![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/\u00d6fkeli-kad\u0131n-durduruluyor-300x200.jpg\")
K\u0131zlar, \u00e7o\u011funlukla nedeni ne olursa olsun sahip olduklar\u0131 \u00f6fkenin \u201cyanl\u0131\u015f\u201d oldu\u011funu ve k\u0131z olman\u0131n \u00f6zelliklerine uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir. Yine \u00e7o\u011funlukla \u00f6fkelerini g\u00f6stermenin ili\u015fkilerini risk alt\u0131na soktu\u011funu sezerler. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc bir k\u0131z i\u00e7in en k\u00f6t\u00fcs\u00fc olarak tasvir edilenler aras\u0131nda olan \u00f6fke, sosyal ortamda \u00e7ekici olmamakla ili\u015fkilendirilmektedir. Bu mesajlar hemen ba\u015flar. \u00c7ocuklarda \u00f6fke ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceler, ebeveynlerin \u00fcst\u00fc kapal\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ve toplumsal cinsiyet beklentileri ile h\u0131zla a\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n
Bir \u00e7al\u0131\u015fmada, yeni do\u011fan bebekler cinsiyet belli etmeyen giysilerle giydirilir ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yeti\u015fkinleri, bebeklerin cinsiyetleri hakk\u0131nda aldat\u0131r. Ebeveynler, \u201cg\u00fczel\u201d ve \u201cmutlu\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131klar\u0131 k\u0131zlardan daha \u00e7ok, erkek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri bebekleri \u201c\u00fczg\u00fcn\u201d ya da \u201ck\u0131zg\u0131n\u201d olarak tan\u0131mlama e\u011filimi g\u00f6sterir.<\/p>\n
Genelde y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 andan itibaren, ABD\u2019deki erkek \u00e7ocuklar\u0131na \u201ckontrol d\u0131\u015f\u0131\u201d olma konusunda daha fazla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131n\u0131r. Ebeveynler ve \u00f6\u011fretmenler, k\u0131zlar\u0131n kendilerini daha fazla kontrol etmesini ve daha y\u00fcksek standartlara sahip olmalar\u0131n\u0131 bekler. Bu nedenle k\u0131zlar daha fazla otokontrol sergileme e\u011filimi g\u00f6sterir.<\/p>\n
Bir\u00e7ok anne, baba sadece erkeklerin kendilerini kontrol edemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda bilin\u00e7sizce erkek \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6fkeli olmas\u0131n\u0131 ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n daha sosyal olmas\u0131n\u0131 bekler. \u015eayet \u00e7ocuklar bu kal\u0131plara uymazsa, ebeveynler genellikle bu \u00f6zelliklerini kal\u0131plara uygun \u015fekilde te\u015fvik ederek y\u00f6nlendirir. Bu k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in bir s\u00fcr\u00fc s\u00fcbliminal mesaj demek.<\/p>\n
The Anger Advantage<\/em> kitab\u0131n\u0131n yazarlar\u0131 Deborah Cox, Karin Bruckner ve Sally Stabb toplumsal cinsiyet kurallar\u0131n\u0131n kad\u0131nlar\u0131n \u00f6fkesini da\u011f\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131yor.<\/p>\n \u00d6fke kad\u0131nlarda, kendi \u00f6fkelerinin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirecekleri \u015fekilde farkl\u0131 y\u00f6ne y\u00f6nlendirilir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na, y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 bast\u0131ran nezaket kurallar\u0131yla \u00f6fkeyle ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemlerini kullanmalar\u0131 \u00f6\u011fretilir. \u00d6rne\u011fin, y\u00fcksek sesle ba\u011f\u0131rmak han\u0131ml\u0131\u011fa yak\u0131\u015fmaz, k\u00fcfretmek, ba\u011f\u0131rmak ya da \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnmek kabad\u0131r.<\/p>\n Bu duruma uyum sa\u011flayan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6fke ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmek ya da i\u00e7selle\u015ftirmek i\u00e7in toplum taraf\u0131ndan kabul edilen yollar bulur. Pasif agresif davran\u0131\u015flar, kayg\u0131 ve depresyon, bu durumun ortak etkileridir.<\/p>\n \u0130\u011fneleyicilik, hissizlik ve ilgisizlik bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6fkeyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Yalan s\u00f6ylemek, okulu asmak, di\u011fer insanlara zorbal\u0131k yapmak ve hatta beceriksiz olmak gibi s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 davran\u0131\u015flar, genellikle bir gencin,\u00a0 kendisi \u00f6fke olarak adland\u0131ramasa da, \u00f6fke ile u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretidir.<\/p>\n \u00d6fkelerini g\u00f6rmezden gelmeleri \u00f6\u011fretilen k\u0131zlar kendilerinden uzakla\u015f\u0131r. \u00d6fke o kadar ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcblime edilir ki, k\u0131zlar onun ne hissettirdi\u011fini ve nas\u0131l oldu\u011funu anlama yetene\u011fini kaybeder. Heyecanl\u0131 ya da g\u00fc\u00e7s\u00fcz m\u00fc, geceleri di\u015flerini s\u0131k\u0131yor mu veya kurde\u015fen d\u00f6k\u00fcyor mu? Sebepsizce a\u011fl\u0131yor ya da \u00f6nemli konu\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda g\u00fcl\u00fcyor mu? \u00d6nemsiz olan bir konu \u00fcst\u00fcne a\u015f\u0131r\u0131 tepki veriyor mu? Nereye varmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayabilirsiniz. Tuhaf kad\u0131n hormonlar\u0131, de\u011fil mi? Bunu sadece bir evre olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek daha iyi. Ancak \u00e7o\u011fu kad\u0131n i\u00e7in bu evre hi\u00e7 bitmez. \u00d6fkeyi hi\u00e7 g\u00f6stermeden ge\u00e7en hayatlar ve b\u00fcy\u00fck riskler almadan bunu yapma hakk\u0131 ve kabiliyeti olmad\u0131\u011f\u0131na inanma durumu.<\/p>\n \u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde insanlar\u0131n sinirli olma e\u011filimi g\u00f6sterme sebepleri de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 ve kad\u0131nlar \u00fczerinde yap\u0131lan 15 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fma, kad\u0131nlardaki \u00f6fkenin ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 nedeni oldu\u011funu g\u00f6sterdi; g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck hissi, adaletsizlik ve di\u011ferlerinin sorumsuzlu\u011fu.<\/p>\n Gen\u00e7 olduklar\u0131 s\u0131rada, \u00e7o\u011fu kad\u0131n\u0131n \u00f6fke hissi, \u00f6fkeyi anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z standart \u015fekliyle uyu\u015fmayan e\u011fri b\u00fc\u011fr\u00fc yollarla paralel y\u00f6nlendirilir.<\/p>\n \u00c7o\u011fu ki\u015fi \u00f6fke y\u00f6netimi denilince, genellikle erkek \u00f6rnekleri akla getiren, h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f, bir \u015feyler f\u0131rlatan,\u00a0 ba\u011f\u0131ran ya da bir \u015feyler yumruklayan insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n 2004\u2019te, cinsiyet ve \u00f6fke \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kad\u0131nlar\u0131n karma\u015f\u0131k \u00f6fke y\u00f6netiminin, mevcut \u00f6fke modelleri ile a\u00e7\u0131klanamayabilir oldu\u011fu sonucuna vard\u0131. Di\u011fer bir deyi\u015fle, problemi anlamak i\u00e7in bir erkek standard\u0131 kullanmak problemi anlamamak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n \u00d6fkeyi i\u00e7ine atmak ve bast\u0131rmak, \u015fiddetli \u00f6fke patlamalar\u0131ndan daha zararl\u0131d\u0131r. \u00d6fke y\u00f6netimi, kad\u0131nlar\u0131n daha \u00e7ok deneyimledikleri g\u00f6r\u00fclmeyen \u00f6fkeyi de dikkate almak demektir. \u00d6fke y\u00f6netimiyle ilgili yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na k\u0131zg\u0131n hissetmenin normal oldu\u011funu \u00f6\u011fretmeyi de kapsamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Az say\u0131da ebeveyn, \u00e7ocuklara bilin\u00e7alt\u0131nda nezaket ve sosyal, giri\u015fken olmakla ilgili dersler verirken ya da onlar i\u00e7in model olu\u015ftururken bu uzun vadeli etkileri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ya\u015flar\u0131 ilerledik\u00e7e, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6ncelikle ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ilk s\u0131raya koymalar\u0131 \u00f6\u011fretilir ve yeti\u015fkinli\u011fe kadar b\u00f6yle \u00f6d\u00fcllendirilir.<\/p>\n Bir\u00e7ok k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ve kad\u0131n i\u00e7in sonu\u00e7, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa kadar s\u00fcren bir dizi fiziksel, psikolojik ve duygusal zarard\u0131r. \u00d6fke, insanlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini olumsuz etkiler, y\u00fcksek tansiyona, kalp hasarlar\u0131na, migrene, cilt hastal\u0131klar\u0131na ve kronik yorgunlu\u011fa neden olur. \u00c7\u00f6z\u00fclmemi\u015f \u00f6fke, stres, gerginlik, kayg\u0131, depresyon ve a\u015f\u0131r\u0131 sinirlili\u011fe yol a\u00e7ar.<\/p>\n Art\u0131k, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n y\u00fczde 30\u2019unda anksiyete (kayg\u0131) bozukluklar\u0131 bulundu\u011fu tahmin edilmektedir. 12-15 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131ndaki depresyon oran\u0131, ayn\u0131 ya\u015f grubundaki erkeklerden \u00fc\u00e7 kat fazlad\u0131r. G\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck hissi ve \u00f6fke, ayn\u0131 zamanda beslenme bozukluklar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 da etkiler. Ge\u00e7ti\u011fimiz 15 y\u0131l boyunca, 10-14 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda intihar oran\u0131 \u00fc\u00e7 kat artt\u0131 (E.n.: Elbette yaz\u0131da ge\u00e7en bu oranlar ve di\u011fer say\u0131lar, ABD i\u00e7in ge\u00e7erlidir). Ergenlik \u00f6ncesi, \u00e7ocuklar\u0131n hepsi hemen hemen ayn\u0131 \u015fiddette depresyon ya\u015far. Ancak sosyal bask\u0131lar k\u0131zlar i\u00e7in daha fazlad\u0131r. Hepimiz hormonlar ve duygular\u0131n etkisi \u00fczerine e\u011fitildik. \u00dcstelik kad\u0131nlar sadece ergenlikte depresyon ya\u015famazlar. 20\u2019li, 30\u2019lu, 40\u2019l\u0131 ve daha sonraki ya\u015flarda daha depresif olurlar.<\/p>\n Depresyon karma\u015f\u0131kt\u0131r; k\u0131smen genetik, k\u0131smen hormonal, k\u0131smen \u00e7evresel, k\u0131smen ekonomik sebepleri vard\u0131r. Meslekta\u015flar\u0131ndan daha az kazanan kad\u0131nlar d\u00f6rt kat daha fazla kayg\u0131 ve iki bu\u00e7uk kat daha fazla depresyondan mustarip olma ihtimali ta\u015f\u0131r.<\/p>\n Onun yerine \u00f6fkelenebilseler ne olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n Klinik uzmanlar, depresyonun b\u00fcy\u00fck bir bile\u015feninin alg\u0131lanan veya ger\u00e7ek bir kay\u0131ptan veya reddetmekten kaynaklanan spesifik bir \u00f6fke t\u00fcr\u00fc oldu\u011funa inan\u0131yor. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n reddedilmi\u015f, g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve k\u0131zg\u0131n hissetmelerinin bir\u00e7ok nedeni var:<\/p>\n 1) Kendi yetenekleri, e\u015fitli\u011fi ve potansiyelleri hakk\u0131nda \u015fimdiye kadar \u00f6\u011frendikleri her \u015feyin \u00fczerinde olan, cinsiyete dayal\u0131 \u00e7ifte standartlar\u0131n etkilerini g\u00f6rmeye ba\u015flarlar. Gen\u00e7 k\u0131zlar, k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n fiziksel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerindeki ger\u00e7ek etkilerini hissederler. Herkes, giysileri ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinden, hareketleri ve bedenlerine kadar her konuda denetleyici ve k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahiptir.<\/p>\n 2) Fiziksel savunmas\u0131zl\u0131klar\u0131n fark\u0131na var\u0131rlar. Cinsel taciz, okulda da dahil olmak \u00fczere s\u0131k rastlanan olayd\u0131r. Hen\u00fcz sald\u0131r\u0131ya u\u011framam\u0131\u015flarsa da, cinsel sald\u0131r\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenirler (sald\u0131r\u0131lar\u0131n y\u00fczde 43\u2019\u00fc 18 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fir). Kendilerini k\u0131s\u0131tlamaya adapte olurlar.<\/p>\n 3) Kad\u0131nlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel olarak silikle\u015fmesini sa\u011flayan anlay\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131 gerekenmi\u015f gibi g\u00f6rmeye ba\u015flarlar. \u00c7ocuklar, kad\u0131nlar\u0131n birincil bak\u0131m g\u00f6revlileri, \u00f6\u011fretmenleri, bak\u0131c\u0131lar\u0131 ve g\u00fcvenilir yeti\u015fkin olduklar\u0131 alanlardan, nadiren lider ya da y\u00f6netici olabildikleri kurumlara ge\u00e7erler. Erkeklerden beklenmeyen \u015fekillerde toplumsal cinsiyet kodlar\u0131na uyum geli\u015ftiren k\u0131zlar i\u00e7in, rol modelleri nispeten az ve uzakt\u0131r. Ayn\u0131 d\u00f6nemde g\u00fcvenleri artan erkek \u00e7ocuklarda durum tam tersidir.<\/p>\n 4) Kendi cinselliklerini y\u00f6netmeyle kad\u0131nlar\u0131n cinsel obje haline getirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma aras\u0131ndaki gergin yolu izlerler. \u00c7evrelerindeki yeti\u015fkinler genellikle ikinciyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin, okul k\u0131yafet kurallar\u0131 k\u0131z \u00f6\u011frencilerin kendi cinselliklerini ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131na engel olmak i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemlerin nas\u0131l i\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fckemmel bir \u00f6rnektir.<\/p>\n Kad\u0131nlardaki \u00f6fke genelde irrasyonel olarak tasvir ediliyor olsa da, asl\u0131nda tamamen rasyoneldir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel de\u011fersizlik ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck mesajlar\u0131yla kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 filtrelemeyi \u00f6\u011frenir. Kad\u0131nlar depresyona daha yatk\u0131n olabilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendi k\u00fclt\u00fcrel de\u011fersizle\u015ftirme ve ilgisizli\u011finizi kabul etmek zorunda olmak son derece \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Neden bu sizi k\u0131zd\u0131rm\u0131yor? K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6fke duyman\u0131n normal oldu\u011funu bilmeli. Bu hissetmeye ve ifade etmeye haklar\u0131 olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir duygudur. Arkada\u015f sahibi olamayabilirler, ama bu tamamen farkl\u0131 bir konudur. Ayr\u0131ca bu cinsiyetten ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, \u00e7ocuklara \u015fiddet ve y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar i\u00e7in izin vermek anlam\u0131na gelmez. \u00d6fkeyi anlamak ve y\u00f6netmek, empati ve merhamet hakk\u0131ndaki \u00e7ocukluk derslerinin bir par\u00e7as\u0131 olabilir.<\/p>\n <\/p>\n Bu makalenin yazar\u0131 Soraya L. Chemaly,<\/strong> baz\u0131 online yay\u0131nlarda toplumsal cinsiyet, feminizm ve k\u00fclt\u00fcr \u00fczerine yaz\u0131yor. \u00d6zellikle, \u00f6nyarg\u0131 ve bask\u0131 sistemlerinin e\u011flence, medya ve dini k\u00fclt\u00fcr yoluyla \u00e7ocuklara nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ile ilgileniyor. \u0130lk feminist lisans dergisini \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131, Georgetown \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden mezundur ve Radcliffe College\u2019da lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimi alm\u0131\u015ft\u0131r. Halen Women\u2019s Media Center Speech Project direkt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7o\u011fu kad\u0131n, k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 zaman ald\u0131\u011f\u0131 riskleri bilir. Ne kadar hakl\u0131 olurlarsa olsunlar, \u00f6fkeli g\u00f6r\u00fcnmek onlara hi\u00e7bir iyilik getirmez. Aksine insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki yetkinlik ve sempati alg\u0131lar\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmalar, erkekler sinirlendi\u011finde, insanlar\u0131n kendi g\u00fcvenlerini kaybetme e\u011filiminde olduklar\u0131n\u0131 ve erkeklerin g\u00f6r\u00fc\u015flerine riayet ettiklerini g\u00f6steriyor. Kad\u0131nlar k\u0131zd\u0131\u011f\u0131nda ise, bunun tersi olur. \u00c7al\u0131\u015fmalar ayr\u0131ca insanlar\u0131n \u00f6fkeli ve agresif erkekler i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":749,"featured_media":21168,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,1,233,36,218],"tags":[2545,686,2457,1742],"class_list":["post-21123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genel","category-psikiyatri","category-psikoloji","category-sosyoloji","tag-cinsiyet-ayrimciligi","tag-depresyon","tag-kaygi","tag-toplumsal-cinsiyet"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/749"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21123\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}