Yukar\u0131daki g\u00f6rselde, kambriyen d\u00f6neminden \u00e7e\u015fitli mikroskopik hayvan fosilleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Soldan sa\u011fa, bilinen en eski pterobranid hemikordu kal\u0131nt\u0131s\u0131; bir priapulid di\u015fi, avc\u0131 bir solucana ait bir tortu; k\u00fc\u00e7\u00fck bir eklembacakl\u0131n\u0131n kabu\u011fu. \u00a9 Slater, Willman, Budd ve Peel<\/p>\n
Uppsala \u00dcniversitesi\u2019nden bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, Gr\u00f6nland\u2019\u0131n kuzey ucunda kayalara gizlenmi\u015f, yar\u0131m milyar y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre \u00f6nce gizli bir \u00e7e\u015fitlili\u011fe ula\u015fm\u0131\u015f mikroskobik hayvan fosillerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n
541 milyon y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan hayvan \u00e7e\u015fitlili\u011fi, kambriyen patlamas\u0131nda belirleyici bir atakt\u0131r. Bu, denizlerin hayvanlarla doldu\u011fu bir d\u00f6nemdi ve ilk tan\u0131nabilir \u201cmodern\u201d ekosistemler \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Hayvan \u00e7e\u015fitlili\u011findeki bu patlamadan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalanlar b\u00fcy\u00fck oranda fosille\u015fmi\u015f kabuklara ve canl\u0131lar\u0131n di\u011fer sert par\u00e7alar\u0131na dayan\u0131yor; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yap\u0131lar\u0131n fosil olarak hayatta kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Bununla birlikte, \u00e7o\u011fu deniz hayvan\u0131 \u201cyumu\u015fak g\u00f6vdeli\u201d oldu\u011fundan, fosille\u015febilenler, toplam \u00e7e\u015fitlili\u011fin yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Burgess Shale gibi nadir istisnai fosille\u015fme alanlar\u0131, paleontologlar\u0131n \u201cyumu\u015fak g\u00f6vdeli\u201d kambriyen ya\u015fam\u0131n\u0131 anlamalar\u0131 konusunda devrim yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu lokalitelerde fosille\u015fmenin \u00f6zel ko\u015fullar\u0131 nedeniyle, sert mineralize kabuk veya iskelet \u00fcretmeyen organizmalar da korunmu\u015ftur. Bu t\u00fcr alanlarda antik denizlerin ger\u00e7ek \u00e7e\u015fitlili\u011fine bulunmaz bir f\u0131rsatla g\u00f6z gezdirilir; g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak dizilmi\u015f yumu\u015fak\u00e7alar ve s\u00fcngerimsi avc\u0131 solucanlar ve eklembacakl\u0131lar (modern kabuklular ve b\u00f6cekleri i\u00e7eren grup) ile doludurlar.<\/p>\n
Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc fosil yataklar\u0131ndan en eskilerinden biri, Gr\u00f6nland\u2019\u0131n en kuzeyindeki Sirius Passet alan\u0131d\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, uzun jeolojik tarihi boyunca Gr\u00f6nland\u2019\u0131n kuzey kenar\u0131 \u00e7e\u015fitli tektonik plakalara \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 ve Sirius Passet\u2019teki bu kayalar\u0131 y\u00fczeyin alt\u0131na g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, kayalar y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara kadar pi\u015fmi\u015f durumdad\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bu \u0131s\u0131nmalar, Sirius Passet\u2019te bir zamanlar ya\u015fam\u0131\u015f yumu\u015fak g\u00f6vdeli hayvanlar\u0131n\u0131n fosil kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan yaln\u0131zca soluk izler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Fakat Sirius Passet\u2019in biraz g\u00fcneyindeki kayalar, \u0131s\u0131nman\u0131n k\u00f6t\u00fc etkilerinden kurtulmu\u015ftur. Uppsala\u2019dan bir paleontolog ekibi (Ben Slater, Sebastian Willman, Graham Budd ve John Peel\u2019den olu\u015fan), az yo\u011fun pi\u015fmi\u015f \u00e7amur kayalar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck manip\u00fclasyonlu asit ekstraksiyon prosed\u00fcr\u00fc kulland\u0131lar. Bu basit haz\u0131rlama tekni\u011finin, daha \u00f6nce bilinmeyen, mikroskobik hayvan fosillerinin muhte\u015fem detaylarla korunan zenginli\u011fini ortaya koymas\u0131na \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n
Fosillerin \u00e7o\u011fu bir milimetreden daha k\u0131sayd\u0131 ve ancak mikroskop alt\u0131nda incelenebiliyorlard\u0131. Yak\u0131ndaki Sirius Passet sitesinde bulunan fosiller, tipik olarak \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck hayvanlara sahip olduklar\u0131ndan, bu yeni buluntular, muhtemelen bu ekosistemlerin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli hayvanlar hakk\u0131ndaki bilgilerimizde \u00f6nemli bir eksikli\u011fi tamaml\u0131yor.<\/p>\n
Bu ke\u015fiflerin aras\u0131nda zay\u0131f omurgalar\u0131 ve di\u015fleriyle priapulid solucanlar bulunuyor; bu solucanlar\u0131n tortulara verimli bir bi\u00e7imde tutunmalar\u0131na ve hayvanlar\u0131 soymalar\u0131na izin veren kanca bi\u00e7imli yap\u0131lar\u0131 vard\u0131. Di\u011fer buluntular, \u00e7e\u015fitli eklembacakl\u0131lar\u0131n sert d\u0131\u015f \u00fcstderileri (kutik\u00fcl) ve savunma dikenleri ve belki de en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan\u0131, bilinen, en eski pterobranid hemikordunun \u00a0mikroskopik par\u00e7ac\u0131klar\u0131; omurgal\u0131 hayvanlar\u0131n uzak akrabalar\u0131 olan bu grup t\u00fcp-konutlar\u0131nda filtreledi\u011fi besinlerle beslenmektedir. Bu grup kambriyen d\u00f6neminden sonra \u00e7ok farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve kayalar\u0131n gen\u00e7 depozitlerinde en s\u0131k rastlanan fosiller aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r; ancak erken kambriyen d\u00f6neminde olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmiyordu. Bu yeni fosil kayna\u011f\u0131, paleontologlar\u0131n, Sirius Passet alan\u0131nda bulunmu\u015f hayvan fosillerini yorumlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Daha \u00f6nce bulunmu\u015f d\u00fczle\u015fmi\u015f hayvan fosilleri \u00e7o\u011funlukla b\u00fct\u00fcnd\u00fc, ancak kritik mikroskopik ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 eksikti.<\/p>\n
Uppsala \u00dcniversitesi Yer Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Sebastian Willman, \u201cBu minyat\u00fcr hayvan fosillerinin bollu\u011funa, bu g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131\u015f kayna\u011f\u0131n sadece y\u00fczeyini kaz\u0131yarak rastlad\u0131k; ama zaten bu kadar\u0131 bile, yar\u0131m milyar y\u0131ldan daha \u00f6nce kambriyen denizlerinde y\u00fczen ve s\u00fcr\u00fcnen kabuksuz hayvanlar hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc yeniden \u015fekillendirecektir\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yukar\u0131daki g\u00f6rselde, kambriyen d\u00f6neminden \u00e7e\u015fitli mikroskopik hayvan fosilleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Soldan sa\u011fa, bilinen en eski pterobranid hemikordu kal\u0131nt\u0131s\u0131; bir priapulid di\u015fi, avc\u0131 bir solucana ait bir tortu; k\u00fc\u00e7\u00fck bir eklembacakl\u0131n\u0131n kabu\u011fu. \u00a9 Slater, Willman, Budd ve Peel Uppsala \u00dcniversitesi\u2019nden bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, Gr\u00f6nland\u2019\u0131n kuzey ucunda kayalara gizlenmi\u015f, yar\u0131m milyar y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre \u00f6nce gizli bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":383,"featured_media":19418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,32,232],"tags":[816,2340,2341,2342],"class_list":["post-19417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-evrim","category-yerbilimleri","tag-fosil","tag-kambriyen-donemi","tag-mikroskopik-canli","tag-mikroskopik-fosil"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t