{"id":20589,"date":"2018-03-02T00:05:04","date_gmt":"2018-03-01T21:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=20589"},"modified":"2018-03-02T13:50:00","modified_gmt":"2018-03-02T10:50:00","slug":"fizikciler-star-wars-usulu-projeksiyon-yaptilar-ama-buna-hologram-denmiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/03\/02\/fizikciler-star-wars-usulu-projeksiyon-yaptilar-ama-buna-hologram-denmiyor","title":{"rendered":"Fizik\u00e7iler Star Wars usul\u00fc projeksiyon yapt\u0131lar, ama buna hologram denmiyor!"},"content":{"rendered":"

Lazer ve par\u00e7ac\u0131k sistemi 3-boyutlu ve hareketli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler olu\u015fturuyor.<\/em><\/p>\n

Bilimkurgu filmlerinin vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131ndan olan 3-boyutlu hologram in\u015fa edebilmek, Brigham Young \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Daniel Smalley\u2019in uzunca bir s\u00fcredir hayaliydi. 2008 y\u0131l\u0131ndaki Iron Man<\/em> filminin ba\u015fkarakteri Tony Stark, icat etti\u011fi 3-boyutlu \u201chologramlar\u0131n\u201d i\u00e7erisine elini soktu\u011funda,\u00a0 Smalley b\u00f6yle bir \u015feyin hologram kullan\u0131larak asla ba\u015far\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 fark etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Stark\u2019\u0131n eli hologram\u0131n \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131n\u0131 bloklamal\u0131yd\u0131. \u201cBu beni olduk\u00e7a rahats\u0131z etti\u201d diyen Smaley, hemen bu problemin etraf\u0131ndan dolanacak bir yol aramaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Smalley ve ekibi olaya farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015f\u0131p, hacimsel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme<\/strong> denilen, izleyenin t\u00fcm a\u00e7\u0131lardan g\u00f6rebilece\u011fi bir 3-boyutlu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olu\u015fturma tekni\u011fi kulland\u0131lar. Baz\u0131 fizik\u00e7iler hacimsel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenin, yap\u0131m y\u0131l\u0131 1977 olan Star Wars<\/em> filminde prenses Leia\u2019n\u0131n yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131s\u0131 yapmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 cihaza en \u00e7ok yakla\u015fan teknoloji oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Glaskow \u00dcniversitesi\u2019nden optik fizik\u00e7i Miles Padgett, \u201cBu bize hologramlar\u0131n asla yapamayaca\u011f\u0131 bir olanak sunuyor ve t\u00fcm a\u00e7\u0131lardan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sa\u011fl\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n

\"\"
Bu kelebek, havada hareket eden tek bir par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131n hacimsel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi ile resmedilmesiyle olu\u015fturulmu\u015ftur. Foto\u011fraf: Smalley Holografi Grubu.<\/figcaption><\/figure>\n

Nature<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan makaleye g\u00f6re bu teknik, y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 oyma i\u015flemi gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. G\u00f6r\u00fcnmeze yak\u0131n lazer at\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak tek bir par\u00e7ac\u0131k (sel\u00fcloz ad\u0131 verilen bitki lifi) hapsediliyor ve d\u00fczensiz \u015fekilde \u0131s\u0131t\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylelikle sel\u00fcloz ileri veya geri hareket ettirilebiliyor. Bir di\u011fer lazer seti ise, havada hareket eden par\u00e7ac\u0131k \u00fczerine g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k yans\u0131t\u0131yor. E\u011fer par\u00e7ac\u0131k yeterince h\u0131zl\u0131 hareket ettirilirse, insan g\u00f6z\u00fc saniyede 10\u2019dan fazla g\u00f6r\u00fcnt\u00fc karesini birbirinden ay\u0131ramad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, hareket y\u00f6r\u00fcngesi kat\u0131 bir \u00e7izgi olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bunun da \u00f6tesinde g\u00f6r\u00fcnt\u00fc de\u011fi\u015fimleri yeterince h\u0131zl\u0131 ise, hareket varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u00a0 Olu\u015fturulan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ger\u00e7ek nesneler \u00fczerine bindirilebiliyor ve izleyiciler g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn etraf\u0131ndan dola\u015fabiliyor.<\/p>\n

\u015eimdilik elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler milimetre d\u00fczeylerinde ve basit \u00e7izgilerden ibaret olsa da kelebek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olu\u015fturacak \u015fekilde hareket eden bir y\u00f6r\u00fcnge olu\u015fturuldu bile.<\/p>\n

Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden William Wilson, bu son derece basit tasar\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir potansiyeli oldu\u011funu vurguluyor. Padgett ise \u201cBu teknolojik bir zafer ve ke\u015fke ben icat etmi\u015f olsayd\u0131m\u201d diyor.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131m\u0131n, di\u011fer 3-boyutlu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tekniklerine g\u00f6re bir\u00e7ok avantaj\u0131 var. Hologram teknolojisi, k\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 i\u00e7eren bir 2-boyutlu ekrandan \u0131\u015f\u0131k ge\u00e7irilerek elde ediliyor. K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yolunu manip\u00fcle ederek giri\u015fime girmesini sa\u011fl\u0131yor ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn derinli\u011fi oldu\u011fu alg\u0131s\u0131 uyan\u0131yor. Modern hologramlar b\u00fct\u00fcn renkleri i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131r\u0131p ger\u00e7e\u011fe uygun boyutlarda olu\u015fturulsa da, hologram\u0131 olu\u015fturan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n 2-boyutlu y\u00fczeyden \u00e7\u0131kmas\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bir s\u0131n\u0131r\u0131 var. Bunun yan\u0131nda, k\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zla de\u011fi\u015ftirip farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere ge\u00e7mek olduk\u00e7a zorludur ve bu nedenle hologramlar genellikle durgundur.<\/p>\n

Hacimsel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemede ise fiziksel olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fc 3-boyutlu uzayda yeniden olu\u015fturuluyor.\u00a0 Bu y\u00f6ntem genellikle h\u0131zla d\u00f6nen 2-boyutlu bir ekran \u00fczerine g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yans\u0131tma \u00fczerine olsa da, daha karma\u015f\u0131k d\u00fczenekler mevcut. Tokyo, Keio \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan ve Smalley\u2019e ilham veren k\u0131zg\u0131n plazma toplar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi bunlardan bir tanesi. Fakat hen\u00fcz yaln\u0131zca tek bir rengi\u00a0 kullanabiliyor. Bir di\u011fer yakla\u015f\u0131m da Microsoft\u2019un HoloLens\u2019i gibi art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik donan\u0131mlar\u0131n\u0131n kullan\u0131larak 3-boyutlu d\u00fcnya ill\u00fczyonu yaratmak \u00fczerine kurulu. Fakat burada da \u00f6zel bir g\u00f6zl\u00fck takmak gerekiyor ve veri trafi\u011fi olduk\u00e7a fazla.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Smalley\u2019in sistemi ise standart bilgisayar ekranlar\u0131ndan daha y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edebilmeyi ba\u015farm\u0131\u015f olsa da, karma\u015f\u0131k hareket sergileyen, ger\u00e7ek\u00e7i boyutlardaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edebilmek i\u00e7in fizik\u00e7ilerin par\u00e7ac\u0131klar\u0131n hareketlerini h\u0131zland\u0131rmay\u0131 ba\u015farabilmesi ve ayn\u0131 anda birden \u00e7ok par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 takip edebilmesi gerekiyor.<\/p>\n

Bahsedilen bu sorunlar hakk\u0131nda Smalley, \u201cSon y\u0131lda yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz ilerlemeye benzer bir geli\u015fmeyi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6rt y\u0131lda da g\u00f6sterebilirsek, kullan\u0131labilir boyutlarda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edebilmeyi ba\u015faraca\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d diyor.<\/p>\n

Hayaletimsi kal\u0131nt\u0131lar<\/strong><\/p>\n

Arizona \u00dcniversitesi\u2019nden Nasser Peyghambarian, projeksiyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan kurtulman\u0131n zor olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir dezavantaj oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zlerimiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnden oldu\u011fu kadar arkas\u0131ndan da \u0131\u015f\u0131k almaya devam edecektir.<\/p>\n

Bir di\u011fer problem ise, par\u00e7ac\u0131klar\u0131n hareketini kontrol edebilmek i\u00e7in uygulanacak kuvvetin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.\u00a0 Olu\u015facak ufak de\u011fi\u015fimler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde istikrars\u0131zla\u015fmaya (distabilizasyon) sebep olacakt\u0131r. Bu nedenle par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek -r\u00fczg\u00e2r gibi- etkilerin \u00e7oklu\u011fundan dolay\u0131 sistemin sahada uygulanmas\u0131 zor g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Fakat Smalley, f\u0131rt\u0131na olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu konuya da bir \u00e7are bulunabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lazer ve par\u00e7ac\u0131k sistemi 3-boyutlu ve hareketli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler olu\u015fturuyor. Bilimkurgu filmlerinin vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131ndan olan 3-boyutlu hologram in\u015fa edebilmek, Brigham Young \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Daniel Smalley\u2019in uzunca bir s\u00fcredir hayaliydi. 2008 y\u0131l\u0131ndaki Iron Man filminin ba\u015fkarakteri Tony Stark, icat etti\u011fi 3-boyutlu \u201chologramlar\u0131n\u201d i\u00e7erisine elini soktu\u011funda,\u00a0 Smalley b\u00f6yle bir \u015feyin hologram kullan\u0131larak asla ba\u015far\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 fark etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Stark\u2019\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":634,"featured_media":20642,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,26,31],"tags":[2484,2485,2450,2483,329,2486],"class_list":["post-20589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-fizik","category-teknoloji","tag-3d-goruntu","tag-3d-goruntu-projeksiyonu","tag-bilimkurgu","tag-hologram","tag-lazer","tag-star-wars"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/634"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20589\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}