{"id":20650,"date":"2015-07-01T14:13:44","date_gmt":"2015-07-01T11:13:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=20650"},"modified":"2018-03-02T15:44:08","modified_gmt":"2018-03-02T12:44:08","slug":"psikopatlik-hepimizde-az-da-olsa-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/07\/01\/psikopatlik-hepimizde-az-da-olsa-var","title":{"rendered":"Psikopatl\u0131k: hepimizde az da olsa var!"},"content":{"rendered":"

Psikopati geli\u015fimsel bir problem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve ya\u015f ilerledik\u00e7e daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. Ayr\u0131ca ya\u015f ilerledik\u00e7e tedaviye cevap verme oran\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcyor. Hastal\u0131k hakk\u0131nda bilinen bir\u00e7ok \u015fey olsa da psikopatlar\u0131n neden \u015fiddete ve cinayete e\u011filimli oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 merak konusu. Genetik k\u00f6kenlere ve geli\u015fim problmlerine dikkat \u00e7eken tezler var.<\/em><\/p>\n

Psikopatl\u0131ktan s\u00f6z edildi\u011finde film severlerin akl\u0131na ilk olarak 1960 y\u0131l\u0131nda Alfred Hitchcock\u2019un y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cSap\u0131k (Psycho)\u201d filmi gelecektir. Filmdeki motel y\u00f6neticisi olan Norman Bates bir seri katil ve ayn\u0131 zamanda da bir psikopat. Film \u00f6zetle motele s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Marion Crane\u2019in Norman Bates ile olan m\u00fccadelesini ve ard\u0131ndan gelen seri cinayetleri konu al\u0131yor. Bu film Robert Bloch\u2019un ayn\u0131 ismi ta\u015f\u0131yan \u201cPsycho\u201d kitab\u0131n\u0131n sinemaya uyarlanm\u0131\u015f hali. Bloch bu karakteri ger\u00e7ekte Wisconsin\u2019de ya\u015fayan Ed Gein\u2019den esinlenerek olu\u015fturmu\u015f. Ed Gein bir mezar soyguncusu ve Norman Bates gibi seri katil olmasa da, bir katil ve psikopat.<\/p>\n

Bu filme benzer ba\u015fka bir film ise Matthew Bright\u2019\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cTed Bundy\u201d. Fakat bu film bir esinlenme de\u011fil, Ted Bundy (Teodor Robert Bundy) isimli ki\u015finin hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc konu al\u0131yor. Ted Bundy vasat bir hukuk \u00f6\u011frencisiydi ve ayn\u0131 zamanda Washington \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde mezun oldu. Herkesin takdirini kazanm\u0131\u015f bir \u00f6\u011frenciydi, sayg\u0131l\u0131 ve karizmatik olu\u015fuyla da k\u0131zlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kolayl\u0131kla kazanabiliyordu. Bu karakterin hayat\u0131n\u0131 film yapan \u015fey ise 1974-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, say\u0131s\u0131 tam olarak bilinmemekle birlikte, i\u015fledi\u011fi 35 cinayet. Yani Bundy bir seri katildi, psikopatt\u0131, ayn\u0131 zamanda da h\u0131rs\u0131z ve pedofiliydi. Bir\u00e7ok kez yakalanmas\u0131na ra\u011fmen ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131 fakat 1979 y\u0131l\u0131nda son kez yakalanarak \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Ayr\u0131ca \u201cseri katil\u201d tan\u0131mlamas\u0131 ilk olarak Ted Bundy i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\"\"
Psikopatl\u0131ktan s\u00f6z edildi\u011finde film severlerin akl\u0131na ilk olarak 1960 y\u0131l\u0131nda Alfred Hitchcock\u2019un y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cSap\u0131k (Psycho)\u201d filmi gelecektir.<\/figcaption><\/figure>\n

Tarih boyunca bu gibi \u00f6rneklere \u00e7ok\u00e7a rastland\u0131 ve baz\u0131 biliminsanlar\u0131 bu \u00f6rnekler \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. Psikopati geli\u015fimsel bir problem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve ya\u015f ilerledik\u00e7e daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. Ayr\u0131ca ya\u015f ilerledik\u00e7e tedaviye cevap verme oran\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcyor. Hastal\u0131k hakk\u0131nda bilinen bir\u00e7ok \u015fey olsa da psikopatlar\u0131n neden \u015fiddete ve cinayete e\u011filimli oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 merak konusu. Ortada bir\u00e7ok tez var fakat hen\u00fcz genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f bir a\u00e7\u0131klama yok. Son yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada \u015fiddete yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve psikopatl\u0131\u011f\u0131n genetik olarak aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc. E\u011fer bu do\u011fruysa evrim neden \u015fiddete yatk\u0131nl\u0131\u011fa destek oldu? Psikopatlar \u015fiddete yatk\u0131n olmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bencil olmalar\u0131 ve empati kurmada sorun ya\u015famalar\u0131 ile de biliniyor. Ayr\u0131ca \u00e7ocukluk ya\u015flar\u0131nda travma ya\u015fad\u0131klar\u0131 da biliniyor fakat bu travmalar\u0131n neden baz\u0131 ki\u015fileri ileri ya\u015flarda \u015fiddete y\u00f6nlendirdi\u011fi baz\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmedi\u011fi merak konusu. Ayr\u0131ca psikopatl\u0131k, bireyin toplumdan d\u0131\u015flanmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir etken, bu halde neden evrimsel s\u00fcre\u00e7te psikopati var olmaya devam etti? Ara\u015ft\u0131rmalar devam ediyor ve ilgi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor. Son y\u0131llarda bir\u00e7ok makalenin yay\u0131nlanmas\u0131 ise bunu kan\u0131tlar nitelikte. ScienceDirect sitesindeki makale say\u0131lar\u0131 1900 y\u0131l\u0131ndan itibaren incelenecek olursa, 1900-1995 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, bu konu hakk\u0131nda yakla\u015f\u0131k 1335 makale yay\u0131nlanm\u0131\u015fken 1995-2015 aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 3000 makale yay\u0131nlanm\u0131\u015f ve makale say\u0131s\u0131 1995\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, y\u0131ldan y\u0131la art\u0131yor.<\/p>\n

Evrim ve psikopati<\/strong><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 200 bin y\u0131l \u00f6nce Kenya-Etiyopya dolaylar\u0131nda tarih sahnesine \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015fard\u0131k ve ayr\u0131 bir t\u00fcr olmaya yeni yeni ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda muhtemelen di\u011fer Homo t\u00fcrlerinden \u00e7ok da fark\u0131m\u0131z yoktu. \u0130lerleyen y\u0131llarda uzak b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7 edebilmemiz, orada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z avc\u0131lar bizi di\u011ferlerinden ay\u0131ran ana fakt\u00f6rler oldu. G\u00f6\u00e7 etti\u011fimiz yerin iklim ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flama becerimiz ya da do\u011fa taraf\u0131ndan do\u011fal se\u00e7ilim yoluyla uyum sa\u011flamak zorunda kalmam\u0131z, b\u00f6lgenin diyetimizi yani beslenmemizi de\u011fi\u015ftirmesi ve bu de\u011fi\u015fimin evrimimize \u015fekil vermesi en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. Bu noktada atalar\u0131m\u0131z bir\u00e7ok zorlukla m\u00fccadele etmek zorunda kald\u0131. Besin bulamad\u0131\u011f\u0131 zamanlar da oldu, bar\u0131namad\u0131\u011f\u0131 bu y\u00fczden de hava \u015fartlar\u0131ndan fazlaca etkilendi\u011fi zamanlar da. Pennsylvania \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Andrea Glenn ve ekibinin de hipotezi, psikopatinin bu \u015fartlarda nesli aktarmay\u0131 destekliyor olmas\u0131 \u00fczerine. Psikopatlar\u0131n h\u0131zl\u0131 ya\u015famay\u0131 tercih ettikleri yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015f durumda. H\u0131zl\u0131 ya\u015famay\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede fazla yavru \u00fcretmek, \u00fcreme ve hayatta kalmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc riski g\u00f6ze almak \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Hayatta kalman\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise h\u0131zl\u0131 ya\u015famak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Bu sayede k\u0131sa s\u00fcrede daha fazla yavru \u00fcretilebilir ve nesil bu \u015fekilde devam ettirilebilir. Psikopatiye ve h\u0131zl\u0131 ya\u015famaya yatk\u0131n olan genler bu \u015fekilde aktar\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu teori mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"Bir di\u011fer d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 ise kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z avc\u0131lar\u0131n g\u00f6\u00e7 edemeyenlere ya da g\u00f6\u00e7 etmeyi tercih etmeyenlere nazaran farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi. Bu da avc\u0131lardan korunmak ve hayatta kalmak i\u00e7in bizleri farkl\u0131 \u00f6zellikler geli\u015ftirmeye y\u00f6neltti. Daha h\u0131zl\u0131 ko\u015fabildik, reflekslerimiz h\u0131zland\u0131, daha h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebildik, grup i\u00e7erisinde i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc yapabildik\u2026 Avc\u0131 taraf\u0131ndan uygulanan se\u00e7ilim bask\u0131s\u0131 beynimizdeki \u201cserebrum\u201d b\u00f6lgesinin geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131. Serebrum, \u00f6n beyinde bulunan ve hayvan\u0131n hareketlerinden tutun da benli\u011fini fark etmesine kadar bir\u00e7ok olay\u0131 d\u00fczenleyen b\u00f6lge ve yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re Homo sapiens\u2019te bu b\u00f6lge di\u011fer hayvanlara nazaran daha geli\u015fmi\u015f. Bu geli\u015fmi\u015flik bizlere bir\u00e7ok savunma mekanizmas\u0131 kazand\u0131rd\u0131 ve neslimizi aktarmaya yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, geli\u015fmi\u015f serebrumun bize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli savunma mekanizmas\u0131 \u201ci\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d. \u0130\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 avc\u0131ya kar\u015f\u0131 birlik olmak \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Zaten \u00e7o\u011fu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, \u00f6zellikle de av olan t\u00fcrlerin s\u00fcr\u00fcler halinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Bu onlar i\u00e7in avc\u0131dan korunma mekanizmas\u0131. Bizler ise bunu evrimsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131d\u0131k; i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc olu\u015fturduk. Grup i\u00e7erisindeki e\u015f ya da e\u015fler yavrulara bakarken (ki bunlar genelde di\u015filer oluyor) di\u011ferleri de yavru bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenenleri ve yavrular\u0131n\u0131 beslemek ve korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcyd\u00fc (bunlar da genelde erkekler oluyor). Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, koruyacak olan bireyin agresif olmas\u0131n\u0131 gerektiriyor. Agresif olmal\u0131 ki \u00e7evreden gelecek tehditleri uzakla\u015ft\u0131rabilsin ya da tehditle y\u00fczle\u015febilsin. Yani agresif olma durumu hayat\u0131n\u0131 daha uzun s\u00fcre devam ettirmeyi sa\u011fl\u0131yor, bu da daha fazla yavru \u00fcretmek demek. Ayr\u0131ca agresif olmak kendine yak\u0131n genleri koruma alt\u0131na almak demek ve bu da o genlerin nesillerini devam ettirmelerine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bir de cinsel se\u00e7ilimi i\u015fin i\u00e7ine katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fc\u00e7l\u00fc olan erke\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak daha fazla di\u015fiyi ba\u015ftan \u00e7\u0131karmas\u0131 ve di\u015filerin de yine g\u00fc\u00e7l\u00fc bireyi tercih etmesi agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.
\nNew Mexico \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Marco Del Gudice ve ekibinin ortaya att\u0131\u011f\u0131 teori bu g\u00f6r\u00fc\u015ften destek al\u0131yor. Ekibe g\u00f6re hepimizin i\u00e7erisinde agresifli\u011fe yatk\u0131nl\u0131k var fakat sosyal becerilerimiz onlar\u0131n \u00fcstesinden geliyor. Bu beceriler bizim grup i\u00e7inde ya\u015famam\u0131z i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. Her grupta uyulmas\u0131 gereken, yaz\u0131l\u0131 olmasa da, baz\u0131 kurallar vard\u0131r ve bu kurallara uymayanlar gruptan d\u0131\u015flan\u0131r. \u0130\u015fte bu yolla asl\u0131nda agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da bask\u0131lan\u0131yor. Fakat bu agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 neslimizi devam ettirme i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcnden kaynaklan\u0131yor. Ayr\u0131ca bu durum sadece insanlara \u00f6zg\u00fc de\u011fil. Washington \u00dcniversitesi Antropoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden R.W. Sussman ve ekibinin 2005 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 makale, i\u00e7erisinde bulundu\u011fumuz primat tak\u0131m\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmadan s\u00f6z ediyor. Bu ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re primatlar\u0131n genelinde bir agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var fakat sosyal ili\u015fki kurma g\u00fcd\u00fcs\u00fc bunu bask\u0131l\u0131yor. Ancak insanlardaki psikopati durumunda, agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 sosyal ili\u015fki kurma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor ve psikopat bireyler bu duruma engel olam\u0131yorlar. Zaten psikopatinin semptomlar\u0131ndan birisi \u015fiddete e\u011filimken bir di\u011feri kontrol eksikli\u011fi. Ayr\u0131ca bu g\u00f6r\u00fc\u015f, koruyucu bireyin erkek olmas\u0131, cinsel se\u00e7ilimde erkek bireylerin birbirlerine \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurma \u00e7abalar\u0131, yani di\u015finin se\u00e7ici olmas\u0131 erkek bireylerin agresifli\u011fe daha yatk\u0131n olmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir. 2000 y\u0131l\u0131nda Grann ve ekibinin bu konu \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re erkeklerdeki agresiflik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 31 iken di\u015filerde bu oran y\u00fczde11\u2019de kal\u0131yor.<\/p>\n

Klasik psikopati sendromu: duygu sorunlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Derby \u00dcniversitesi\u2019nde klinik psikoloji profes\u00f6r\u00fc olan Paul Gilbert \u201cBizler bir\u00e7ok yetene\u011fe, sosyal davran\u0131\u015fa, duygulara sahibiz ve bunlar\u0131n itme ve \u00e7ekmelerine maruz kal\u0131yoruz\u201d diyor. G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn motivasyonumuz duygular\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan d\u00fczenleniyor. Gilbert bu duygular\u0131n beyindeki b\u00f6lgelerin d\u0131\u015f\u0131nda bir yerde olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yerine d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin etkili oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu d\u0131\u015f fakt\u00f6rler ise genlerimiz, \u00e7evremiz, \u00e7ocukluk deneyimlerimiz ve hayat\u0131m\u0131zdaki olaylar. Bu duygu motivasyon de\u011fi\u015fimleri beynin kendini korumak i\u00e7in farkl\u0131 sistemler evrimle\u015ftirmesine neden olmu\u015f. Fakat bu sistemler psikopatlarda d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor.<\/p>\n

\"\"
Y\u00f6netmen Stanley Kubrick \u201cShining (Cinnet)\u201d isimli filminden bir kare. Ba\u015frolde Jack Nicholson oynuyordu.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu sistemlerden birisi olan \u201cy\u00fcr\u00fctme sistemi\u201d beyindeki \u00f6d\u00fcl mekanizmas\u0131 ile ili\u015fkilendirilebilir. Antik insanlarda bu sistem hayatta kalmay\u0131 ve en \u00f6nemlisi de \u00fcremeyi destekliyordu. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131nda art\u0131k bu sistem kendi istediklerimizi ve zevk ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri yapmam\u0131z\u0131 destekliyor. Psikopatlarda ise bu \u00f6d\u00fcl mekanizmas\u0131n\u0131n normal insanlardan farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 biliniyor fakat y\u00fcr\u00fctme sistemi ile ilgili kesin bir ba\u011flant\u0131 kurulmu\u015f de\u011fil. New Orleans \u00dcniversitesi\u2019nden Paul Frick\u2019in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir ara\u015ft\u0131rmada ise psikopatide bu sistemin dengesiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yani, psikopatl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi olan \u201ch\u0131zl\u0131 ya\u015fama\u201d davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n (risk almak, fazla yavru meydana getirmek gibi davran\u0131\u015flar) yan\u0131nda bazen de \u00f6d\u00fcl ve zevke y\u00f6nelik davran\u0131\u015flar da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yani psikopat bireyler bazen risk almaya yatk\u0131n oluyor bazen de zevk almaya. Bu konu \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rmalara devam ediliyor.<\/p>\n

Bir di\u011feri ise \u201csakinle\u015ftirici sistem\u201d. Psikopatide en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen durum bireylerin olaylara kar\u015f\u0131 olan tepkisizlikleri. Kar\u015f\u0131n\u0131zda bir psikopat varsa, ona istedi\u011finiz kadar duygusal hikaye anlat\u0131n, film izletin ya da kar\u015f\u0131s\u0131nda insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcn, verecekleri tepki normal bir insandan \u00e7ok daha az olacak hatta tepki bile vermeyecek. Bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni ise sakinle\u015ftirici sistemlerinin bask\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n

\"\"
Ted Bundy 1974-1978 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, say\u0131s\u0131 tam olarak bilinmemekle birlikte, 35 cinayet i\u015flemi\u015fti. Hakk\u0131nda verilen idam karar\u0131na tepki g\u00f6sterirken.<\/figcaption><\/figure>\n

Sakinle\u015ftirici sistem hen\u00fcz bebekken aktivitesine ba\u015fl\u0131yor. Y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc sistemi bask\u0131l\u0131yor ve \u00e7evreye olan g\u00fcvenimizi sa\u011fl\u0131yor, \u00f6zellikle de annemize. \u0130lerleyen zamanlarda ise hem bu g\u00fcven sayesinde hem de sakinle\u015ftirici sistemin di\u011fer katk\u0131lar\u0131yla sosyal bir varl\u0131k haline geliyoruz. Empati duygumuz geli\u015fiyor, kar\u015f\u0131m\u0131zdakini anlayabiliyoruz. Sistemin aktivitesini sa\u011flayan temel \u00f6\u011fe ise oksitosin kimyasal\u0131. \u00dczerinde y\u0131llarca yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde oksitosinin bebek ve anne aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturdu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sonraki ara\u015ft\u0131rmalarda ise bebe\u011fin neden anneye g\u00fcvendi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131; oksitosin sakinle\u015ftirici sistemi aktive ediyor ve bebe\u011fin anneye g\u00fcvenmesini sa\u011fl\u0131yor. Fakat bu sistem e\u011fer do\u011fu\u015ftan hasarl\u0131ysa ya da \u00e7evresel etkenler taraf\u0131ndan bask\u0131lan\u0131rsa bebek anneye g\u00fcvensiz bir ba\u011flanma ya\u015f\u0131yor. Bu da bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimini etkiliyor. Birey, ileriki hayat\u0131nda sosyal ili\u015fki kurmakta zorluk \u00e7ekiyor, \u00e7evresine g\u00fcvenmiyor, ba\u011flanma zorluklar\u0131 \u00e7ekiyor ve bunlar\u0131n hepsinin toplam\u0131nda da sosyal tepkisizlik ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u0131pk\u0131 psikopatlar\u0131n da oldu\u011fu gibi!<\/p>\n

Geli\u015fim problemleri<\/strong><\/p>\n

Psikopatlar\u0131n oksitosin \u00fcretiminin normal insanlara nazaran daha az oldu\u011fu biliniyor. Fakat sakinle\u015ftirici sistem sadece bu y\u00fczden bask\u0131lanmak zorunda de\u011fil. Birey gayet sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fabilir, hormon durumlar\u0131 normal bir bireyle ayn\u0131 seyredebilir; fakat geli\u015fim s\u00fcrecinde ya\u015fayaca\u011f\u0131 travmalar hem hormon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 hem de beynin koruyucu sistemlerini etkileyebilir.<\/p>\n

\"\"
Psikopatlar\u0131n \u00e7ocukluk ve ergenlik d\u00f6nemleri incelendi\u011finde en az birinde travma ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130nsan beyni \u00f6m\u00fcr boyunca, \u00f6zellikle de 20\u2019li ya\u015flar\u0131n ortalar\u0131na kadar, aral\u0131klarla olsa da s\u00fcrekli geli\u015fmeye devam ediyor. Fakat en b\u00fcy\u00fck geli\u015fim ilk 20 y\u0131l i\u00e7erisinde oluyor. \u0130lk 3 y\u0131l i\u00e7erisinde beyin bir\u00e7ok hareketi yapabilir duruma geliyor ve h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim a\u015famas\u0131ndan ge\u00e7iyor. 10-12 ya\u015f aras\u0131nda tekrar geli\u015fim h\u0131zlan\u0131yor ve ergenlik ile birlikte (12-22 ya\u015flar aras\u0131) beynin sosyal davran\u0131\u015flarla ilgili k\u0131sm\u0131 geli\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. 20-22 ya\u015f\u0131na gelindi\u011finde ise art\u0131k ki\u015filik de oturmaya ba\u015fl\u0131yor. Beynin en hassas oldu\u011fu d\u00f6nemler bu ya\u015f aral\u0131klar\u0131. Bu aral\u0131klarda ya\u015fanan travmalar beynin geli\u015fimini etkileyebiliyor ve beyinde ileriye y\u00f6nelik kal\u0131c\u0131 hasarlar verebiliyor. Psikopatlar\u0131n \u00e7ocukluk ve ergenlik d\u00f6nemleri incelendi\u011finde en az birinde travma ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Baz\u0131lar\u0131 \u00e7ocukken cinsel istismara u\u011fram\u0131\u015fken baz\u0131lar\u0131 ergenlikte sosyal \u00e7evreleri taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olabilir. Zaten psikopatlar\u0131n hayat \u00f6yk\u00fclerinde genelde bu d\u00f6nemlerde ya\u015fad\u0131klar\u0131 travmalardan s\u00f6z edilir.<\/p>\n

Asl\u0131nda genetik k\u00f6ken bir kenara b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda psikolojide psikopati geli\u015fimsel bir hastal\u0131k olarak yorumlan\u0131yor. Bunun temel nedeni ise psikopat bireylerin baz\u0131 beyin b\u00f6lgelerinin normal bireylere g\u00f6re farkl\u0131 seviyede geli\u015fim g\u00f6steriyor olmas\u0131.
\nPsikopatlar ve normal insanlar \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda psikopat bireylerin \u00f6\u011frenmeyi ve duygusal eylemleri kontrol eden beyin b\u00f6lgelerinde hasarlar ya da az geli\u015fmi\u015flik tespit edildi. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n devam\u0131nda ise beyin b\u00f6lgelerinin daha detayl\u0131 incelenmesi sonucu hasarl\u0131 olan daha \u00f6zel b\u00f6lgeler de ke\u015ffedildi. Fakat bu b\u00f6lgeler asl\u0131nda ergenlik d\u00f6neminde h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim s\u00fcreci ge\u00e7iriyor. Yani \u00f6zel b\u00f6lgelerin bu geli\u015fim s\u0131ras\u0131nda hasar g\u00f6steriyor olma ihtimali \u00e7ok y\u00fcksek. Ayr\u0131ca, psikopati ve \u015fizofreni aras\u0131nda da ili\u015fki oldu\u011fu biliniyor. Her hastada de\u011fil, fakat psikopati hastalar\u0131nda \u015fizofreniye rastlamak \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fizofreni de \u00e7o\u011funlukla yine ergenlik d\u00f6nemindeki beyin geli\u015fimi esnas\u0131nda olu\u015fan sorunlar sonucu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Geri kalan y\u00fczdenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ise fiziksel travmalar sonucu olu\u015fuyor. Fiziksel travmalar\u0131n da psikopatiye neden olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z etti\u011fimiz beyin b\u00f6lgeleri kazalar sonucu da hasar g\u00f6rebilir.<\/p>\n

\"\"De\u011finilmesi gereken ba\u015fka bir konu ise sosyopati ve psikopat\u0131 ayr\u0131m\u0131. Genel olarak \u201cpsikopat\u201d terimi yerine \u201csosyopat\u201d terimi kullan\u0131l\u0131yor. Fakat asl\u0131nda bu iki terim aras\u0131nda baz\u0131 farklar var. Sosyopati de bir sosyal davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu fakat sosyopatlar psikopatlar\u0131n aksine bulundu\u011fu bir gruba, bir ki\u015fiye ve bir mekana ba\u011flanabiliyorlar. Ayr\u0131ca sosyopatlar\u0131n i\u015fledi\u011fi cinayetler planl\u0131 olmuyor. Psikopatlar ise asla ba\u011flanam\u0131yor ve i\u015fledikleri cinayetler iyi planlanm\u0131\u015f oluyor. Bu farklar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7lunun sosyopat m\u0131 psikopat m\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilir.
\nBahsedilenler psikopatinin bir davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131na neden olan fiziksel hasarlar\/sorunlar diyebiliriz. Psikopatlar\u0131n toplumsal incelemesi ise \u00e7ok ayr\u0131 bir yaz\u0131 konusu olabilecek kadar detayl\u0131. Psikopati bireyin kendi iste\u011fi sonucu olu\u015fan bir durum de\u011fil; bir hastal\u0131k. Tedavileri i\u00e7in ise psikopatiyi \u00e7ok iyi anlamal\u0131y\u0131z ve bu hi\u00e7 de kolay de\u011fil.<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1359178915000075<\/li>\n
  2. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1359178915000075<\/li>\n
  3. https:\/\/www.psychologytoday.com\/blog\/wicked-deeds\/201401\/how-tell-sociopath-psychopath<\/li>\n
  4. https:\/\/www.psychologytoday.com\/blog\/wicked-deeds\/201401\/how-tell-sociopath-psychopath<\/li>\n
  5. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0301051112002062<\/li>\n
  6. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0301051112002062<\/li>\n
  7. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1359178912000730<\/li>\n
  8. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1359178912000730<\/li>\n
  9. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0890623813000828<\/li>\n
  10. http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0890623813000828<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Psikopati geli\u015fimsel bir problem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve ya\u015f ilerledik\u00e7e daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. Ayr\u0131ca ya\u015f ilerledik\u00e7e tedaviye cevap verme oran\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcyor. Hastal\u0131k hakk\u0131nda bilinen bir\u00e7ok \u015fey olsa da psikopatlar\u0131n neden \u015fiddete ve cinayete e\u011filimli oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 merak konusu. Genetik k\u00f6kenlere ve geli\u015fim problmlerine dikkat \u00e7eken tezler var. Psikopatl\u0131ktan s\u00f6z edildi\u011finde film severlerin akl\u0131na ilk olarak […]<\/p>\n","protected":false},"author":641,"featured_media":20671,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[174,32,233,36],"tags":[2493,200,1542,429,2492],"class_list":["post-20650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-137-sayi","category-evrim","category-psikiyatri","category-psikoloji","tag-duygu-sorunlari","tag-evrim","tag-noropsikoloji","tag-psikiyatri","tag-psikopati"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t