{"id":21842,"date":"2015-04-01T15:50:33","date_gmt":"2015-04-01T12:50:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=21842"},"modified":"2018-03-15T15:58:49","modified_gmt":"2018-03-15T12:58:49","slug":"tasrada-akademisyen-olmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/04\/01\/tasrada-akademisyen-olmak","title":{"rendered":"Ta\u015frada akademisyen olmak"},"content":{"rendered":"

\u00dcniversiteler ara\u015ft\u0131rma ve uygulama merkezi olmaktan \u00e7ok ki\u015filerin egolar\u0131n\u0131 tatmin etti\u011fi, kendi iktidar alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm bunlar i\u00e7in iktidara yaranmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan haline geliyor. Ankara \u00dcniversitesi\u2019nin \u00fc\u00e7 ayr\u0131 fak\u00fcltesinin alt\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ders g\u00f6rm\u00fc\u015f ve Tunceli \u00dcniversitesi\u2019nde bir y\u0131ld\u0131r g\u00f6rev yapan bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak durumun pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/em><\/p>\n

Klasik \u00fcniversite gelene\u011finin aksine son d\u00f6nemlerde kurulan \u201cta\u015fra\u201d \u00fcniversiteleri gerekli altyap\u0131 ve akademik kadro olu\u015ftuktan sonra kurulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u00fcniversitelerde hem fiziksel hem de akademik olarak bir dizi sorun ya\u015fan\u0131yor. Bu durum ba\u015fta maddi ve zamansal kay\u0131plar olmak \u00fczere bir\u00e7ok olumsuz duruma yol a\u00e7\u0131yor. Altyap\u0131 eksikli\u011finden dolay\u0131 \u00e7o\u011fu ihtiya\u00e7, \u00fcniversite yerle\u015fkesi d\u0131\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131lanabiliyor ancak. Merkezi yerle\u015fkelere sahip \u00fcniversiteler g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 noktas\u0131nda \u00f6nemli sorunlar yarat\u0131yor. \u00d6te yandan daha az geli\u015fmi\u015f \u015fehir merkezleri de sosyo-k\u00fclt\u00fcrel etkinlikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tl\u0131 imk\u00e2nlara sahip. Bu yetersizlik do\u011fal olarak akademik hayat\u0131 da olumsuz y\u00f6nde etkiliyor. (1)<\/p>\n

Yeni \u00fcniversitelerde ya\u015fanmas\u0131 muhtemel bir di\u011fer sorun ise il ve \u00fcniversite k\u00fct\u00fcphanesinin yetersiz olmas\u0131. \u00d6rne\u011fin Tunceli \u00dcniversitesi \u00e7evrimi\u00e7i katalogunda herhangi bir sosyal bilimcinin ismiyle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z taramada elde edece\u011finiz kitap say\u0131s\u0131 onu ge\u00e7mez. Haliyle \u00e7o\u011fu akademisyen kitap ihtiyac\u0131n\u0131 \u201cd\u0131\u015far\u0131dan\u201d kar\u015f\u0131lamak zorunda kal\u0131yor. Maddi y\u00fck\u00fc bir yana bu olumsuzluk \u00fcniversitede \u201ck\u00fct\u00fcphane k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d olu\u015fmas\u0131na da engel oluyor.<\/p>\n

\"\"
Tunceli \u00fcniversitesi 2013 y\u0131l\u0131nda in\u015faat tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 40 g\u00fcn gecikmeli olarak a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00dcniversite altyap\u0131s\u0131n\u0131n yetersizli\u011finden dolay\u0131 s\u0131k s\u0131k su ve elektrik kesintileri ya\u015fan\u0131yor. Odalar\u0131n akademisyenlere tahsisi \u201cakademik unvan hiyerar\u015fisi\u201dne g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine tahsis edilen odalar tez yaz\u0131m\u0131 gibi akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor. Fak\u00fcltemizde \u00e7al\u0131\u015fan sekiz ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin yedisi ayn\u0131 odada kal\u0131yor. Konumu ve y\u00fcklendi\u011fi idari g\u00f6revleri nedeniyle ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi, \u00fcniversite personeli ve \u00f6\u011frenciyle yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7erisinde oldu\u011fu i\u00e7in odalarda \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 a\u015fan bir yo\u011funluk ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimi alaca\u011f\u0131 programlar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu e\u011fitimi ba\u015fta Ankara ve \u0130stanbul olmak \u00fczere \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131ndaki illerde almak durumunda kal\u0131yorlar. E\u011fitimlerini tamamlamak i\u00e7in s\u0131k s\u0131k il d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kalan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin yasal izin s\u00fcreleri buna yetmiyor. \u0130dari amirlerin \u201cr\u0131zas\u0131\u201d ve izniyle g\u00f6rev yerinden ayr\u0131labildikleri i\u00e7in s\u0131k s\u0131k soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar ve bu durum ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine kar\u015f\u0131 bir bask\u0131 unsuru olarak kullan\u0131labiliyor. Benzer bir durum derslere devam zorunlulu\u011fundan dolay\u0131 lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitim g\u00f6r\u00fclen kurumda da ya\u015fan\u0131yor ve bu nedenle \u00e7o\u011fu ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi e\u011fitimini normal s\u00fcreden \u00e7ok daha uzun bir s\u00fcrede tamamlayabiliyor.<\/p>\n

Yukar\u0131da k\u0131saca de\u011finilen sorunlar\u0131n \u00e7o\u011funun yeni ve hatta baz\u0131 k\u00f6kl\u00fc \u00fcniversitelerde bile ya\u015fanmas\u0131 muhtemeldir. Bu yaz\u0131n\u0131n son k\u0131s\u0131mlar\u0131nda Tunceli \u00dcniversitesi\u2019nde ve \u00f6zellikle Edebiyat Fak\u00fcltesi\u2019nde ya\u015fanan baz\u0131 sorunlara dikkat \u00e7ekmek istiyorum. Tunceli \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan bir personelin Y\u00d6K mevzuat\u0131na kar\u015f\u0131 durumu, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T.C. vatanda\u015f\u0131n\u0131n mevcut anayasa kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumuna benziyor. \u00dcniversitenin en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri olan \u00f6zerklik ancak Y\u00d6K\u2019\u00fcn bu kurumlar \u00fczerindeki tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fcn son bulmas\u0131yla tam olarak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Oysa burada bu kurumun mevzuat\u0131n\u0131n dahi uygulanmamas\u0131 tam bir ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa ve ili\u015fkilerin \u201cteam\u00fcl hukuku\u201d yoluyla geli\u015fmesine ve kurumsalla\u015fmas\u0131na neden oluyor. Hukuk bilincinin bu kadar sorunlu oldu\u011fu bir ortamda geli\u015fecek team\u00fcller ise do\u011fal olarak iktidar ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerine g\u00f6re \u015fekilleniyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin as\u0131l g\u00f6revi y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma ve incelemelere kat\u0131lmakt\u0131r. (2) \u0130lgili maddede g\u00f6rev tan\u0131m\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 iddia edildi\u011finden \u00e7o\u011fu \u00fcniversitede ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin yapaca\u011f\u0131 i\u015fler yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi \u201cteam\u00fcl\u201dle belirleniyor. Bu durumda idari g\u00f6revler \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor, bu ki\u015filerin akademik kayg\u0131lar\u0131 \u00f6nemsenmiyor. Bulundu\u011fumuz fak\u00fcltede ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi say\u0131s\u0131 yetersiz oldu\u011fundan \u00e7o\u011fu arkada\u015f\u0131m\u0131z s\u0131nav g\u00f6zetmenli\u011fi ve idari i\u015flere daha fazla zaman harcamak durumunda kal\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde 400\u2019e yak\u0131n \u00f6\u011frenci var. Fakat dokuz \u00f6\u011fretim eleman\u0131ndan sadece biri ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi.<\/p>\n

G\u00f6rev tan\u0131m\u0131n\u0131n mu\u011flakl\u0131\u011f\u0131 ve bunun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 farkl\u0131 alanlarda da g\u00f6r\u00fclebiliyor. 17609 say\u0131l\u0131 \u00dcniversitelerde Akademik Te\u015fkilat Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019ne g\u00f6re fak\u00fclte akademik personelinin genel g\u00f6zetim ve denetimini dekan yapar. (3) Pratikte ise \u00e7al\u0131\u015fma kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in akademik personelin g\u00f6revlerini denetlemek b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funa verilmi\u015ftir. (4) Buna ra\u011fmen baz\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri akademik unvanlar\u0131n\u0131 bir bask\u0131 arac\u0131 gibi kullanarak ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlerinin izin i\u015flerine kar\u0131\u015fabiliyor, onlar\u0131 denetlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

\"\"
Ta\u015fradan bir \u00fcniversite in\u015faat\u0131. Sel\u00e7uklu mimarisi \u00f6zentisi g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00dcniversitelerde ya\u015fanabilecek sorunlardan Tunceli \u00dcniversitesi\u2019ne en \u00f6zg\u00fc olan\u0131n\u0131n \u201c\u00f6zg\u00fcven\u201d problemi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencilerinin \u00e7o\u011funun \u201cakademisyen\u201d olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi herhalde \u201cnormal\u201d bir olgu de\u011fildir. \u00dcniversiteye al\u0131nan baz\u0131 akademisyenlerin \u201cki\u015fiye \u00f6zel\u201d kadroyla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylentisi, ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlili\u011fi gibi bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7meyerek do\u011frudan \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olan ve herhangi bir formasyona sahip olmayan baz\u0131 ki\u015filerin kendi alanlar\u0131nda yetersiz oldu\u011fu iddias\u0131 \u00f6\u011frenciyi \u201cben de yapabilirim\u201d kan\u0131s\u0131na itiyor. \u00d6zg\u00fcvenden kaynakl\u0131 benzer bir durum akademik personel aras\u0131nda da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Onlar da birbirlerini derslikler d\u00e2hil her ortamda niteliksizlikle su\u00e7larken nihayetinde yetkinli\u011fin unvana g\u00f6re belirlenebilece\u011fi noktas\u0131na geliniyor ve ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi hem \u00f6\u011frenci hem de akademik-idari personel g\u00f6z\u00fcnde \u201cen vas\u0131fs\u0131z akademisyen\u201d konumuna d\u00fc\u015f\u00fcyor. Sonu\u00e7 olarak ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi herhangi bir akademik faaliyet yetene\u011fi olmayan \u201cevrak eleman\u0131\u201d muamelesi g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Son yap\u0131lan maa\u015f d\u00fczenlemesiyle akademi \u201cbiraz daha cazip\u201d bir meslek haline getirildi. Fakat bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen adaylar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki akademik sefaleti g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmalar\u0131 gerekir. Ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin ALES gibi nitelikle hi\u00e7bir ilgisi olmayan bir s\u0131navla se\u00e7ildi\u011fi, iktidar ili\u015fkilerini kullanarak veya test \u201cyetene\u011fini\u201d geli\u015ftirerek \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olmu\u015f ki\u015filerin ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine kendi asistan\u0131 muamelesi yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir akademi, \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 ile cazip hale getirilemez. Akademisyen olman\u0131n temel itkisinin \u201cakademik faaliyet\u201d olmas\u0131 gerekir. Aksi halde \u00fcniversiteler iktidar ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin belirledi\u011fi birer rant alan\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emez. \u00dcniversiteler ara\u015ft\u0131rma ve uygulama merkezi olmaktan \u00e7ok ki\u015filerin egolar\u0131n\u0131 tatmin etti\u011fi, kendi iktidar alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm bunlar i\u00e7in iktidara yaranmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan haline gelir. T\u00fcrkiye \u00fcniversiteleri i\u00e7in genelleme yapabilecek verilere sahip de\u011filim. Fakat Ankara \u00dcniversitesi\u2019nin \u00fc\u00e7 ayr\u0131 fak\u00fcltesinin alt\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ders g\u00f6rm\u00fc\u015f ve Tunceli \u00dcniversitesi\u2019nde bir y\u0131ld\u0131r g\u00f6rev yapan bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak durumun pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

1) \u0130l hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgilere linkten ula\u015f\u0131labilir: http:\/\/www.tuik.gov.tr\/ilGostergeleri\/iller\/TUNCELI.pdf<\/p>\n

2) 5347 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun 33. maddesi.<\/p>\n

3) 17609 say\u0131l\u0131 y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesi.<\/p>\n

4) 17609 say\u0131l\u0131 y\u00f6netmeli\u011fin 14. maddesi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dcniversiteler ara\u015ft\u0131rma ve uygulama merkezi olmaktan \u00e7ok ki\u015filerin egolar\u0131n\u0131 tatmin etti\u011fi, kendi iktidar alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm bunlar i\u00e7in iktidara yaranmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan haline geliyor. Ankara \u00dcniversitesi\u2019nin \u00fc\u00e7 ayr\u0131 fak\u00fcltesinin alt\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ders g\u00f6rm\u00fc\u015f ve Tunceli \u00dcniversitesi\u2019nde bir y\u0131ld\u0131r g\u00f6rev yapan bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak durumun pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Klasik \u00fcniversite […]<\/p>\n","protected":false},"author":628,"featured_media":21843,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[171,1464,215],"tags":[610,2639,2185],"class_list":["post-21842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-134-sayi","category-dosya","category-egitim-bilimleri","tag-akademi","tag-akademisyen","tag-universiteler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t