De\u011ferlerimizden olduk.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ivisi \u00e7\u0131kt\u0131 ve bizler, bizi insan yapan de\u011ferlerimizi yitirdik.<\/p>\n
1991 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131, bir insanla\u015fma m\u00fccadelesinden geriye d\u00fc\u015fmek anlam\u0131na gelmi\u015fti ve M.Bernard Chantebaut \u00e7aresizce soruyordu: \u201c(\u2026) Toplumlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr anar\u015fisinden ve Amerikanizasyondan art\u0131k kimler koruyacak?\u201d [1]<\/a><\/p>\n Emperyalizmin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcst a\u015fama olarak k\u00fcreselle\u015fme, beraberinde bir k\u00fclt\u00fcr anar\u015fisini ve bireylerin iliklerine dek i\u015fleyen bir k\u00fclt\u00fcrel yozla\u015fmay\u0131 getiriyordu. \u0130nsan toplumlar\u0131n\u0131 esir alan sosyo-psikolojik kirlenme sonucunda insan beynini \u201cbir par\u00e7a pislik\u201d bi\u00e7iminde tan\u0131mlamak art\u0131k hi\u00e7 de yad\u0131rganacak bir tutum olmamal\u0131. 21. y\u00fczy\u0131l d\u00fcnyas\u0131nda insanl\u0131k Orta \u00c7a\u011f\u2019\u0131 aratan bir sefillik i\u00e7inde ve a\u00e7\u0131k\u00e7a bir barbarla\u015fma s\u00fcreci ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n David Graeber\u2019\u0131n \u201ckapitalizmden daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc de gelebilir\u201d[2]<\/a> \u015feklindeki tahmini somut durumun somut tahlili ile yap\u0131lm\u0131\u015f ciddiye al\u0131nmas\u0131 gereken bir uyar\u0131.<\/p>\n Evet, de\u011ferlerimizden olduk ve ne yaz\u0131k ki, de\u011fersizlik de\u011fer haline geldi.<\/p>\n Bunun Anadolu insan\u0131na yans\u0131mas\u0131 ise egemen ulus k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerinden oldu ku\u015fkusuz. Ancak, kendini reforme edememi\u015f \u0130slamiyet gibi bir din ile yerle\u015fik hayata ge\u00e7en g\u00f6\u00e7ebe bir bozk\u0131r toplumunun k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131na sahip e\u011fitimsiz herhangi bir bireyin psiko-sosyal geli\u015fiminde kimi barbarl\u0131k \u00f6\u011feleri bulunmas\u0131, ahlaki bir sorunsal olarak sadece k\u00fcresel yozla\u015fma s\u00fcrecine de ba\u011flanamaz. Barbarl\u0131k derin k\u00f6klere sahipse, bunu sadece Amerikan emperyalizmi ile a\u00e7\u0131klayamay\u0131z.<\/p>\n Ulusla\u015fma ad\u0131na bir \u201cHalklar Mozai\u011fi\u201dni neredeyse bir \u201cHalklar Mezarl\u0131\u011f\u0131\u201d haline getiren Kemalist ideoloji ise, \u201cFarkl\u0131l\u0131klar Y\u00f6netimi\u201d yerine tek\u00e7i bir y\u00f6netim felsefesini halklara dayat\u0131nca ortaya de\u011fer yoksunu bir insan profili \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve Anadolu\u2019daki \u201ck\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u201d s\u00fcreci, bir y\u00f6n\u00fcyle de de\u011fersizle\u015fme s\u00fcreci anlam\u0131na gelmi\u015f.<\/p>\n A\u015f\u0131r\u0131 bilin\u00e7 yetersizli\u011fi g\u00f6steren bireylerden olu\u015fmu\u015f Anadolu toplumu asl\u0131nda toplum olmaktan \u00e7ok, Af\u015far Timu\u00e7in\u2019in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrden bir \u201cKat\u0131\u015fma\u00e7\u201d[3]<\/a> durumunda. Bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmayacak bi\u00e7imde yan yana gelmi\u015f bireylerden olu\u015fuyor ve bu bireylerin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi de her an da\u011f\u0131lmaya yatk\u0131n rastgele bir b\u00fct\u00fcnsellik. Dolay\u0131s\u0131yla, devlet akl\u0131na hakim olan \u201cB\u00f6l\u00fcnme Fobisi\u201d de asl\u0131nda, suni bi\u00e7imde olu\u015fturulmu\u015f bu kat\u0131\u015fmac\u0131n her an da\u011f\u0131lmaya yatk\u0131n olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n Bir \u201cHalklar Mozai\u011fi\u201d durumundaki Anadolu\u2019nun bu denli tek\u00e7i bir ideoloji ile y\u00f6netilmesi, devletin kendini \u00fczerinde in\u015fa etti\u011fi ontolojik zeminle s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famas\u0131 anlam\u0131na gelmi\u015f ve her on y\u0131lda bir askeri darbelere ihtiya\u00e7 duyulmu\u015f.<\/p>\n Bireyleri topluma, toplumu ise insanl\u0131\u011fa ba\u011flamas\u0131 gereken ger\u00e7ek de\u011ferler bizzat devlet eliyle yok edildi\u011fi i\u00e7in ortaya bir k\u00fclt\u00fcrel yoksulla\u015fma sorunu ve \u201cKat\u0131\u015fma\u00e7\u201d \u00e7\u0131km\u0131\u015f. T.C. Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re \u201cT\u00fcrk Milleti\u201d olarak tan\u0131mlanan bu \u201cKat\u0131\u015fma\u00e7\u201d; Laz\u2019\u0131n, \u00c7erkes\u2019in, K\u00fcrt\u2019\u00fcn\u2026 etno-k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerinin ink\u00e2r ve imhas\u0131 temelinde olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in ortaya b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir ahlak yap\u0131s\u0131 da \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f.<\/p>\n Cezaevlerindeki tutsak \u00e7ocuklara ve yeti\u015ftirme yurtlar\u0131ndaki yeni yetme k\u0131zlara i\u015fkenceyi, cinsel istismar ve tecav\u00fcz\u00fc reva g\u00f6ren zavall\u0131 bir toplum ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cKat\u0131\u015fma\u00e7\u201d ifadesi bile hafif kal\u0131yor. Genel olarak Anadolu\u2019daki insan bireyinin ruhsal geli\u015fimi, empati ve di\u011ferk\u00e2ml\u0131k bilincinden yoksun bir seyir izliyor. Bu birey, insanl\u0131k ile ortakla\u015fabilece\u011fi ahlaki ve vicdani de\u011ferler yaratma becerisine sahip de\u011fil.<\/p>\n Psiko-k\u00fclt\u00fcrel ve psiko-sosyal geli\u015fim s\u00fcre\u00e7leri bir hayli sorunlu olan Anadolu insan\u0131 psiko-seks\u00fcel geli\u015fim anlam\u0131nda da ciddi sorunlar ya\u015f\u0131yor. \u0130\u00e7i bo\u015f bir laiklik anlay\u0131\u015f\u0131 ile ve Bat\u0131\u2019ya \u00f6yk\u00fcnerek y\u00fcr\u00fct\u00fclen Modernle\u015fme s\u00fcreci, toplumsal yap\u0131da cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri egemen k\u0131lmak \u015f\u00f6yle dursun, tam tersine, sert bir ataerkil sistem olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc u\u011fruna kafatas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri bile yap\u0131lan ve\u201cBat\u0131l\u0131la\u015fma\u201dy\u0131 hedefleyen bu s\u00fcre\u00e7, kerhen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, Bat\u0131\u2019n\u0131n ilerici de\u011ferleri i\u00e7selle\u015ftirilememi\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla bir \u201cMedeniyet Bunal\u0131m\u0131\u201d da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015f. Modernle\u015fme s\u00fcrecini \u00f6z-oryantalist bir ideolojinin hegemonyas\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan Anadolu\u2019da, sosyo-seks\u00fcel anlamda da arazl\u0131 bir toplum yap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n Kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, erkekli\u011fin k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplumda, ahlak ad\u0131na sadece kad\u0131n sorgulanm\u0131\u015f ve her t\u00fcr onursuzluk da \u201cibne\u201d kelimesi ile ifade edilir olmu\u015f. Sorunu \u201cHetero-seksist Patriarkal Sistem\u201d bi\u00e7iminde tan\u0131mlayan Y\u0131ld\u0131z Tar\u2019\u0131n \u201cYolda\u015f Ben \u0130bneyim\u201d adl\u0131 kitab\u0131 ile isyan etmesi de bir anlamda, toplumu esir alm\u0131\u015f bu homofobik zihniyetten kaynaklan\u0131yor. Devlet sistemi, yaratt\u0131\u011f\u0131 zihniyet ile sadece farkl\u0131 halklara de\u011fil, toplumda erkek d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm cinsel kimliklere de zulmetmi\u015f. Son on y\u0131lda neredeyse sistematik hale gelen kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet olgusu ise toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ku\u015fatan sorun alanlar\u0131ndan biri olarak co\u011frafyay\u0131 adeta ya\u015fanmaz hale getirmi\u015f.<\/p>\n M\u00fcnevver Karabulut, Ay\u015fe Pa\u015fal\u0131 ve \u00d6zgecan Aslan cinayetleri gibi bir\u00e7oklar\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za psiko-seks\u00fcel geli\u015fimi arazl\u0131 bir erkek tipi \u00e7\u0131kar\u0131yor. Hemen her g\u00fcn bir kad\u0131n cinayetiyle sars\u0131lan \u00fclkede kad\u0131na sayg\u0131n\u0131n esamisi okunmuyor. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, tecav\u00fcz\u00fcn bir kad\u0131n-erkek ili\u015fki bi\u00e7imi olarak normalle\u015fme tehlikesi.<\/p>\n Kad\u0131n cinsine y\u00f6nelik tahayy\u00fclleri tecav\u00fczden ibaret olan bir insan m\u00fcsveddesinin, biyolojik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hayvandan pek bir fark\u0131 olmasa gerek. Asl\u0131nda bu, beyni iktisadi akla g\u00f6re evrimle\u015fmi\u015f bir zavall\u0131n\u0131n hayat kar\u015f\u0131s\u0131ndaki t\u00fcm pragmatist varolu\u015f tarz\u0131 ile, kad\u0131n cinsini de bir cinsel obje olarak alg\u0131lamas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Sosyal Darwinist bir hayat\u0131n, kad\u0131n\u0131 nesnele\u015ftirmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Fiziksel g\u00fcc\u00fcn\u00fc, kad\u0131n\u0131n onurunu k\u0131rarak ona sahip olmak i\u00e7in kullanan bir erke\u011fin a\u015fk, sevgi, ahlak ve h\u00fcmanizm gibi insani de\u011ferlerden ne denli yoksun oldu\u011funu s\u00f6ylemeye gerek bile yok.<\/p>\n E\u011fitim alma hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir Afganistanl\u0131 kad\u0131n, onlarca erkek taraf\u0131ndan tecav\u00fcz edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Hindistanl\u0131 bir kad\u0131n ya da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcr cinsellik deneyimi nedeniyle ta\u015flanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir \u0130ranl\u0131 kad\u0131n, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u00fczlerce y\u0131l gerisinde kalm\u0131\u015f bir \u201cDo\u011fu Ger\u00e7ekli\u011fi\u201dne i\u015faret ediyor.<\/p>\n Ne var ki, tecav\u00fcz vakalar\u0131n\u0131n Bat\u0131\u2019da da ya\u015fan\u0131yor olmas\u0131 Freudyen bir psiko-seks\u00fcel geli\u015fim s\u00fcrecinin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun tutarl\u0131 bir h\u00fcmanist ahlak ile de desteklenmesi gerekti\u011fini duyuruyor. \u0130nsan bireyinin psiko-sosyal geli\u015fimi \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler kadar, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri anar\u015fi haline getirmeyecek insani ve ahlaki de\u011ferlere de ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n Tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn psiko-politik bir seyir izleyerek devlet sistemine yerle\u015fmesi ise kar\u015f\u0131m\u0131za J\u0130TEM gibi fa\u015fist bir yap\u0131lanma \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. 1990\u2019lar T\u00fcrkiye\u2019sinde son derece etkin olan bu yap\u0131lanma farkl\u0131l\u0131klara tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn ve barbarla\u015fman\u0131n doruk noktas\u0131yd\u0131. Bir d\u00f6nem devlete hakim olan bu arazl\u0131 zihniyetin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131na da aktar\u0131larak tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u00e7erden d\u0131\u015far\u0131ya ta\u015f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Lojistik deste\u011fi T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilmi\u015f M\u0130T t\u0131rlar\u0131 ile sa\u011flanan \u201cIrak-\u015eam \u0130slam Devleti\u201d adl\u0131 \u00e7eteci yap\u0131lanman\u0131n Ezidi kad\u0131nlara uygulad\u0131\u011f\u0131 vah\u015feti ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n Bu noktada, kar\u015f\u0131m\u0131za K\u00fcrt kad\u0131n gerillan\u0131n son kur\u015funu \u00e7\u0131k\u0131yor. Sald\u0131rgan g\u00fcruha tutsak d\u00fc\u015f\u00fcp tecav\u00fcze u\u011framamak i\u00e7in silah\u0131ndaki son kur\u015funu sakl\u0131 tutan kad\u0131n gerilla, direni\u015fiyle t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlat\u0131yordu. Kad\u0131n gerillan\u0131n son kur\u015fununda insanl\u0131k onuru gizli.<\/p>\n Fa\u015fizm derinle\u015fip bir k\u00fclt\u00fcr haline geldik\u00e7e ilerici-demokratik politizasyonun cinsel alana dek geni\u015flemesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Gerek feministler gerekse \u201cKad\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc Paradigma\u201d \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcyle yola \u00e7\u0131kan K\u00fcrdistani g\u00fc\u00e7ler kad\u0131n-erkek ili\u015fkileri sorunsal\u0131n\u0131n temel akt\u00f6rleri durumunda.<\/p>\n Peki, sorun sistemde mi, erkekte mi?<\/p>\n Sorun hem sistemde, hem de erkekte. Sistem, erkek egemen bir sistem \u00e7\u00fcnk\u00fc. Erke\u011fi de\u011fi\u015ftirmeden sistem de de\u011fi\u015fmez zira sorun temelde erke\u011fin zihniyeti ile ilgili.<\/p>\n Bu konuda olumlu geli\u015fmeler de var ku\u015fkusuz. \u00d6rne\u011fin, Halklar\u0131n Demokratik Partisi taraf\u0131ndan uygulanan \u201cE\u015fba\u015fkanl\u0131k Sistemi\u201d, toplumun kendini kad\u0131n zek\u00e2s\u0131yla y\u00f6netmesi anlam\u0131nda Anadolu insan\u0131n\u0131n hi\u00e7 de al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bir yenilik ve ataerkil zihniyetin a\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda son derece olumlu bir geli\u015fme.<\/p>\n Kom\u00fcnist Parti\u2019nin 7 Haziran 2015 Genel Se\u00e7imleri\u2019ne 550 kad\u0131n milletvekili aday\u0131 ile kat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da insanda ister istemez anaerkil bir toplum d\u00fczeni tahayy\u00fclleri olu\u015fturuyor. \u201cKad\u0131n egemen bir d\u00fcnya sisteminde sava\u015flar olur muydu?\u201d sorusu ise insan\u0131 g\u00fcl\u00fcmsetmeye yetiyor ve Anadolu mitolojisindeki Amazon Kad\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, insanda hafif bir \u00fcrk\u00fcnt\u00fcyle, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011finin yeterli oldu\u011fu kan\u0131s\u0131 olu\u015fuyor.<\/p>\n Asl\u0131nda beni kad\u0131n-erkek ili\u015fkileri sorunsal\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik eden \u015fey ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir olay oldu. Kayseri sokaklar\u0131nda yaln\u0131z ba\u015f\u0131ma gezerken kar\u015f\u0131ma bir grup gen\u00e7 k\u0131z \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. G\u00fczel ve \u00e7ekiciydiler. Gayri iradi bir bi\u00e7imde pantolonumun \u00fczerinden cinsel organ\u0131ma dokundum ve k\u0131zlarla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bak\u0131\u015farak ge\u00e7i\u015ftik. \u0130\u00e7lerinden biri arkamdan \u00fcrkek\u00e7e seslendi: \u201cEskiden \u0131sl\u0131k \u00e7alard\u0131n\u0131z..?\u201d<\/p>\n \u00c7ok utand\u0131m ve ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcme e\u011fip oradan uzakla\u015ft\u0131m.<\/p>\n Kendimi sosyalist bir \u00c7erkes erke\u011fi olarak tan\u0131ml\u0131yorum. Kad\u0131n-erkek ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda son derece \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yeti\u015ftim. \u201cSa\u00e7\u0131 uzun, akl\u0131 k\u0131sa\u201d deyiminin tersine,\u201cKad\u0131n keskin zek\u00e2l\u0131d\u0131r\u201d*<\/a> diyen bir sosyo-k\u00fclt\u00fcrel formasyon i\u00e7inde ve sol-sosyalist bilincim ile kendimi yetkinle\u015ftirmeye devam ediyorum. Ama o gen\u00e7 k\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m tepki, insan\u0131n insanla\u015fma m\u00fccadelesinin hi\u00e7 de kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretti bana. O ince yak\u0131nma beni \u00e7ok yaralad\u0131. Nostaljik serzeni\u015fiyle o gen\u00e7 k\u0131z bana \u00e7ok iyi bir ders verdi, beni utand\u0131rd\u0131 ve duyguland\u0131rd\u0131. Sistemi k\u0131yas\u0131ya ele\u015ftirmeme ra\u011fmen asl\u0131nda bizzat benim de bir erkek olarak sorunlu oldu\u011fumu g\u00f6sterdi bana.<\/p>\n Anadolu tanr\u0131\u00e7as\u0131 Kybele\u2019nin soyundan geliyordu ku\u015fkusuz ve keskin zek\u00e2s\u0131yla \u201cEskiden \u0131sl\u0131k \u00e7alard\u0131n\u0131z..?\u201d demi\u015fti; sadece bir c\u00fcmlesi ile beni derin bir \u00f6z-d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcm s\u00fcrecine s\u00fcr\u00fcklemi\u015f ve varolu\u015fuma y\u00f6nelik \u00f6zele\u015ftiri getirmemi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bir kur yapma bi\u00e7imi olarak kad\u0131nlara \u0131sl\u0131k \u00e7almak da do\u011fru de\u011fil ve ay\u0131p ama en az\u0131ndan cinselli\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yor, daha az rahats\u0131z edici ve belki de daha kabul edilebilir.<\/p>\n Eskiden \u0131sl\u0131k \u00e7alard\u0131k biz. Oysa bug\u00fcn ne \u00e7ok yozla\u015ft\u0131k.<\/p>\n \u0130nsanla\u015fmak ad\u0131na daha y\u00fcce de\u011ferler yaratmam\u0131z gerekirken, var olan de\u011ferlerimizi de yitirdik. Ve kad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6tekile\u015ftirdik.<\/p>\n A\u015fk olsun biz Anadolu erkeklerine\u2026<\/p>\n Dipnotlar <\/strong><\/p>\n [1]<\/a>aktaran Rukiye Akkaya, K\u00fcreselle\u015fme Olgusu Kar\u015f\u0131s\u0131nda Ulus Sorunu, Legal Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul-May\u0131s 2004, s.122<\/p>\n [2]<\/a>David Graeber, Evrensel Gazetesi, 24 Aral\u0131k 2014, s.5<\/p>\n