{"id":19925,"date":"2018-02-20T11:00:21","date_gmt":"2018-02-20T08:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=19925"},"modified":"2018-02-20T11:20:57","modified_gmt":"2018-02-20T08:20:57","slug":"sizofreni-ve-bipolar-mizac-bozuklugu-yaraticiligi-artiriyor-mu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/02\/20\/sizofreni-ve-bipolar-mizac-bozuklugu-yaraticiligi-artiriyor-mu-2","title":{"rendered":"\u015eizofreni ve bipolar miza\u00e7 bozuklu\u011fu yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"<p>Londra Kraliyet Koleji\u2019nde ki Psikiyatri, Psikoloji ve N\u00f6roloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde (IoPPN) yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, gen ba\u011flant\u0131l\u0131 yarat\u0131c\u0131l\u0131k, \u015fizofreni ve bipolar bozukluk geli\u015fme riskini artt\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da bipolar bozukluk ve \u015fizofreni ile yarat\u0131c\u0131l\u0131k aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 olabilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015f, ancak bu ba\u011flant\u0131n\u0131n yayg\u0131n genlere ba\u011fl\u0131 bir ili\u015fki olup olmad\u0131\u011f\u0131 netlik kazanmam\u0131\u015ft\u0131. <em>Nature N\u00f6roloji<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan bu \u00e7al\u0131\u015fmada ise, bu iki hastal\u0131kta belirlenen genlerle yarat\u0131c\u0131l\u0131k aras\u0131nda direkt bir etkile\u015fme oldu\u011fu kuvvetle desteklenmi\u015ftir. \u0130li\u015fkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen genler ADCY2, ANK3, ODZ4 olarak belirlenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Her ne kadar \u201cyarat\u0131c\u0131l\u0131k\u201d, bilimsel y\u00f6ntemlerle kan\u0131tlanmas\u0131 zor bir durum olsa da, yarat\u0131c\u0131 ki\u015filerin olaylara farkl\u0131 yakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, duygu-d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcre\u00e7lerinin farkl\u0131 i\u015fledi\u011fini ve sonu\u00e7ta toplum genelinden farkl\u0131 davran\u0131\u015flarla kendilerini ifade ettiklerini biliyoruz. \u015eizofreni ve bipolar bozuklukta da, duygu-d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcreci farkl\u0131l\u0131klar\u0131 sonu\u00e7ta hastal\u0131k d\u00fczeyinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce-duygu yap\u0131s\u0131yla kendini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ok uzun zamand\u0131r yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve psikozun kesin benzerlikleri oldu\u011fu, \u00e7e\u015fitli sanat\u00e7\u0131lar\u0131n hayatlar\u0131nda g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin \u201cBu i\u011fren\u00e7 hastal\u0131\u011f\u0131m olmasayd\u0131 ne yapm\u0131\u015f olabilirdim ki\u201d diyen Vincent Van Gogh gibi. \u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u00f6zellikle bipolar bozuklu\u011fun, yarat\u0131c\u0131 meslekleri olan ki\u015filerin ailelerinde fazlaca g\u00f6r\u00fclmesi gibi bir durumu belirlemi\u015ftir. Genetik risk skorlar\u0131, \u0130zlanda\u2019da genel pop\u00fclasyondan 86.292 birey incelenerek olu\u015fturulmu\u015ftur. Yarat\u0131c\u0131 bireyler, ulusal sanat\u00e7\u0131lar (akt\u00f6rler, dans\u00e7\u0131lar, m\u00fczisyenler, resssamlar ve yazarlar) olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015flard\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201cyarat\u0131c\u0131 birey\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 ki\u015filerde, \u015fizofreni ve bipolar bozukluk genetik skorunu anlaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fcksek buldular. Normal pop\u00fclasyonla yar\u0131 yar\u0131ya olacak \u015fekilde bir fark izlendi.<\/p>\n<p>Bu sonu\u00e7, daha \u00f6nceden belirlenmi\u015f olan \u201cortak \u00e7evresel etki\u201d bulgusunun tam tersi olacak \u015fekilde, yarat\u0131c\u0131l\u0131k \u00fczerinde genetik fakt\u00f6rlerin etkisini desteklemek bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>IoPPN\u2019de ara\u015ft\u0131rman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc olan Robert Power\u2019a g\u00f6re, \u201cpsikiyatrik hastal\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011funda, altta yatan biyolojik bir yol olabilece\u011fi ve bunun hastal\u0131k geli\u015fimine \u00f6nderlik edebilece\u011fi bilinmektedir.\u201d Burada ki fikir, belirgin bir ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131nda ziyade, \u015fizofren veya bipolar bireylerin, genel birey davran\u0131\u015f\u0131ndan farkl\u0131 ve u\u00e7larda davran\u0131\u015f g\u00f6stermelerini dikkate almakt\u0131r. Ama\u00e7 ise, \u201cyarat\u0131c\u0131l\u0131k\u201d gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir edimin, psikiyatrik hastal\u0131klardaki genetik yol \u00fczerinden giderek nas\u0131l hastal\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu s\u00fcre\u00e7te beynin i\u015flevselli\u011finin nerede bozuldu\u011funu anlamakt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma, yarat\u0131c\u0131 bireylerde farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye altyap\u0131 olu\u015fturan genetik yatk\u0131nl\u0131k ile zararl\u0131 biyolojik ve \u00e7evresel ortam birle\u015fti\u011finde ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131na giden yolun a\u00e7\u0131labildi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p>1)\u00a0http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/06\/150608120145.htm<\/p>\n<p>2) http:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2015\/jun\/10\/mental-illness-study-bipolar-disorder-creativity?CMP=fb_gu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Londra Kraliyet Koleji\u2019nde ki Psikiyatri, Psikoloji ve N\u00f6roloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde (IoPPN) yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, gen ba\u011flant\u0131l\u0131 yarat\u0131c\u0131l\u0131k, \u015fizofreni ve bipolar bozukluk geli\u015fme riskini artt\u0131r\u0131yor. Daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da bipolar bozukluk ve \u015fizofreni ile yarat\u0131c\u0131l\u0131k aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 olabilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015f, ancak bu ba\u011flant\u0131n\u0131n yayg\u0131n genlere ba\u011fl\u0131 bir ili\u015fki olup olmad\u0131\u011f\u0131 netlik kazanmam\u0131\u015ft\u0131. Nature N\u00f6roloji\u2019de yay\u0131mlanan bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":19926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[174,19,35,36],"tags":[254,2382,347,366,685,1817],"class_list":["post-19925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-137-sayi","category-bilim-gundemi","category-noroloji","category-psikoloji","tag-beyin","tag-bipolar-bozukluk","tag-noroloji","tag-psikoloji","tag-sizofreni","tag-yaraticilik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}