{"id":21171,"date":"2015-06-01T11:43:01","date_gmt":"2015-06-01T08:43:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21171"},"modified":"2018-03-08T11:57:16","modified_gmt":"2018-03-08T08:57:16","slug":"fasizmin-toplama-kamplari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/06\/01\/fasizmin-toplama-kamplari","title":{"rendered":"Fa\u015fizmin toplama kamplar\u0131"},"content":{"rendered":"

1935\u2019te Almanya\u2019da 7 toplama kamp\u0131 vard\u0131. Sonralar\u0131 ba\u015fta Almanya olmak \u00fczere; \u00c7ekoslovakya, Avusturya, Polonya ve Letonya\u2019da say\u0131s\u0131z toplama kamp\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Fa\u015fizmin toplama kamplar\u0131nda on milyondan fazla insan hunharca katledildi. Yaz\u0131m\u0131zda her birinin kendine has \u00f6zellikleri bulunan Dachau, Buchenwald ve Ravensbr\u00fcck \u00f6l\u00fcm kamplar\u0131n\u0131 anlataca\u011f\u0131z. <\/em><\/p>\n

Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 zaferin elde edili\u015finin 70. y\u0131l\u0131nday\u0131z. Sosyalistler, ilericiler, demokratik kurumlar ve az da olsa sendikalar; panel, s\u00f6yle\u015fi, konferans, toplama kamplar\u0131na ziyaretler gibi onlarca, y\u00fczlerce etkinlik d\u00fczenlemeye devam ediyorlar. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n en karanl\u0131k, en ac\u0131mas\u0131z, cehennemvari diye de tabir edilecek bu y\u0131llar hakk\u0131nda s\u00f6ylenecekler hi\u00e7bir zaman bitmeyecek. S\u00f6ylenecek ve yaz\u0131lacak ki ya\u015fananlar tekrarlanmas\u0131n, unutulmas\u0131n.<\/p>\n

17 Ekim Sovyet devrimi sonras\u0131 g\u00f6zler bir bak\u0131ma Almanya\u2019n\u0131n \u00fczerindedir. Zira i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin eylemleri dur durak bilmez. Hitler kurdu\u011fu fa\u015fist partinin (8 A\u011fustos 1920, Alman Nasyonal Sosyalist Partisi -NSDAP) sosyalizmle bir milim dahi benzerli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 halde sahtekarca bu ad\u0131 da kullan\u0131r. Amaca ula\u015fmak i\u00e7in her \u015feyi yapmak sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 ve politikac\u0131lar\u0131n\u0131n temel felsefesidir.<\/p>\n

\"\"
\u0130lk toplama kamp\u0131 M\u00fcnih\u2019in 15 km kuzey bat\u0131s\u0131nda bulunan Dachau kasabas\u0131nda kuruldu.<\/figcaption><\/figure>\n

8-9 Kas\u0131m 1923 M\u00fcnih\u2019te \u201ckendini bilmezlerin\u201d birahane darbesi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131. Hitler ise be\u015f y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Bundan iki y\u0131l sonra 1925\u2019de bu kez katiller ordusu muhaf\u0131z birli\u011fi SS M\u00fcnih\u2019te kuruldu. Ekonomideki kriz, artan i\u015fsizlik ve yoksulluk, pe\u015f pe\u015fe gelen se\u00e7imlerle\u2026 kronoloji daha uzat\u0131labilir.<\/p>\n

Almanya\u2019da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin geli\u015fiminden endi\u015felenen sermayedarlar 30 Ocak 1933\u2019de Hitler\u2019e ve partisine ba\u015fbakanl\u0131k ve h\u00fck\u00fcmet kurma g\u00f6revini verdiler. Sermayenin temsilcisi ve Almanya cumhurba\u015fkan\u0131 Paul von Hindenburg; 30 Ocak 1933\u2019de Hitler ve avenesini kabul etti. Hitler iktidara gelir gelmez hemen ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Kom\u00fcnistler, sosyal demokratlar, sendikac\u0131lar as\u0131ls\u0131z su\u00e7lamalarla tutuklanmaya ba\u015fland\u0131. Yahudiler ise toptan yok edilmesi gereken bir topluluk olarak ilan edildi. Fa\u015fistler \u00fcniversite bulunan t\u00fcm \u015fehirlerin merkezi meydanlar\u0131nda be\u011fenmedikleri yazarlar\u0131n binlerce kitaplar\u0131n\u0131 sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 e\u015fli\u011finde ate\u015fe verdiler. Alman olmayan canl\u0131\/cans\u0131z ne varsa her \u015fey yak\u0131lmal\u0131yd\u0131. Ve b\u00f6ylece i\u015fba\u015f\u0131na getirilmesinden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra fa\u015fist uygulamalarla kara y\u0131llar kendini g\u00f6sterir oldu.<\/p>\n

Toplama kamplar\u0131<\/strong><\/p>\n

Toplumun sindirilmesinin ard\u0131ndan su\u00e7lananlar\u0131n say\u0131s\u0131 kat be kat artt\u0131. Ari \u0131rktan olmayan herkes su\u00e7lu ilan edildi. S\u00f6zde \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7anlar, asosyaller, Yahudiler, \u00e7ingeneler, evsizler, e\u015fcinseller, Yehova \u015fahitleri vb. ile tutsaklar\u0131n say\u0131s\u0131 y\u00fcz binleri, milyonlar\u0131 buldu. Binlerce tutuklunun \u00f6l\u00fcm\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fam m\u00fccadelesi verdi\u011fi toplama kamplar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

1935\u2019te Almanya\u2019da 7 toplama kamp\u0131 vard\u0131. Sonralar\u0131 ba\u015fta Almanya olmak \u00fczere; \u00c7ekoslovakya, Avusturya, Polonya ve Letonya\u2019da say\u0131s\u0131z toplama kamp\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130nsan yazmakta, y\u00fcrek \u00e7arpmakta zorlan\u0131yor. Fa\u015fizmin toplama kamplar\u0131nda on milyondan fazla insan hunharca katledildi.<\/p>\n

Yaz\u0131m\u0131zda her birinin kendine has \u00f6zellikleri bulunan Dachau, Buchenwald ve Ravensbr\u00fcck \u00f6l\u00fcm kamplar\u0131n\u0131 anlataca\u011f\u0131z. Yahudilere kar\u015f\u0131 giri\u015filen soyk\u0131r\u0131m\u0131n simgesi durumundaki Auschwitz-Birkenau kamp\u0131na yaz\u0131m\u0131zda de\u011finmeyece\u011fiz.<\/p>\n

\"\"
Dachau\u2019da insanlar\u0131n istiflenerek yerle\u015ftirildi\u011fi barakalardan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n

Dachau Toplama Kamp\u0131<\/strong><\/p>\n

Hitler iktidara getirildikten bir ay kadar sonra toplama kamplar\u0131 (Konzentrationslager-KZ), Mart 1933\u2019de Dachau da uygulamaya kondu. Fa\u015fistler toplama kamplar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131: \u201cAlman milli b\u00fcnyesine zararl\u0131 olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan ve g\u00f6r\u00fc\u015flerinin de\u011fi\u015fmesi ihtimali g\u00f6r\u00fclmeyen unsurlar, ge\u00e7ici olarak zararla\u015ft\u0131r\u0131larak i\u015fe yarar vatanda\u015flar haline getirilmek \u00fczere buralarda tutulacakt\u0131r.\u201d B\u00f6ylece toplama kamplar\u0131, SS-Totenkopfverb\u00e4nde\u2019lerin (Kurukafa Birlikleri) g\u00f6zetim ve denetiminde \u00f6l\u00fcm sa\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

\u0130lk toplama kamp\u0131 M\u00fcnih\u2019in 15 km kuzey bat\u0131s\u0131nda bulunan Dachau kasabas\u0131ndaki eski bir silah fabrikas\u0131 alan\u0131na 22 Mart 1933\u2019de kuruldu. Bu kamp ileride \u00e7o\u011falacak kamplar i\u00e7in prototiptir. M\u00fcnih\u2019in polis m\u00fcd\u00fcr\u00fc Heinrich Himmler kampa y\u00f6netici olarak atand\u0131. Kamptaki tutsaklar\u0131n say\u0131s\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcrede binlerle ifade edildi. \u0130ki y\u0131l sonra tutsaklar\u0131n say\u0131s\u0131 35 bini buldu. Kamp kapasitesi bunu kald\u0131rmay\u0131nca bir yanda yeni barakalar, di\u011fer yanda \u00e7evrede Dachau\u2019ya ba\u011fl\u0131 yeni kamplar a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\"\"
Bu f\u0131r\u0131nlarda ekmek yap\u0131lm\u0131yor, insan yak\u0131l\u0131yordu (Dachau Toplama Kamp\u0131).<\/figcaption><\/figure>\n

210 bin insan kampta en a\u011f\u0131r ko\u015fullarda ya\u015fam m\u00fccadelesi verdi. Bunlardan 45 binden fazlas\u0131 de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde \u00f6ld\u00fc\/\u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Kamp 29 Nisan 1945\u2019de m\u00fcttefik kuvvetlerinden Amerikan askerleri taraf\u0131nda kurtar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Kamptan kurtulanlar\u0131n (Dachau Uluslararas\u0131 Komite) giri\u015fimiyle, 1965 y\u0131l\u0131nda, Dachau veya \u00f6l\u00fcm fabrikas\u0131, d\u00fcnya insanlar\u0131n\u0131n g\u00f6rmeleri ve ya\u015fananlar\u0131 unutmamalar\u0131 i\u00e7in hizmete a\u00e7\u0131ld\u0131. O g\u00fcnden bu yana d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan binlerce insan kamp\u0131 her y\u0131l ziyaret eder.<\/p>\n

\"\"
Ziyaret\u00e7iler binlerce ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Dachau\u2019daki gaz odalar\u0131nda.<\/figcaption><\/figure>\n

Arbeit macht frei – \u00c7al\u0131\u015fmak \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir<\/strong><\/p>\n

Uzun y\u0131llar Almanya\u2019da bulundu\u011fumuzdan f\u0131rsat bulduk\u00e7a ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkenin tarihini ve ge\u00e7mi\u015fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bu t\u00fcr yerleri bazen tek bazen gruplar halinde ziyaret ederiz. Bir Dachau ziyaretimizde yan\u0131m\u0131zda sevgili Y\u0131lmaz Onay<\/strong> hocam\u0131z da vard\u0131. Almanya\u2019daki sosyalizm m\u00fccadelesi hakk\u0131nda yeteri kadar bilgisi ve \u00e7evirisi olan Y\u0131lmaz Onay hocam\u0131z\u0131n bile g\u00f6rd\u00fckleri, duyduklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nutku tutuldu, y\u00fcr\u00fcyemez oldu ve oturup biraz nefes almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu y\u0131l fa\u015fizme kar\u015f\u0131 zafer ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn elde edili\u015finin 70. y\u0131l\u0131 nedeniyle bir grup arkada\u015f\u0131m\u0131zla yeniden gitmeye karar verdik. Dachau toplama kamp\u0131n\u0131n giri\u015f kap\u0131s\u0131nda; Arbeit macht frei – \u00c7al\u0131\u015fmak \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir (kap\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce h\u0131rs\u0131zlarca \u00e7al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131) yaz\u0131s\u0131 hemen dikkat \u00e7ekiyor. \u0130\u00e7eri ad\u0131m atar atmaz insan dumura u\u011fruyor, ne yapaca\u011f\u0131n\u0131, ne y\u00f6ne gidece\u011fini \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Belge, foto\u011fraf ve filmlerin bulundu\u011fu m\u00fcze b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ad\u0131m ad\u0131m geziyoruz. \u0130\u00e7erisi \u00e7e\u015fitli milliyetlerden insanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra gencecik \u00e7ocuklarla dolu. Y\u00fczlerce, binlerce belge itinayla insanl\u0131\u011f\u0131n bilgisine sunulmu\u015f. Hitler\u2019in iktidara geli\u015fi, kampta ya\u015fananlar, her \u015feye inat direnenler..<\/p>\n

Tutsaklar\u0131n mektuplar\u0131, karikat\u00fcr ve resim \u00e7izimleri az da olsa korunmu\u015f. Serginin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m uluslar\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine g\u00f6re tutsaklar\u0131 g\u00f6steren kocaman panolar var. Hepsi tek tek inceleniyor. Kalabal\u0131k bir gen\u00e7lik grubu dikkatle rehberin anlat\u0131mlar\u0131na kulak vermi\u015fken, \u00fc\u00e7 gen\u00e7 k\u0131z dayanamay\u0131p, g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde \u00e7areyi birbirlerine sar\u0131lmakta buluyorlar.<\/p>\n

\"\"
Dachau\u2019da tutsaklar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7izimlerden.<\/figcaption><\/figure>\n

Kampta g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam<\/strong><\/p>\n

Toplama kamplar\u0131n\u0131n bilinen olgular\u0131ndan biri de tutsaklar\u0131n haftan\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcnlerinde 11-12 saatlere varan zorunlu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. H\u0131nca h\u0131n\u00e7 tutsak dolu 300-500 ki\u015filik barakalarda kalk saati sabah\u0131n d\u00f6rd\u00fc. Genel say\u0131m sonras\u0131 binlerce ki\u015fi de\u011fi\u015fik i\u015fletmelere \u00e7al\u0131\u015fmaya gider. Fa\u015fistlerin g\u00f6zetimindeki \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinde, mola vermek, i\u015fi aksatmak, g\u00f6revliye kar\u015f\u0131 gelmek ve herhangi yanl\u0131\u015f bir s\u00f6z s\u00f6ylemek en a\u011f\u0131r cezalara tabi tutulmakta. K\u00f6lece \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n akabinde saat 19.00\u2019da ad\u0131na yemek denirse yemek, tekrar say\u0131m ve saat 21.00\u2019de barakalar\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131 kapat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"Kampta doktora \u00e7\u0131kmak \u00f6l\u00fcmle y\u00fcz y\u00fcze gelmek gibi bir \u015fey. Doktora \u00e7\u0131kan tutsak kobay olarak en ak\u0131l almaz denemelere tabii tutulur. Doktorlardan Claus Karl Schilling\u2019in kurdu\u011fu deneme laboratuvar\u0131nda binlerce insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

M\u00fcze \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, katledilen insanlar an\u0131s\u0131na dikilen an\u0131t\u0131n \u00f6n\u00fcndeyiz. Az ilerde be\u015f dilde yaz\u0131l\u0131; \u2018Fa\u015fizm bir daha asla\u2019 an\u0131t\u0131nda bir an duraks\u0131yor ve g\u00f6\u011f\u00fcn ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na bak\u0131yoruz. Bu alanda insanlar nas\u0131l ya\u015fam\u0131\u015f, direnmi\u015f, ya\u015fam umutlar\u0131n\u0131 yitirmemi\u015f. Sayg\u0131 duymamak elde de\u011fil\u2026<\/p>\n

\"\"
Dachau\u2019da \u201c\u00d6l\u00fcm Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u201d an\u0131t\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Ve tutsaklar\u0131n kald\u0131klar\u0131 barakalara do\u011fru y\u00fcr\u00fcyoruz. 200 ki\u015filik barakalarda bazen bin ki\u015finin istiflenmi\u015f olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 rehberden dinledik. Panolardaki resimler baraka ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Fa\u015fistler bir barakada Ravensbr\u00fcck kamp\u0131ndan \u00f6zel olarak getirilen kad\u0131nlar\u0131n ticaretini (birbirlerine satarak) dahi yapt\u0131lar. Bug\u00fcn, toplam 34 barakadan sadece iki tanesi kalm\u0131\u015f. Di\u011fer barakalar\u0131n yeri d\u00fcmd\u00fcz edilip \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131yla d\u00f6\u015fenerek numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Ziyaret\u00e7iler \u00e7o\u011fu zaman buraya \u00e7i\u00e7ekler b\u0131rak\u0131rlar.<\/p>\n

Kamp\u0131n \u00e7evresi elektrikli tellerle \u00e7evrilmi\u015f ve g\u00f6zetleme kuleleri ile her an\u0131 kontrol alt\u0131nda. Alan\u0131 sarho\u015f olmu\u015f insan misali gezinirken, derinliklerden insan\u0131n kula\u011f\u0131na sesler geliyor sanki\u2026<\/p>\n

Krematorium: \u0130nsanlar\u0131n yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 f\u0131r\u0131nlar<\/strong><\/p>\n

\u00dc\u00e7 saatlik gezintinin ard\u0131nda uzaktan bacas\u0131 g\u00f6r\u00fclen, insanlar\u0131n yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 f\u0131r\u0131nlara y\u00f6neliyoruz. Yakla\u015ft\u0131k\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fckle \u00e7\u0131k\u0131yor kelimeler a\u011fz\u0131m\u0131zdan. Havada sanki bir ba\u015fka koku var\u2026 \u00d6nce gaz odas\u0131nday\u0131z. Her yan\u0131 kapal\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck odaya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 100-200 insan\u0131n \u00fczerine zehirli gaz b\u0131rak\u0131lmakta. Bu ko\u015fullarda ya\u015fam 15-20 dakika s\u00fcrmekte. Nefesler tutulmu\u015f, tam bir \u00f6l\u00fcm sessizli\u011fi i\u00e7inde h\u0131zla \u00f6b\u00fcr odaya ge\u00e7ip f\u0131r\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde duruyoruz. On ya\u015flar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu sessizce beyaz g\u00fcller b\u0131rak\u0131yor binlerce insan\u0131n yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 f\u0131r\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne.<\/p>\n

K\u00f6r karanl\u0131ktan ka\u00e7ar gibi d\u0131\u015far\u0131 at\u0131yoruz kendimizi. Kamp\u0131n hemen yan\u0131nda a\u011fa\u00e7lar\u0131n i\u00e7inde, 1941\u2019de d\u00f6rt binden fazla Sovyet sava\u015f tutsa\u011f\u0131n\u0131n kur\u015funa dizildi\u011fi alan ve adlar\u0131 bilinmeyenler (Kamp\u0131n son g\u00fcnlerinde k\u00f6m\u00fcr bulunmay\u0131nca 7500 ki\u015finin toplu mezar\u0131) an\u0131s\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f an\u0131tlar \u00f6n\u00fcnde bir dakikal\u0131k sayg\u0131 duru\u015fundan sonra h\u0131zla uzakla\u015fmak istiyoruz kamp yerinden.<\/p>\n

\"\"
Kad\u0131nlar Kamp\u0131 Ravensbr\u00fcck\u2019te binlerce kad\u0131n katledildi.<\/figcaption><\/figure>\n

Kad\u0131nlar Kamp\u0131 Ravensbr\u00fcck<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinin en karanl\u0131k, en korkun\u00e7 d\u00f6nemi ku\u015fkusuz Hitler fa\u015fizmi d\u00f6nemidir. Toplama kamplar\u0131 da bu kahrolas\u0131 d\u00f6nemin birer aynas\u0131 durumunda olan yerler. Dachau; ilk kamp olma, Buchenwald, kurtulu\u015funu kendisi sa\u011flayan, Auschwitz ise en b\u00fcy\u00fck olmalar\u0131yla bilinir.<\/p>\n

Hitler\u2019in u\u015faklar\u0131ndan Heinrich Himmler taraf\u0131ndan 1938\u2019de yap\u0131m\u0131na ba\u015flanan Ravensbr\u00fcck toplama kamp\u0131 da kad\u0131nlar kamp\u0131 olmas\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Berlin\u2019e 85 km uzakl\u0131kta bulunan kamp\u0131n giri\u015finde duvara kaz\u0131lm\u0131\u015f olan Alman yazar Anna Seghers\u2019in \u015fu s\u00f6zleri gelenlere ger\u00e7ekleri g\u00f6rmeye haz\u0131r olun diyor: \u201cOnlar hepimizin analar\u0131, bac\u0131lar\u0131 ve ablalar\u0131yd\u0131lar. E\u011fer bu kad\u0131nlar narin ve \u00e7elimsiz v\u00fccutlar\u0131n\u0131 fa\u015fizm d\u00f6nemi boyunca size ve gelece\u011finize siper etmemi\u015f olsalard\u0131 bug\u00fcn \u00f6zg\u00fcrce \u00f6\u011freniyor, oynuyor olamazd\u0131n\u0131z ve buraya gelemezdiniz!\u201d<\/p>\n

\"\"
Ravensbr\u00fcck\u2019te 12 kad\u0131n k\u0131rba\u00e7lanarak kocaman silindiri \u00e7ekmek zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yordu. \u0130\u015fte o silindir ve k\u0131rba\u00e7!<\/figcaption><\/figure>\n

Naziler kamplarda toplad\u0131klar\u0131 esirleri en a\u011f\u0131r ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlad\u0131lar. Ravensbr\u00fcck\u2019te de kad\u0131nlar Alman tekellerinin emrine sunuldular. Silah, kimya ve tekstil sekt\u00f6rlerinde bir par\u00e7a ekmek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 en az 12 saat \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kad\u0131nlar\u0131n en \u00e7ok yapt\u0131klar\u0131 i\u015f SS subaylar\u0131n\u0131n e\u015flerine k\u00fcrk mantolar ve \u00e7ocuklar\u0131na elbiseler dikmekti. \u00c7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fta t\u00fcberk\u00fcloz olmak \u00fczere de\u011fi\u015fik hastal\u0131klara yenik d\u00fc\u015fmelerine neden oluyordu. Fa\u015fistler, bu ko\u015fullarda g\u00fcnde 12 saat \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlara 9 ayl\u0131k bir \u00f6m\u00fcr bi\u00e7mi\u015flerdi.<\/p>\n

\"\"Yine zaman zaman sergilenmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan dev bir beton silindirin yol yap\u0131m\u0131 i\u00e7in kad\u0131nlara \u00e7ektirildi\u011fini \u00f6\u011freniyoruz. 12 kad\u0131n k\u0131rba\u00e7lanarak kocaman silindiri \u00e7ekmek zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlard\u0131. Tarlada, ta\u015f k\u0131rmada, i\u015fletmede k\u0131rba\u00e7lanarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lanlar itiraz edecek olurlarsa h\u00fccre cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yorlard\u0131. H\u00fccre cezas\u0131 5 g\u00fcnden \u00fc\u00e7 aya kadar de\u011fi\u015fiyordu. Karanl\u0131k h\u00fccre, ekmek ve su h\u00fccresi, i\u015fkence h\u00fccresi gibi b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fturulan zemin kattaki 78 h\u00fccreyi anlatan bir sergi bulunuyor. \u0130spanya,Yunanistan, Bulgaristan, Sovyetler Birli\u011fi, Luxemburg ya\u015fananlar\u0131 k\u0131nayan a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015flar. Kad\u0131nlar kamp\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den 70 kad\u0131n\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 bilinmesine ra\u011fmen onlara dair geni\u015f bilgi bulamad\u0131k.<\/p>\n

\"\"
Ravensbr\u00fcck Kad\u0131nlar Kamp\u0131ndaki an\u0131tlar.<\/figcaption><\/figure>\n

K\u0131z\u0131l Ordu: Uzanan dostluk eli<\/strong><\/p>\n

Sosyalizme ve insanl\u0131\u011fa sava\u015f a\u00e7an Hitler ve \u015f\u00fcrekas\u0131, yenilginin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu fark edince toplama kamplar\u0131ndan iz b\u0131rakmamak i\u00e7in her \u015feyi ama her \u015feyi yok etmeye ba\u015flad\u0131lar. 1945 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131nda Ravensbr\u00fcck\u2019te idam alanlar\u0131, gaz odalar\u0131 ve f\u0131r\u0131nlar bir kez daha devreye sokuldu. Krematoriumda (insan \u00f6l\u00fcs\u00fc yak\u0131lan f\u0131r\u0131n) yak\u0131lan kad\u0131nlar\u0131n k\u00fclleri, kamp\u0131n hemen yan\u0131nda bulunan Schwedsee g\u00f6l\u00fcne d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Yaln\u0131zca bir ay i\u00e7inde 2400 kad\u0131n katledildi. SS\u2019ler 27 Nisan\u2019da kamp\u0131 bo\u015faltt\u0131. A\u011f\u0131r hasta 2000 kad\u0131n, 200 erkek ve kampta \u00e7al\u0131\u015fan 700 ki\u015fi zorla \u00f6l\u00fcm y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

30 Nisan 1945\u2019te insanl\u0131\u011f\u0131n dostu, bar\u0131\u015f\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn koruyucusu K\u0131z\u0131l Ordu birlikleri kampa ula\u015farak geride kalanlar\u0131 kurtard\u0131. 3 May\u0131s\u2019ta ise \u00f6l\u00fcm y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne zorlananlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015fturuldular. Sovyet K\u0131z\u0131l Ordusu taraf\u0131ndan kurtar\u0131lanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 daha sonra Hamburg ve N\u00fcrnberg\u2019teki mahkemelerde tan\u0131kl\u0131k yapt\u0131lar.<\/p>\n

\"\"Ravensbr\u00fcck Kad\u0131n Toplama Kamp\u0131\u2019nda 1939-1945 tarihleri aras\u0131nda toplam 132 bin kad\u0131n (140 bin oldu\u011funu iddia edenler de var) ve \u00e7ocuk, 20 bin erkek ve 1000 gen\u00e7 k\u0131z esir tutulmu\u015f. Kamp, K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilip tutsaklar kurtar\u0131l\u0131ncaya kadar binlerce (92 bin) kad\u0131n, \u00e7ocuk katledilmi\u015f.<\/p>\n

Kamptaki Bulgaristan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde fa\u015fizme kar\u015f\u0131 direni\u015fin simgesi olmu\u015f Georgi Dimitrof\u2019tan g\u00fcncelli\u011fini, do\u011frulu\u011funu yitirmeyen bir s\u00f6zle Ravensbr\u00fcck yaz\u0131m\u0131z\u0131 bitirelim: \u201cKad\u0131nlar \u00f6rg\u00fctl\u00fc, siyasi bilin\u00e7li ve aktif iseler devasa bir g\u00fc\u00e7t\u00fcrler. B\u00fct\u00fcn tecr\u00fcbelerimiz, kad\u0131nlar kat\u0131lmadan halka hizmet eden hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck davan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini g\u00f6sterir!\u201d<\/p>\n

\"\"
Buchenwald Toplama Kamp\u0131 barakalar\u0131ndan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n

Buchenwald ve kurtulu\u015f kavgas\u0131<\/strong><\/p>\n

Hitler d\u00f6nemi Almanya\u2019s\u0131nda en b\u00fcy\u00fck toplama kamplar\u0131ndan olan Buchenwald, eski Do\u011fu Almanya\u2019n\u0131n Th\u00fcringen eyaletinde bulunan Weimar yak\u0131nlar\u0131nda kay\u0131n orman\u0131 i\u00e7ine kurulmu\u015f bir \u00f6l\u00fcm makinesi. De\u011ferli edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z G\u00fcng\u00f6r Gencay, As\u0131m G\u00f6nen ve bir grup arkada\u015f\u0131m\u0131zla Ekim 2008\u2019de Buchenwald\u2019a gitmi\u015ftik.<\/p>\n

Kamp\u0131n kap\u0131s\u0131nda \u201cherkes hak etti\u011fini bulur – Jedes das Seine\u201d yaz\u0131l\u0131. Kamp\u0131n giri\u015findeki binan\u0131n \u00fcst\u00fcnde kurulu olan saatin yelkovan\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn an\u0131s\u0131na 15.15\u2019e sabitle\u015ftirilmi\u015f. Kampa giren herkesin dikkatini \u00f6nce bu durmu\u015f saat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

\"\"
Buchenwald\u2019da insan yak\u0131lan f\u0131r\u0131nlar.<\/figcaption><\/figure>\n

Toplama kamp\u0131na ilk olarak Haziran 1937\u2019de bir grup KPD\u2019li (Almanya Kom\u00fcnist Partisi) olmak \u00fczere 150 ki\u015fi getirilmi\u015f. Di\u011fer kamplar gibi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e tutsak say\u0131s\u0131 on binleri bulmu\u015f. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 direni\u015fi \u00f6rg\u00fctlemeye \u00e7al\u0131\u015fan binlerce KPD\u2019li tutuklanarak \u00f6zel olarak Buchenwald kamp\u0131na katledilmeye getirilmi\u015f.<\/p>\n

Bir zamanlar \u00e7al\u0131\u015fma kamp\u0131 olarak i\u015fletilen yere Avrupa\u2019n\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan 250 bin ki\u015fi tren\/vagonlarla kan ter i\u00e7inde ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f. Bu konuda Alman demiryollar\u0131n\u0131n (DB) ge\u00e7mi\u015fi olduk\u00e7a kirli. Getirilenlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu, kom\u00fcnist, Yahudi, sosyal demokrat…<\/p>\n

Moskova ve Londra radyolar\u0131na kulak vermek<\/strong><\/p>\n

Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yi\u011fit \u00f6nderi Ernst Th\u00e4lmann\u2019\u0131n da katledildi\u011fi (18 A\u011fustos 1944) Buchenwald kamp\u0131nda kom\u00fcnistler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 18 ki\u015filik enternasyonal illegal bir kurtulu\u015f\/direni\u015f komitesi kurulur. Komite i\u015fe \u00f6nce en basit sorunlardan; tutuklular\u0131n birbirlerine g\u00fcvenmelerini sa\u011flamak, ajan ve ispiyonluklar yapmas\u0131n\u0131 engellemek ve dayan\u0131\u015fma a\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctlemekle ba\u015flar. Uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma komitesi alt\u0131 dilde bildiriler dahi \u00e7\u0131kar\u0131r. Komite k\u0131sa bir s\u00fcrede 188 grupta 900 \u00fczerinde ki\u015fiyi \u00f6rg\u00fctler. Silah fabrikas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda sabotajlar yapm\u0131\u015flar, buradan ald\u0131klar\u0131 silahlar\u0131 canlar\u0131 pahas\u0131na saklam\u0131\u015flar. Elektronik uzmanlar\u0131n\u0131n giri\u015fimiyle Moskova ve Londra radyolar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir gizlilik i\u00e7inde dinleyip bilgileri di\u011fer tutsaklarla payla\u015fm\u0131\u015flar. \u00d6l\u00fcm\u00fcn her an, her saniye kap\u0131y\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda insanl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir gizlilik ve inan\u0131lmaz inan\u00e7 ve umutla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 vermi\u015f. \u00d6yle ki, Naziler tutsaklarla diyalog kurmak zorunda bile kalm\u0131\u015flar.<\/p>\n

\"\"
\u0130\u015fte fa\u015fizm! (Buchenwald toplama kamp\u0131)<\/figcaption><\/figure>\n

1937-45 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinden 250.000 ki\u015fi, tutuklanarak Buchenwald Toplama Kamp\u0131\u2019na getirilmi\u015f. Bunlardan 56.000 ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor. Hitler\u2019in \u00f6zel talimat\u0131yla fa\u015fizme kar\u015f\u0131 direni\u015fte \u00f6ne \u00e7\u0131kanlar\u0131n toplanmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lan kampta at ah\u0131r\u0131 denen bir muayenehanede doktor kontrol\u00fc alt\u0131nda 7200 Sovyet ordusu sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kafalar\u0131na kur\u015fun s\u0131k\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Kampta katledilenler hakk\u0131nda not tutmak dahi \u00f6l\u00fcme sebep olmaktaym\u0131\u015f. Buna kar\u015f\u0131n her grubun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc kendi y\u00f6ntemleriyle tarihe not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler.<\/p>\n

Her bir toplama kamp\u0131n\u0131n kendine has \u00f6zelli\u011fi var. Buchenwald Toplama Kamp\u0131 fa\u015fist \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131klarla ve de tutsaklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in kendi \u00e7abalar\u0131yla kurmu\u015f olduklar\u0131 \u00f6rg\u00fct ile tan\u0131n\u0131r. 11 Nisan 1945\u2019de Amerikan ordusu kampa girdi\u011finde kamp\u0131n tutsaklarca kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131r.<\/p>\n

Bilgi edinmek i\u00e7in her \u015fey d\u00fczenlenmi\u015f. Her resmin, materyalin, ta\u015f\u0131n yan\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fck a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 notlar d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f. Kald\u0131 ki o k\u00fc\u00e7\u00fck notlar olmasa dahi g\u00f6rd\u00fckleri insan\u0131n bilincini darmada\u011f\u0131n ediyor.<\/p>\n

Toplama kamplar\u0131n\u0131n ortak \u00f6zelliklerinden biri de; kad\u0131n-erkek-\u00e7ocuk denmeden tutsaklar\u0131n \u00fczerinde vah\u015fice \u2018t\u0131bbi\u2019 deneyler yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n

1958\u2019de a\u00e7\u0131lan Buchenwald kamp alan\u0131 ve sergilerde yeteri kadar materyal g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Fa\u015fizm taraf\u0131ndan katledilenlerin ve direni\u015f\u00e7ilerinin an\u0131s\u0131na dikilmi\u015f g\u00f6rkemli an\u0131t\u0131n \u00f6n\u00fcnde resim \u00e7ekiyoruz. Y\u00fczleri ovaya d\u00f6n\u00fck on kararl\u0131 insan ve bir \u00e7ocuk. Kavgada d\u00fc\u015fenin s\u0131k\u0131l\u0131 yumru\u011fu, s\u0131rtlanm\u0131\u015f k\u0131z\u0131l bayrak, ellerindeki silahlarla tetikte bekleyenler, gelece\u011fi kazanmaya olan inan\u00e7la yap\u0131lan zafer i\u015fareti uzaklara bakan g\u00f6zler \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc simgeliyor.<\/p>\n

Umut insanda, umut direnmekte<\/strong><\/p>\n

Toplama kamplar\u0131n\u0131 ziyaretimizde \u00f6\u011frendi\u011fimiz en temel ger\u00e7eklik; hangi t\u00fcrden bir bask\u0131, i\u015fkence ve imha etme olursa olsun her daim umutlu olmak, insana ve insanl\u0131\u011f\u0131n eninde sonunda kazanaca\u011f\u0131na inanmakt\u0131r. S\u0131rt s\u0131rta verme, yard\u0131mla\u015fma, yolda\u015f\u0131n\u0131n, arkada\u015f\u0131n\u0131n veya bir \u00e7ocu\u011fun ya\u015fayabilmesi i\u00e7in hi\u00e7bir fedakarl\u0131ktan ka\u00e7\u0131nmamak.<\/p>\n

Polonya\u2019n\u0131n do\u011fusunda ormanlar\u0131n derinliklerinde aileleri korumak, kurtarmak i\u00e7in olu\u015fturulan Yahudi partizan birlikleri \u00f6nc\u00fclerinden Tuvia Bielski<\/strong>\u2019nin s\u00f6yledikleri gibi: \u201cYolda\u015flar! Bug\u00fcn en g\u00fczel g\u00fcn\u00fcm. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir insan grubunun gettodan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 kendi g\u00f6zlerimle g\u00f6rd\u00fcm! Size s\u00f6z vermiyorum. Hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6lebiliriz. Ancak insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in elimizden geleni yapaca\u011f\u0131z. Plan\u0131m\u0131z \u015fu. \u0130nsanlar aras\u0131nda se\u00e7im yapmayaca\u011f\u0131z. Ya\u015fl\u0131lar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131 yok etmeyece\u011fiz. Hayat zor. S\u00fcrekli tehlike i\u00e7indeyiz. Ancak yok olursak, \u00f6l\u00fcrsek, insan gibi \u00f6lece\u011fiz.\u201d<\/p>\n

\"\"
Kom\u00fcnistler varsa toplama kamp\u0131nda bile direni\u015f \u00f6rg\u00fctlenir (Buchenwald\u2019da direni\u015f an\u0131t\u0131).<\/figcaption><\/figure>\n

Bug\u00fcn sermaye \u00e7evreleri taraf\u0131nda kamplar hakk\u0131nda yaz\u0131lanlar ve s\u00f6ylenenlere bak\u0131lacak olursa as\u0131l amac\u0131n, fa\u015fizm kar\u015f\u0131s\u0131nda direnme anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle kom\u00fcnist kahramanl\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtbas etme, Thalmann\u2019\u0131n partisini karalama oldu\u011fu rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilir. Anti-fa\u015fistler cesaretle Nazi barbarl\u0131\u011f\u0131na, SS ve Gestapo i\u015fkencelerine direndiler. Onlar yi\u011fitlikleriyle Alman halk\u0131n\u0131n onuru oldular. S\u00f6z\u00fc edilen kamplarda ya\u015fananlarla ilgili olarak, o cehennem y\u0131llar\u0131nda sa\u011f kalabilmi\u015f o g\u00fczel insanlar ile az da olsa tan\u0131\u015fabilme, sohbet etme f\u0131rsat\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015flar olarak ne kadar \u00e7ok \u015fansl\u0131 oldu\u011fumuzun fark\u0131nda m\u0131y\u0131z acaba!<\/p>\n

\u0130\u015fte onlardan ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda (25 May\u0131s 2007) kaybetti\u011fimiz Gertrud M\u00fcller\u2019in yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz bir s\u00f6yle\u015fideki s\u00f6zleri: \u201cFa\u015fizmin yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131ndan sonra kom\u00fcnistler \u00fczerinde takibat devam etti. 1947-1949 aras\u0131 iki y\u0131l g\u00f6zetim alt\u0131nda tutuldum. Bir de bakt\u0131m ki Hitler d\u00f6neminin kimi memurlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi g\u00f6revdeler. Ben Ravensbr\u00fcck toplama kamp\u0131nda kald\u0131m, kolay kolay pes etmem. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m m\u00fcddet hep fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edece\u011fim.\u201d Evet, m\u00fccadele bug\u00fcn de ba\u015fka ko\u015fullarda ba\u015fka bi\u00e7imlerde devam ediyor.<\/p>\n

Ya\u015fananlar\u0131 unutmadan tarihten \u00f6\u011frenmek<\/strong><\/p>\n

Almanya gibi bir \u00fclkede \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve Nazi \u00f6rg\u00fctlenmeleri g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmek bilmiyor. Her d\u00f6nem kendilerine yeni bir ad bulup toplumun en geri, en milliyet\u00e7i e\u011filimlerine bin bir t\u00fcrden yalanlarla seslenmekteler. Toplumu birbirine kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan, ger\u00e7ek sorunlardan uzakla\u015fmas\u0131na hizmet eden ve g\u00f6\u00e7men emek\u00e7ileri hedef tahtas\u0131na koyan t\u00fcm neo-Nazi \u00f6rg\u00fctlenmeler \u015f\u00f6yle ya da b\u00f6yle devletten maddi-manevi destek almaktalar.<\/p>\n

NSU \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u015fledi\u011fi (8 T\u00fcrkiyeli, 1 Yunan ve 1 Alman) cinayetler, \u0130slamofobik geli\u015fmeler, g\u00f6\u00e7menlere ve kimi zaman camilere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lara ra\u011fmen h\u00fck\u00fcmet bu konuda ciddi bir ad\u0131m atmamakta. T\u00fcm fa\u015fist parti ve \u00f6rg\u00fctlerin kapat\u0131l\u0131p, propagandalar\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 neden ger\u00e7ekle\u015fmiyor?<\/p>\n

Almanya\u2019n\u0131n onlarca kentinde d\u00fczenlenen \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 eylemlere kat\u0131l\u0131m artarak devam ederken, ne yaz\u0131k ki \u0130slami \u00e7evrelerden kat\u0131l\u0131m \u00e7o\u011fu zaman yok denecek kadar az oluyor. AKP\u2019nin yan kolu gibi faaliyetler i\u00e7inde olan D\u0130T\u0130B (Diyanet \u0130sleri T\u00fcrk \u0130slam Birli\u011fi) tam bir aymazl\u0131k i\u00e7inde. Belli ki bunlar da \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131ktan nemalanmaktalar.<\/p>\n

Hangi ulustan olursa olsun, hangi dili konu\u015fuyorsa konu\u015fsun, hangi inanca inan\u0131yorsa inans\u0131n; i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin sorunlar\u0131 ortak. Buna hayat i\u00e7inde binlerce kez tan\u0131k olunmu\u015ftur. O halde; ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 ortak ya\u015fam ve m\u00fccadeleyi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in harekete etmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, halk\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00f6rg\u00fctl\u00fc birli\u011finden gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1935\u2019te Almanya\u2019da 7 toplama kamp\u0131 vard\u0131. Sonralar\u0131 ba\u015fta Almanya olmak \u00fczere; \u00c7ekoslovakya, Avusturya, Polonya ve Letonya\u2019da say\u0131s\u0131z toplama kamp\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Fa\u015fizmin toplama kamplar\u0131nda on milyondan fazla insan hunharca katledildi. Yaz\u0131m\u0131zda her birinin kendine has \u00f6zellikleri bulunan Dachau, Buchenwald ve Ravensbr\u00fcck \u00f6l\u00fcm kamplar\u0131n\u0131 anlataca\u011f\u0131z. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 zaferin elde edili\u015finin 70. y\u0131l\u0131nday\u0131z. Sosyalistler, ilericiler, demokratik kurumlar ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":609,"featured_media":21172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[173,222,29],"tags":[727,2499,2547],"class_list":["post-21171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-136-sayi","category-tarih","category-toplum","tag-fasizm","tag-naziler","tag-toplama-kamplari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/609"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21171\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}