Biliminsanlar\u0131n\u0131n insanlarda ilk kez ke\u015ffetti\u011fi bir mekanizmaya g\u00f6re, ailelerin hayatlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerin onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, hatta torunlar\u0131n\u0131n genlerinde bir etkisi oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Sigara i\u00e7me, beslenme, stres gibi \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin \u00e7ocuklar\u0131n ve torunlar\u0131n genlerinde izler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok sa\u011flam ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda uzun k\u0131tl\u0131k d\u00f6nemlerinde Hollanda\u2019daki annelerin k\u0131zlar\u0131n\u0131n normale g\u00f6re iki kat\u0131 fazla \u015fizofreni hastas\u0131 olma riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde, erken ya\u015flarda strese maruz kalan erkek farelerin kendilerinden sonra gelen iki jenerasyondaki yavrular\u0131nda sakin bir \u00e7evrede yeti\u015ftirilmelerine ra\u011fmen y\u00fcksek miktarda depresyon ve anksiyete tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Genlerin faaliyetlerinin \u00e7evre taraf\u0131ndan etkilenmesi epigenetik mekanizmalar do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015fir. Bu durum, DNA\u2019n\u0131n belli b\u00f6lgelerine metil grubunun eklenmesi veya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131yla olu\u015fur, bu sayede genin aktif veya pasif olmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Metil grubunun eklenmesi DNA\u2019n\u0131n k\u0131vr\u0131lmas\u0131na sebep olur, k\u0131vr\u0131lan DNA\u2019ya enzimler ba\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gene ve onun bilgilerine de ula\u015fmalar\u0131 engellenmi\u015f olur. Bu gibi epigenetik mekanizmalar, ebeveynlerin \u00e7evresel fakt\u00f6rlerden etkilenerek \u00e7ocuklar\u0131na etki edebilece\u011fini a\u00e7\u0131klamada kullan\u0131l\u0131r; ancak bu bu epigenetik de\u011fi\u015fikliklerin jenerasyonlardan jenerasyonlara nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tam olarak bilinmemektedir.<\/p>\n
Fareler \u00fczerinde yap\u0131lan deneylerde bu de\u011fi\u015fikliklerin kal\u0131tsal oldu\u011fu kan\u0131tlansa da, klasik genetik\u00e7iler spermdeki ve yumurtadaki epigenetik izlerin d\u00f6llenmeden sonra silindi\u011fini savunmaktalar. August Weismann bariyeri denen bu duruma g\u00f6re, sperm ve yumurtadaki genetik bilgi \u00e7evresel fakt\u00f6rlerden etkilenmemektedir. Ancak, ilk kez yap\u0131lan bu ke\u015ffe g\u00f6re, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu bariyeri atlamay\u0131 ba\u015faran insan genlerini g\u00f6zlemlemi\u015flerdir.<\/p>\n
Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, fet\u00fcste geli\u015fmekte olan baz\u0131 genlerin bu temizlik mekanizmas\u0131ndan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, daha sonradan fet\u00fcs\u00fcn kendi spermi ya da yumurtas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fecek olan cenin h\u00fccrelerindeki metilasyon \u00f6rneklerini incelediler. Fet\u00fcs\u00fcn erken embriyo s\u00fcrecinde epigenomunun metilasyonlardan ar\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 beklenirken, metillenmi\u015f genomlar\u0131n y\u00fczde 2 ile y\u00fczde 5\u2019inin bu temizlik s\u00fcrecinden ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 ve fet\u00fcste geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Genomun bu alanlar\u0131ndaki herhangi bir metilasyonu gelecek jenerasyonlar\u0131n da etkilenmesine sebep olabilir, bu sayede \u00e7evresel fakt\u00f6rlerden etkilenen ailelerin \u00e7ocuklar\u0131na ve torunlar\u0131na bunu kal\u0131tsal olarak aktarmas\u0131n\u0131n nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n
Bu s\u0131yr\u0131lan k\u0131s\u0131m genomun k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 olsa da, bu k\u0131s\u0131mdaki genler bipolar bozukluk, \u015fizofreni gibi beyinle ilgili durumlar ve obezite gibi metabolik hastal\u0131klarla ilgili bilgileri i\u00e7ermektedir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu genlerin temizlikten ka\u00e7may\u0131 nas\u0131l ba\u015fard\u0131\u011f\u0131, neden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi konulara cevap bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, bu de\u011fi\u015fikliklerin fonksiyonel olarak \u00f6nemi olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda bir sonuca ula\u015fmakta \u015fimdilik tedbirli davranmaktalar.<\/p>\n
College London \u00dcniversitesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc peyitatrik genetikten emekli profes\u00f6r\u00fc, bu ka\u00e7aklar\u0131n olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekici oldu\u011funu, her ne kadar ku\u015faklar aras\u0131 etkilerini anlamak i\u00e7in \u00f6nlerinde uzun bir yol olsa da, August Weismann bariyerinin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yorumunu yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Biliminsanlar\u0131n\u0131n insanlarda ilk kez ke\u015ffetti\u011fi bir mekanizmaya g\u00f6re, ailelerin hayatlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerin onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, hatta torunlar\u0131n\u0131n genlerinde bir etkisi oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. Sigara i\u00e7me, beslenme, stres gibi \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin \u00e7ocuklar\u0131n ve torunlar\u0131n genlerinde izler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok sa\u011flam ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda uzun k\u0131tl\u0131k d\u00f6nemlerinde Hollanda\u2019daki annelerin k\u0131zlar\u0131n\u0131n normale g\u00f6re iki kat\u0131 fazla […]<\/p>\n","protected":false},"author":662,"featured_media":19934,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[174,19,21,231],"tags":[1544,272,292,2384],"class_list":["post-19933","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-137-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-aile","tag-dna","tag-genetik","tag-kalitsallik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/662"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19933\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}