u015fturmaya niyetlenir. Hayri\u2019nin sahte bir direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc kurup, baz\u0131 provokasyonlara giri\u015fme \u00f6nerisini, g\u00f6n\u00fcls\u00fczce de olsa, kabul etmek zorunda kal\u0131r. Hayri alelade bir komiser de\u011fildir. Sosyete aras\u0131nda Bat\u0131l\u0131 hayat tarz\u0131na e\u011filimiyle, feministli\u011fiyle, dolay\u0131s\u0131yla \u201cpervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla\u201d da nam salm\u0131\u015f ve ayn\u0131 zamanda Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcr\u00fc Esad Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 Asude\u2019nin ni\u015fanl\u0131s\u0131d\u0131r. Avrupa g\u00f6rm\u00fc\u015f, modern hayat\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f, birka\u00e7 dil bilen, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Ziya Bey\u2019in onu te\u015fkilata almas\u0131yla \u0130stanbul batakhanelerine girip \u00e7\u0131kmakta da hi\u00e7 zorlanmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan, do\u011fu\u015ftan hafiye yetenekleriyle donat\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 onu bu g\u00f6rev i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ilgin\u00e7 bir ki\u015filiktir.<\/p>\n
Ogan G\u00fcner\u2019in ilk roman\u0131 Herc\u00fcmer\u00e7<\/em> bu uzay-zamanda ba\u015flay\u0131p geli\u015fiyor. Sonras\u0131 Galata\u2019n\u0131n arka sokaklar\u0131nda, Pera\u2019n\u0131n pastanelerinde, \u015ei\u015fli\u2019nin randevuevlerinde, meyhanelerde, i\u015fgal kuvvetlerinin verdi\u011fi balolarda, bek\u00e2r odalar\u0131nda hayatlar\u0131 kesi\u015fen insanlar\u0131n hik\u00e2yeleri. Ekim Devrimi\u2019nden ka\u00e7arak \u0130stanbul\u2019a s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f Ruslar, onlar\u0131n pe\u015findeki Bol\u015fevik casuslar\u0131, \u015fehri zapt etmeye hevesli i\u015fgal kuvveti subaylar\u0131, yeni d\u00fczende kendine istikbal arayan y\u00fcksek b\u00fcrokratlar, sava\u015f m\u00fcteahhidi t\u00fcccarlar ve bunlar aras\u0131nda hayatlar\u0131na biraz daha yak\u0131ndan bakabildi\u011fimiz Hayri, Asude, Ziya Bey, Esad Pa\u015fa, Baha, Parvus, Mari\u015fka, Tahir, Karabet, di\u011ferleri\u2026 Hik\u00e2ye zaman zaman 1910`lara, Parvus\u2019un \u0130stanbul\u2019a ayak bast\u0131\u011f\u0131 y\u0131llara, zaman zaman 30`larda, yine \u0130stanbul\u2019un y\u00fcksel tahsil gen\u00e7li\u011finin az narkotikli, \u00e7ok cazl\u0131 e\u011flence hayat\u0131na uzan\u0131yor. Niyetim bu anlat\u0131y\u0131 \u00f6zetlemek veya ba\u015fka bir anlat\u0131 olarak yeniden yazmak de\u011fil. Bir edebiyat kriti\u011fi bekleyenleri de daha ba\u015ftan \u201cne haddime\u201d diyerek terslemekten \u00e7ekinmeyece\u011fim. Bu sayfada daha evvel de ifade etti\u011fim gibi kitaplar\u0131n konu\u015fulup, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, sat\u0131lmas\u0131ndan, tan\u0131t\u0131lmas\u0131ndan daha \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Okurun da yazara kar\u015f\u0131 e\u011fer biraz olsun sorumlulu\u011fu varsa, bu sorumluluk belki okudu\u011fu kitab\u0131 tart\u0131\u015fma \u00e7abas\u0131ndan ibaret olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla Herc\u00fcmer\u00e7<\/em> \u00fczerine de bir okur olarak s\u00f6z almak isterim.<\/p>\n Olaylar tarihsel olarak pek de ayd\u0131nlat\u0131lamayan, ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00fczerinde de pek durulmayan bir d\u00f6nemde, m\u00fctareke sonras\u0131ndaki ilk birka\u00e7 ayda ge\u00e7iyor. Edebiyat\u0131m\u0131zda bu d\u00f6nemin hi\u00e7 konu edilmedi\u011fini s\u00f6yleyemeyiz. Kemal Tahir, Attil\u00e2 \u0130lhan, Yakup Kadri, Halide Edip, Mithat Cemal Kuntay\u2019\u0131n romanlar\u0131 ilk akl\u0131ma gelenler. D\u00f6neme e\u011filen anlat\u0131lar konu itibariyle genellikle milli m\u00fccadele s\u0131ras\u0131nda Ankara-\u0130stanbul aras\u0131ndaki gerilimli ili\u015fkiye odaklan\u0131r, yaz\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00f6nemin politik iklimine g\u00f6re bu ili\u015fkiye kar\u015f\u0131 belli bir tutum sergiler. Herc\u00fcmer\u00e7<\/em> ba\u015fl\u0131ca karakterlerini subaylar aras\u0131ndan se\u00e7memi\u015f olmas\u0131ndan ve milli m\u00fccadelenin hen\u00fcz ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 bir tarihsel aral\u0131\u011fa denk gelmesinden dolay\u0131, son y\u0131llar\u0131n reva\u00e7ta deyimiyle \u201cdaha sivil\u201d bir hava yakalayabilmi\u015f. Yazar\u0131n d\u00f6nemi isabetle s\u0131n\u0131rlad\u0131ktan sonra g\u00fcndelik hayat\u0131n, atmosferin zenginli\u011fini yans\u0131tmaya y\u00f6nelmesi, sahnede boy g\u00f6sterdik\u00e7e arzular\u0131n\u0131, tutkular\u0131n\u0131, zaaflar\u0131n\u0131 kuvvetli ipu\u00e7lar\u0131yla ele veren karakterlerine kar\u015f\u0131 bir kompleks veya kibir sahibi olmamas\u0131, \u201cinsan\u201d\u0131 yakalama bak\u0131m\u0131ndan Herc\u00fcmer\u00e7<\/em>\u2019i farkl\u0131 bir noktaya ta\u015f\u0131m\u0131\u015f.<\/p>\n Esad Pa\u015fa\u2019n\u0131n kariyerinden ve ailesinin gelece\u011finden gayr\u0131 pek bir hesab\u0131n\u0131n olmamas\u0131, afyon tiryakili\u011fine ara vermeyen Ziya Bey\u2019in bu maceraya asl\u0131nda \u201cvukuat\u201d istemedi\u011fi i\u00e7in giri\u015fmesi, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan olaylara u\u011fra\u015f\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken birer bilmece olarak bakan, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde narkotik vaka Hayri\u2019nin ideolojik ve ahlaki motivasyonunun zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 da bu yans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor san\u0131r\u0131m. Kad\u0131n dergisi \u00e7\u0131karan \u201cfevri\u201d Asude ve Bol\u015fevik Lobanov dahi zaman zaman y\u00fcksek ideallerden, b\u00fcy\u00fck fikirlerden bahsetseler de, tutumlar\u0131yla ya\u015fam bi\u00e7imleri ve sunmak istedikleri ki\u015filikleri aras\u0131ndaki kaygan zemini sezmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil.<\/p>\n Herc\u00fcmer\u00e7<\/em> sanki duvarlar\u0131 puslu aynalarla kapl\u0131 bir oda i\u00e7inde cereyan ediyormu\u015f gibi ger\u00e7e\u011fin sonsuz say\u0131da sahteli\u011fe kar\u0131\u015f\u0131p ay\u0131rt edilemez hale geldi\u011fi, g\u00f6lgelerin g\u00f6lgeleri kovalad\u0131\u011f\u0131, kim vurduya gidenlerin say\u0131labilir olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka \u201cesir \u015fehir\u201d hik\u00e2yesi. G\u00f6rsel ve i\u015fitsel a\u00e7\u0131dan m\u00fczik listelerine, foto\u011fraf alb\u00fcmlerine sahip olacak d\u00fczeyde iyi kotar\u0131lm\u0131\u015f bu anlat\u0131n\u0131n, bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 mek\u00e2n duygusunun da olduk\u00e7a kuvvetli oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201c3, Te\u015frinisani, 1334\u201d. Ziya Bey\u2019in not defterine att\u0131\u011f\u0131 tarihle ba\u015fl\u0131yor zaman i\u00e7inde yolculuk. Mondros M\u00fctarekesi\u2019nin imzalanmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden hen\u00fcz \u00fc\u00e7 g\u00fcn ge\u00e7mi\u015f. Y\u0131llard\u0131r idareyi bilfiil ellerinde tuttuklar\u0131 i\u00e7in iyisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle ya\u015fanan her \u015feyin m\u00fcsebbibi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri gibi, \u201cCihan Harbi\u201d felaketinden ve memleketin bu ate\u015fe at\u0131lmas\u0131ndan da sorumlu tutulan \u0130ttihat ve Terakki liderleri bir g\u00fcn evvel yurdu […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":18141,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2147,513,515,222],"tags":[2188,1612,2189],"class_list":["post-18140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-167-sayi","category-kitapcil","category-nautilus","category-tarih","tag-hercumerc","tag-osmanli","tag-polisiye-roman"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18140\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}