{"id":19208,"date":"2018-02-12T00:29:39","date_gmt":"2018-02-11T21:29:39","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=19208"},"modified":"2023-08-18T09:12:13","modified_gmt":"2023-08-18T06:12:13","slug":"fosiller-evrimin-olmadigini-mi-kanitliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/02\/12\/fosiller-evrimin-olmadigini-mi-kanitliyor","title":{"rendered":"Fosiller evrimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 kan\u0131tl\u0131yor?"},"content":{"rendered":"

\u0130ddia: Canl\u0131lar milyonlarca y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmiyor. Milyonlarca y\u0131ll\u0131k fosiller bunun ispat\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Yan\u0131t: Fosiller evrimin kan\u0131t\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em>\u00a0\u201cCanl\u0131lar milyonlarca y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmiyor. Milyonlarca y\u0131ll\u0131k fosiller bunun ispat\u0131d\u0131r. Fosil kay\u0131tlar\u0131 dura\u011fand\u0131r\u201d (Harun Yahya, Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 1, s.36; Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 2, s.38).<\/p>\n

Yan\u0131t\u0131, Prof. Dr. Mehmet Sak\u0131n\u00e7 ile (\u0130T\u00dc Avrasya Yer Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden) yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015fiden derledik.*<\/strong><\/p>\n

Sadece paleontolojinin (fosilbilim) de\u011fil, bir\u00e7ok bilim dal\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi canl\u0131lar milyonlarca y\u0131ld\u0131r s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor. De\u011fi\u015fen sadece canl\u0131lar de\u011fil, gezegenimiz t\u00fcmden de\u011fi\u015fim halinde. Evrim denince akla hep canl\u0131larla ilgili olarak biyolojik evrim gelir. Ancak evrim evrenseldir ve tarihsel kuramd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n 4,5 milyar y\u0131l \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7inde devaml\u0131 de\u011fi\u015fti\u011fi, yaln\u0131z canl\u0131lar\u0131n de\u011fil k\u0131talar\u0131n, okyanuslar\u0131n, atmosferin de de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bilinen bir ger\u00e7ektir. D\u00fcnya dinamiktir. K\u0131talar hareket eder, depremler olur, yanarda\u011flar patlar, magmalar \u00e7\u0131kar; akarsular karalar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r, okyanuslar\u0131n y\u00fcksek enerjili dev dalgalar\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 d\u00f6ver, a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r; bunun sonucunda k\u0131y\u0131lar de\u011fi\u015fir. D\u00fcnyan\u0131n jeolojik evrimi, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n evrimiyle yan yana ve i\u00e7 i\u00e7e y\u00fcr\u00fcr. Biyolojik evrimde en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimleri sa\u011flayanlar, k\u0131talar\u0131n hareketleri ve co\u011frafi izolasyonlar gibi \u00e7evresel de\u011fi\u015fimlerdir. Bu dinamikli\u011fin i\u00e7inde, her \u015feyi hareketsiz k\u0131larsan\u0131z; hi\u00e7bir \u015feyi anlayamazs\u0131n\u0131z. Bu hareketlili\u011fi zaman boyutu i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, o zaman de\u011fi\u015fimi anlaman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin kayalar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131ran akarsu a\u015f\u0131nan malzemeyi ne yapar gibi basit bir soruya yan\u0131t arayabiliriz. Koskocaman bir kaya a\u015f\u0131narak nas\u0131l ve neye de\u011fi\u015fecektir? \u0130nsan bu de\u011fi\u015fimi g\u00f6zleyebilir mi? Bunun gibi sorular evrim d\u00fc\u015f\u00fcncesinin anla\u015f\u0131lmas\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda zaman \u00f6l\u00e7ekleri \u00f6nem kazan\u0131r. \u0130nsan, g\u00fcnd\u00fcz ile gece ya da mevsimlerin de\u011fi\u015fimini kabul edebilir. Neden k\u0131talar\u0131n, okyanuslar\u0131n, canl\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fimini alg\u0131layamaz ya da kabullenemez? Bunun nedeni \u00e7ok basit. \u0130nsan yaln\u0131zca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman \u00f6l\u00e7e\u011fi i\u00e7inde kalmaktad\u0131r. Belki tarihsel olarak biraz daha eskilere gidebilir, yaz\u0131l\u0131 tarihi alg\u0131layabilir. \u00d6rne\u011fin bir Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131, o d\u00f6nemin k\u0131yafetlerini, ya da sava\u015flarda kullan\u0131lan silahlar\u0131, sava\u015f ara\u00e7lar\u0131n\u0131 m\u00fczelerde g\u00f6r\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. O sava\u015flar\u0131n zaman ve mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 hayal edebilir. Zaman aral\u0131\u011f\u0131 geni\u015fledi\u011finde insan nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnebilecektir? Bunu yaparken nelere gereksinimi olacakt\u0131r? \u0130nsan dinozorlar d\u00f6nemini hayal edebilir mi? Bu dev s\u00fcr\u00fcngenler nas\u0131l bir yerde ya\u015fad\u0131? Havada u\u00e7up, denizde y\u00fczd\u00fcler mi? Ne yediler, ne i\u00e7tiler? Nas\u0131l \u00fcrediler? G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015f\u0131yorlar m\u0131? Bunun gibi bir\u00e7ok soruya nas\u0131l cevap verebiliriz? Ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 240 milyon y\u0131l \u00f6ncesinden d\u00fcnya ya\u015fam\u0131ndan \u00e7ekildikleri 65 milyon y\u0131l \u00f6ncesine kadar ge\u00e7en \u201c175 milyon y\u0131ll\u0131k ya\u015fam\u201d s\u00fcresini nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz? Bu zaman\u0131 nas\u0131l hayal edebilece\u011fiz? Bir g\u00fcn \u00f6nce ne yedi\u011fini bile hat\u0131rlayamayan insan, bu muazzam s\u00fcreyi, ge\u00e7en olaylar\u0131, hayat\u0131, k\u0131talar\u0131n hareketini, iklimi, atmosferi, okyanuslar\u0131n de\u011fi\u015fimini nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnebilecek? Bana ne bunlardan diyebilirsiniz. Ancak, ilgili bilgi d\u00fczeyiniz geli\u015ftik\u00e7e bu size baz\u0131 \u00f6zellikler de kazand\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

Gezegenimizde hi\u00e7bir \u015fey olu\u015ftu\u011fu gibi kalmamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Hindistan\u2019\u0131n Asya K\u0131tas\u0131\u2019na \u00e7arpmas\u0131yla Himalaya Da\u011flar\u0131 8850 m y\u00fckselmi\u015ftir, en y\u00fcksek b\u00f6l\u00fcmlerinde dahi, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 denizlerde ya\u015fayan ya da ya\u015famlar\u0131 son bulmu\u015f canl\u0131lar\u0131n fosillerini bulabilirsiniz. Alp Da\u011flar\u0131\u2019nda da \u00f6yle. Anadolu\u2019da da, Van ve Mu\u015f B\u00f6lgesi\u2019nde de bir zamanlar buralar\u0131n sularla kapl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n fosillerini bulursunuz. D\u00fcnyan\u0131n birtak\u0131m tektonik hareketleri sonucunda,\u00a0 bir zamanlar deniz olan d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kara haline gelmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131 da y\u00fckselmi\u015ftir ve fosiller de ge\u00e7mi\u015f jeolojik d\u00f6nemlerin kay\u0131tlar\u0131 olarak oralarda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Trakya ve K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece\u2019de gergedan\u0131n, M<\/em>astodon<\/em>\u2019un (filgiller), k\u0131l\u0131\u00e7 di\u015fli kaplan\u0131n veya z\u00fcrafa fosillerinin ne i\u015fi vard\u0131r? Bunlar\u0131n hepsi de\u011fi\u015fim, geli\u015fim ve evrimin sonucu de\u011fil midir?<\/p>\n

Fosiller bize neyi anlat\u0131r? Bulundu\u011fu b\u00f6lgenin co\u011frafyas\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir, canl\u0131l\u0131k tarihi boyunca basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kan canl\u0131lar\u0131, yok olan canl\u0131lar\u0131, ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren canl\u0131lar\u0131, bunlar\u0131n aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015f formlar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Fosiller evrimin zaman i\u00e7indeki kay\u0131tlar\u0131d\u0131r. Canl\u0131 gruplar\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlenme milyonlarca y\u0131l i\u00e7inde, de\u011fi\u015fen \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flamayla birlikte olmu\u015ftur; fosil kay\u0131tlar canl\u0131lardaki ortak ve de\u011fi\u015fmeyen \u00f6zelliklerin yan\u0131 s\u0131ra, de\u011fi\u015fen \u00f6zellikleri de belgeler. Evrim basama\u011f\u0131n\u0131n en alt s\u0131ras\u0131nda yer alan tekh\u00fccreli canl\u0131larla bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 bir arada ya\u015famaktay\u0131z. Ama canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu ilk \u00f6rnekleriyle ayn\u0131 d\u00f6nemde, \u00f6rne\u011fin memelilerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz.<\/p>\n

Paleontoloji biliminin tarihi eskidir, Eski Yunan\u2019dan bu yana insanlar fosillerin nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu ve ne anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kafa yormu\u015flard\u0131r. Fosillerin ta\u015flar i\u00e7inde olmas\u0131 ak\u0131llar\u0131n\u0131 kurcalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu canl\u0131, nas\u0131l bu kat\u0131n\u0131n i\u00e7ine girmi\u015ftir diye sormu\u015flard\u0131r. \u0130lk kez 1666\u2019da Danimarkal\u0131 bilgin Niels Stensen ya da k\u0131saca Steno, De Solidum Intra Solidum Naturaliter Contento Dissertationis Prodromus<\/em> (Kat\u0131lar i\u00e7inde do\u011fal olarak bulunan kat\u0131lar hakk\u0131nda bir teze medhal) ismiyle yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 eserinde, net bir a\u00e7\u0131klama getirmi\u015ftir: Bir denizkestanesi ya da bir k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 di\u015fi veya denizkabuklusu, bulundu\u011fu denizel ortamdaki \u00e7\u00f6kellerin zaman i\u00e7inde kat\u0131la\u015fmas\u0131yla, o \u00e7\u00f6kellerin i\u00e7inde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Gezegenin milyarlarca y\u0131l s\u00fcren tarihinde ge\u00e7i\u015f formlar\u0131, evrimin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli fosil kay\u0131tlar\u0131d\u0131r. Sulardan karalara \u00e7\u0131k\u0131\u015f, iki-ya\u015faml\u0131lardan s\u00fcr\u00fcngenlere, ku\u015flara ve memelilere giden yakla\u015f\u0131k 370 milyon y\u0131l gibi inan\u0131lmaz bir zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. De\u011fi\u015fen iklimler, de\u011fi\u015fen ortam ko\u015fullar\u0131, buna uyum sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan canl\u0131lar, do\u011fal ay\u0131klanma, co\u011frafi izolasyonlar ve sonras\u0131nda ge\u00e7i\u015f formlar\u0131, de\u011fi\u015fim ve evrim.<\/p>\n

Ancak bu de\u011fi\u015fimi belgeleyen fosiller bir tane olmayacakt\u0131r. De\u011fi\u015fim bir zincirin halkalar\u0131d\u0131r. Her bir halkay\u0131 bulmak paleontolo\u011fun i\u015fidir. Ancak bu halkalar do\u011fan\u0131n fiziksel etkilerinden korunmu\u015f olmal\u0131d\u0131r. Milyonlarca y\u0131l boyunca, do\u011fan\u0131n gizleyebildi\u011fi bir halkay\u0131 bulmak t\u00fcm\u00fcyle bir \u015fanst\u0131r; genelde de paleontolojideki bilgi birikimini h\u00e2kim olmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek verelim: Ku\u015f fosillerini bulmak zordur, \u00e7\u00fcnk\u00fc u\u00e7arlar. \u00d6l\u00fcp d\u00fc\u015ferlerse, le\u015f yiyiciler taraf\u0131ndan par\u00e7alan\u0131rlar. Nerede bulabilirsiniz tam bir ku\u015f fosilini? Ku\u015flar\u0131n en iyi fosille\u015febildikleri yerler, lag\u00fcn denilen son derece sakin, karayla deniz aras\u0131ndaki s\u0131\u011f sulard\u0131r. Hayvan u\u00e7arken \u00f6ld\u00fc diyelim ya da kanatlar\u0131 \u0131sland\u0131 ve u\u00e7amad\u0131; yava\u015f\u00e7a suyun i\u00e7ine batacakt\u0131r, uzun zaman i\u00e7inde dibe \u00e7\u00f6kecektir. \u00dczerini \u00f6rtmek i\u00e7in gerekli malzeme, s\u00fcspansiyon halinde suda as\u0131l\u0131d\u0131r ve yava\u015f yava\u015f ku\u015fun \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtecektir. Tabii bu arada ku\u015fun iskeleti da\u011f\u0131lmayacak, korunacakt\u0131r. Ortam\u0131n son derece sakin, yer hareketlerinden vs. uzak olmas\u0131 gerekir. Bu ko\u015fullar\u0131n hepsi bir araya geldi\u011finde ku\u015f fosille\u015febilir. Bu kadar zor fosille\u015fme ko\u015fullar\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en milyonlarca y\u0131l; fosil bulmay\u0131, \u00e7uval i\u00e7inde i\u011fne aramak kadar zor bir i\u015fe d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u201cGe\u00e7i\u015f formlar\u0131 yoktur\u201d demek, \u00e7ok kolayd\u0131r. Bu fosilleri elde etmek o kadar zordur ki, \u201cyoktur\u201d demek, insanlara daha kolay gelir.<\/p>\n

1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00c7in\u2019in kuzeydo\u011fusunda Liaoning Eyaleti\u2019nde bir \u00e7oban ilk t\u00fcyl\u00fc dinozor fosilini lag\u00fcn \u00e7\u00f6kelleri i\u00e7inde bulur. Bu \u00e7\u00f6kellerin \u00e7ok say\u0131da fosil bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. B\u00f6lgede bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan yo\u011fun ara\u015ft\u0131rmalar, bir\u00e7ok t\u00fcyl\u00fc dinozor fosilinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bulunan fosillerin her biri, dinozorlarla ku\u015flar aras\u0131nda yeni bir a\u015famaya ait ge\u00e7i\u015f formu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu fosil kan\u0131tlar, ku\u015flar\u0131n \u201cya\u015fayan dinozorlar\u201d oldu\u011fu fikrini desteklemi\u015ftir. Jura D\u00f6nemi sonlar\u0131 ve Kretase\u2019nin ba\u015flar\u0131 (145-121 milyon y\u0131l \u00f6nce) t\u00fcyl\u00fc dinozorlar\u0131n zaman\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmada bilim adamlar\u0131 ku\u015flar\u0131n birer dinozor oldu\u011fu konusunda ve \u00f6zellikle iskelet sistemleri hakk\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc veriler elde etmi\u015ftir. Omurgal\u0131lar\u0131n ku\u015f s\u0131n\u0131f\u0131, bu kan\u0131tlarla yerini t\u00fcyl\u00fc dinozorlara terk etmi\u015f g\u00f6r\u00fclmektedir. Daha bir\u00e7ok ge\u00e7i\u015f formu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmay\u0131 beklemektedir.<\/p>\n

*Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in konuyu \u201cBilimin safsataya yan\u0131t\u0131: Harun Yahya Dosyas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ele alan 38. say\u0131s\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. (Nisan 2007, s.8-9).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ddia: Canl\u0131lar milyonlarca y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmiyor. Milyonlarca y\u0131ll\u0131k fosiller bunun ispat\u0131d\u0131r. Yan\u0131t: Fosiller evrimin kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u00a0\u00a0\u201cCanl\u0131lar milyonlarca y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmiyor. Milyonlarca y\u0131ll\u0131k fosiller bunun ispat\u0131d\u0131r. Fosil kay\u0131tlar\u0131 dura\u011fand\u0131r\u201d (Harun Yahya, Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 1, s.36; Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 2, s.38). Yan\u0131t\u0131, Prof. Dr. Mehmet Sak\u0131n\u00e7 ile (\u0130T\u00dc Avrasya Yer Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden) yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015fiden derledik.* Sadece paleontolojinin (fosilbilim) de\u011fil, bir\u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":168,"featured_media":19209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[21,32,232],"tags":[200,816,2309,2310,464],"class_list":["post-19208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyoloji","category-evrim","category-yerbilimleri","tag-evrim","tag-fosil","tag-fosilbilim","tag-jeolojik-evrim","tag-paleontoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t