Enflamasyon, hen\u00fcz ilk g\u00fcnlerinden itibaren fet\u00fcs\u00fc ku\u015fat\u0131r, ancak bu sald\u0131r\u0131larda meydana gelen ufak de\u011fi\u015fimler sayesinde embriyo rahime tutunmay\u0131 ba\u015far\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsanlar, k\u00f6pekler ve ba\u015fka 4000 kadar daha plasental\u0131 memeli t\u00fcr\u00fc, fet\u00fcs\u00fc v\u00fccutlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde uzun s\u00fcreler besleyebilmeleriyle di\u011fer hayvanlardan ayr\u0131l\u0131r. B\u00fcy\u00fck beyinlerin geli\u015febilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan bu yava\u015f s\u00fcre\u00e7, b\u00f6ylesi hayati bir adaptasyonla sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Embriyonun rahime yerle\u015fti\u011fi erken hamilelik d\u00f6nemini konu alan yeni bir gen ifadesi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, plasental\u0131 memelilerin, embriyonun maruz kald\u0131\u011f\u0131 enflamatuvar (iltihabi) sald\u0131r\u0131lar\u0131 kendi avantaj\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek \u015fekilde evrim ge\u00e7irdi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n
New Haven Connecticut\u2019taki Yale \u00dcniversitesi\u2019nde evrimsel biyolog olarak \u00e7al\u0131\u015fan Arun Chavan, \u201cEmbriyonun yerle\u015fmesinin iltihap gibi g\u00f6r\u00fcnmesinin sebebi, asl\u0131n\u0131n bir iltihap olmas\u0131d\u0131r\u201d diyor. Chavan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda edindi\u011fi bulgular\u0131, Tamamlay\u0131c\u0131 ve Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Biyoloji Derne\u011fi\u2019nin 5 Ocak\u2019ta San Francisco, Kaliforniya\u2019da yap\u0131lan toplant\u0131s\u0131nda sundu: \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapma amac\u0131m\u0131z, bu olay\u0131n bir implantasyon s\u00fcrecine nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamakt\u0131.\u201d<\/p>\n
Evrimsel biyologlar, t\u0131pk\u0131 ornitorenklerin bug\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, eski memelilerin de yumurtlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130\u00e7lerinde keseli s\u0131\u00e7an ve kangurular\u0131n da bulundu\u011fu keseli memeliler daha sonra evrimle\u015fti: Annenin i\u00e7inde \u00e7atlayan ince kabuklu bir yumurtadan fet\u00fcs \u00e7\u0131k\u0131yor ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde anne v\u00fccudunun d\u0131\u015f\u0131na at\u0131l\u0131yor. Ancak yumurtan\u0131n \u00e7atlamas\u0131yla beraber, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi de tetikleniyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz Temmuz ay\u0131nda, Ulusal Bilim Akademisi Raporlar\u0131\u2019nda Chavan ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, keseli s\u0131\u00e7an (Monodelphis domestica<\/em>) fet\u00fcs\u00fcn\u00fcn yumurtadan \u00e7\u0131k\u0131p rahim duvar\u0131na yap\u0131\u015fmas\u0131yla birlikte, bir dizi enflamatuvar geninin aktif hale geldi\u011fini g\u00f6sterdi. Keseli memeliler \u00fczerine yap\u0131lan \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da, rahime yap\u0131\u015fan embriyonun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden tepki ald\u0131\u011f\u0131na dair belirtiler bulunmu\u015ftu.<\/p>\n Ancak keseli memelilerde embriyo, o kadar da basit bir \u015fekilde rahim duvar\u0131na yap\u0131\u015fm\u0131yor. Aksine, rahim duvar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 tamamen par\u00e7alay\u0131p dokular\u0131 ele ge\u00e7iriyor ve enflamatuvar proteinlerin bir sel gibi akmas\u0131na sebep oluyor. Normalde bu proteinler, enfeksiyonlar ve yaralanmalarda i\u015fgal kuvvetleriyle sava\u015f\u0131r ve yaralar\u0131 iyile\u015ftirir. Proteinlerin bir k\u0131sm\u0131, hen\u00fcz geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f bir ya\u015fam formu i\u00e7in zararl\u0131 olabilse de, \u00e7al\u0131\u015fmalar bu iltihaplanman\u0131n embriyo i\u00e7in gerekli oldu\u011funu ortaya koyuyor. \u00d6rne\u011fin, hamileli\u011finin en erken d\u00f6nemlerinde anti-enflamatuvar (iltihap s\u00f6k\u00fcc\u00fc) ila\u00e7 kullanan kad\u0131nlarda embriyonun rahime ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde tutunamamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fck ihtimali daha fazlad\u0131r. \u00dcreme biyologlar\u0131, enflamasyonun baz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin yeni damar olu\u015fturmak) embriyonun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu oksijeni ve besinleri almas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Sald\u0131r\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs germek<\/strong><\/p>\n Chavan, keseli memelilerin hamileli\u011fin ilk g\u00fcnlerindeki bu protein sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 nas\u0131l ayakta durabildi\u011fini anlamak amac\u0131yla, \u00fc\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcr\u00fcn enflamatuvar tepkilerini analiz etmi\u015f: tav\u015fan (Oryctolagus cuniculus<\/em>), armadillo (Dasypus novemcinctus<\/em>) ve kirpi benzeri, tenreg isimli hayvan (Echinops telfairi<\/em>). Keseli s\u0131\u00e7anda y\u00fcksek miktarda saptanan enflamatuvar proteinlerinden biri olan interl\u00f6kin-17, keseli memelilerde aktif halde g\u00f6zlemlenememi\u015f; \u00a0sanki biri \u015falterleri indirmi\u015f gibi. Bu protein, normalde istilac\u0131lar\u0131 yutan veya enzimleriyle par\u00e7alayan beyaz kan h\u00fccrelerini i\u015faretleyebiliyor. \u201cEmbriyoya zarar vermeden \u00f6nce bunlar\u0131n kapat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck ihtimalle \u00f6nemlidir\u201d diyor Chavan.<\/p>\n Chavan\u2019\u0131n \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, keseli memelilerin rahim y\u00fczeyinin, interl\u00f6kin-17 \u00fcretim s\u00fcrecini bask\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f. Enflamatuvar tepkinin di\u011fer etkileri hamileli\u011fin ilerleyen safhalar\u0131nda giderek azal\u0131yor, ancak bunu tetikleyen \u015feyin ne oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 kesin de\u011fil. Sonu\u00e7lara bak\u0131lacak olursa, keseli memeliler hamilelik s\u00fcrecindeki enflamasyonu zaman zaman art\u0131p azalacak \u015fekilde detayl\u0131ca ayarlayabiliyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yale \u00dcniversitesi\u2019nde evrimsel biyolog olarak \u00e7al\u0131\u015fan ve \u00e7al\u0131\u015fmalarda ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6rev alan Gunter Wagner\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015fu \u015fekilde: \u201cMemeliler, enflamasyonun fet\u00fcs i\u00e7in faydal\u0131 olacak yanlar\u0131n\u0131 tutup, tepkinin zarar verici k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 durdurman\u0131n y\u00f6ntemini bulmu\u015flar.\u201d<\/p>\n Yale\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcreme imm\u00fcnolo\u011fu Gil Mor, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcleyici oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Doktorlar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fck oranlar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak ve t\u00fcp bebek tedavisi kullanan kad\u0131nlarda fet\u00fcs\u00fcn tutunma oran\u0131n\u0131 artt\u0131racak verilerin, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilerleyen a\u015famalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 umut ediyor. Her ne kadar implantasyon s\u00fcrecindeki bu enflamasyon gerekli gibi g\u00f6r\u00fcnse de, hamileli\u011fin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nemlerindeki d\u00fc\u015f\u00fcklerin ve erken do\u011fumlar\u0131n da bir numaral\u0131 sorumlusu. Mor a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015funlara da yer veriyor: \u201cEnflamasyonun a\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 oldu\u011fu durumlar aras\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n bebeklerini kaybetmemelerini sa\u011flayacak \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapman\u0131n bir y\u00f6ntemini bulmam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Enflamasyon, hen\u00fcz ilk g\u00fcnlerinden itibaren fet\u00fcs\u00fc ku\u015fat\u0131r, ancak bu sald\u0131r\u0131larda meydana gelen ufak de\u011fi\u015fimler sayesinde embriyo rahime tutunmay\u0131 ba\u015far\u0131r. \u0130nsanlar, k\u00f6pekler ve ba\u015fka 4000 kadar daha plasental\u0131 memeli t\u00fcr\u00fc, fet\u00fcs\u00fc v\u00fccutlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde uzun s\u00fcreler besleyebilmeleriyle di\u011fer hayvanlardan ayr\u0131l\u0131r. B\u00fcy\u00fck beyinlerin geli\u015febilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan bu yava\u015f s\u00fcre\u00e7, b\u00f6ylesi hayati bir adaptasyonla sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Embriyonun rahime […]<\/p>\n","protected":false},"author":928,"featured_media":19923,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2148,19,21,32,231],"tags":[197,200,431,1174,449],"class_list":["post-19922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-168-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-biyoloji","tag-evrim","tag-gen","tag-hamilelik","tag-memeliler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t