{"id":20555,"date":"2018-03-01T12:28:51","date_gmt":"2018-03-01T09:28:51","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=20555"},"modified":"2018-03-01T12:54:24","modified_gmt":"2018-03-01T09:54:24","slug":"canim-cok-sikiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/03\/01\/canim-cok-sikiliyor","title":{"rendered":"Can\u0131m \u00e7ok s\u0131k\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n bunalt\u0131c\u0131 \u201c\u015fey\u201dlerinden s\u0131k\u0131ld\u0131ysan\u0131z, bir \u015feyler anlam\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f gibi geliyorsa, gelin sizi <em>S\u0131k\u0131nt\u0131\u2019n\u0131n Felsefesi<\/em> kitab\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131ray\u0131m. Y\u0131llar \u00f6nce bir yaz tatilinde s\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in marketten ald\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yorum: <em>Can\u0131m \u00c7ok S\u0131k\u0131l\u0131yor<\/em>. Bug\u00fcn yan\u0131mda duran ve bu yaz\u0131y\u0131 yazmama vesile olan kitab\u0131n ad\u0131n\u0131n <em>S\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n Felsefesi<\/em> oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, mesele pek de de\u011fi\u015fmi\u015fe benzemiyor benim i\u00e7in. H\u00e2l\u00e2 can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131yor. Zaten hangimizin \u201cesas mesele\u201dsi de\u011fi\u015fiyor ki b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce? Art\u0131k \u00e7o\u011fu ki\u015finin psikanaliz denildi\u011finde akl\u0131na gelen \u015fey, biraz da esprili bir ifadeyle \u201c\u00e7ocuklu\u011fa inmek\u201d. \u00c7ocuklu\u011fa inmeden yeti\u015fkinli\u011fe \u00e7\u0131k\u0131lam\u0131yor, d\u00fc\u015fe kalka iniyorum ben de merdivenlerimden. \u201cBu merdivenlerin t\u0131rabzanlar\u0131 yok ama!\u201d diye hayk\u0131r\u0131yorum bazen. \u201cBiz de ko\u015fturarak inmek zorunda de\u011filiz, yava\u015f ineriz\u201d diye cevap geliyor sonra i\u00e7imden.<\/p>\n<p>\u201cS\u0131k\u0131l\u0131yorum, o halde insan\u0131m,\u201d diyor \u00f6ns\u00f6zde kitab\u0131n \u00e7evirmeni Murat Er\u015fen. \u0130nsan olmak hi\u00e7 bu kadar zor olmam\u0131\u015ft\u0131 diyorum ben de s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m anlarda. S\u0131k\u0131nt\u0131, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir varolu\u015fsal fenomen. Bizi kesin ve belirli tan\u0131mlamalar yapmaktan, basit a\u00e7\u0131klamalara s\u0131\u011f\u0131nmaktan ve \u00e7aresi \u015fudur diyece\u011fimiz sihirli re\u00e7eteler sunmaktan al\u0131koyuyor do\u011fas\u0131 itibariyle. S\u0131k\u0131nt\u0131 m\u00fcphem en \u00f6nce; kendisine neyin iyi gelece\u011fi de m\u00fcphem. Bu m\u00fcphemlik \u00d6zne\u2019nin yeg\u00e2neli\u011finden ileri geliyor olsa gerek. Konuya girerken Svendsen, bize \u0131st\u0131rap veren \u015feylere dair \u00e7o\u011fu kez iyice tan\u0131mlanm\u0131\u015f kavramlar olmad\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. S\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7in de durum b\u00f6yle, a\u00e7\u0131k se\u00e7ik bir tan\u0131m\u0131 yok maalesef elimizde. \u00c7\u00fcnk\u00fc her bir \u00d6zne\u2019nin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imi ayn\u0131 de\u011fil. Daha i\u00e7ime sinen bir ifadeyle, \u00d6zne\u2019lerin s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 i\u00e7lerinde nas\u0131l ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 fark ediyor. S\u0131k\u0131nt\u0131, bir eksi\u011fin belirteci. O eksi\u011fin neye tekab\u00fcl etti\u011fi \u00d6zne\u2019lerin kendi varolu\u015flar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011finde sakl\u0131: geneti\u011fi, \u00e7evresi, haleti ruhiyesi ve bunlar\u0131n etkile\u015fimlerinde. Bu etkile\u015fimin her bir \u00d6zne\u2019de parmak izi gibi farkl\u0131 olmas\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ortak bir dille ifadesinde s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ancak iyi ki b\u00f6yle oluyor; yoksa buras\u0131 ger\u00e7ekten tekd\u00fcze bir d\u00fcnya olurdu.<\/p>\n<p>S\u0131k\u0131nt\u0131 bir \u201canlam eksikli\u011fi\u201dnin ikamesi olabilir mi? \u201cS\u0131k\u0131nt\u0131 ve Anlam\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Svendsen bunu tart\u0131\u015f\u0131yor. S\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z\u0131 giderecek nesneler ar\u0131yoruz ve o nesnelere dald\u0131k\u00e7a daha \u00e7ok s\u0131k\u0131l\u0131yoruz. A\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiyoruz ve her \u015feyi t\u00fcketmek istiyoruz. T\u00fcketmenin sarho\u015flu\u011funda \u00fcretmeyi de t\u00fcketmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz bazen hunharca. S\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in kendimizi \u00e7al\u0131\u015fmaya veriyoruz mesela, s\u00f6zde \u00fcretmeye veriyoruz. Obsesif\u00e7e \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, durmaks\u0131z\u0131n ortaya bir \u015feyler koyuyoruz, t\u00fcketircesine \u00fcretiyoruz. Bu i\u015fin keyfi nerede, anlam\u0131 nerede gibi sorular ka\u00e7\u0131veriyor elimizden. Ya\u015f\u0131yoruz, bunu unutuyoruz. Belki tam da bu y\u00fczden kitab\u0131n yazar\u0131 diyor ki \u201cS\u0131k\u0131nt\u0131, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feydir; \u00fczerine sistemli olarak kafa yordu\u011fumuz bir \u015fey de\u011fil.\u201d<\/p>\n<p>Bazen de s\u0131k\u0131nt\u0131 olarak sinyallerini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu anlam eksikli\u011fini defetmek ad\u0131na hazlar pe\u015finde ko\u015fuyoruz. Modern d\u00fcnyan\u0131n zorunlu hazlar\u0131: e\u011flence, moda, cinsellik, \u201clike\u201d; ama hepsinin a\u015f\u0131r\u0131s\u0131! Az\u0131 karar de\u011fil; az\u0131 s\u0131k\u0131c\u0131. A\u015f\u0131r\u0131 olan makbul bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131kta. Bunlar\u0131n pe\u015fi s\u0131ra ko\u015fuyor olmam\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir anlam\u0131 var asl\u0131nda. Ruhumuzu saran \u201ceksik\u201d kar\u015f\u0131s\u0131nda o kadar kayg\u0131l\u0131y\u0131z ki, neye sald\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f durumday\u0131z. \u0130ster s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya bilgiyi, \u00fcretimi t\u00fcketelim, ister nesnelerini arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hazlar\u0131m\u0131z\u0131\u2026 Anlam, ikame anlam\u0131yor. Kierkegaard, \u201csahte co\u015fkunluk\u201d diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bu hali, \u00f6yle g\u00fczel ifade etmi\u015f ki, hayran kalmamam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi: \u201cHazlar\u0131n dipsiz denizinde oldu\u011fu gibi bilginin derinliklerinde de, demir atacak bir yeri bo\u015funa arad\u0131m.\u201d Her demir att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yine tatmin olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, her \u201ctamam, kesin bu sefer\u201d dedi\u011fimizde yine bu eminli\u011fimizden eser kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, meselenin demir atmak de\u011fil anlam i\u00e7in(de) y\u00fczmek oldu\u011funa var\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Eksik s\u0131k\u0131nt\u0131 verir elbette, ama insan haddinden fazla doluyken de s\u0131k\u0131l\u0131r. B\u00f6ylesine bir doluluktaki eksik, eksi\u011fin kendisidir \u00e7\u00fcnk\u00fc. Biz insanlar\u0131n varolu\u015flar\u0131 eksik ile tamam san\u0131r\u0131m; eksik olmazsa eksi\u011fiz biz de. O y\u00fczden eksi\u011fi eksik b\u0131rakmaya temay\u00fcl\u00fc olan varl\u0131klar\u0131z. A\u015f\u0131r\u0131 doldurduk mu denge bozuluveriyor. Kitapta, yazar\u0131n be\u011fendi\u011fini belirtti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131 tipolojisi olan Martin Doehlemann\u2019in s\u0131k\u0131nt\u0131 tiplerinden \u201cdoygunluk\u201d s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 bu. Fazlas\u0131yla sahip oldu\u011fumuzda her \u015fey banalle\u015fir. Bizim modern s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z fazla banal olmaya tutsak kalm\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00fczende.<\/p>\n<p>S\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 insan\u0131n do\u011fas\u0131nda bar\u0131nan varolu\u015fsal bir fenomen olarak d\u00fc\u015f\u00fcnsem de, ona bir semptom g\u00f6z\u00fcyle de bak\u0131yorum ister istemez. B\u00f6yle bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, esas mesele s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n kendisi de\u011fil, s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n i\u015faret etti\u011fi \u015fey oluyor. S\u0131k\u0131nt\u0131, insan\u0131n kendisine s\u00f6ylemeye dilinin varmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri, kendisine s\u00f6yleyebilsin diye verdi\u011fi bir sinyal belki de. \u201cTers giden bir \u015feyler var ve sen bu \u015feyleri g\u00f6rmezden geliyorsun\u201d diyor s\u0131k\u0131nt\u0131 da di\u011fer semptomlar gibi. \u0130nand\u0131\u011f\u0131m \u015fu ki, haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hi\u00e7bir semptom bize u\u011framaz. Ama esas mesele semptomun kendisi de\u011fil, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feydir. Semptomun kendisinin ne kadar \u201ccan s\u0131k\u0131c\u0131\u201d oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r; bir de semptom olarak s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, i\u00e7inden ge\u00e7mek hakikaten zor. Ancak, kitap y\u00fcre\u011fimize su serperek buna de\u011fer oldu\u011funu vurguluyor bize: \u201c\u2026kendi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fan insanlar, kendilerini, e\u011flenceye ka\u00e7makla yetinenlerden daha iyi tan\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p>S\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 aylak insan\u0131n sorunuymu\u015f gibi g\u00f6rmekten s\u0131yr\u0131larak, anlam\u0131n\u0131 arayan insana dair sorular sordurtan <em>S\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n Felsefesi<\/em>, fena halde can\u0131n\u0131z\u0131 s\u0131k\u0131yor. Tam da bu y\u00fczden, okumak \u00e7ok makbule ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p><em>&#8211; S\u0131k\u0131nt\u0131\u2019n\u0131n Felsefesi, Lars Fr. H. Svendsen, \u00c7ev. Murat Er\u015fen, Ba\u011flam Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2017, 224 s.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n bunalt\u0131c\u0131 \u201c\u015fey\u201dlerinden s\u0131k\u0131ld\u0131ysan\u0131z, bir \u015feyler anlam\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f gibi geliyorsa, gelin sizi S\u0131k\u0131nt\u0131\u2019n\u0131n Felsefesi kitab\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131ray\u0131m. Y\u0131llar \u00f6nce bir yaz tatilinde s\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in marketten ald\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yorum: Can\u0131m \u00c7ok S\u0131k\u0131l\u0131yor. Bug\u00fcn yan\u0131mda duran ve bu yaz\u0131y\u0131 yazmama vesile olan kitab\u0131n ad\u0131n\u0131n S\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n Felsefesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, mesele pek de de\u011fi\u015fmi\u015fe benzemiyor benim i\u00e7in. H\u00e2l\u00e2 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":877,"featured_media":20556,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2434,221,513],"tags":[237,366,1826],"class_list":["post-20555","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-169-sayi","category-felsefe","category-kitapcil","tag-felsefe","tag-psikoloji","tag-sikinti"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/877"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20555\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}