15 y\u0131ld\u0131r PVS halinde bulunan 35 ya\u015f\u0131ndaki bir adam, sinirlerin uyar\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren, geli\u015ftirilmekte olan bir tedavi sonucunda, bilincinin a\u00e7\u0131k oldu\u011funa dair belirtiler g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Tedavinin uygulanmas\u0131yla, genel olarak kabul edilen bir g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 bir \u00f6rnek elde edilmi\u015f oldu. Normalde 12 aydan uzun s\u00fcredir PVS halinde bulunan bir hastan\u0131n bilincine geri kavu\u015fmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu kabul ediliyor.<\/p>\n
Bir araba kazas\u0131 sonucu beyni ciddi hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olan hasta, \u00e7evresini alg\u0131layamaz haldeydi. Beyin k\u00f6k\u00fcne, vagus sinirini uyarmas\u0131 i\u00e7in bir implant\u0131n yerle\u015ftirilmesinden sonra ise, bilin\u00e7li oldu\u011funu g\u00f6steren sinyaller vermeye ba\u015flad\u0131. Cisimleri g\u00f6zleriyle takip etmeye, yan\u0131nda hik\u00e2ye okunurken uyan\u0131k kalmaya ba\u015flad\u0131 ve g\u00f6zlemci y\u00fcz\u00fcn\u00fc beklenmedik bir anda hastan\u0131n y\u00fcz\u00fcne yakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6zlerini \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belli eder \u015fekilde a\u00e7t\u0131. Hatta bir dakikal\u0131k bir s\u00fcreye ihtiya\u00e7 duysa da, ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7evirmesi vb. basit istekleri de yerine getirebiliyordu. Lyon\u2019daki Marc Jeannerod Kognitif Bilim Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Angela Sirigu\u2019nun belirtti\u011fine g\u00f6re, \u201cH\u00e2l\u00e2 fel\u00e7li, konu\u015fam\u0131yor; ama cevap verebiliyor. Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131k daha fazla.\u201d<\/p>\n
T\u00fcbingen \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan ve sinirsel bozukluklar\u0131 bulunan hastalar\u0131n ileti\u015fim kurmalar\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilen beyin-bilgisayar aray\u00fczleri alan\u0131nda \u00f6nc\u00fc say\u0131lan Niels Birbaumer, Current Biology<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan bulgular hakk\u0131nda, yan\u0131t aranmas\u0131 gereken \u00f6nemli etik sorunlar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cBu hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00fcy\u00fck ihtimalle g\u00f6z ard\u0131 edildi; pasif \u00f6tenazi bitkisel hayatta s\u0131k rastlan\u0131labilen bir durumdur. Bu makale, bitkisel hayattan kurtulu\u015fun bir y\u0131ldan sonra umutsuz oldu\u011funa inananlar i\u00e7in bir uyar\u0131 niteli\u011finde.\u201d<\/p>\n Tedavinin oda\u011f\u0131ndaki vagus siniri, beyni nerdeyse b\u00fct\u00fcn hayati organlara ba\u011flayan, beyin k\u00f6k\u00fcnden a\u015fa\u011f\u0131 boynun iki yan\u0131n\u0131 da izleyerek inen, g\u00f6\u011f\u00fcsten abdomene kadar ilerleyen bir sinirdir. Beyinde do\u011frudan ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu iki b\u00f6lge vard\u0131r. Bu b\u00f6lgeler tetikte olmay\u0131 ve bilinci y\u00f6netir. Yakla\u015f\u0131k 20 dakika s\u00fcren ameliyat, k\u00fc\u00e7\u00fck bir implant\u0131n boyun b\u00f6lgesindeki vagus sinirinin etraf\u0131na yerle\u015ftirilmesini i\u00e7eriyor. Yakla\u015f\u0131k bir ayl\u0131k vagal sinirsel uyar\u0131 sonunda hastan\u0131n dikkat, hareket ve beyin aktivite de\u011ferleri ciddi derecede ilerleme kaydetti ve durumu PVS\u2019den minimal bilin\u00e7 hali olarak nitelendirildi.<\/p>\n Beyin aktivite kay\u0131tlar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131: Beyin b\u00f6lgeleri aras\u0131nda artan elektriksel ileti\u015fim ile hareket, his ve fark\u0131ndal\u0131kla ili\u015fkilendirilen b\u00f6lgelerde ileri derecede aktivite art\u0131\u015f\u0131. Epilepsi ve depresyon hastalar\u0131nda, buna benzer uyar\u0131lar\u0131n yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu daha \u00f6nceden g\u00f6sterilmi\u015fti.<\/p>\n Sirigu ve ekibi, \u015fimdi ayn\u0131 tekni\u011fi daha d\u00fc\u015f\u00fck ciddiyette beyin hasarlar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f hastalar \u00fczerinde uygulamak istiyor ve daha iyi ilerleme kaydetmeyi umut ediyorlar. Sirigu\u2019nun s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re korteksleri (beynin bili\u015fsel merkezi) hasar g\u00f6rmemi\u015f olan, ama beyin k\u00f6k\u00fc zedelenmeleri nedeniyle k\u0131s\u0131tl\u0131 fark\u0131ndal\u0131k ve bilin\u00e7 d\u00fczeyinde hastalar bulunabilir.<\/p>\n Bulgular PVS halindeki hastalar\u0131n aileleri i\u00e7in, bir g\u00fcn yak\u0131nlar\u0131yla basit bir ileti\u015fim kurman\u0131n olas\u0131 oldu\u011funa dair umut vaat ediyor. Buna kar\u015f\u0131n, hastalar i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu daha iyi fark edecekleri i\u00e7in \u201cNe kadar ciddi bir sakatl\u0131k ge\u00e7irdiklerinin bilincine varmak istiyorlar m\u0131?\u201d sorusunu soranlar da bulunuyor. Sirigu bu soruya, \u201cBuna cevap veremem. Bana kal\u0131rsa k\u00f6t\u00fc bir durumda olunsa bile fark\u0131na varmak, durumun bilincinde olmak daha iyidir. Bu durumda devam etmek isteyip istememek ki\u015fiye [\u00f6tenazi] kal\u0131r\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor.<\/p>\n Bi\u015filsel n\u00f6robilim alan\u0131nda Birmingham \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan Damian Cruse bulgular\u0131 \u201cger\u00e7ekten heyecan verici\u201d olarak nitelendirdi ve gelecekte vagal sinirsel uyar\u0131lmayla ba\u015fka rehabilitasyon tekniklerinin birle\u015ftirilerek tedavilerin devam ettirilebilece\u011finin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ekledi. Cruse, \u201cHastay\u0131 e\u015fikten \u00f6teye ge\u00e7irerek d\u0131\u015f uyar\u0131lara tepki vermesini istiyorsak, konu\u015fma terapilerini takip etmelerinde yard\u0131mc\u0131 olarak kendilerini ifade edebilecekleri bir seviyeye \u00e7\u0131kartabiliriz\u201d diyor.<\/p>\n Ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131l i\u00e7erisinde biliminsanlar\u0131 beyin-bilgisayar aray\u00fcz\u00fc tekniklerini kullanarak \u201ckilitli\u201d halde bulunan hastalar\u0131n ileti\u015fim kurabilmelerini sa\u011flayacak b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015fti.<\/p>\n Bu geli\u015fmeler, aralar\u0131nda tedavi \u00f6ncesi PVS oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenlerin de oldu\u011fu fel\u00e7 vakalar\u0131nda, hastalar\u0131n \u201cevet\/hay\u0131r\u201d sorular\u0131n\u0131 cevaplayarak, aileleri ve yak\u0131nlar\u0131na isteklerini ve durumlar\u0131n\u0131 ifade etmeleri i\u00e7in bir \u015fans vermi\u015f oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 15 y\u0131ld\u0131r PVS halinde bulunan 35 ya\u015f\u0131ndaki bir adam, sinirlerin uyar\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren, geli\u015ftirilmekte olan bir tedavi sonucunda, bilincinin a\u00e7\u0131k oldu\u011funa dair belirtiler g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Tedavinin uygulanmas\u0131yla, genel olarak kabul edilen bir g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 bir \u00f6rnek elde edilmi\u015f oldu. Normalde 12 aydan uzun s\u00fcredir PVS halinde bulunan bir hastan\u0131n bilincine geri kavu\u015fmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu kabul ediliyor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":872,"featured_media":18484,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1131,19,21,35,33],"tags":[254,634,347,1135],"class_list":["post-18483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-165-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-noroloji","category-saglik-bilimleri","tag-beyin","tag-bilinc","tag-noroloji","tag-sinir-sistemi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t