{"id":21831,"date":"2015-04-01T15:19:15","date_gmt":"2015-04-01T12:19:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21831"},"modified":"2018-03-15T15:28:50","modified_gmt":"2018-03-15T12:28:50","slug":"nedir-bu-50-dlilerin-rahatsizligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/04\/01\/nedir-bu-50-dlilerin-rahatsizligi","title":{"rendered":"Nedir bu 50\/d\u2019lilerin rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131?"},"content":{"rendered":"

Biz 50\/d\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri olarak, sistemin kendisiyle m\u00fccadele etmek yerine sistemin do\u011frudan ezdi\u011fi en zay\u0131f\u0131 i\u015ften atman\u0131n \u201cbilimsel\u201d oldu\u011funun savunulmas\u0131ndan, \u201cyan gelip yatmak i\u00e7in kadro istiyorsunuz\u201d diyenlerin y\u0131llard\u0131r verdi\u011fimiz eme\u011fi g\u00f6rmemelerinden, bizim \u00fczerimizden kararlar al\u0131p bizden sadece boyun e\u011fmemizin beklenmesinden, i\u015ften at\u0131lma tehlikesinin \u00f6zg\u00fcrce bilim ve fikir \u00fcretmenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olmas\u0131ndan rahats\u0131z\u0131z.<\/em><\/p>\n

50\/d\u2019li akademisyenler de rahats\u0131z. Bu rahats\u0131zl\u0131k 70\u2019li y\u0131llar ve sonras\u0131nda do\u011fmu\u015f, birbirlerinden kimlikleri, toplumsal cinsiyetleri, s\u0131n\u0131flar\u0131, mahalleleri, dinleri, do\u011fum yerleri, ideolojileri ve edindikleri dertleri ile t\u00fcm e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim hayatlar\u0131 boyunca ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir neslin, bilim emek\u00e7isi olma yolunda \u00e7ekti\u011fi \u00e7ilenin bir tezah\u00fcr\u00fc. Bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131, \u00fcniversite s\u0131ralar\u0131nda dilimize pelesenk olmu\u015f \u201c80 sonras\u0131 neo-liberal politikalar\u201d, \u201cY\u00d6K\u201d ve \u201csermaye-\u00fcniversite i\u015fbirli\u011fi\u201d gibi kavram, kurum ve uygulamalar\u0131n iliklerimize kadar i\u015fledi\u011fi g\u00fcvencesizle\u015fme s\u00fcrecini 50\/d\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin deneyimleri ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serebilmek.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de 1980\u2019lerin sonlar\u0131nda dillendirilmeye ba\u015flanan esnek \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imi, 1990\u2019larla birlikte mavi yakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlara, 2000\u2019lere gelindi\u011finde de beyaz yakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlara sirayet etti. Sermayenin emek \u00fcst\u00fcnde tahakk\u00fcm kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kamu \u00fcniversitelerinde de akademinin en son halkas\u0131 olan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin istihdam bi\u00e7imleriyle kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin kadro tan\u0131mlar\u0131na \u00f6zg\u00fc 50\/d, 33\/a, 35, \u00d6YP (\u00d6\u011fretim \u00dcyesi Yeti\u015ftirme Program\u0131), L\u00dcBO (Lisans \u00dcst\u00fc Burslu \u00d6\u011frenci) gibi rakamlardan ve hukuki maddelerden ibaret g\u00f6r\u00fcnen bir ayr\u0131m, akademik ilgisi olsun olmas\u0131n her bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisini neredeyse \u201chukuk\u00e7u\u201d olmaya mecbur b\u0131rakt\u0131. Dolay\u0131s\u0131 ile hukuki zeminin \u00f6tesinde, yerle\u015fkelerde, sokakta hep birlikte ya da yaln\u0131z ba\u015f\u0131na verilen me\u015fru m\u00fccadeleleri anlamak, gerek yap\u0131sal gerekse g\u00fcndelik ya\u015famdaki de\u011fi\u015fimleri izlemeyi de beraberinde getiriyor. Bunu, emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ve g\u00fcvencesizlik \u00e7er\u00e7evesinde, sermayenin ve iktidar\u0131n dayatmalar\u0131ndan \u201cka\u00e7\u0131labilecek\u201d, g\u00f6rece korunakl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda, \u00f6zg\u00fcrce bilimsel faaliyet y\u00fcr\u00fctebilmek amac\u0131yla akademiye ad\u0131m atm\u0131\u015f bizlerin g\u00fcvencesiz ya\u015fam\u0131 ve m\u00fccadele deneyimi ile aktarmakta fayda g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

\"\"
15 Kas\u0131m 2012 tarihli y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ften bir kare: Asistan k\u0131y\u0131m\u0131na son!<\/figcaption><\/figure>\n

Kamu \u00fcniversitelerinde g\u00fcvencesizlik<\/strong><\/p>\n

Toplumsal bir de\u011fer olan bilginin piyasada al\u0131n\u0131p sat\u0131lan bir meta haline gelerek sermayenin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan en temel unsurlardan biri olmas\u0131, bilgi \u00fcretimine ve bununla beraber e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne yans\u0131mas\u0131 ile a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Buraya kadar ezbere okudu\u011fumuz bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci, \u00fcniversitenin sanayi ile kurdu\u011fu i\u015fbirlikleri, uluslararas\u0131 ba\u011flar\u0131 vs. ile rahat\u00e7a kavranabilecekken sisteme uyum sa\u011flayan bu alan\u0131n as\u0131l \u00e7eli\u015fkisi bilgiyi \u00fcretenlerin deneyimleri, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131n ve bir kamusal mek\u00e2n olan \u00fcniversiteler i\u00e7inde \u00f6r\u00fclen hiyerar\u015fik ili\u015fkilerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ile birlikte anla\u015f\u0131labiliyor. Anlat\u0131lanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu, kurulu\u015fundan bu yana uluslararas\u0131 ba\u011flar\u0131 en h\u0131zl\u0131 ve k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde kuran ODT\u00dc ve Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nde kurumsalla\u015f\u0131yor. Kald\u0131 ki ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi \u00f6zelinde de durum de\u011fi\u015fmiyor. Kurulu\u015flar\u0131ndan bu yana bu \u00fcniversitelerde y\u00fcksek lisans veya doktora e\u011fitimini yurtd\u0131\u015f\u0131nda alm\u0131\u015f olmak (belli istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda) \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in bir \u00f6n ko\u015fulken ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi, akademisyen olmak isteyenler i\u00e7in i\u015f g\u00fcvencesinden yoksun \u201cge\u00e7ici bir i\u015f\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bu durumun d\u00fcnya genelinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak T\u00fcrkiye\u2019deki iki k\u00f6kl\u00fc kamu \u00fcniversitesince normalle\u015ftirilmesi, g\u00fcvencesiz istihdam edilmenin, \u201cba\u015far\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131\u201d biz asistanlara a\u00e7an yeg\u00e2ne yol gibi g\u00f6sterilerek me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na da neden oluyor.<\/p>\n

ODT\u00dc ve Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nden farkl\u0131 olarak \u201custa \u00e7\u0131rak ili\u015fkisi\u201d ile \u00f6\u011fretim \u00fcyelerini yeti\u015ftiren di\u011fer kamu \u00fcniversiteleri ise 80\u2019lerin \u201ci\u015f birlikleri\u201d ve \u201crekabet\u201d r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131, (yeni kurulmakta olan vak\u0131f \u00fcniversitelerinden de g\u00fc\u00e7 bularak) 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda \u00f6\u011fretim \u00fcye ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n enselerinde hissettiriyor. \u00d6yle ki bug\u00fcne de\u011fin akademiye has bir hiyerar\u015finin alt\u0131nda ezilerek hocalar\u0131n\u0131n \u00e7antalar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, kitaplar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015f, s\u0131nav k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 okumu\u015f hocalar\u0131m\u0131z, bunlar\u0131 40 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan bize bir \u201c\u00f6\u011frenme s\u00fcreci\u201d olarak aktarabiliyor. Ancak, bizler i\u015ften at\u0131lmadan \u00f6nce bu angarya ve bask\u0131lara maruz kalmadan tezimizi bitirip bitiremedi\u011fimizin derdine d\u00fc\u015fmeye veya t\u00fcm bu g\u00f6revleri yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u015fimizi kaybedip kaybetmeyece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015fl\u0131yoruz. \u0130ktidarlar\u0131n hemen her d\u00f6nemde g\u00fc\u00e7l\u00fc ili\u015fkiler kurdu\u011fu \u0130T\u00dc ise, kamu \u00fcniversitelerinde bir \u201cg\u00fcvencesizle\u015ftirme\u201d arac\u0131 olan 50\/d ile son iki y\u0131l i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k 150 ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin i\u015fine son vererek asistan k\u0131y\u0131m\u0131 yar\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nc\u00fc olma iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Biz \u0130T\u00dc\u2019l\u00fc asistanlar\u0131n m\u00fccadelesi ise akademide g\u00fcvencesizle\u015fmeye kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelelerin \u00f6nemli bir par\u00e7alar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Nedir bu 50\/d meselesi?<\/strong><\/p>\n

1981 tarihli 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi istihdam bi\u00e7imini 33. ve 50. maddelerinde tan\u0131ml\u0131yor. 33. madde ile ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fine atanmada \u00f6\u011frencilik \u015fart\u0131 aranmazken; 50\/d maddesinde \u015f\u00f6yle deniyor: \u201cLisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011fretim yapan \u00f6\u011frenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defas\u0131nda bir y\u0131l i\u00e7in olmak \u00fczere \u00f6\u011fretim yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131ndan birine de atanabilirler.\u201d Maddede bir i\u015f kadrosu, \u00f6\u011frencilik \u015fart\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f ve esnek hale getirilmi\u015f durumda. \u00d6te yandan, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6\u011fretim yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131ndan birine atanma belirtilmi\u015fken, 50\/d\u2019liler idareciler taraf\u0131ndan manip\u00fclatif bir \u015fekilde burslu \u00f6\u011frenci olarak g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu \u00e7aba elbette bo\u015funa de\u011fil. Ama\u00e7, akademinin gelece\u011fini belirleyecek bir kadro tan\u0131m\u0131n\u0131 esneterek kadro olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, haklar\u0131ndan mahrum edilmi\u015f, istendi\u011fi gibi y\u00f6nlendirilebilen ve \u201cgerekti\u011finde\u201d sonland\u0131r\u0131labilen bir ara\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek. \u0130ki madde aras\u0131nda, i\u015f y\u00fck\u00fc ve g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark yokken 50\/d maddesi ile istihdam edilen bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin 33\/a maddesi kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 hukuken m\u00fcmk\u00fcn. \u00dcniversitelerde s\u00fcregelen i\u015fleyi\u015f de ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin doktora bitimine yak\u0131n b\u00f6l\u00fcm ve fak\u00fclte kurullar\u0131n\u0131n olumlu karar\u0131 ile bu ge\u00e7i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Team\u00fclde g\u00f6rece i\u015f g\u00fcvencesi olan kadroya (33\/a) ge\u00e7i\u015fler b\u00f6l\u00fcm iradeleri esas al\u0131narak sa\u011flanabildi\u011fi i\u00e7in g\u00fcvencesizlik pek de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Y\u00d6K, 2009 y\u0131l\u0131nda bu ge\u00e7i\u015flerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek \u00fczere bir y\u00fcr\u00fctme kurulu karar\u0131 al\u0131nca asistan m\u00fccadelesinde ilk hareketlenme \u0130stanbul \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Verilen asistan m\u00fccadelesi hukuken de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu ve iki istihdam maddesi aras\u0131nda fark olmad\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 y\u0131l Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan hukuken de tescillendi. (1)<\/p>\n

\"\"
Bu i\u015fyerinde i\u015f g\u00fcvencesi yoktur bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 (13.09.2012).<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130T\u00dc\u2019de neler oldu?<\/strong><\/p>\n

50\/d\u2019li asistanlara vurulan en b\u00fcy\u00fck darbe, 2011 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan 6111 Say\u0131l\u0131 Kanun oldu. Kanun, y\u00fcksek lisans e\u011fitimlerinde 3, doktora e\u011fitimlerinde 6 y\u0131l s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirledi. Bu kanuna istinaden, s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fanlar\u0131n \u00f6\u011frencilik haklar\u0131ndan yararlanamayacaklar\u0131ndan 50\/d kapsam\u0131nda ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak atanamayacaklar\u0131, \u00fcniversitelere bir Y\u00d6K g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131 ile bildirildi. Kanunun bir g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131 ile geriye d\u00f6n\u00fck olarak 2011 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimine ba\u015flayanlar i\u00e7in uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir tepkiye neden oldu. Uygulaman\u0131n geri \u00e7ekilmesi i\u00e7in Y\u00d6K ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonu\u00e7suz kald\u0131. Bu durumdan en \u00e7ok etkilenen T\u00fcrkiye\u2019nin en uzun doktora bitirme s\u00fcresi ortalamas\u0131na (7,2 sene) sahip \u0130T\u00dc oldu. \u0130lk a\u015famada 100\u2019e yak\u0131n ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi i\u015ften at\u0131lmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. B\u00fcy\u00fck kat\u0131l\u0131ml\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve imza kampanyalar\u0131 sonucunda, at\u0131lma durumunda olanlar\u0131n 33\/a maddesine ge\u00e7irilmesi i\u00e7in \u00fcniversite taraf\u0131ndan bir komisyon olu\u015fturuldu. Ancak, komisyondan \u00e7\u0131kan kararlar ma\u011fduriyeti gidermedi\u011fi gibi k\u0131y\u0131m\u0131n \u0130T\u00dc y\u00f6netimi eliyle daha da artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Kararlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan hemen sonra yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l boyunca \u0130T\u00dc Ayaza\u011fa yerle\u015fkesinde kalacak olan direni\u015f \u00e7ad\u0131r\u0131 ve karavan\u0131m\u0131z kuruldu. Asistan k\u0131y\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fhir eden bir \u00e7a\u011fr\u0131 ile 80\u2019ler sonras\u0131 \u0130T\u00dc tarihinin \u015f\u00fcphesiz en b\u00fcy\u00fck kat\u0131l\u0131ml\u0131 (yakla\u015f\u0131k 2000 ki\u015fi) protesto y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ger\u00e7ekle\u015fti ve \u0130T\u00dc Rekt\u00f6r\u00fc g\u00f6revinin hen\u00fcz 3. ay\u0131nda istifaya davet edildi.<\/p>\n

Daha ilk g\u00fcnden \u00f6ng\u00f6r\u00fclenlerin hepsi, \u0130T\u00dc\u2019de uygulanmaya ba\u015fland\u0131. Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeye tenezz\u00fcl dahi etmeyen ret kararlar\u0131 ile olumlu b\u00f6l\u00fcm ve fak\u00fclte kurullar\u0131 kararlar\u0131na ra\u011fmen onlarca ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi 33\/a kadrosuna ge\u00e7irilmeyerek i\u015flerinden at\u0131ld\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te, bir\u00e7ok gen\u00e7 akademisyen 33\/a kadrosuna ba\u015fvurmaktan y\u0131ld\u0131r\u0131larak ya s\u00fcresi doldu\u011funda at\u0131lmaya raz\u0131 geldi ya da istifa ederek \u00f6zel sekt\u00f6re y\u00f6neldi. Bu noktadan sonra, protesto y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve rekt\u00f6rl\u00fck i\u015fgali gibi demokratik m\u00fccadele y\u00f6ntemleri denense de, m\u00fccadelenin hukuki y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaya ba\u015flad\u0131. Rekt\u00f6rl\u00fck\u00e7e 33\/a kadrosuna ge\u00e7irilmeyenlerin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davalar\u0131n bir\u00e7o\u011fu kazan\u0131ld\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ba\u015flad\u0131. Ancak, \u0130T\u00dc y\u00f6netimi bu d\u00f6n\u00fc\u015flerden rahats\u0131z olmu\u015f olacak ki tavr\u0131n\u0131 2014 A\u011fustos ay\u0131 itibari ile idari mahkemelerin lehimize kararlar\u0131n\u0131 uygulamayan bir hukuksuzlu\u011fa vard\u0131rabildi. Bu hukuksuzluk, yeni bir direni\u015f \u00e7ad\u0131r\u0131 kurulmas\u0131 ve bas\u0131n yoluyla te\u015fhir edilmesi ile \u015fimdilik savu\u015fturulabildi ve davay\u0131 kazananlar i\u015flerine geri d\u00f6nd\u00fc. \u00d6te yandan, asistan direni\u015finde aktif rol alanlar \u00fczerinde soru\u015fturmalar, yurtd\u0131\u015f\u0131 g\u00f6revlendirmelerinin yap\u0131lmamas\u0131 vb. ile bask\u0131 olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131 devam ediyor. Ayr\u0131ca, yeni 33\/a ba\u015fvurular\u0131n\u0131n i\u015fleme konulmamas\u0131 i\u00e7in rekt\u00f6rl\u00fck bask\u0131s\u0131yla b\u00f6l\u00fcm kurullar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 engelleniyor. T\u00fcm bu ya\u015fananlar \u0130T\u00dc\u2019y\u00fc, b\u0131rak\u0131n akademik ve demokratik i\u015fleyi\u015fi, hukukun bile rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alelade bir kuruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f durumda. \u0130T\u00dc\u2019l\u00fc ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin de aidiyet duygusu kaybolmu\u015f, k\u00f6kl\u00fc bir \u00fcniversitedeki i\u015f bar\u0131\u015f\u0131 tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylesine bir ortamda, hakk\u0131yla bir e\u011fitim verilmesinden ve bilimsel \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinden s\u00f6z etmek naiflik olur.<\/p>\n

Akademinin muammalar\u0131<\/strong><\/p>\n

\u00d6zelinde 50\/d\u2019ye, genelinde ise i\u015f g\u00fcvencesizli\u011fiyle yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan k\u00f6lelik d\u00fczenine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelenin kar\u015f\u0131s\u0131na \u201cakademinin yan gelip yatma yeri olmas\u0131\u201d, \u201cba\u015far\u0131l\u0131 gen\u00e7lerin yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7mas\u0131 ve geri d\u00f6nmemesi\u201d, \u201cb\u00f6l\u00fcmlerde olu\u015fturulan kast sisteminin bilimsel \u00fcretkenli\u011fi t\u0131kamas\u0131\u201d, \u201cbir b\u00f6l\u00fcmde ayn\u0131 konuyu \u00e7al\u0131\u015fan onlarca insan\u0131n olmas\u0131\u201d gibi \u00fcniversitelerin y\u0131llard\u0131r \u00e7\u00f6zmek y\u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir \u00e7aba sarf etmedikleri arg\u00fcmanlar diziliyor. Elbette bu arg\u00fcmanlar\u0131n hepsi farkl\u0131 derecelerde hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 i\u00e7eriyor. Problemlerin tahlilinde herkes taraf\u0131ndan dile getirilen sorunlar ortakla\u015fsa da sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in getirilen \u00f6nerilerde ciddi ayr\u0131l\u0131klar ya\u015fan\u0131yor. 50\/d de bu problemleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in baz\u0131lar\u0131nca hakl\u0131 bulunan bir kadro bi\u00e7imidir; ancak bug\u00fcne de\u011fin akademinin hangi sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc ise b\u00fcy\u00fck bir muammad\u0131r. 50\/d, bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek bir yana, yepyeni sorunlar\u0131 da beraberinde getiriyor. \u0130T\u00dc \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 50\/d ile ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin i\u015f g\u00fcvencesinin ellerinden al\u0131nmas\u0131 ne \u00fcniversitenin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f ne de \u201cinbreeding\u201din (2) \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmi\u015ftir. Aksine iktidar sahiplerinin kadrola\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f, hakl\u0131 olarak \u00e7ok ele\u015ftirilen b\u00f6l\u00fcm i\u00e7i kast sistemi, yerini rekt\u00f6r odakl\u0131 kadrola\u015fmaya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\"\"
\u00dcniversitemizi terk etmiyoruz! (15.10.2012)<\/figcaption><\/figure>\n

Bug\u00fcn \u0130T\u00dc\u2019de bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin yurt d\u0131\u015f\u0131nda doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in g\u00f6revlendirme talep etmesine ra\u011fmen, asistan m\u00fccadelesinde aktif olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6revlendirilmesinin yap\u0131lmamas\u0131 ve bunun b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan rekt\u00f6r\u00fcn bir talimat\u0131 oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmesi, 50\/d\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyan \u00f6rneklerden sadece biridir. (3) Hem \u201ckan zehirlenmesine sava\u015f a\u00e7t\u0131m\u201d deyip hem de bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin yurt d\u0131\u015f\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapma hakk\u0131n\u0131 elinden almak, niyetin hi\u00e7 de bilimsel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6steriyor. A\u011flama duvar\u0131 vazifesi g\u00f6ren internet sayfalar\u0131nda ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin maruz kald\u0131klar\u0131 deneyimler sadece \u0130T\u00dc\u2019de de\u011fil T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm \u00fcniversitelerinde uygulanan bask\u0131 ve y\u0131ld\u0131rma politikalar\u0131n\u0131n y\u00fczlerce \u00f6rne\u011fini sunuyor.<\/p>\n

Bug\u00fcnden yar\u0131na de\u011fi\u015febilen akademik atama ve y\u00fckseltme \u00f6l\u00e7\u00fctleri ile akademisyenlerin puan toplama yar\u0131\u015f\u0131na girdikleri bir sistemde \u201cakademik ba\u015far\u0131\u201d nas\u0131l tan\u0131mlanabilir? \u201cNe olursa olsun doktoran ABD\u2019den olsun\u201d \u015fiar\u0131 bir akademik kurum i\u00e7in nas\u0131l bir vizyondur? Bilimsel \u00fcretimin temel motivasyonu piyasa m\u0131d\u0131r yoksa toplumsal fayda m\u0131d\u0131r? S\u00fcre ve yay\u0131n bask\u0131s\u0131 ile toplumsal fayda sa\u011flayan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n

Bunlar y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen akademik yozlu\u011fu tart\u0131\u015fmaya ba\u015flamak i\u00e7in sormam\u0131z gereken temel sorular. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda 50\/d\u2019nin de ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kadrola\u015fma problemi tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli ve yak\u0131c\u0131 bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor. \u00dcniversitelerin nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fini sorgulamadan, \u00fcniversiteleri i\u00e7inde bulundu\u011fu batakl\u0131ktan \u00e7\u0131karman\u0131n yeg\u00e2ne yolu ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin doktora sonras\u0131 i\u015fine son vermekmi\u015f gibi yans\u0131tmak esas sorundan ka\u00e7man\u0131n ve bir g\u00fcnah ke\u00e7isi bulup kendini sorundan azade k\u0131lman\u0131n yolu olsa gerek. Biz 50\/d\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri i\u015fte tam olarak bundan rahats\u0131z\u0131z. Sistemin kendisiyle m\u00fccadele etmek yerine sistemin do\u011frudan ezdi\u011fi en zay\u0131f\u0131 i\u015ften atman\u0131n \u201cbilimsel\u201d oldu\u011funun savunulmas\u0131ndan, \u201cyan gelip yatmak i\u00e7in kadro istiyorsunuz\u201d diyenlerin y\u0131llard\u0131r verdi\u011fimiz eme\u011fi g\u00f6rmemelerinden, bizim \u00fczerimizden kararlar al\u0131p bizden sadece boyun e\u011fmemizin beklenmesinden, i\u015ften at\u0131lma tehlikesinin \u00f6zg\u00fcrce bilim ve fikir \u00fcretmenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olmas\u0131ndan rahats\u0131z\u0131z.<\/p>\n

\u201cNe yapmal\u0131?\u201d<\/strong><\/p>\n

Biz ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri akademinin hem en \u00fcretkenleri hem de en \u00e7ok ezilenleriyiz. 50\/d, 33\/a, 35, \u00d6YP, L\u00dcBO gibi farkl\u0131 hukuki kategorilere dahil edilsek de temel sorunumuz ayn\u0131: \u0130\u015f g\u00fcvencesi. Her birimiz farkl\u0131 korkulara (i\u015ften at\u0131lma, senet bask\u0131s\u0131, tezden ba\u015far\u0131s\u0131z k\u0131l\u0131nma vs.) maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yor ve insan onuruna ayk\u0131r\u0131 i\u015fler yapmaya mecbur ediliyoruz. Bizden hem kendimizi yay\u0131n ve proje yapmaya adamam\u0131z hem de akademik i\u015fler d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6revler \u00fcstlenmemiz ve sonras\u0131nda da ba\u015f\u0131m\u0131z \u00f6n\u00fcm\u00fczde \u00e7ekip gitmemiz bekleniyor. Bir de \u00fcst\u00fcne kimimizin hayat\u0131na mal olan \u201cba\u015far\u0131l\u0131 de\u011filsin\u201d psikolojisi ya\u015fat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Kamu ya da vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131n ve i\u015f tan\u0131mlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekiyor. Kamuda farkl\u0131 kadro bi\u00e7imlerine sahip olmam\u0131z veya vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131z hep birlikte sistemin en zay\u0131f halkas\u0131 oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. Bu nedenle de bir arada \u00f6rg\u00fctlenmeli ve kendi s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc herhangi bir hiyerar\u015fik yap\u0131n\u0131n alt\u0131nda ezilmeden \u00fcretebildi\u011fimiz ortamlar yaratmal\u0131y\u0131z. Her ne kadar baz\u0131 kamu ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde m\u00fccadele eden asistan dayan\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7ok de\u011ferli ve gerekli olsa da, mek\u00e2n ve kadro ayr\u0131m\u0131 yapmadan bir araya gelmenin ve \u00fclke genelinde \u00f6rg\u00fctlenmenin form\u00fcllerini hep birlikte aramal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

1) Dan\u0131\u015ftay 8. D, 3.03.2010, Esas no. 2009\/663, Karar no. 2010\/765, DD.<\/p>\n

2) Inbreeding: Kan zehirlenmesi. Bir \u00fcniversitede yeti\u015fen akademisyenlerin akademik hayatlar\u0131na ayn\u0131 \u00fcniversitede devam etmeleri ve bunun sonucu olarak \u00fcniversiteye d\u0131\u015far\u0131dan akademisyenlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda kullan\u0131lan bir kavram.<\/p>\n

3) http:\/\/www.bianet.org\/bianet\/emek\/162365-itu-nun-mobbing-ile-imtihani<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biz 50\/d\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri olarak, sistemin kendisiyle m\u00fccadele etmek yerine sistemin do\u011frudan ezdi\u011fi en zay\u0131f\u0131 i\u015ften atman\u0131n \u201cbilimsel\u201d oldu\u011funun savunulmas\u0131ndan, \u201cyan gelip yatmak i\u00e7in kadro istiyorsunuz\u201d diyenlerin y\u0131llard\u0131r verdi\u011fimiz eme\u011fi g\u00f6rmemelerinden, bizim \u00fczerimizden kararlar al\u0131p bizden sadece boyun e\u011fmemizin beklenmesinden, i\u015ften at\u0131lma tehlikesinin \u00f6zg\u00fcrce bilim ve fikir \u00fcretmenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olmas\u0131ndan rahats\u0131z\u0131z. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1306,"featured_media":21832,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[171,1464,215],"tags":[2649,610,2648],"class_list":["post-21831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-134-sayi","category-dosya","category-egitim-bilimleri","tag-50-d","tag-akademi","tag-guvencesiz-calisma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t