{"id":19812,"date":"2018-02-19T11:05:57","date_gmt":"2018-02-19T08:05:57","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=19812"},"modified":"2018-02-19T14:47:39","modified_gmt":"2018-02-19T11:47:39","slug":"hucreler-iletisim-kurmak-icin-virus-yapisindaki-bir-proteini-hackliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/02\/19\/hucreler-iletisim-kurmak-icin-virus-yapisindaki-bir-proteini-hackliyor","title":{"rendered":"H\u00fccreler ileti\u015fim kurmak i\u00e7in vir\u00fcs yap\u0131s\u0131ndaki bir proteini hackliyor!"},"content":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, uzun s\u00fcreli bellek olu\u015fumunda ve ayn\u0131 zamanda sinek ve fare h\u00fccrelerinin genetik materyallerinin ta\u015f\u0131nmas\u0131nda proteinlerin anahtar rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Bitki ve hayvanlar\u0131n genomlar\u0131, milyonlarca y\u0131l \u00f6nce kendi DNA\u2019s\u0131na entegre olmu\u015f vir\u00fcs kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla \u00e7evrelenmi\u015ftir. Bu viral kal\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu inaktif durumda olmas\u0131na ra\u011fmen, son ara\u015ft\u0131rmalar baz\u0131lar\u0131n\u0131n h\u00fccreleraras\u0131 ileti\u015fime izin veren genlere evrildi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

11 Ocak\u2019ta Cell<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan makalelerde, b\u00f6yle bir gen taraf\u0131ndan kodlanan proteinin vir\u00fcs benzeri yap\u0131s\u0131n\u0131, h\u00fccreler aras\u0131 bilgi aktar\u0131m\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu yeni h\u00fccreleraras\u0131 ileti\u015fim bi\u00e7imi, uzun s\u00fcreli bellek ve di\u011fer n\u00f6rolojik fonksiyonlar\u0131n olu\u015fumunun temeli olabilir.<\/p>\n

H\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecikleri (h\u00fccre zar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131n kabarc\u0131k \u015feklinde kopup, h\u00fccreden uzakla\u015fan yap\u0131s\u0131) inceleyen iki farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma grubu, birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak beklenmedik bulgularla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. V\u00fccutta dola\u015fan bu keseciklerin fonksiyonlar\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey bilinmektedir. Salt Lake City\u2019deki Utah \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6robilimci Jason Shepherd ve Worcester \u00dcniversitesi Massachusetts T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden h\u00fccre biyolojisi uzman\u0131 Vivian Budnik\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi ekipler s\u0131ras\u0131yla fareleri ve sinekleri (Drosophila melanogaster<\/em>) inceledi.<\/p>\n

\"\"
Sineklerin (Drosophila) n\u00f6ronlar\u0131nda ileti\u015fimi sa\u011flayan proteinler var! \u00a9 David Scharf\/SPL.<\/figcaption><\/figure>\n

Koruyucu kabuklar<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, n\u00f6ronlar taraf\u0131ndan sal\u0131nan h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 keseciklerin \u00e7o\u011funun, n\u00f6ronlar\u0131n birbirleriyle ba\u011flant\u0131 kurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan Arc ad\u0131 verilen bir gen i\u00e7erdi\u011fini ke\u015ffetti. Arc geni eksik olarak tasarlanm\u0131\u015f fareler uzun s\u00fcreli bellek olu\u015fturmada problem ya\u015fad\u0131lar. \u0130nsanda bu gen bir\u00e7ok n\u00f6rolojik bozuklukla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Shepherd ve Budnik, Arc\u2019\u0131n fare ve sinek versiyonlar\u0131n\u0131n genetik dizilerini analiz ettiklerinde, gag<\/strong> denilen bir viral genin genetik dizilimine benzer olduklar\u0131n\u0131 ke\u015ffettiler. HIV gibi retrovir\u00fcsler, gag<\/strong> proteinini, kapsid (vir\u00fcs\u00fcn genetik materyalini h\u00fccreye ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flayan koruyucu kabuk) ad\u0131 verilen koruyucu kabuklar\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in kullan\u0131r.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Arc proteine y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc mikroskopta bakt\u0131\u011f\u0131nda, benzer bir kapsid olu\u015fturdu\u011funu ve Arc\u2019\u0131 kodlayan genetik talimatlar\u0131 veya mesajc\u0131 RNA\u2019y\u0131 (mRNA) ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffettiler. Olu\u015fan bu kapsid h\u00fccre zar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7evrelendi ve h\u00fccre zar\u0131 \u00fczerinde kabarc\u0131k olu\u015fturulup h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecik olarak h\u00fccreden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Viral olmayan ba\u015fka hi\u00e7bir proteinin kapsid olu\u015fturdu\u011fu ve h\u00fccreler aras\u0131nda mRNA\u2019y\u0131 y\u00f6nlendirdi\u011fi g\u00f6sterilememi\u015ftir. Norve\u00e7\u2019teki Bergen \u00dcniversitesi\u2019nden sinirbilimci Clive Bramham \u00a0\u201c\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131\u201d diyor.<\/p>\n

Ba\u011flant\u0131lar kurma<\/strong><\/p>\n

Budnik\u2019in grubu sineklerde kas h\u00fccrelerine ba\u011flanan ve onlara ne zaman kas\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen motor n\u00f6ronlar\u0131n Arc i\u00e7eren kesecik \u00fcretti\u011fini ke\u015ffetti. Kesecikler kas h\u00fccrelerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bu h\u00fccrelerin h\u00fccre zarlar\u0131yla kayna\u015f\u0131rlar ve Arc proteinini ve mRNA\u2019y\u0131 serbest b\u0131rak\u0131rlar. Kas h\u00fccresinin protein ve mRNA ile ne yapt\u0131\u011f\u0131 tam olarak bilinmiyor, ama Budnik, Arc geni olmayan sineklerin n\u00f6ronlar\u0131 ve kaslar\u0131 aras\u0131nda daha az ba\u011flant\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ke\u015ffetti.<\/p>\n

Shepherd\u2019\u0131n grubu, fare beyinlerinden al\u0131nan n\u00f6ronlarda benzer bir fenomen buldular. Ba\u015fka n\u00f6ronlardan gelen h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecikleri \u00f6z\u00fcmseyen n\u00f6ronlar ate\u015flenmeleri i\u00e7in uyar\u0131ld\u0131klar\u0131nda, protein \u00fcretmek i\u00e7in ArcmRNA kullanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Shepherd ve Budnik, hayvan\u0131n sinir sisteminin geli\u015fti\u011fi, yeni bir ortama ya da haf\u0131zaya uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre boyunca Arc ta\u015f\u0131yan keseciklerinin, n\u00f6ronlar\u0131n zaman i\u00e7erisinde ba\u011flant\u0131 olu\u015fturmas\u0131 ve bozmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Arc\u2019\u0131n sinek ve fare versiyonlar\u0131 birbirlerine benzer olsa da, t\u00fcrlerin genomlar\u0131na farkl\u0131 zamanlarda giren (kat\u0131lan) iki farkl\u0131 retrovir\u00fcsten evrimle\u015fmi\u015f gibi duruyorlar. Budnik bunun fare ve sinekte ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in, \u201cbu konuda ger\u00e7ekten temel bir \u015fey olmal\u0131\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinde.<\/p>\n

Daha fazlas\u0131<\/strong><\/p>\n

Keseciklerin v\u00fccuttaki fonksiyonlar\u0131 hakk\u0131nda az bilgiye sahip olmam\u0131z g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecikler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar sonu\u00e7lar ad\u0131na heyecanl\u0131lar. Baltimore-Maryland\u2019deki Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden molek\u00fcler biyolog ve HIV\u2019in h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 keseciklerle nas\u0131l etkile\u015fime girdi\u011fini inceleyen Kenneth Witwer \u201cBu yeni bir \u015fey gibi duruyor\u201d diyor.<\/p>\n

Oxford \u00dcniversitesi\u2019nde h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecikleri ara\u015ft\u0131ran biyolog Yvonne Couch, \u201cBu durum cevaptan daha \u00e7ok soru do\u011furuyor\u201d diyor. Neyin n\u00f6ronlar\u0131n h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 kesecik \u00fcretmesini tetikledi\u011fini ve di\u011fer hangi materyallerin kom\u015fu h\u00fccreler aras\u0131nda ta\u015f\u0131nabilece\u011fini merak ediyor.<\/p>\n

Shepherd ve Budnik, Arc \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmeyi planl\u0131yorlar, ama ayn\u0131 zamanda ba\u015fka proteinlerin ayn\u0131 \u015fekilde i\u015flevsellik g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fiyle de ilgililer. \u0130nsan genomu, kapsidi olu\u015fturan proteinleri kodlayabilen yakla\u015f\u0131k 100 gag benzeri gen ta\u015f\u0131yor. H\u00fccreler aras\u0131ndaki bu yeni t\u00fcr ileti\u015fiminin sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha yayg\u0131n olmas\u0131 muhtemel. Shepherd \u201cBunun sadece ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, uzun s\u00fcreli bellek olu\u015fumunda ve ayn\u0131 zamanda sinek ve fare h\u00fccrelerinin genetik materyallerinin ta\u015f\u0131nmas\u0131nda proteinlerin anahtar rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bitki ve hayvanlar\u0131n genomlar\u0131, milyonlarca y\u0131l \u00f6nce kendi DNA\u2019s\u0131na entegre olmu\u015f vir\u00fcs kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla \u00e7evrelenmi\u015ftir. Bu viral kal\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu inaktif durumda olmas\u0131na ra\u011fmen, son ara\u015ft\u0131rmalar baz\u0131lar\u0131n\u0131n h\u00fccreleraras\u0131 ileti\u015fime izin veren genlere evrildi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. 11 Ocak\u2019ta […]<\/p>\n","protected":false},"author":746,"featured_media":19823,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2148,19,21,231],"tags":[197,272,292,306,1171],"class_list":["post-19812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-168-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-biyoloji","tag-dna","tag-genetik","tag-hucre","tag-protein"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t