{"id":21763,"date":"2015-04-01T12:16:47","date_gmt":"2015-04-01T09:16:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21763"},"modified":"2018-03-15T12:26:43","modified_gmt":"2018-03-15T09:26:43","slug":"ilk-insan-kesfedildi-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/04\/01\/ilk-insan-kesfedildi-mi","title":{"rendered":"\u0130lk insan ke\u015ffedildi mi?"},"content":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yeni ke\u015ffedilen Ledi-Geraru t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, Australopithecus afarensis ile Homo habilis aras\u0131ndaki evrimsel bo\u015flu\u011fu hem kronolojik hem de morfolojik olarak doldurmaya b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla aday oldu\u011funu iddia ediyorlar. Bu a\u015famada Ledi-Geraru alt\u00e7ene fosilinin Homo rudolfensis, Homo habilis ve Australopithecus afarensis ile benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erken bir Homo t\u00fcr\u00fcne ait oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Bununla birlikte 2,8 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmesi, bu t\u00fcr\u00fc, bug\u00fcne kadar bilinen en eski Homo t\u00fcr\u00fc pozisyonuna getiriyor.<\/em><\/p>\n

Ge\u00e7en Mart ay\u0131n\u0131n son haftas\u0131, paleoantropoloji bilimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmelere sahne oldu. Etiyopya\u2019n\u0131n kuzeydo\u011fusunda yer alan Afar b\u00f6lgesinde, Ledi-Geraru ara\u015ft\u0131rma alan\u0131ndaki Lee Adoyta lokalitesinde, 2,8 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilen tabakada bir atam\u0131za ait alt\u00e7ene kemi\u011fi par\u00e7as\u0131 ke\u015ffedildi (Fig\u00fcr 1). Ke\u015fif asl\u0131nda 2013 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti, ancak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tamamlanarak yay\u0131mlanabilir hale gelmesi yakla\u015f\u0131k 2 sene s\u00fcrd\u00fc. Ke\u015fif Etiyopyal\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Chalachew Seyoum taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. Chalachew ile san\u0131r\u0131m 2003 ya da 2004 arazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sezonunda, Etiyopya\u2019da birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7ok nazik, ilgili ve gayet de azimliydi. Ak\u015famlar\u0131 kampta \u00e7ad\u0131r\u0131n kenar\u0131nda uzun uzun sohbetlerimiz olmu\u015ftu. Daha sonra Kaliforniya\u2019da tekrar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Chalachew o d\u00f6nem, Dikika ke\u015ffini (Australopithecus afarensis <\/em>bebe\u011fi) yapan Zeresenay Alemseged ile Kaliforniya Bilim Akademisi\u2019nde birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ard\u0131ndan Kaye Reed\u2019in dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere Arizona Devlet \u00dcniversitesi\u2019nde (Tempe, Arizona) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc ve halen de devam ediyor.<\/p>\n

\"\"
Fig\u00fcr 1. Ledi-Geraru ara\u015ft\u0131rma b\u00f6lgesi ve Lee Adoyta lokalitesini g\u00f6steren harita (Villmoare ve di\u011f., 2015)<\/figcaption><\/figure>\n

Chalachew ke\u015fif an\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cO g\u00fcn kendimi \u00e7ok enerjik ve g\u00f6zlerimi de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc hissediyordum. Y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda insan atas\u0131 ke\u015ffedebilme umudu ile sa\u011fa sola ko\u015fuyordum (Biz bu duruma paleoantropoloji dilinde \u201chominid fever\u201d yani \u201chominid ate\u015fi\u201d diyoruz). K\u00fc\u00e7\u00fck bir yama\u00e7tan yukar\u0131 do\u011fru t\u0131rmand\u0131m ve tam tepede kumta\u015f\u0131n\u0131n y\u00fczeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fede alt\u00e7ene fosilini g\u00f6rd\u00fcm. Fosile dokunmadan biraz inceledim ve bir insan atas\u0131na ait oldu\u011funa emin olduktan sonra, hemen ara\u015ft\u0131rman\u0131n lideri olan Kaye Reed\u2019e seslendim. Kaye o heyecan ile bir nefeste yamaca t\u0131rmand\u0131, fosilin bulundu\u011fu kumta\u015f\u0131n\u0131n kenar\u0131nda dizlerinin \u00fczerine \u00e7\u00f6kt\u00fc ve biraz inceledikten sonra \u2018woooo-hoooo\u2019 diye b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k att\u0131.\u201d Bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131k, 2,8 milyon y\u0131l \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f ve iskeletinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131 kumta\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7inde korunmu\u015f olan atas\u0131n\u0131 bulan paleoantropolo\u011fun sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan evriminde rol\u00fc olan atasal gruplar<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fin tan\u0131t\u0131m k\u0131sm\u0131n\u0131 ge\u00e7ip bilimsel \u00f6nemine gelirsek, ke\u015fif ger\u00e7ekten ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n heyecanland\u0131klar\u0131 kadar \u00f6nemli. Bu heyacan\u0131 anlamak i\u00e7in bu konuda, Homo<\/em> cinsinin evrimsel k\u00f6keni hakk\u0131nda biraz altyap\u0131 olu\u015ftural\u0131m. Ger\u00e7i buna benzer bir altyap\u0131 olu\u015fturma \u00e7abas\u0131 i\u00e7eren, bizlerin (Homo sapiens<\/em>) de dahil oldu\u011fu Homo <\/em>cinsinin k\u00f6kenini tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir yaz\u0131, Bilim ve Gelecek<\/em> dergisinin 2013 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k (S.118) say\u0131s\u0131nda, \u201cDmanisi fosil ke\u015fifleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. E\u011fer Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in o say\u0131s\u0131na sahipseniz ya da dergiye online aboneli\u011finiz varsa, o yaz\u0131ya k\u0131saca bir g\u00f6z at\u0131p ard\u0131ndan bu yaz\u0131y\u0131 okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririm.<\/p>\n

\"\"
Fig\u00fcr 2. Lee Adoyta lokalitesinden bulunmu\u015f olan alt\u00e7ene fosili. A) i\u00e7ten, B) yandan, C) \u00fcstten, D) alttan ve E) b\u00fcy\u00fctlm\u00fc\u015f \u00fcstten g\u00f6r\u00fcn\u00fcm. \u00d6l\u00e7ek 1cm. (Villmoare ve di\u011f., 2015)<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130nsan evriminde rol alm\u0131\u015f d\u00f6rt \u00f6nemli atasal grup var (Fig\u00fcr 3). Bunlardan ilki ve kronolojik olarak en eskisi, yakla\u015f\u0131k olarak 7 ve 4,4 milyon y\u0131llar aras\u0131nda kalan zaman aral\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f ve \u015fempanze ile olan ortak atam\u0131zdan ayr\u0131lan grubun temsilcileri olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz erken insans\u0131lar (hominid). Bu grupta Sahelanthropus<\/em>, Ardipithecus <\/em>ve Orrorin <\/em>gibi cinslerin t\u00fcrleri yer al\u0131yor. Bunlar dik y\u00fcr\u00fcyebilen, ancak zamanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u011fa\u00e7ta ge\u00e7iren insans\u0131 maymunlar ve insans\u0131lar aras\u0131nda evrimsel \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan ilkin atasal formlar. Fig\u00fcr 3\u2019de erken insans\u0131lar yer alm\u0131yor, kronolojik ve evrimsel olarak Homo <\/em>cinsinden daha uzak olduklar\u0131 i\u00e7in grafi\u011fe dahil de\u011filler. \u0130kinci grupta ise Australopithecus<\/em>lar yer al\u0131yor. Bu cinsin \u00fcyeleri yakla\u015f\u0131k olarak 4 ile 1,9 milyon y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda kalan zaman diliminde ya\u015fam\u0131\u015f, dik y\u00fcr\u00fcyebilen, erken insans\u0131lardan daha b\u00fcy\u00fck beyne sahip, kabaca alet kullanabilen, farkl\u0131 beslenme bi\u00e7imlerine uyum sa\u011flam\u0131\u015f ve uzun s\u00fcre ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde hayatta kalm\u0131\u015f atalar\u0131m\u0131zd\u0131r. Australopithecus<\/em>lar\u0131n en bilinen t\u00fcrleri Lucy takma ad\u0131 ile bildi\u011fimiz Australopithecus afarensis<\/em> ve Australopithecus africanus<\/em>, Australopithecus garhi <\/em>ve Australopithecus sediba<\/em>\u2019d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup ise Australopithecus<\/em>lara \u00e7ok benzeyen, ancak daha iri yap\u0131l\u0131 olan ve daha \u00e7ok sert a\u011fa\u00e7 kabuklar\u0131, k\u00f6kleri ve dallar\u0131 yemeye uyum sa\u011flam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck di\u015fleri olan Paranthropus<\/em>lar. Bu cinsin \u00fcyeleri yakla\u015f\u0131k olarak 3 ile 1 milyon y\u0131llar\u0131 \u00f6ncesine denk gelen bir zaman diliminde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Paranthropus<\/em>lar iri yap\u0131l\u0131 ve \u00f6zelle\u015fmi\u015f adaptasyonlara sahip ata formlard\u0131, beyin hacimleri g\u00f6rece k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7i\u011fneme kaslar\u0131na sahiptiler ve diyetlerinde daha \u00e7ok bitki a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na sahiptiler. Erken insans\u0131lar, Australopithecus<\/em>lar ve Paranthropus<\/em>lar sadece Afrika k\u0131tas\u0131ndan biliniyorlar, fosilleri Afrika d\u0131\u015f\u0131nda herhangi ba\u015fka bir k\u0131tada hen\u00fcz bulunmad\u0131. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve son ata grubu ise, bizim t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn de dahil oldu\u011fu Homo<\/em> cinsi. Bu yaz\u0131da daha \u00e7ok Homo<\/em> cinsinin ilk \u00fcyelerini tan\u0131yaca\u011f\u0131z. \u0130nsan evriminde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en \u00f6nemli sorular aras\u0131nda ilk Homo<\/em> t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne zaman nerde ve nas\u0131l evrimle\u015fti\u011fi yer al\u0131r. Bu sorular\u0131n cevab\u0131 ise son derece karma\u015f\u0131kt\u0131r, gelin hep birlikte bu karma\u015f\u0131k bulmacay\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n

\"\"
Fig\u00fcr 3. \u0130nsan evriminde rol alm\u0131\u015f atasal gruplar. Mavi \u00e7ubuklar Australopithecuslar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7ubuklar erken Homo t\u00fcrlerini, a\u00e7\u0131k mor Paranthropuslar\u0131 ve son olarak koyu mor renk ise ge\u00e7 Homo t\u00fcrlerini g\u00f6steriyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Homo t\u00fcrleri<\/strong><\/p>\n

Taksonomik olarak Homo<\/em> cins ismini, ilk defa Carolus Linnaeus (1758) kulland\u0131. Buna g\u00f6re Homo<\/em> cinsi alt\u0131 farkl\u0131 t\u00fcr i\u00e7eriyordu: Homo sylvestris<\/em>, Homo troglodytes<\/em>, Homo sapiens<\/em> ve Homo sapiens<\/em>in d\u00f6rt ayr\u0131 co\u011frafik varyasyonu (Afrika, Amerika, Avrupa ve Asya). 1800\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda ise ilk neandertal<\/em> fosili ke\u015ffedildi ve bu t\u00fcre bir\u00e7o\u011funuzun da bildi\u011fi Homo neanderthalensis<\/em> ismi verildi, ard\u0131ndan Homo erectus<\/em>, Homo habilis<\/em>, Homo ergaster<\/em>, Homo rudolfensis<\/em>, Homo antecessor<\/em>, Homo heidelbergensis<\/em> ve son olarak Homo floresiensis<\/em> fosilleri tan\u0131mland\u0131. Bu t\u00fcrler genel olarak en \u00e7ok bilinen ve kabul g\u00f6ren insan t\u00fcrleridir.<\/p>\n

Homo<\/em> cinsinin bilimsel tan\u0131m\u0131n\u0131n ve taksonomik \u00e7er\u00e7evesinin tarihi, \u00f6zellikle ke\u015fiflere ve bu ke\u015fiflerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yeni bilgilere g\u00f6re insan evriminin de\u011fi\u015fen paradigmalar\u0131n\u0131n da tarihini yans\u0131t\u0131r. \u0130lk fosil Homo<\/em> t\u00fcr\u00fc 1860\u2019l\u0131 y\u0131llarda tan\u0131mlansa da, Homo<\/em> cinsinin k\u00f6keni ve evrimine dair dikkate de\u011fer modern tart\u0131\u015fmalar\u0131 1960 y\u0131llardan itibaren ba\u015flatabiliriz. Bu anlamda Homo<\/em> cinsinin k\u00f6keni hakk\u0131ndaki ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n Louis Leakey taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek san\u0131r\u0131m hata olmaz. Leakey Homo<\/em> cinsine ait ilk fosil ke\u015fifleri Kenya ve Tanzanya\u2019da yapt\u0131. Kenya-Kanam b\u00f6lgesinde ke\u015ffedilen fosil Homo erectus<\/em> t\u00fcr\u00fcne atfedildi. Takip eden y\u0131llarda yine Leakey ailesinin bir \u00fcyesi, Tanzanya-Olduvai George b\u00f6lgesinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda yakla\u015f\u0131k olarak 680 cm3<\/sup> beyin hacmine sahip olan yeni bir t\u00fcr\u00fc ke\u015ffetti. Bu t\u00fcr\u00fcn di\u011fer Australopithecus<\/em>lardan daha b\u00fcy\u00fck beyin hacmine sahip olmas\u0131, ayr\u0131ca ayn\u0131 lokalitede bulunan ve bu t\u00fcr\u00fcn \u00fcretmi\u015f olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ta\u015f aletler, onun daha farkl\u0131, evrimsel anlamda daha geli\u015fmi\u015f bir t\u00fcr oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Leakey 1964 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma ile 1,8 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilen bu fosil insana Homo habilis<\/em> ismini verdi. Bu tarihten sonra bir\u00e7ok Homo habilis<\/em> fosili ke\u015ffedildi. Homo habilis<\/em> daha b\u00fcy\u00fck beyin hacmine, daha k\u00fc\u00e7\u00fck di\u015flere, daha d\u00fcz y\u00fcze ve daha yetenekli dik y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f anatomisine sahip olmas\u0131 ve ayr\u0131ca ta\u015f alet \u00fcretmesi ve kullanmas\u0131 ile Australopithecus<\/em>lardan farkl\u0131la\u015f\u0131yordu. Ayr\u0131ca daha \u00f6nce ke\u015ffedilmi\u015f olan Homo erectus<\/em> ve modern insan olan Homo sapiens<\/em>e daha benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yordu. Bu tarihlerde Homo habilis<\/em> t\u00fcr\u00fc Australopithecus <\/em>ve Homo<\/em> cinsi aras\u0131ndaki evrimsel zincirin halkas\u0131 ve Homo<\/em> cinsinin atas\u0131 olarak yorumlan\u0131yordu.<\/p>\n

1970\u2019li y\u0131llarda ise Kenya\u2019da Koobi Fora lokalitesinde Louis Leakey\u2019nin o\u011flu Richard Leakey taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Homo<\/em> cinsinin k\u00f6keni hakk\u0131nda mevcut hipotezleri de\u011fi\u015ftirecek ke\u015fifler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duyulmaya ba\u015flad\u0131. Richard, Turkana G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn do\u011fu kenar\u0131nda dokuz kafatas\u0131, on \u00e7ene, baz\u0131 di\u015fler ve iskelet par\u00e7alar\u0131 ke\u015fiflerini 1973 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 makalelerle duyurdu. Bu fosiller yakla\u015f\u0131k olarak Tanzanya-Olduvai George lokalitesinden bulunanlar ile ayn\u0131 jeolojik ya\u015fta idi; 1,9 ya da 1,8 milyon y\u0131l. Kronolojik ve morfolojik benzerliklerden dolay\u0131 Koobi Fora fosilleri de Homo habilis<\/em> t\u00fcr\u00fcne dahil edildi. Ancak Koobi Fora\u2019da bulunmu\u015f olan iki kafatas\u0131 Homo habilis<\/em>ten evrimsel olarak farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steriyordu, en sonunda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu kafataslar\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir t\u00fcre ait oldu\u011funa ikna oldular ve Homo rudolfensis<\/em> ismini verdiler. Konudan ba\u011f\u0131ms\u0131z olsa da, ilgin\u00e7 bir bilgiyi de sizlerle payla\u015fmak istiyorum. Bu fosile Homo rudolfensis<\/em> ad\u0131n\u0131n verilmesi, Turkana G\u00f6l\u00fc\u2019ne Kenya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmadan \u00f6nce, koloniyal d\u00f6nemde Bat\u0131l\u0131lar\u0131n Rudolf G\u00f6l\u00fc ismini vermelerinden kaynaklan\u0131yor. 1964 y\u0131l\u0131nda Kenya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonra g\u00f6l orjinal ismini (Turkana) tekrar kazand\u0131.<\/p>\n

Bu y\u0131llarda Etiyopya\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde Omo Nehri\u2019ne yak\u0131n bir b\u00f6lgede fosil di\u015fler ke\u015ffedildi. Bu ke\u015fifler Homo<\/em> cinsinin k\u00f6keninin 2 milyon y\u0131l kadar geriye gitmesine neden oldu. Bu s\u0131rada Kenya-Chemeron lokalitesinin jeolojik ya\u015f\u0131 belli oldu ve burda bulunan fosiller 2,4 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirildi. Bu durum 2 mliyon y\u0131l \u00f6ncesine indirilen Homo<\/em> cinsinin k\u00f6kenini 2,4 milyon y\u0131la geriletmi\u015f oldu.<\/p>\n

Homo habilis <\/em>b\u00fcy\u00fck beyin hacmi ile alet \u00fcreten ve kullanan bir t\u00fcr olarak evrimsel ba\u011flamda ileri \u00f6zelliklere sahip olsa da, genel iskelet yap\u0131s\u0131 Australopithecus<\/em>lara da benziyordu. Ayr\u0131ca Homo habilis<\/em> ve Homo rudolfensis<\/em> aras\u0131ndaki benzerlikler ve farklar, daha o d\u00f6nemlerde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara erken Homo<\/em> \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck bir morfolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahip olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Erken Homo<\/em> \u00fcyeleri yakla\u015f\u0131k olarak 2,4 ve 1,8 milyon y\u0131llar aras\u0131nda Australopithecus<\/em>lar ile benzer b\u00f6lgelerde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131. Ledi-Geraru lokalitesinde Chalachew\u2019nun yapt\u0131\u011f\u0131 yeni ke\u015fif, Homo<\/em> cinsinin ilk ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 2,8 milyon y\u0131l \u00f6ncesine ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n

Yeni fosil, insan\u0131n atalar\u0131 aras\u0131nda evrimsel bo\u015flu\u011fu doldurmaya aday\u2026<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hen\u00fcz bu fosil ke\u015ffi taksonomik olarak bir t\u00fcre atfetmediler. Bu fosilin bir Homo habilis<\/em> t\u00fcr\u00fc olan OH7 envanter numaras\u0131 ile Olduvai George lokalitesinden bilinen t\u00fcr ile benzerliklerinin oldu\u011funu ileri s\u00fcren paleoantropologlar da var, ancak bu iki t\u00fcr aras\u0131nda neredeyse 1 milyon y\u0131l gibi uzun bir kronolojik u\u00e7urum var. Bununla birlikte Ledi-Geraru buluntusu ayn\u0131 zamanda Australopithecus afarensis<\/em>e de benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yor. Homo<\/em> cinsine evrimsel olarak en yak\u0131n iki Australopithecus <\/em>t\u00fcr\u00fc biliniyordu; bunlardan ilki Etiyopya\u2019dan bilinen Australopithecus garhi<\/em> ve di\u011feri de G\u00fcney Afrika\u2019dan bilinen Australopithecus sediba<\/em>\u2019d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Ledi-Geraru t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bu iki Australopithecus <\/em>t\u00fcr\u00fcnden daha \u00e7ok Australopithecus afarensis<\/em>e yak\u0131n morfolojik karakterlere sahip oldu\u011funu belirtiyor. Buna ra\u011fmen Australopithecus afarensis<\/em> ile Homo habilis<\/em> aras\u0131ndaki evrimsel bo\u015flu\u011fu hem kronolojik hem de morfolojik olarak doldurmaya b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla aday oldu\u011funu iddia ediyorlar. Bu a\u015famada Ledi-Geraru alt\u00e7ene fosilinin Homo rudolfensis<\/em>, Homo habilis<\/em> ve Australopithecus afarensis<\/em> ile benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erken bir Homo<\/em> t\u00fcr\u00fcne ait oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Bununla birlikte 2,8 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmesi, bu t\u00fcr\u00fc bug\u00fcne kadar bilinen en eski Homo<\/em> t\u00fcr\u00fc pozisyonuna getiriyor.<\/p>\n

Do\u011fu Afrika\u2019da \u00f6zellikle 3 ile 2 milyon y\u0131llar aras\u0131nda kalan jeolojik d\u00f6nemde, sadece insan evriminde de\u011fil, di\u011fer memeli hayvan t\u00fcrlerinde, ayr\u0131ca bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcnde de \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde meydana gelen k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fimleri, Afrika\u2019da iklimsel \u00e7e\u015fitlili\u011fin, mevsimselli\u011fin artmas\u0131na, ayr\u0131ca insan atalar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren \u00e7e\u015fitli memeli hayvan t\u00fcrlerinin evrimle\u015fmelerine ve yeni t\u00fcrler \u00fcretmelerine neden oldu. Bu lokalitede bulunan hayvan faunas\u0131nda yer alan ve b\u00f6lgede daha \u00f6nce bilinmeyen yeni memeli t\u00fcrleri de bu tezi do\u011fruluyor. \u00d6zellikle artan mevsimselli\u011fin ve kurakla\u015fman\u0131n bu iklimsel de\u011fi\u015fimlere uyum sa\u011flam\u0131\u015f yeni t\u00fcrlerin evrimle\u015fmesi ile devam etti\u011fi ve Homo<\/em> cinsinin de bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u0130klimsel de\u011fi\u015fim ve bunun sonucunda olu\u015fan do\u011fal se\u00e7ilim bask\u0131s\u0131, t\u00fcrlerin de\u011fi\u015fen \u00e7evresel ko\u015fullara uyum sa\u011flayarak evrimle\u015fmeleri ve t\u00fcrle\u015fmeleriyle sonu\u00e7land\u0131. Bu d\u00f6nemde sadece Homo<\/em> cinsi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Paranthropus<\/em>lar, yani iri yap\u0131l\u0131 Australopithecus <\/em>benzeri insans\u0131lar da evrimle\u015ftiler. Ayn\u0131 d\u00f6nem (3-2 milyon y\u0131llar aras\u0131) hem Australopithecus<\/em>lar, hem Paranthropus<\/em>lar ve hem de atalar\u0131m\u0131z olan Homo<\/em> cinsinin \u00fcyeleri birbirlerinin \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 olarak var oldular. Ancak sadece bizim cinsimiz olan Homo<\/em> cinsinin \u00fcyeleri yakla\u015f\u0131k 1,8 milyon y\u0131l \u00f6nce Afrika d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6\u00e7 ederek d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar hayatta kald\u0131. Homo<\/em> cinsinin son ve tek temsilcileri olarak bizlerin yery\u00fcz\u00fcnde ne kadar s\u00fcre daha t\u00fcr\u00fcn devam\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en \u00f6nemli sorular\u0131ndan biri.<\/p>\n

Kaynak<\/strong><\/p>\n

1) Villmoare ve di\u011f. (2015), \u201cEarly Homo at 2.8 Ma from Ledi-Geraru, Afar, Ethiopia\u201d, Science<\/em>, 347, 1352-1355.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yeni ke\u015ffedilen Ledi-Geraru t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, Australopithecus afarensis ile Homo habilis aras\u0131ndaki evrimsel bo\u015flu\u011fu hem kronolojik hem de morfolojik olarak doldurmaya b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla aday oldu\u011funu iddia ediyorlar. Bu a\u015famada Ledi-Geraru alt\u00e7ene fosilinin Homo rudolfensis, Homo habilis ve Australopithecus afarensis ile benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erken bir Homo t\u00fcr\u00fcne ait oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Bununla birlikte 2,8 milyon […]<\/p>\n","protected":false},"author":180,"featured_media":21767,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[171,211,32],"tags":[243,200,2637,1049,230],"class_list":["post-21763","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-134-sayi","category-antropoloji","category-evrim","tag-antropoloji","tag-evrim","tag-homo-turleri","tag-insanin-evrimi","tag-insanlik-tarihi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t