G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131nlar d\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinde erkeklerden daha uzun ya\u015f\u0131yor. Baz\u0131 \u00fclkelerde bu fark 10 y\u0131ldan bile fazla olabiliyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 300 y\u0131ll\u0131k tarihi kay\u0131tlar\u0131 incelediklerinde, kad\u0131nlar\u0131n sadece normal zamanlarda erkeklerden daha uzun s\u00fcre hayatta kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u0131tl\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131klar gibi en k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda bile hayatta kalma ihtimallerinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu buldular. Ya\u015fam beklentisindeki cinsiyetler aras\u0131ndaki u\u00e7urumun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n yeti\u015fkinlikten ziyade bebeklik d\u00f6nemindeki hayatta kalma avantaj\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlar.. Zor ko\u015fullu d\u00f6nemlerde, yeni do\u011fan k\u0131zlar\u0131n hayatta kalma ihtimali daha y\u00fcksektir.<\/p>\n
G\u00fcney Danimarka \u00dcniversitesi\u2019nden Yard. Do\u00e7. Virginia Zarulli ve Duke \u00dcniversitesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rma profes\u00f6r\u00fc James Vaupel\u2019in ekibi, k\u0131tl\u0131k, hastal\u0131k ya da di\u011fer talihsizlikler nedeniyle hayatlar\u0131 k\u0131sa s\u00fcren insanlar\u0131n, 250 y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzanan \u00f6l\u00fcm verilerini analiz etti. Veri, bir veya iki cinsiyetteki ya\u015fam beklentisinin 20 y\u0131l veya daha az oldu\u011fu, yedi pop\u00fclasyona kadar yay\u0131ld\u0131. Bunlar\u0131n aras\u0131nda 1800\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki, Trinidad ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki k\u00f6leler; \u0130sve\u00e7, \u0130rlanda ve Ukrayna\u2019da 18. 19. ve 20. y\u00fczy\u0131llardaki a\u00e7l\u0131k kurbanlar\u0131 ve 1846 ve 1882\u2019de k\u0131zam\u0131k salg\u0131nlar\u0131ndan etkilenen \u0130zlandal\u0131lar da vard\u0131. \u00d6rne\u011fin, Liberya\u2019da, 1800\u2019l\u00fc y\u0131llarda serbest b\u0131rak\u0131l\u0131p Bat\u0131 Afrika\u2019ya ta\u015f\u0131nan Amerikal\u0131 k\u00f6leler \u015fimdiye kadar kaydedilen en y\u00fcksek \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131na sahipti. \u0130lk y\u0131llarda y\u00fczde 40\u2019dan fazlas\u0131 \u00f6ld\u00fc, muhtemelen \u00e7ok az dayan\u0131kl\u0131 olduklar\u0131 tropikal hastal\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden yok oldular. O d\u00f6nemde do\u011fan bebekler, ikinci do\u011fum g\u00fcnlerini nadiren g\u00f6rebildi. 1840\u2019larda \u0130rlanda\u2019da ya\u015fayan bir grup insan, patates hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahsul k\u0131tl\u0131\u011f\u0131na sebep olmas\u0131ndan dolay\u0131 a\u00e7l\u0131k \u00e7ekti. Ya\u015fam beklentisi 15 y\u0131ldan fazla d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Genel olarak, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, her iki cinsiyette de \u00f6l\u00fcm oran\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funda bile, kad\u0131nlar\u0131n erkeklerden ortalamada alt\u0131 ay ile d\u00f6rt y\u0131l aras\u0131 daha uzun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, 1933\u2019te Ukrayna\u2019y\u0131 vuran a\u00e7l\u0131k d\u00f6neminde do\u011fan k\u0131zlar, ortalama 10,85 y\u0131l; erkek \u00e7ocuklar da 7,3 y\u0131l kadar ya\u015f\u0131yordu; bu ya\u015fam s\u00fcrelerinde y\u00fczde 50\u2019lik bir fark demek. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar sonu\u00e7lar\u0131 ya\u015f grubuna g\u00f6re ay\u0131rd\u0131klar\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n hayatta kalma avantaj\u0131n\u0131n daha \u00e7ok bebeklik d\u00f6nemine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. Yeni do\u011fan k\u0131zlar, yeni do\u011fan erkeklere g\u00f6re daha dayan\u0131kl\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Sonu\u00e7lar, ya\u015fam beklentisindeki cinsiyet fark\u0131n\u0131n, risk alma veya \u015fiddet gibi cinsiyetler aras\u0131ndaki davran\u0131\u015fsal ve sosyal farkl\u0131l\u0131klarla tam olarak a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bunun yerine, kriz zamanlar\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n avantajl\u0131 olmas\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde genetik veya hormon gibi biyolojik fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin \u00f6strojenin, v\u00fccudun bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k savunmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6sterildi.Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201cSonu\u00e7lar\u0131m\u0131z, hayatta kalma konusundaki cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bulmacas\u0131na bir par\u00e7a daha ekliyor\u201d diyor.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131nlar d\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinde erkeklerden daha uzun ya\u015f\u0131yor. Baz\u0131 \u00fclkelerde bu fark 10 y\u0131ldan bile fazla olabiliyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 300 y\u0131ll\u0131k tarihi kay\u0131tlar\u0131 incelediklerinde, kad\u0131nlar\u0131n sadece normal zamanlarda erkeklerden daha uzun s\u00fcre hayatta kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u0131tl\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131klar gibi en k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda bile hayatta kalma ihtimallerinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu buldular. Ya\u015fam beklentisindeki cinsiyetler aras\u0131ndaki […]<\/p>\n","protected":false},"author":869,"featured_media":20146,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2148,19,21,29],"tags":[197,1602,2408,557,1565],"class_list":["post-20145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-168-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-toplum","tag-biyoloji","tag-erkek","tag-hayatta-kalmak","tag-kadin","tag-kriz"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t