{"id":19967,"date":"2018-02-18T19:25:55","date_gmt":"2018-02-18T16:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=19967"},"modified":"2018-04-20T14:38:17","modified_gmt":"2018-04-20T11:38:17","slug":"curieler-radyumun-patentini-almayi-reddediyor-radyum-bir-elementtirnasil-bir-kisinin-mali-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/02\/18\/curieler-radyumun-patentini-almayi-reddediyor-radyum-bir-elementtirnasil-bir-kisinin-mali-olabilir","title":{"rendered":"Curie\u2019ler radyumun patentini almay\u0131 reddediyor: \u2018Radyum bir elementtir, nas\u0131l bir ki\u015finin mal\u0131 olabilir?\u2019"},"content":{"rendered":"

Radyumun ke\u015ffiyle Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc alan Pierre ve Marie Curie\u2019nin mali durumlar\u0131 biraz d\u00fczelir. \u00d6d\u00fcl olarak ald\u0131klar\u0131 parayla yapt\u0131klar\u0131 ilk i\u015f bir asistan tutmak olur. 1904\u2019te Pierre nihayet Sorbonne\u2019da profes\u00f6rl\u00fc\u011fe kabul edilir (ne var ki kendisine yine de bir laboratuar verilmez). 1905\u2019te de Bilimler Akademisi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ilir.<\/p>\n

Radyoaktifli\u011fin t\u0131pta uygulanma olana\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine, radyum b\u00fcy\u00fck bir ticari de\u011fer kazan\u0131r (1 gram radyumun de\u011feri 750 bin alt\u0131n frank olarak hesaplan\u0131yordu). Fransa\u2019da, ABD\u2019de, Bel\u00e7ika\u2019da ve ba\u015fka \u00fclkelerde radyumu end\u00fcstri \u00f6l\u00e7e\u011finde elde etme giri\u015fimleri ba\u015flar.<\/p>\n

Curie\u2019ler radyum elde edilmesinin patentini almalar\u0131 (ve bir anda milyoner olmalar\u0131) \u00f6nerilerini s\u00fcrekli geri \u00e7evirirler. Bunu bilimsel anlay\u0131\u015fa t\u00fcm\u00fcyle ayk\u0131r\u0131 bulurlar. Onlara g\u00f6re bir biliminsan\u0131n\u0131n bulu\u015flar\u0131ndan maddi \u00e7\u0131kar sa\u011flamaya hakk\u0131 yoktur. Bilim ve onun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olanaklar t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n mal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Marie Curie y\u0131llar\u0131n \u00e7abas\u0131yla elde edebildikleri 1 gram radyumu Radyum Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne ba\u011f\u0131\u015flar.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 boyunca, b\u00fcy\u00fck \u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131n, hi\u00e7bir gazeteciyle g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmay\u0131 kabul etmeyen Marie Curie\u2019yle 1920 May\u0131s\u2019\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015febilmeyi ba\u015faran Amerikal\u0131 kad\u0131n gazeteci Meloney\u2019in uzun s\u00f6yle\u015fisinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu konuyla ilgilidir:<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck eserine Amerikal\u0131lar\u0131n ilgi duyduklar\u0131n\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, kendisini rahats\u0131z etti\u011fim i\u00e7in de \u00f6z\u00fcr dilemeye \u00e7abal\u0131yordum. Madam Curie beni s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtarmak i\u00e7in Amerika\u2019dan s\u00f6z a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

\"\"
Curie\u2019ler radyum elde edilmesinin patentini almay\u0131 (ve bir anda milyoner olmay\u0131) bilimsel anlay\u0131\u015fa ayk\u0131r\u0131 buldular.<\/figcaption><\/figure>\n

\u201cAmerika\u2019n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 50 gram radyumu var. 4 gram Baltimore\u2019da, 6 gram Denver\u2019da, 7 gram New York\u2019ta\u2026\u201d<\/p>\n

\u201cYa Fransa\u2019da?\u201d diye sordum.<\/p>\n

\u201cLaboratuvar\u0131m\u0131n 1 gramdan biraz fazla radyumu var.\u201d<\/p>\n

\u201cSizin yaln\u0131z 1 gram radyumunuz mu var?\u201d<\/p>\n

\u201cBenim mi? Yoo! Benim hi\u00e7 radyumum yok. Bu 1 gram laboratuvar\u0131m\u0131nd\u0131r.\u201d<\/p>\n

Madam Curie\u2019yi \u00e7ok zengin bir kad\u0131n yapm\u0131\u015f olmas\u0131 gereken patentlerden, maddi yararlardan s\u00f6z ettim. O gayet s\u00fck\u00fbnetle,<\/p>\n

\u201cRadyumun kimseyi zengin etmemesi gerekir. O bir elementtir. Herkesin mal\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cE\u011fer \u015fu d\u00fcnyada en \u00e7ok istedi\u011finiz nedir diye sorsalard\u0131 ne yan\u0131t verirdiniz\u201d diye sordum. Madam Curie \u015f\u00f6yle yan\u0131t verdi:<\/p>\n

\u201cAra\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in 1 gram radyumum olsun isterdim. Ama bunu alamam. Radyum benim keseme g\u00f6re de\u011fil, \u00e7ok pahal\u0131 bir \u015fey.\u201d<\/p>\n

Amerika\u2019ya d\u00f6nd\u00fckten sonra Meloney\u2019in akl\u0131na \u015f\u00f6yle bir fikir gelir: 10 tane milyarderden 10\u2019ar bin dolar ba\u011f\u0131\u015f alabilse, bu parayla Marie Curie\u2019ye 1 gram radyum sa\u011flanabilir. Bu i\u015f i\u00e7in aylarca u\u011fra\u015f\u0131r, fakat ancak \u00fc\u00e7 i\u015fadam\u0131n\u0131 ikna edebilir. Fakat y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa kap\u0131lmaz. \u201cRadyum Fonu\u201d ad\u0131yla bir fon kurar ve b\u00fct\u00fcn Amerikan kad\u0131nlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015fta bulunmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Birka\u00e7 ay i\u00e7inde 100 bin dolar ba\u011f\u0131\u015f toplan\u0131r.<\/p>\n

1 gram radyum, Beyaz Saray\u2019da 20 May\u0131s 1921 g\u00fcn\u00fc d\u00fczenlenen t\u00f6renle ABD Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan Marie Curie\u2019ye sunulur. T\u00f6renden bir gece \u00f6nce ba\u011f\u0131\u015f senedini Marie\u2019ye okuduklar\u0131 zaman radyumun bizzat kendisine arma\u011fan edildi\u011fini anlayan Marie buna kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Bunun \u00fczerine alelacele bir hukuk\u00e7u getirilir, senette de\u011fi\u015fiklik yap\u0131l\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131n Marie\u2019ye de\u011fil, Paris\u2019teki Radyum Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten bir c\u00fcmle senede eklenir.<\/p>\n

Kapitalize edilemeyen, metala\u015ft\u0131r\u0131lamayan, nicelle\u015ftirilemeyen ger\u00e7ek bir biliminsan\u0131d\u0131r\u00a0 Marie Curie. Ehlile\u015ftirilemeyen bir vah\u015fi!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Radyumun ke\u015ffiyle Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc alan Pierre ve Marie Curie\u2019nin mali durumlar\u0131 biraz d\u00fczelir. \u00d6d\u00fcl olarak ald\u0131klar\u0131 parayla yapt\u0131klar\u0131 ilk i\u015f bir asistan tutmak olur. 1904\u2019te Pierre nihayet Sorbonne\u2019da profes\u00f6rl\u00fc\u011fe kabul edilir (ne var ki kendisine yine de bir laboratuar verilmez). 1905\u2019te de Bilimler Akademisi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ilir. Radyoaktifli\u011fin t\u0131pta uygulanma olana\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine, radyum b\u00fcy\u00fck […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":19771,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2314,26,22,222],"tags":[2392,1471,2376,2377],"class_list":["post-19967","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-oykuleri","category-fizik","category-kimya","category-tarih","tag-marie-currie","tag-patent","tag-pierre-curie","tag-radyum"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t