{"id":22534,"date":"2018-04-01T00:00:10","date_gmt":"2018-03-31T21:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=22534"},"modified":"2018-03-31T22:28:20","modified_gmt":"2018-03-31T19:28:20","slug":"kara-carsamba-gelenegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi","title":{"rendered":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan epey bir ki\u015finin haberdar oldu\u011fundan eminim. Buna ra\u011fmen, ka\u00e7 ki\u015finin, \u00f6rne\u011fin ge\u00e7en sene, Kara \u00c7ar\u015famba\u2019y\u0131 and\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu g\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lmamas\u0131 gerekenleri uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Say\u0131n\u0131n fazla oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Kara \u00c7ar\u015famba ilgin\u00e7 bir meseledir. Her y\u00f6n\u00fcyle eski bir ge\u00e7mi\u015fin izini ta\u015f\u0131yan bu gelene\u011fi tan\u0131mlamak da pek kolay de\u011fildir. Sorun yaln\u0131zca bu g\u00fcn\u00fcn isminden haberdar olup olmamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; g\u00fcn\u00fcn i\u00e7eri\u011fi ve daha da \u00f6nemlisi takvimdeki yerine dair konular, onun biraz daha karma\u015f\u0131k bir hal almas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Onun halis adlar\u0131 Qere \u00c7ar\u015feme, \u00c7ar\u015femiya Re\u015f veya \u00c7arseme \u015eai\u2019dir. Muhtemelen i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 uygulamalar, g\u00f6zden uzak tutulmas\u0131na sebep olmu\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden bu g\u00fcne dair bilgilerle yaln\u0131zca \u2018resmi\u2019 olan\u0131n \u00f6tesinde, geleneklerine sad\u0131k topluluklar\u0131n ve ku\u015faklar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, 1950\u2019li y\u0131llarda Dersim,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Diyarbak\u0131r veya Mardin\u2019in k\u00f6ylerinde g\u00f6zlemde bulunmu\u015f olsayd\u0131n\u0131z, Kara \u00c7ar\u015famba hakk\u0131nda rahatl\u0131kla bilgi edinebilirdiniz. Aradan ge\u00e7en son yar\u0131m y\u00fczy\u0131l bir\u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi bu gelenek i\u00e7in de ac\u0131mas\u0131zd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Kara \u00c7ar\u015famba ile ilgili bilgilerimiz biraz da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Dersim ve \u00e7evre b\u00f6lgelerde bu g\u00fcn iki \u00f6zelli\u011fiyle tan\u0131n\u0131r. Bir yandan u\u011fursuzlukla ili\u015fkilendirilirken, di\u011fer yandan gelecek olumsuzluklar\u0131 \u00f6nlemek ve arzulanan beklentilere de g\u00fc\u00e7 katmak i\u00e7in bir tak\u0131m merasimlerin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bir g\u00fcn olarak bilinir.<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n u\u011fursuzlu\u011fu daha \u00e7ok Ana Fatma ile kurulan ili\u015fkiyle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Ana Fatma Kerbela Hadisesi ile ilgili haberi bu \u00e7ar\u015famba alm\u0131\u015ft\u0131r. Haber ona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kamak i\u00e7in kazanda su kaynatmaktaym\u0131\u015f; haber sonras\u0131 kazan\u0131 ters \u00e7evirmi\u015f. Bu y\u00fczden Kara \u00c7ar\u015famba\u2019da \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kanmaz, banyo yap\u0131lmaz ve yeni bir i\u015fe ba\u015flanmaz. Onun matemine d\u00e2hil olmak i\u00e7in bir g\u00fcn oru\u00e7 tutan kad\u0131nlar da vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci grup bir tak\u0131m ilgin\u00e7 uygulamalar i\u00e7erir. \u00d6rne\u011fin pirler ku\u015fburnu (\u015filan) dallar\u0131ndan yap\u0131lan bir halkadan taliplerini dualar e\u015fli\u011finde \u00fc\u00e7 kez ge\u00e7irirler. Bu sayede onlar k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ve hastal\u0131klardan korunmu\u015f olurlar. Baz\u0131 yerlerde ev bacas\u0131n\u0131n etraf\u0131na aile \u00fcyelerini temsilen ak\u015famdan ta\u015flar b\u0131rak\u0131rlar. Bir dahaki sabah, kimilerine g\u00f6re ise 7 g\u00fcn sonra, ta\u015flar kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hangisinin alt\u0131nda b\u00f6cek g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, o ki\u015finin gelecek y\u0131l\u0131n\u0131n bereketli ge\u00e7ece\u011fine inan\u0131l\u0131r. Dualarla kutsanm\u0131\u015f su veya tuz ile ev ve ah\u0131r \u00e7evresi apsu yap\u0131l\u0131r. Yine dualar e\u015fli\u011finde ip ile d\u00fc\u011f\u00fcm at\u0131larak kurt ve ay\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131 misalen ba\u011flan\u0131r ki, onlardan bir zarar gelmesin. Naz\u0131miye ve P\u00fcl\u00fcm\u00fcr\u2019de ise bu g\u00fcn k\u00f6yl\u00fcler derede y\u00fczlerini y\u0131kar ve yaln\u0131zca \u00e7ocuklara bu su ile banyo yapt\u0131r\u0131rlar. H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n i\u00e7ti\u011fi suyun belki bu su ile kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rlar. (G\u00fcls\u00fcn F\u0131rat, <em>Soziookonomischer Wandel und ethnische Identitat in der kurdisch-alevitschen Region Dersim<\/em>, Saarbrucken, 1997, s.102) B\u00f6lgede k\u0131rkl\u0131 y\u0131llardan bulunmu\u015f Edip Yavuz ise, bu g\u00fcnde yeti\u015fkin erkeklerin al\u0131nlar\u0131na kara s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, sonra bunu dualar yaparak suda y\u0131kad\u0131klar\u0131n\u0131 aktar\u0131r. Bunun u\u011fur getirdi\u011fini ve kendilerini hastal\u0131klardan koruyaca\u011f\u0131na inan\u0131rlar. (<em>Tarih Boyunca T\u00fcrk Kavimleri<\/em>, Ankara, 1968, s.426)<\/p>\n<p><strong>Kara \u00c7ar\u015famba hangi g\u00fcn?<\/strong><\/p>\n<p>Peki, b\u00fct\u00fcn bu uygulamalar ne zaman yap\u0131l\u0131r? Bunun i\u00e7in farkl\u0131 tarihler duymak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Genelde Mart ay\u0131n\u0131n ilk \u00e7ar\u015fambas\u0131 olarak verilse de, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ar\u015fambay\u0131 belirtenler de vard\u0131r. Sivas-Zara\u2019da mart ay\u0131nda \u00fc\u00e7 Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n oldu\u011fu aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Kutlu \u00d6zen, \u201cK\u00fcreselle\u015fme Kar\u015f\u0131s\u0131nda Geleneksel K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn Korunmas\u0131\u201d, http:\/\/www.kutluozen.com\/default.asp?part=yazilar&amp;islem=oku&amp;id=42). G\u00fcl\u00e7i\u00e7ek ise Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n genelde Mart ay\u0131n\u0131n ilk veya ikinci, kimi yerlerde ise ilk veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ar\u015fambas\u0131 oldu\u011fu bilgisini vermektedir. (Alir\u0131za G\u00fcl\u00e7i\u00e7ek, <em>Alevilik (Bekta\u015filik, K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k) ve Onlara Yak\u0131n \u0130nan\u00e7lar<\/em>, cilt 2, K\u00f6ln, 2004, s.834). Az say\u0131da ki\u015fi Mart ay\u0131n\u0131n her \u00e7ar\u015fambas\u0131n\u0131n Kara \u00c7ar\u015famba oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba ile ilgili bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k da bu g\u00fcn ile Hawtemal\/Heftemal aras\u0131nda kurulan ili\u015fkiden kaynaklanmaktad\u0131r. Kimileri bu iki g\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 \u015feyi temsil etti\u011fini belirtirler. Bu y\u00fczden her iki gelene\u011fe ait uygulamalar tek bir g\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de Kara \u00c7ar\u015famba ile Hawtemal\/Heftemal kutlamalar\u0131 birbirleriyle alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hawtemal\/Heftemal yeni y\u0131l olarak kabul edilen 21 Mart i\u00e7in kullan\u0131lan adland\u0131rmad\u0131r. Bu eski takvime g\u00f6re (Rumi) 7 Mart\u2019ta yap\u0131l\u0131rd\u0131. Kara \u00c7ar\u015famba da Hawtemal\/Heftemal\u2019dan \u00f6nceki \u00e7ar\u015famba, yani y\u0131l\u0131n son \u00e7ar\u015fambas\u0131 olarak belirlenmi\u015fti ki, bu y\u00fczden Rumi takvimi esas alarak bilgi veren ya\u015fl\u0131lar bu g\u00fcn\u00fcn mart ay\u0131n\u0131n ilk \u00e7ar\u015fambas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylerler. Ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llarda yap\u0131lan bir de\u011fi\u015fiklikle Hawtemal\/Heftemal kutlamalar\u0131 \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck\u2019 ve \u2018b\u00fcy\u00fck\u2019 olarak ikiye ayr\u0131ld\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck Hawtemal\/Heftemal 7 Mart, b\u00fcy\u00fck olan ise eski takvime g\u00f6re 17 Mart olarak sabitlendi. \u0130ki Hawtemal\/Heftemal tarihi, do\u011fal olarak iki Kara \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fcn\u00fc de yaratt\u0131.<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba ile Hawtemal\/Heftemal\u2019in kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na muhtemelen her y\u0131l ya\u015fanan g\u00fcn kaymas\u0131 da neden olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de, t\u0131pk\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda oldu\u011fu gibi, belirli y\u0131llarda Hawtemal\/Heftemal ve Kara \u00c7ar\u015famba ayn\u0131 g\u00fcne denk gelmektedir. E\u011fer eski takvimi esas al\u0131rsak, 7 Mart, yani Hawtemal\u2019\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, ayn\u0131 zamanda Mart ay\u0131n\u0131n ilk \u00e7ar\u015fambas\u0131d\u0131r. Haliyle iki farkl\u0131 g\u00fcne ait uygulamalar, b\u00f6yle y\u0131llarda, ayn\u0131 g\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedirler. (Bkz. Burhan Kocada\u011f, <em>Lolan Oyma\u011f\u0131 ve Yak\u0131n \u00c7evre Tarihi<\/em>, Yalova, 1987,s.265)<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba tarihlerinin \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri de, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen takvim reformu olmu\u015ftur. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemi ve Cumhuriyet\u2019in ba\u015flar\u0131ndan itibaren uygulamaya konulan Miladi takvim, 7 ve 17 Mart\u2019\u0131 13 g\u00fcn ileri kayd\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle, k\u00fc\u00e7\u00fck Hawtemal\/Heftemal 20\u2019sine, b\u00fcy\u00fck olan ise 30 Mart\u2019a aktar\u0131lm\u0131\u015f oldu. Bu takvim reformu her b\u00f6lgede ayn\u0131 tempoda kabullenilmedi\u011fi i\u00e7in eski ve yeni takvim yan yana kullan\u0131ld\u0131. Haliyle Hawtemal\/Heftemal i\u00e7in 4 g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu da Mart ay\u0131 i\u00e7inde d\u00f6rt Kara \u00c7ar\u015famba anlam\u0131na gelmi\u015f oldu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_22536\" aria-describedby=\"caption-attachment-22536\" style=\"width: 274px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-22536\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-2.jpg\" alt=\"\" width=\"274\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-22536\" class=\"wp-caption-text\">Muska yaz\u0131m\u0131nda uygulanan vefk gelene\u011fi do\u011frultusunda haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir tablo.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>U\u011fursuz g\u00fcn m\u00fc, e\u011flenceli g\u00fcn m\u00fc? <\/strong><\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba Ana Fatma ile ili\u015fkilendirilmesi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u015eii-Alevi izi ta\u015f\u0131mamas\u0131na ra\u011fmen, 20. y\u00fczy\u0131lda giderek \u00f6ne \u00e7\u0131kan yan\u0131 bu olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikinci kategoride yap\u0131lan uygulamalar\u0131 icra eden ki\u015filerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla azalm\u0131\u015ft\u0131r. Birden fazla neden Ana Fatma motifinin bu g\u00fcne sonradan d\u00e2hil oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Bir iddiaya g\u00f6re, bu g\u00fcn\u00fcn kad\u0131nlarla ili\u015fkilendirilmesinde, \u00e7ok \u00f6nceleri \u2018\u00c7arsem\u00ea Marti\u2019 (Mart \u00c7ar\u015fambas\u0131) ad\u0131 alt\u0131nda sadece evin kad\u0131nlar\u0131 (kabani) taraf\u0131ndan yeni y\u0131l\u0131n bereketli olmas\u0131 i\u00e7in tutulan bir oru\u00e7 neden olmu\u015ftur. Bu oru\u00e7 sonradan Kerbela vakas\u0131 ile birle\u015ftirilip, Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fine d\u00e2hil edilmi\u015ftir. Bu iddiadan daha \u00f6nemli olan, \u2018\u00e7ar\u015famba\u2019ya dair t\u00fcm b\u00f6lgede ger\u00e7ekle\u015ftirilen uygulamalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin Ezidilerde \u00e7ar\u015famba genel anlamda \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcnd\u00fcr. K\u0131z\u0131l \u00c7ar\u015famba (\u201c\u00c7ar\u015femiya Sor\u201d) olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 g\u00fcn onlar taraf\u0131ndan Nisan ay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda yeni y\u0131l olarak kutlan\u0131r. Ezidiler, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n bu g\u00fcn tamamland\u0131\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Kara \u00c7ar\u015famba ise \u00f6zellikle T\u00fcrkiye Ezidileri i\u00e7in daha \u00e7ok u\u011fursuz bir g\u00fcn olarak kabul edilmekte ve Newroz\u2019dan iki hafta \u00f6nceki \u00e7ar\u015famba olarak bilinmektedir. Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n u\u011fursuzlukla ili\u015fkilendirilmesi yaln\u0131z Ezidilerde de\u011fil, t\u00fcm b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclmektedir. Buralarda banyo ve \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kama konusunda getirilen yasaklar yan\u0131 s\u0131ra, bir de sa\u00e7 kesme gelene\u011fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca, Nusaybin\u2019de insanlar bu g\u00fcn evlerini terk ederek, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Yine Urfa y\u00f6resi a\u015firetler hakk\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmada, b\u00f6lge gelenekleri i\u00e7erisinde Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n u\u011fursuz bir g\u00fcn olarak bilindi\u011fini, o g\u00fcn \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kanmad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fe ba\u015flan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bilgisi verilir. Yazara g\u00f6re, bunun hangi \u00e7ar\u015famba oldu\u011fu belli de\u011fildir (\u0130brahim Bozkurt, <em>A\u015firetler Tarihi, <\/em>\u0130stanbul, s.76). Ayn\u0131 yazar, bir ba\u015fka kitab\u0131nda, Urfa y\u00f6resinde dama ta\u015f indirme gelene\u011finin 1 Mart\u2019ta yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve 13 Mart\u2019ta ta\u015flar\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisini de aktarmaktad\u0131r. (\u0130brahim Bozkurt, <em>Tarih Boyunca A\u015firet\u00e7ilik ve \u015eanl\u0131urfa A\u015firetler<\/em>, Adana, 2003, s.87)<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba\u2019y\u0131 e\u011flenceli bir g\u00fcn olarak tarif edenler de vard\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrt gelenekleri hakk\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmada, \u015eubat ay\u0131n\u0131n son \u00e7ar\u015fambas\u0131na -hangi takvime g\u00f6re oldu\u011fu belirtilmemi\u015f- \u201cKara \u00e7ar\u015famba\u201d denildi\u011fi, t\u00f6renler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, mutluluk i\u00e7in yemekler yendi\u011fi ve o g\u00fcnde d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bilgisi verilmektedir. (Mella M. Beyaz\u0131di, <em>K\u00fcrtlerin \u00d6rf ve Adetleri<\/em>, \u0130stanbul, 1998, s.43) Yine Diyarbak\u0131r Silvan i\u00e7in 1950\u2019li y\u0131llara dair aktar\u0131lan an\u0131larda, Kara \u00c7ar\u015famba daha \u00e7ok mutlu ve e\u011flenceli bir g\u00fcn olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bahar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f bu g\u00fcnde \u015fafak s\u00f6k\u00fcm\u00fcnde her aile kendi i\u00e7inde birbirlerinin sa\u00e7lar\u0131ndan bir tutam keser, sonra ak\u015famdan haz\u0131rlanan yemeklerle k\u0131rlara gidip \u015fark\u0131lar ve halaylar e\u015fli\u011finde kutlamalar yaparlar. (Mehdi Zana, <em>Bekle Diyarbak\u0131r<\/em>, \u0130stanbul, 1991, s.25)<\/p>\n<p><strong>\u0130ran\u2019da nas\u0131l kutlan\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Bu g\u00fcne dair bilgileri biraz daha tamamlamak i\u00e7in y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0130ran\u2019a \u00e7evirmemiz gerekir. Bu \u00fclkede h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc olan \u00c7ar\u015fanba Suri gelenekleri de bize epey bir malzeme sunar. \u0130ran\u2019da bu g\u00fcn, Newroz\u2019dan \u00f6nceki son \u00e7ar\u015famba olarak, t\u0131pk\u0131 Silvan\u2019daki gibi, genelde e\u011flenceli bir \u015fekilde kutlan\u0131r. Bu merasimlerde ate\u015f, su ve tuzun \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. T\u00fcm\u00fc gelecek y\u0131lda hastal\u0131k ve u\u011fursuzlu\u011fu uzak tutma ve arzular\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde Newroz \u00f6ncesi farkl\u0131 adlar alt\u0131nda d\u00f6rt \u00e7ar\u015famba kutlan\u0131r. Urmiye yak\u0131nlar\u0131nda Bozorgabad adl\u0131 k\u00f6yde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ar\u015famba ise \u2018Qara \u00c7ar\u015famba\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130ran\u2019daki \u00c7ar\u015fanba Suri gelenekleri hakk\u0131nda bilgiler veren Kasheff ve S\u012brj\u0101n\u012b, bu g\u00fcn ile u\u011fursuzluk ili\u015fkisinin, \u0130slam sonras\u0131 Arap geleneklerinin etkisiyle olu\u015ftu\u011fu kan\u0131s\u0131ndad\u0131rlar. (\u201c\u010caharsanba-Suri\u201d, <em>Encyclopaedia Iranica<\/em>, IV\/6)<\/p>\n<p>Kara \u00c7ar\u015famba\u2019n\u0131n eski bir gelenek oldu\u011fu konusunda tart\u0131\u015fmam\u0131za gerek yoktur. Kimi farkl\u0131 vurgular olsa da, bu gelene\u011fin halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit etmek de olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u0130\u00e7erik ve zamanlama konusunda ya\u015fanan ayr\u0131\u015f\u0131mlar da do\u011fal olarak de\u011fi\u015fik etkile\u015fimlerle alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Elbette, b\u00f6ylesi ilgin\u00e7 bir g\u00fcn hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f bir makaleyi de onun ruhuna uygun bitirmek gerekir. Foto\u011frafta se\u00e7ti\u011fim harf ve rakamlardan olu\u015fan tablo, muska yaz\u0131m\u0131nda uygulanan vefk gelene\u011fi do\u011frultusunda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, bir Dersimlinin muska hakk\u0131nda zaman\u0131nda tuttu\u011fu defterinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Daha karma\u015f\u0131k tablolarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda se\u00e7ilen bu \u00f6rnek olduk\u00e7a sade g\u00f6r\u00fcnmektedir. Yine de siz aldanmay\u0131n. Temenni edelim ki, her kim ki, Hawtemal\/Heftemal\u2019a kadar bu tablonun anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zerse, onun gelecek y\u0131l\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve hastal\u0131ktan korunmu\u015f ola!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan epey bir ki\u015finin haberdar oldu\u011fundan eminim. Buna ra\u011fmen, ka\u00e7 ki\u015finin, \u00f6rne\u011fin ge\u00e7en sene, Kara \u00c7ar\u015famba\u2019y\u0131 and\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu g\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lmamas\u0131 gerekenleri uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Say\u0131n\u0131n fazla oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Kara \u00c7ar\u015famba ilgin\u00e7 bir meseledir. Her y\u00f6n\u00fcyle eski bir ge\u00e7mi\u015fin izini ta\u015f\u0131yan bu gelene\u011fi tan\u0131mlamak da pek kolay de\u011fildir. Sorun yaln\u0131zca bu g\u00fcn\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1350,"featured_media":22535,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2709,535,222],"tags":[1923,503,961,2737],"class_list":["post-22534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-170-sayi","category-forum","category-tarih","tag-dersim","tag-gelenek","tag-inanc","tag-kara-carsamba"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.10 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Erdal Gezik\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.10\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"372\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-03-31T21:00:10+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-03-31T19:28:20+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#article\",\"name\":\"Kara \\u00c7ar\\u015famba gelene\\u011fi | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"Kara \\u00c7ar\\u015famba gelene\\u011fi\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/erdal-gezik#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/kara-carsamba-1.jpg\",\"width\":660,\"height\":372,\"caption\":\"Dersim y\\u00f6resinde bir Kara \\u00c7ar\\u015famba etkinli\\u011finden g\\u00f6r\\u00fcnt\\u00fc.\"},\"datePublished\":\"2018-04-01T00:00:10+03:00\",\"dateModified\":\"2018-03-31T22:28:20+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#webpage\"},\"articleSection\":\"170. Say\\u0131, Forum, Tarih, dersim, gelenek, inan\\u00e7, kara \\u00e7ar\\u015famba\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler#listItem\",\"name\":\"S\\u00fcrekli B\\u00f6l\\u00fcmler\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\\u00fcrekli B\\u00f6l\\u00fcmler\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler\\\/forum#listItem\",\"name\":\"Forum\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler\\\/forum#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Forum\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler\\\/forum\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#listItem\",\"name\":\"Kara \\u00c7ar\\u015famba gelene\\u011fi\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler#listItem\",\"name\":\"S\\u00fcrekli B\\u00f6l\\u00fcmler\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"Kara \\u00c7ar\\u015famba gelene\\u011fi\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/surekli-bolumler\\\/forum#listItem\",\"name\":\"Forum\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/erdal-gezik#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/erdal-gezik\",\"name\":\"Erdal Gezik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e27f1f7dfb5f4a13696db7d4eb53b65cb16513a8dcefd6996fd86f995c97ea16?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Erdal Gezik\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi\",\"name\":\"Kara \\u00c7ar\\u015famba gelene\\u011fi | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/erdal-gezik#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/erdal-gezik#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/kara-carsamba-1.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi\\\/#mainImage\",\"width\":660,\"height\":372,\"caption\":\"Dersim y\\u00f6resinde bir Kara \\u00c7ar\\u015famba etkinli\\u011finden g\\u00f6r\\u00fcnt\\u00fc.\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/04\\\/01\\\/kara-carsamba-gelenegi#mainImage\"},\"datePublished\":\"2018-04-01T00:00:10+03:00\",\"dateModified\":\"2018-03-31T22:28:20+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#article","name":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek","headline":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/erdal-gezik#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg","width":660,"height":372,"caption":"Dersim y\u00f6resinde bir Kara \u00c7ar\u015famba etkinli\u011finden g\u00f6r\u00fcnt\u00fc."},"datePublished":"2018-04-01T00:00:10+03:00","dateModified":"2018-03-31T22:28:20+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#webpage"},"articleSection":"170. Say\u0131, Forum, Tarih, dersim, gelenek, inan\u00e7, kara \u00e7ar\u015famba"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler#listItem","name":"S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler#listItem","position":2,"name":"S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum#listItem","name":"Forum"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum#listItem","position":3,"name":"Forum","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#listItem","name":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler#listItem","name":"S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#listItem","position":4,"name":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum#listItem","name":"Forum"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/erdal-gezik#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/erdal-gezik","name":"Erdal Gezik","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e27f1f7dfb5f4a13696db7d4eb53b65cb16513a8dcefd6996fd86f995c97ea16?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Erdal Gezik"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi","name":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/erdal-gezik#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/erdal-gezik#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi\/#mainImage","width":660,"height":372,"caption":"Dersim y\u00f6resinde bir Kara \u00c7ar\u015famba etkinli\u011finden g\u00f6r\u00fcnt\u00fc."},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi#mainImage"},"datePublished":"2018-04-01T00:00:10+03:00","dateModified":"2018-03-31T22:28:20+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg","og:image:width":660,"og:image:height":372,"article:published_time":"2018-03-31T21:00:10+00:00","article:modified_time":"2018-03-31T19:28:20+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/kara-carsamba-1.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"22534","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 19:50:24","updated":"2025-06-05 20:27:36","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\" title=\"S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler\">S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum\" title=\"Forum\">Forum<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tKara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"S\u00fcrekli B\u00f6l\u00fcmler","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler"},{"label":"Forum","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/surekli-bolumler\/forum"},{"label":"Kara \u00c7ar\u015famba gelene\u011fi","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/kara-carsamba-gelenegi"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22534\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}