{"id":21838,"date":"2015-04-01T15:28:58","date_gmt":"2015-04-01T12:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21838"},"modified":"2018-03-15T15:50:13","modified_gmt":"2018-03-15T12:50:13","slug":"akademinin-dikenli-yollarindan-oyp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/04\/01\/akademinin-dikenli-yollarindan-oyp","title":{"rendered":"Akademinin dikenli yollar\u0131ndan, \u00d6YP"},"content":{"rendered":"<p><em>\u00d6YP\u2019liler bir k\u0131skac\u0131n i\u00e7inde. Entelekt\u00fcel emeklerine el konularak, bedenleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, zihinleri istismar ediliyor. Sonu\u00e7 olarak, bu sorun alan\u0131 geni\u015fliyor, akademik hak ihlalleri azmanla\u015f\u0131yor ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele olmadan bu program d\u00e2hilinde \u00e7al\u0131\u015fmak, toplum yarar\u0131na bilgi \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/em><\/p>\n<p>\u00d6ncelikle lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim i\u00e7in 2,5 y\u0131ld\u0131r g\u00f6revlendirilmeyerek dolay\u0131s\u0131yla esasen tam olarak bir \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirterek, \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 g\u00f6zlemsel olarak toparlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 ifade etmeliyim.<\/p>\n<p>\u00d6zce, \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Yeti\u015ftirme Program\u0131 (\u00d6YP) \u00fclkedeki \u00f6\u011fretim eleman\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla kurgulanan bir program. Program \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin lisans\u00fcst\u00fc (y\u00fcksek lisans + doktora) e\u011fitimlerini tamamlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ard\u0131ndan \u00f6\u011fretim \u00fcyesine ihtiya\u00e7 bulunan \u00fcniversitelerde hizmet \u00fcretmesi esas\u0131na g\u00f6re i\u015fliyor. Bu nedenle \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri, bir nevi bilim ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olarak niteleniyorlar. Bilim ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu olsa da bu yolda ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin \u00e7e\u015fitli sorunlarla, kimi zaman benzer kimi zaman e\u015fsiz uygulamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kesin.<\/p>\n<p>Bilginin \u00fcretimi, yeniden \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131\/payla\u015f\u0131m\u0131 ile ilgili yap\u0131lar \u00fcniversiteler ayn\u0131 zamanda nitelikli emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcretimi g\u00f6revini \u00fcstlenir. Neoliberal toplum projesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan \u201cbilgi toplumu ve bilgi ekonomisi\u201d kavramlar\u0131 \u00f6zellikle y\u00fcksek\u00f6\u011fretim politikalar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bilgi i\u015f\u00e7ileri olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri de egemenin ideolojinin yeniden \u00fcretiminde, emek ve d\u00fc\u015f\u00fcnce uzam\u0131nda siyasi olarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel bask\u0131 da bilgi i\u015f\u00e7ilerinin \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor, diyebiliriz. Bu ba\u011flamda akademideki hak ihlallerinin ayyuka \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir alan olan \u00d6YP\u2019nin, akademinin neo-liberal fikir ve pratiklerle bezedi\u011fi g\u00fcvencesizlikten ve ekonomik dayatmalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>\u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri, atamalar\u0131 yap\u0131lan \u00fcniversiteye zorunlu hizmet i\u00e7in geri d\u00f6nmeleri esas oldu\u011fundan, kadro olarak \u201c<strong>k\u0131smi<\/strong>\u201d bir g\u00fcvenceye sahipler. Ancak 50\/d ve proje asistanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re g\u00f6rece daha g\u00fcvenceli olarak sunulan \u00d6YP de esasen sorunlu bir hukuki kategori. Ayr\u0131ca s\u00fcrekli yenilenen hukuki d\u00fczenlemeler ile i\u015f g\u00fcvencesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirsizli\u011fi yeniden \u00fcreten, esnek \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri ve esaslar\u0131 ile sistemin mutlak bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6YP\u2019li olman\u0131n di\u011fer ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi bi\u00e7imlerinden ya da stat\u00fclerinden farkl\u0131 yan\u0131 ve \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin en \u00f6ne \u00e7\u0131kan sorunu kefalet ve taahh\u00fct senedi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim yapmalar\u0131d\u0131r. Bu senet ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri \u00fczerinde \u00f6nemli bir bask\u0131 yarat\u0131yor ve kendilerini geri d\u00f6n\u00fclmez bir yolda olduklar\u0131n\u0131 hissediyorlar. E\u011fitim s\u00fcresine ba\u011fl\u0131 olarak miktar\u0131 de\u011fi\u015fen bu senetleri d\u00fc\u015f\u00fcnerek, senet bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri bilimsel \u00fcretim yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ancak, bilimin \u00f6zg\u00fcr ko\u015fullar alt\u0131nda \u00f6zg\u00fcr bireyin yapaca\u011f\u0131 bir eylem, bir pratik olmas\u0131 nedeniyle senet bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Senetle birlikte ekonomik a\u00e7\u0131dan bask\u0131 yaratan bir ba\u015fka husus da \u00d6YP\u2019lilere ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in sa\u011flanan \u00f6denek. Fakat bu \u00f6denek de bir \u00e7e\u015fit mobbinge d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Dan\u0131\u015fman akademisyenlerin ya da \u00fcniversite y\u00f6netimlerinin bask\u0131s\u0131yla ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri, kendi iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda projelendirilebilir, bir ba\u015fka deyi\u015fle bilgi \u00fcretimini metala\u015ft\u0131ran konulara, sermaye \u00e7\u0131kar\u0131na kullan\u0131labilir \u00e7al\u0131\u015fma konular\u0131na itebiliyor. Aksi durumda da her daim zihinlerin bir k\u00f6\u015fesinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren senetlerin yan\u0131na lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimi tamamlatmama\/kabul etmeme tehdidi ekleniyor. \u00c7al\u0131\u015fma, ara\u015ft\u0131rma konular\u0131na m\u00fcdahaleler sadece bununla da bitmiyor, kimi zaman bu bask\u0131 iktidar\u0131n siyasal perspektifine uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131ndan sonu disiplin soru\u015fturmalar\u0131na dahi var\u0131yor.<\/p>\n<p>Peki, b\u00f6ylesi \u015fartlarda \u00d6YP\u2019liler i\u00e7in Edward Said\u2019in deyi\u015fiyle \u201cNon-serviam\u201d (\u201cHizmet etmeyece\u011fim\u201d anlam\u0131na gelen Latince s\u00f6z kal\u0131b\u0131. Boyun e\u011fmemeyi, ba\u015fkald\u0131r\u0131y\u0131 bildiren bir s\u00f6z olarak kullan\u0131l\u0131r.) olanakl\u0131 bir yol mu? Akademideki iktidara, otoriteye ve ard\u0131ndaki ekonomik-siyasal sisteme hizmet etmemek ne kadar m\u00fcmk\u00fcn? Bu \u00f6nemli bir sorun, engel ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nemli bir m\u00fccadele alan\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin, program\u0131n yap\u0131lanmas\u0131 neticesinde olu\u015fan (ikili) \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndaki hissiyatlar\u0131na \u201ce\u011fretilik\u201d, \u201cyersizlik\u201d tabiri belki kar\u015f\u0131l\u0131k olu\u015fturabilir. Bu durum \u00d6YP\u2019liler i\u00e7in bir ba\u015fka problem yarat\u0131yor. Lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim i\u00e7in bulunduklar\u0131 \u00e7o\u011fu \u00fcniversitede kendilerini d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olarak hissetmeleri, \u201ckullan-yolla\u201d ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi olarak tan\u0131mlan\u0131p ayr\u0131mc\u0131 muamelelerle kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 bir yana atand\u0131klar\u0131 \u00fcniversitelerde de t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabi tutuluyorlar. Sonu\u00e7ta ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri iki \u00fcniversiteye kar\u015f\u0131 da bir aidiyet ili\u015fkisi kuram\u0131yor. \u0130kinci ba\u011fda\u015f\u0131k soruna 2010\u2019dan sonra yap\u0131lan yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklik sonucu, \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin merkezi olarak atanmas\u0131yla, \u00fcniversitelerin personel tercihinde m\u00fcdahilli\u011finin sona ermesi neden oluyor. Bu uygulama bi\u00e7iminin AKP\u2019nin neoliberal muhafazak\u00e2r y\u00fcksek\u00f6\u011fretim politikalar\u0131nda \u00f6nemli bir pay\u0131 olan \u00fcniversitelerdeki tek tip\u00e7i kadrola\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir tak\u0131m engeller olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Muktedirler i\u00e7in engel olarak tariflenen bu sorun haliyle \u00d6YP\u2019liler i\u00e7in bask\u0131, mobbing, soru\u015fturma, hukuksuzca i\u015ften atmalar ile sonu\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130hsan ile yetinen, egemen g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri kar\u015f\u0131s\u0131nda pasif olan, sorup sorgulamayan, m\u00fccadele etmeyen bir akademisyen prototipini yaratmay\u0131 ama\u00e7layan bu yeni \u00fcniversitelerde -ki bunlar \u00f6zellikle \u00f6\u011fretim \u00fcyesine ihtiya\u00e7 olan \u00d6YP ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin tahsis edildi\u011fi \u00fcniversiteler ayn\u0131 zamanda- \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri daha akademik ortamla tan\u0131\u015fmadan, ger\u00e7ek bir bilimsel \u00fcretim i\u00e7ine girmeden siyasi saiklerle akademiden d\u0131\u015flanmaya, uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u00d6zg\u00fcr, bilimsel, toplum yarar\u0131na bilgi \u00fcretimi i\u00e7in var olma u\u011fra\u015f\u0131 i\u00e7indeki bedenler, zihinler y\u0131prat\u0131lmaya, yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcm ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri gibi \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin de \u00fcniversitelerdeki angarya i\u015flerden nasibini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyiz. Bilim i\u015f\u00e7ileri kendi sorumluluklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda her \u00e7e\u015fit angarya ile u\u011fra\u015fmak zorunda kal\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011finin i\u015f tan\u0131m\u0131 belirsizli\u011finden kaynaklanan bu durum neticesinde \u00f6zel hizmetli muamelesi g\u00f6ren ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine \u00fcniversitelerde her t\u00fcrl\u00fc i\u015f, angarya yapt\u0131r\u0131l\u0131yor. Angarya i\u015fler yerine getirilmedi\u011fi takdirde de ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri geleceksizlikle, i\u015fsizlikle tehdit ediliyor ve bu noktada \u00d6YP\u2019lilere ilk olarak senetler hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Belirtmek gerekir ki, son d\u00f6nemlerde y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde yap\u0131lan onlarca de\u011fi\u015fiklik \u00d6YP program\u0131n\u0131 da etkiliyor. Program\u0131n uygulama, usul ve esaslar\u0131na birtak\u0131m m\u00fcdahaleler ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Program\u0131n esas\u0131ndaki sorunlar\u0131 gidermek ad\u0131na yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikler yarg\u0131ya ta\u015f\u0131nan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek bir yana dursun, yap\u0131lan bu d\u00fczenlemeler sistemi daha da karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Haliyle, \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri bu de\u011fi\u015fikleri takip etme sorumlu\u011funu ta\u015f\u0131yor ve akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli safhalar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlara kar\u015f\u0131 adeta bu konuda uzmanla\u015fm\u0131\u015f birer hukuk\u00e7u oluyorlar.<\/p>\n<p>Bunca sorunun yan\u0131nda devletin aile kurumuna ili\u015fkin siyasalar\u0131 ile ilgili olarak m\u00fcdahaleleri \u00d6YP\u2019ye de sirayet etmi\u015f durumda. Devlet aile kurmay\u0131 te\u015fvik ederek, mecburi hizmetle y\u00fck\u00fcml\u00fc ki\u015filere bir muafiyet sunmu\u015ftur. Kas\u0131m 2014\u2019te yap\u0131lan bir yasal d\u00fczenleme ile sa\u011fl\u0131k ve evlilik durumunda zorunlu hizmet uygulamas\u0131nda muafiyetlerin sa\u011flanabilece\u011fi h\u00fckm\u00fc getirildi. Muhafazak\u00e2r toplum yap\u0131s\u0131na yeni bir katk\u0131 olarak aile kurumunun yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda zorunlu hizmeti olanlara bir ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nm\u0131\u015f oldu. Bu yasal d\u00fczenlemenin iktidar\u0131n \u201cen az \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk\u201d talebinden, \u201cdindar ve kindar nesiller yaratma\u201d politikas\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi zor. Gen\u00e7 akademisyenler bir yandan her t\u00fcrl\u00fc idari ve siyasi bask\u0131 alt\u0131nda tutulurken di\u011fer yandan \u201ckutsal aile kurumu\u201dna katk\u0131 yapmalar\u0131 halinde i\u015fleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p s\u0131rtlar\u0131 s\u0131vazlan\u0131yor. H\u00e2lihaz\u0131rda evli olan ve zorunlu hizmet nedeniyle ailesinden uzakta \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda b\u0131rak\u0131lan kamu g\u00f6revlilerinin sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm olacak gibi g\u00f6z\u00fcken bu uygulaman\u0131n b\u00f6ylesi ideolojik bir yan\u0131 oldu\u011funu da vurgulamak gerekiyor. S\u00f6z konusu uygulaman\u0131n \u00f6zellikle akademinin emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n\u0131, pratikte \u201cya evlilik ya zorunlu hizmet\u201d ikileminde b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz.<\/p>\n<p>Y\u00d6K\u2019\u00fcn son d\u00f6nemde hemen hemen t\u00fcm ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi kadrolar\u0131n\u0131 \u00d6YP\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve program kapsam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin h\u00e2lihaz\u0131rda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar dikkate al\u0131n\u0131nca bu gidi\u015fat\u0131n daha bir\u00e7ok sorunlara gebe oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. K\u0131saca, bu durum sermaye \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretiminde, bilginin \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda piyasa mekanizmalar\u0131 ve siyasal iktidar normlar\u0131 ile uyumlu olmay\u0131 zorluyor. \u00d6YP\u2019liler b\u00f6ylesi bir k\u0131skac\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yor. Entelekt\u00fcel emeklerine el konularak, bedenleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, zihinleri istismar ediliyor. Sonu\u00e7 olarak, bu sorun alan\u0131 geni\u015fliyor, akademik hak ihlalleri azmanla\u015f\u0131yor ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele olmadan bu program d\u00e2hilinde \u00e7al\u0131\u015fmak, toplum yarar\u0131na bilgi \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6YP\u2019liler bir k\u0131skac\u0131n i\u00e7inde. Entelekt\u00fcel emeklerine el konularak, bedenleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, zihinleri istismar ediliyor. Sonu\u00e7 olarak, bu sorun alan\u0131 geni\u015fliyor, akademik hak ihlalleri azmanla\u015f\u0131yor ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele olmadan bu program d\u00e2hilinde \u00e7al\u0131\u015fmak, toplum yarar\u0131na bilgi \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. \u00d6ncelikle lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim i\u00e7in 2,5 y\u0131ld\u0131r g\u00f6revlendirilmeyerek dolay\u0131s\u0131yla esasen tam olarak bir \u00d6YP\u2019li ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirterek, \u00d6YP\u2019li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":627,"featured_media":21839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[171,1464,215],"tags":[610,2648,2650],"class_list":["post-21838","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-134-sayi","category-dosya","category-egitim-bilimleri","tag-akademi","tag-guvencesiz-calisma","tag-oyp"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/627"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21838"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21838\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}