{"id":21244,"date":"2015-06-01T13:27:53","date_gmt":"2015-06-01T10:27:53","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21244"},"modified":"2018-03-08T15:42:58","modified_gmt":"2018-03-08T12:42:58","slug":"hubble-teleskopunun-uzaya-gonderilisinin-25-yilinda-dunya-ve-turkiyenin-umut-vaat-eden-teleskoplarina-kisa-bir-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/06\/01\/hubble-teleskopunun-uzaya-gonderilisinin-25-yilinda-dunya-ve-turkiyenin-umut-vaat-eden-teleskoplarina-kisa-bir-bakis","title":{"rendered":"Hubble Teleskopu\u2019nun uzaya g\u00f6nderili\u015finin 25. y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya ve T\u00fcrkiye\u2019nin umut vaat eden teleskoplar\u0131na k\u0131sa bir bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"

Hubble Uzay Teleskopu, astrofizik alan\u0131nda ilkleri yapan ara\u00e7 oldu ve kozmos hakk\u0131ndaki bilgilerimizi artt\u0131rd\u0131. Art\u0131k uzay\u0131n i\u00e7inden bize bilgi getiren bir g\u00f6z\u00fcm\u00fcz vard\u0131… Hubble sayesinde D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu ufac\u0131k bir perspektifte bile binlerce g\u00f6kada, milyarlarca y\u0131ld\u0131z oldu\u011funu ke\u015ffettik. Peki, bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri var m\u0131yd\u0131? Ba\u015fka y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri nas\u0131ld\u0131? Ne yaz\u0131k ki bizlerin ufkunu a\u00e7an Hubble Uzay Teleskopu, bu sorular\u0131 yan\u0131tlamakta yetersiz kald\u0131…<\/em><\/p>\n

24 Nisan 1990, devrimci bir g\u00fcnd\u00fc; \u00e7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k, gezegenin t\u00fcm etkisinden kurtularak D\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesine ilk defa bir teleskop oturtacakt\u0131. Geri say\u0131m ba\u015flad\u0131. Discovery Uzay Meki\u011fi \u00f6\u011flen saatlerinde mavi gezegenden, s\u0131rt\u0131ndaki devasa g\u00f6zlemevi ile ayr\u0131ld\u0131. B\u00f6yle bir \u015fey daha \u00f6nce hi\u00e7 denenmemi\u015fti.<\/p>\n

Bu tarihe kadar insanlar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakan g\u00f6zleri olan teleskoplar ve onlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu g\u00f6zlemevleri, D\u00fcnya y\u00fczeyine, nemin az oldu\u011fu da\u011f tepelerine, \u00e7orak ve \u0131ss\u0131z b\u00f6lgelere in\u015fa edilmekteydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fehir \u0131\u015f\u0131klar\u0131 kirlili\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, astrofizik g\u00f6zlemleri i\u00e7in ortada temel bir sorun vard\u0131. D\u00fcnya\u2019n\u0131n atmosferi, derin uzaydaki pek \u00e7ok nesnenin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc so\u011furmakta, havadaki su buhar\u0131 da \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u00fckmekteydi. B\u00fck\u00fclen \u0131\u015f\u0131k, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri olmas\u0131 gereken renkte ve netlikte almam\u0131z\u0131 engeller. Bu duruma g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda da rastlar\u0131z. Gece g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n net olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, titredi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcr\u00fcz. Havadaki su buhar\u0131ndan ve atmosferden kaynaklanan bu olaya \u201cy\u0131ld\u0131zlar\u0131n g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131\u201d da denir.<\/p>\n

Hubble Uzay Teleskopu\u2019nun montaj\u0131ndan sorumlu uzay meki\u011fi g\u00f6revi olan STS-32 astronotlar\u0131n\u0131n uzaydaki ikinci g\u00fcn\u00fc. Folk m\u00fczisyeni Raffi\u2019den \u201cRise and Shine\u201d \u015fark\u0131s\u0131 ile g\u00fcnlerine merhaba diyen astronotlar i\u00e7in teleskopu uzayda kurma zaman\u0131…
\nG\u00f6rev s\u00fcrecinde bir bir astronotlar taraf\u0131ndan monte edilen teleskopta, Avrupa Uzay Ajans\u0131 ESA ve Amerikan Havac\u0131l\u0131k Dairesi NASA\u2019n\u0131n ortak eme\u011fiyle \u00fcretilen 2,5 metre \u00e7apl\u0131 bir ayna bulunmaktayd\u0131. Aynalar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en minik zarar teleskopun hassasl\u0131\u011f\u0131na etki edebilir, bu da t\u00fcm g\u00f6revi alt\u00fcst edebilirdi.<\/p>\n

\"\"
Hubble Uzay Teleskopu\u2019ndan gelen bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n

Bin bir titizlikle g\u00fcnler s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonunda nihayet teleskoptan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc elde edilecekti. NASA\u2019n\u0131n Kennedy Uzay Merkezi\u2019nde nefesler tutuldu. Andromeda g\u00f6kadas\u0131na \u00e7evrilmi\u015f halde duran teleskoptan ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc almas\u0131 istendi. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze g\u00f6re olduk\u00e7a yava\u015f bir h\u0131zda gelen ilk foto\u011fraf, olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131, zira aynalarda bir odak hatas\u0131 vard\u0131. Avrupa\u2019dan ve ABD\u2019den fizik\u00e7ilerin bir araya gelip yapt\u0131klar\u0131 ince hesaplar sonucunda, i\u015fe yarar bir sonu\u00e7 \u00fcretilebildi. Ayna \u00fczerinde yap\u0131lacak bir ince ayar ve kamera sisteminin de\u011fi\u015ftirilmesi sayesinde, teleskopu d\u00fcnyaya geri getirip yeniden tamir etmeye gerek kalmayacakt\u0131 ki, b\u00f6yle bir durumun m\u00fcmk\u00fcn olup olmayaca\u011f\u0131 da \u015f\u00fcpheliydi.<\/p>\n

Ya\u015fanan ilk k\u00f6t\u00fc tecr\u00fcbeden ve bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan Hubble Uzay Teleskopu, astrofizik alan\u0131nda ilkleri yapan ara\u00e7 oldu ve bizlerin kozmos hakk\u0131ndaki bilgilerini artt\u0131rd\u0131. Art\u0131k uzay\u0131n i\u00e7inden bize bilgi getiren bir g\u00f6z\u00fcm\u00fcz vard\u0131… Hubble sayesinde D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu ufac\u0131k bir perspektifte bile binlerce g\u00f6kada, milyarlarca y\u0131ld\u0131z oldu\u011funu ke\u015ffettik. Peki, bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri var m\u0131yd\u0131? Ba\u015fka y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri nas\u0131ld\u0131? Bizimkilere benziyorlar m\u0131yd\u0131? Ne yaz\u0131k ki bizlerin ufkunu a\u00e7an Hubble Uzay Teleskopu, bu sorular\u0131 yan\u0131tlamakta yetersiz kal\u0131yordu.<\/p>\n

Hubble\u2019a elveda, James Webb\u2019e merhaba!<\/strong><\/p>\n

Bu noktada \u00f6te gezegen ad\u0131 verilen bu cisimleri ke\u015ffetmek, anlamak amac\u0131yla bir teleskop daha g\u00f6nderilmesine karar verildi. Kepler Uzay Teleskopu\u2019nun hik\u00e2yesi de burada ba\u015flad\u0131. Fizik\u00e7iler art\u0131k tecr\u00fcbeliydi, Hubble\u2019daki hatan\u0131n sebepleri biliniyor ve bir daha ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in itinayla \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Bu t\u00fcr uzay teleskoplar\u0131 iki ana ayna ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bir b\u00fcy\u00fck \u00e7ukur ayna, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck aynaya toplar, bu ufak aynaya toplanm\u0131\u015f \u0131\u015f\u0131k da merce\u011fe girerek kaydedilir ve D\u00fcnya\u2019ya g\u00f6nderilir. Ayna ne kadar geni\u015fse ve mercek ne kadar b\u00fcy\u00fckse, o kadar yak\u0131n ve parlak bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc elde edilir.<\/p>\n

Kepler Uzay Teleskopu, bu a\u00e7\u0131lardan Hubble\u2019dan \u00fcst\u00fcn bir teleskop de\u011fil, ancak konumu bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha i\u015fe yarar olacakt\u0131. Kepler Uzay G\u00f6zlemevi, D\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesine de\u011fil, daha uzak bir b\u00f6lgeye, G\u00fcne\u015f y\u00f6r\u00fcngesine oturtulacakt\u0131. G\u00f6revine 2009\u2019da ba\u015flayan Kepler, 2014 y\u0131l\u0131na kadar 200\u2019den fazla D\u00fcnya benzeri; yani \u00fczerinde sudan okyanuslar\u0131, bulutlar\u0131 bulunan; topra\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fcyebilece\u011fimiz gezegenler ke\u015ffetti. Bununla birlikte normalde D\u00fcnya\u2019daki perspektifimizle g\u00f6remeyece\u011fimiz yeni g\u00f6kcisimlerini de bizlere g\u00f6sterdi. Modern medeniyette, eski medeniyetin Macellan gibi k\u00e2\u015fifleri yoktu art\u0131k. Modern medeniyetin k\u00e2\u015fifleri D\u00fcnya \u00fczerinden a\u00e7\u0131lan insans\u0131z k\u00e2\u015fifler olmu\u015ftu. \u0130nsan, kendi g\u00f6rme yetene\u011finden y\u00fczlerce kat \u00fcst\u00fcn olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 bu robotlar\u0131 kendi iste\u011fi do\u011frultusunda kullanmaktayd\u0131.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu iki optik teleskopla birlikte, D\u00fcnya y\u00fczeyinde Hawaii ve \u015eili\u2019de, uzayda sahip oldu\u011fumuz bu teleskoplar\u0131n onlarca kat daha b\u00fcy\u00fckleri bulunmakta. 2020 y\u0131l\u0131nda \u00e7ap\u0131 bir basketbol sayas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olacak ve Avrupa \u00fclkelerinin \u015eili ile ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile Ant Da\u011flar\u0131\u2019na in\u015fa edilecek olan Extremely Large Telescope ile yery\u00fcz\u00fcnden alabilece\u011fimiz en iyi verilerin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Peki, bundan sonraki ad\u0131m ne olacak?<\/p>\n

Hubble 25. y\u0131l\u0131na ula\u015ft\u0131 ve D\u00fcnya\u2019da in\u015fa edilen devasa teleskoplara yeti\u015femeyecek bir duruma gelmeye ba\u015flad\u0131. Yeni bir projeye ad\u0131m atmak gerekiyordu ve d\u00fc\u011fmeye NASA bast\u0131. NASA\u2019ya yard\u0131m eden Avrupa Uzay Ajans\u0131 ESA ve Kanada Uzay Ajans\u0131 CSA, uzaya \u015fimdiye kadar g\u00f6nderilmi\u015f en b\u00fcy\u00fck ayna \u00e7ap\u0131na sahip olan bir teleskopu, D\u00fcnya\u2019dan \u00e7ok uzaklara, G\u00fcne\u015f y\u00f6r\u00fcngesine oturtmay\u0131 planlamaktalar. O kadar b\u00fcy\u00fck bir teleskopu roket ile tek par\u00e7a \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in aynalar par\u00e7a par\u00e7a haz\u0131rlanmakta. Toplamda 6,5 metre uzunlu\u011funda ve 20 tane platin ayna kullan\u0131larak yap\u0131lacak olan teleskop, ismini Ay \u00fczerine yap\u0131lan ilk sefer olan Apollo Program\u0131\u2019n\u0131n Y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc Koordinat\u00f6r\u00fc James Webb\u2019den al\u0131yor.<\/p>\n

James Webb Uzay G\u00f6zlemevi\u2019nin aynalar\u0131 \u015fu anda D\u00fcnya\u2019n\u0131n pek \u00e7ok yerinde in\u015fa halinde. Projenin bitip g\u00f6zlemevinin uzaya g\u00f6nderilme tarihi ise 2018 olarak planlanm\u0131\u015f durumda. O vakte kadar birincil ve ikincil aynalar plaka plaka in\u015fa edilecek. Sens\u00f6rler ve lazerler yap\u0131larak uzay rotas\u0131 planlanacak. ESA\u2019n\u0131n roketi Ariana 5 ise, bu gezegenler aras\u0131 yolculukta James Webb Uzay Teleskopu\u2019na e\u015flik edecek. 2019 y\u0131l\u0131 ortalar\u0131nda ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 tahmin ediliyor. Bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir teleskoptan al\u0131nacak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn insan hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc zorlayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki g\u00f6zlemevleri<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin ilk g\u00f6zlemevleri, \u00fcniversiteler b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Akademik rasathanelerden \u00f6nce, durgun suyun yak\u0131nla\u015ft\u0131rma kuvvetinden yaralanan Sel\u00e7uklu medreseleri (Sel\u00e7uklu medreselerinde, \u015fu anda abdest alma yeri olarak kullan\u0131lan pek \u00e7ok geni\u015f kuyu asl\u0131nda bir g\u00f6zlemevidir) ve Takiyuddin taraf\u0131ndan kurulan, sonradan \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fck bir deprem sonras\u0131nda halk taraf\u0131ndan top at\u0131\u015flar\u0131yla y\u0131k\u0131lan bir rasathane bulunmaktad\u0131r. Ancak akademik anlamda \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 amac\u0131yla kurdurulan ilk rasathane, 1868 y\u0131l\u0131nda in\u015fa edilen Kandilli Rasathanesi\u2019dir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ayn\u0131 zamanda bir deprem ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcs\u00fc olarak da kullan\u0131lan rasathane, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemlerinde aktif akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu rasathanenin ard\u0131ndan, \u0130stanbul \u00dcniversitesi b\u00fcnyesinde 1933 y\u0131l\u0131nda bir rasathane daha in\u015fa edilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130stanbul\u2019daki b\u00fcy\u00fck \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi etkilerine ra\u011fmen g\u00f6zlemevi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Astronomi ve Uzay Bilimleri\u2019ne ba\u011fl\u0131 olarak h\u00e2l\u00e2 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019ni, 1960\u2019larda ya\u015fanan bilimsel ak\u0131mdan etkilenen Ankara \u00dcniversitesi ve Ege \u00dcniversitesi izlemi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"
Antalya Sakl\u0131kent\u2019deki T\u00dcB\u0130TAK Ulusal G\u00f6zlemevi.<\/figcaption><\/figure>\n

Ancak bu naif ad\u0131mlar yeterli de\u011fildir. D\u00fcnya ile ortak \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in D\u00fcnya\u2019n\u0131n atmosfer etkilerinin \u00e7ok aza indirilebilece\u011fi y\u00fcksek bir b\u00f6lgede g\u00f6zlemevi in\u015fa edilmelidir. Bu fikre dayanarak 1991 y\u0131l\u0131nda ODT\u00dc G\u00f6zlemevi in\u015fa edilmi\u015ftir. Teleskop 80 cm \u00e7ap\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019deki en b\u00fcy\u00fck teleskop olmu\u015ftur. Sonras\u0131nda da T\u00dcB\u0130TAK Ulusal G\u00f6zlemevi Antalya Sakl\u0131kent\u2019te in\u015fa edilir. Proje i\u00e7in Rusya ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f ve 1,5 metrelik bir \u00e7ap ile D\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131 yakalayan bir g\u00f6zlemevi yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ODT\u00dc\u2019deki g\u00f6zlemevi \u201cakademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131yor\u201d gibi komik gerek\u00e7eler ile \u00f6l\u00fcm\u00fcne terk edilirken, T\u00dcB\u0130TAK Ulusal G\u00f6zlemevi (TUG), g\u00fcn\u00fcm\u00fczde aktif olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda \u00fczerinde durulan en g\u00fcncel proje, pek \u00e7ok \u00fcniversitenin ortak deste\u011fi ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen Do\u011fu Anadolu G\u00f6zlemevi (DAG) Projesi\u2019dir. G\u00f6zlemevi, Erzurum\u2019un Karakaya Tepeleri \u00fczerine in\u015fa edilecek ve 4 metre \u00e7ap\u0131 ile Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck teleskopu olacak. Bel\u00e7ika ve \u0130svi\u00e7re\u2019den de destek\u00e7i akademisyenler ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclen projenin tahmini biti\u015f tarihi 2020 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. DAG, yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fclebilen dalga boyundan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u0131z\u0131l\u00f6tesi dalga boyunda \u0131\u015f\u0131ma yapan cisimlerden de veri alabilecek.
\n\u0130nsanl\u0131k, ufkunu geni\u015fletmeye devam etmekte. Bunun sonucu olarak ke\u015ffetmeye olan a\u015fk da, temel do\u011fam\u0131z olan meraktan dolay\u0131 art\u0131yor. Gerekli \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve maddi deste\u011fin verildi\u011fi her ortamda bilim geli\u015fmeye devam edecek. Yap\u0131lan her astrofiziksel ve kozmolojik ara\u015ft\u0131rmada, insan hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm evrene k\u0131yasla ne kadar \u00f6nemsiz oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Evrensel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir toz zerresinden bile k\u00fc\u00e7\u00fck kalan bizler, k\u0131sa vadede k\u00e2r elde etme ile uzun vadede, e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fcst\u00fcne kurulu ileri bir medeniyete ula\u015fma konusunda bir se\u00e7im yapmak durumunday\u0131z.<\/p>\n

Kaynaklar <\/strong><\/p>\n

1) http:\/\/jwst.nasa.gov\/about.html
\n2) http:\/\/www.nasa.gov\/mission_pages\/hubble\/story\/index.html
\n3) http:\/\/www.tug.tubitak.gov.tr\/gozlemevleri.php
\n4) Do\u011fu Anadolu G\u00f6zlemevi Resmi Sitesi: http:\/\/dag-tr.org\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hubble Uzay Teleskopu, astrofizik alan\u0131nda ilkleri yapan ara\u00e7 oldu ve kozmos hakk\u0131ndaki bilgilerimizi artt\u0131rd\u0131. Art\u0131k uzay\u0131n i\u00e7inden bize bilgi getiren bir g\u00f6z\u00fcm\u00fcz vard\u0131… Hubble sayesinde D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu ufac\u0131k bir perspektifte bile binlerce g\u00f6kada, milyarlarca y\u0131ld\u0131z oldu\u011funu ke\u015ffettik. Peki, bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri var m\u0131yd\u0131? Ba\u015fka y\u0131ld\u0131zlar\u0131n gezegenleri nas\u0131ld\u0131? Ne yaz\u0131k ki bizlerin ufkunu a\u00e7an Hubble […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":21246,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[173,30],"tags":[248,1062,1844,1845,392],"class_list":["post-21244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-136-sayi","category-astronomi","tag-astronomi","tag-gozlemevi","tag-hubble","tag-teleskop","tag-uzay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/512"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21244\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}