{"id":20651,"date":"2018-03-03T00:05:36","date_gmt":"2018-03-02T21:05:36","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=20651"},"modified":"2018-03-02T14:21:40","modified_gmt":"2018-03-02T11:21:40","slug":"307-milyon-yil-once-yagmur-ormanlarinin-cokusu-evrimi-etkiledi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/03\/03\/307-milyon-yil-once-yagmur-ormanlarinin-cokusu-evrimi-etkiledi","title":{"rendered":"307 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc evrimi etkiledi!"},"content":{"rendered":"

307 milyon y\u0131l \u00f6nce, ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, erken kara omurgal\u0131lar\u0131n\u0131n evrimini etkiledi! Birmingham \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 307 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan kurak iklimin sebep oldu\u011fu, bitki t\u00fcrlerinde g\u00f6r\u00fclen kitlesel yok olu\u015fun, baz\u0131 tetrapodlar\u0131n (karada ya\u015fayan ilk omurgal\u0131lar) yok olmas\u0131na yol a\u00e7arken, di\u011ferlerinin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Bu ara\u015ft\u0131rma Proceedings of the Royal Society B. <\/em>dergisinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n

Karbonifer ve Permiyen d\u00f6nemleri (358-272 milyon y\u0131l \u00f6nce), karadaki canl\u0131lar\u0131n evriminde kritik zamanlard\u0131. Karbonifer d\u00f6nemde, Kuzey Amerika ve Avrupa ekvatorda yo\u011fun tropik ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren tek bir k\u0131ta halindeydi. Bu ya\u011fmur ormanlar\u0131, s\u0131cak ve nemli iklimin etkisiyle geli\u015ferek, ilkel tetrapodlar (d\u00f6rt ayakl\u0131 omurgal\u0131lar) i\u00e7in ideal bir ya\u015fam alan\u0131 olu\u015fturup \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlere evrilmelerini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Ancak, bu d\u00f6nemin sonlar\u0131na do\u011fru, b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel bir \u00e7evre de\u011fi\u015fikli\u011fi ya\u015fand\u0131. Tetrapod t\u00fcrlerinin say\u0131s\u0131 artmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 anda, ya\u011fmur ormanlar\u0131 yok olmaya ba\u015flad\u0131. Artan kurakl\u0131\u011f\u0131n etkisiyle i\u00e7inde atkuyru\u011fu ve kurtaya\u011f\u0131 gibi bask\u0131n bitki t\u00fcrlerinin de bulundu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir kitlesel yok olu\u015f meydana geldi. Bu olay bitkiler i\u00e7in bir felaket olmas\u0131na ra\u011fmen, ilkel tetrapodlar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fi belirsiz.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen \u00e7e\u015fitlili\u011fi tahmin etmek i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nceki giri\u015fimler, farkl\u0131 zaman aral\u0131klar\u0131nda veya co\u011frafi b\u00f6lgelerde e\u015fit \u015fekilde \u00f6rneklenmeyen fosil kay\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan engellendi. Verilerdeki bu bo\u015fluklar\u0131 doldurmak i\u00e7in, Birmingham ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 paleobiyoloji veritaban\u0131ndan yeni bir veri seti derledi ve \u00e7e\u015fitlilik ve biyoco\u011frafik de\u011fi\u015fiklikleri tahmin etmek i\u00e7in ileri istatistiksel y\u00f6ntemleri kulland\u0131.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi ve kurakl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonra, hayatta kalmak i\u00e7in \u0131slak ortamlara ihtiya\u00e7 duyan amfibiler i\u00e7in uygun ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131ndan dolay\u0131 tetrapod \u00e7e\u015fitlili\u011finin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bununla birlikte, ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra hayatta kalan tetrapod t\u00fcrleri d\u00fcnyaya kolayca yay\u0131lmaya, ekvatordan \u00e7ok daha uzak yeni ya\u015fam alanlar\u0131nda koloni olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Hayatta kalanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu ilkel amfibilere g\u00f6re daha b\u00fcy\u00fck bedene sahip olman\u0131n kendilerine kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 daha uza\u011fa seyahat edebilme yetene\u011fine ve sulu habitatlarla s\u0131n\u0131rlanmayan kulu\u00e7kaya yatabilme \u00f6zelli\u011fine sahip olan ilkel s\u00fcr\u00fcngenler gibi ilkel amniyotlard\u0131.<\/p>\n

Birmingham \u00dcniversitesi Co\u011frafya, Yer ve \u00c7evre Bilimleri Okulu\u2019ndan Emma Dunne, \u201cBu, ilkel tetrapod evrimi \u00fczerine \u015fimdiye kadar yap\u0131lan en kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rma ve fosil kay\u0131tlar\u0131ndan t\u00fcrlerin \u00e7e\u015fitlilik \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc tahmin etmek i\u00e7in yeni geli\u015ftirilen tekniklerin kullan\u0131lmas\u0131; bize, ilkel tetrapodlar\u0131n, \u00e7evrelerindeki de\u011fi\u015fime nas\u0131l tepki verdi\u011fine dair daha fazla bilgi sa\u011fl\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n

Dunne \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u201c\u015eimdi biliyoruz ki, s\u00fcr\u00fcngenler, ku\u015flar ve modern memelilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda ve bu gruplar\u0131n permiyen d\u00f6neminde ve sonras\u0131nda kara omurgal\u0131lar\u0131n\u0131n bask\u0131n gruplar\u0131 haline gelmesinde ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc amniyotlar\u0131n yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda olduk\u00e7a kritikti.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

307 milyon y\u0131l \u00f6nce, ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, erken kara omurgal\u0131lar\u0131n\u0131n evrimini etkiledi! Birmingham \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 307 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan kurak iklimin sebep oldu\u011fu, bitki t\u00fcrlerinde g\u00f6r\u00fclen kitlesel yok olu\u015fun, baz\u0131 tetrapodlar\u0131n (karada ya\u015fayan ilk omurgal\u0131lar) yok olmas\u0131na yol a\u00e7arken, di\u011ferlerinin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Bu ara\u015ft\u0131rma Proceedings of the Royal Society B. dergisinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":746,"featured_media":20654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,32],"tags":[2490,2488,2489,2487],"class_list":["post-20651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-evrim","tag-karbonifer","tag-paleobiyoloji","tag-tetrapod-evrimi","tag-yagmur-ormanlari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t