{"id":22585,"date":"2018-04-01T05:00:43","date_gmt":"2018-04-01T02:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=22585"},"modified":"2018-04-01T14:02:13","modified_gmt":"2018-04-01T11:02:13","slug":"insan-yerlesimleri-toba-volkanik-patlamasindan-sonra-gelisti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/01\/insan-yerlesimleri-toba-volkanik-patlamasindan-sonra-gelisti","title":{"rendered":"\u0130nsan yerle\u015fimleri, TOBA volkanik patlamas\u0131ndan sonra geli\u015fti"},"content":{"rendered":"

Yeni ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ilk insanlar, tarihteki en b\u00fcy\u00fck volkanik patlamadan sonra yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f olabilir. Toba Da\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 74.000 y\u0131l \u00f6nce Endonezya\u2019da patlad\u0131. BBC News<\/em>\u2019den Mary Halton\u2019un bildirdi\u011fine g\u00f6re, olay\u0131n, uzun s\u00fcre boyunca o zaman\u0131n insan n\u00fcfusunu sert bir bi\u00e7imde azaltan bir volkanik k\u0131\u015fa sebep oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. G\u00fcney Afrika\u2019daki son ara\u015ft\u0131rmalar, burada yerle\u015fimlerin felakete dayanmakla kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda olu\u015fan uygun \u015fartlarda b\u00fcy\u00fcyebildiklerini de g\u00f6steriyor. Patlama zaman\u0131ndaki k\u00fcresel iklim facias\u0131na kan\u0131t olmas\u0131 i\u00e7in Malawi G\u00f6l\u00fc\u2019ndeki g\u00f6l yata\u011f\u0131 merkezinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bulgular\u0131 birle\u015ftirildi, ancak bir \u015fey bulunamad\u0131.<\/p>\n

Zamana bakmak<\/strong><\/p>\n

Uluslararas\u0131 bir ekip G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n g\u00fcney k\u0131y\u0131s\u0131ndaki iki alan\u0131 kazarak, patlamadan \u00f6nceki ve sonraki insan faaliyetlerine dair kan\u0131tlar buldu.<\/p>\n

\"\"
Volkanik patlamalar k\u00fcllerini geni\u015f alanlara yayabilir.<\/figcaption><\/figure>\n

Nature\u2019de yay\u0131mlanan makalenin yazar\u0131 Dr. Marean BBC News\u2019e \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: \u201cBizler Afrika\u2019daki Toba hipotezni ger\u00e7ekten dile getiren ilk ki\u015fileriz. Afrika\u2019da Toba patlamas\u0131 ger\u00e7ekten g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

Biliminsanlar\u0131 iki yerle\u015fmedeki tortuda da k\u0131r\u0131k volkanik cam par\u00e7alar\u0131n\u0131 buldu. Bunlar patlama s\u0131ras\u0131nda volkandan \u00e7\u0131kan, tefra olarak bilinen at\u0131klard\u0131r.<\/p>\n

Kimyasal analiz yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 9000 km uzakl\u0131ktaki bir alana yay\u0131lm\u0131\u015f k\u0131r\u0131klar\u0131n Toba Da\u011f\u0131 ile e\u015fle\u015fti\u011fi bulundu. Bunlar\u0131n, \u015fimdiye dek kaynaklar\u0131ndan bu kadar uzakta tespit edilen ilk volkanik tortular olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Toba patlamas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne dair kan\u0131t sa\u011fl\u0131yorlar. D\u00fcnya\u2019da son 2,5 milyon y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen en b\u00fcy\u00fck patlama oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Lav, \u00f6zg\u00fcn bile\u015fimi sayesinde, argon-argon tarihlemesi ad\u0131 verilen radyoizotop y\u00f6ntemiyle tarihlendirilebilir. Bu volkanbilimcilerin Toba patlamas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a dar bir tarih aral\u0131\u011f\u0131nda hesaplamalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Dr. Marean \u201cTefran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 2 haftal\u0131k bir olay oldu\u011funu\u201d a\u00e7\u0131klad\u0131. \u201c74.000 ya\u015f\u0131nda bir \u015feyi i\u00e7in (olay\u0131 tarihlendirirken) genellikle y\u00fczde 10\u2019luk bir hata pay\u0131 b\u0131rak\u0131rs\u0131n\u0131z. 2 haftal\u0131k s\u00fcrece yakla\u015fabilmek\u00a0 Bu kronolojik bir kutsal kaseye elde edebilecek kadar yakla\u015fmak gibi!\u201d<\/p>\n

Alberta \u00dcniversitesi\u2019nden bir volkanbilimci olan Britta Jensen, bunun benzersiz bir geli\u015fme oldu\u011funu belirtiyor.\u00a0\u201dGe\u00e7mi\u015fte k\u00fcresel olaylar\u0131 Toba\u2019ya atfetmek zordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarihlendirme y\u00f6ntemlerimizde kal\u0131c\u0131 hatalar vard\u0131. Bunu a\u015fman\u0131n tek yolu da\u011f\u0131lan k\u00fcl\u00fcn kendisini, insan yerle\u015fmelerindeki arkeolojik kay\u0131tlarda bulmakt\u0131r\u201d diyor.<\/p>\n

Yeni bir umut<\/strong><\/p>\n

Marean, olaydan kurtulan insan yerle\u015fiminin kan\u0131t\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inanmaktad\u0131r. Arkeolojik y\u00f6ntemleri kullanarak n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya da belirli bir alandaki eksilmeyi tahmin etmek \u201cger\u00e7ekten zor\u201d olsa da, insanlar\u0131n yerle\u015fmeyi ne kadar yo\u011fun kulland\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yiyecek haz\u0131rlamada kullan\u0131lan kabuk kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve alet yap\u0131m\u0131ndan ta\u015f par\u00e7ac\u0131klar\u0131 bulunmu\u015ftur. Marean, \u201cToba\u2019dan sonra n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu artt\u0131. \u0130nsanlar kazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerle\u015fmelerde daha b\u00fcy\u00fck gruplar halinde ya da daha uzun s\u00fcre kal\u0131yorlard\u0131\u201d diyor.<\/p>\n

\"\"
Toba Da\u011f\u0131 patlamas\u0131n\u0131n krateri, \u015fimdi bir g\u00f6l.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu tekni\u011fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f olan Marean\u2019\u0131n ekibi, di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Afrika k\u0131tas\u0131ndaki di\u011fer yerlerde de benzer y\u00f6ntemleri kullanacaklar\u0131ndan umutlu. \u201c\u0130nsanlar\u0131 bunlar\u0131 kullanmaya te\u015fvik ediyoruz ve di\u011fer yerle\u015fmelere de uyguluyoruz; b\u00f6ylece Toba\u2019dan sonra di\u011fer yerlerdeki n\u00fcfuslar\u0131n yo\u011funla\u015f\u0131p yo\u011funla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz\u201d diyor.<\/p>\n

Hull \u00dcniversitesi\u2019nden tarihi volkanbilimci olan ve\u00a0Ge\u00e7mi\u015f Felaketler Bilimi Laboratuvar\u0131\u2019nda<\/span>\u00a0ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan Jazmin Scarlett,\u00a0\u201dToba\u2019n\u0131n p\u00fcsk\u00fcrmesinin daha geni\u015f iklimsel etkilerini bilmek i\u00e7in bu yerle\u015fmelerin kendi ba\u015flar\u0131na yeterli olmad\u0131klar\u0131n\u0131\u201d belirtiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yeni ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ilk insanlar, tarihteki en b\u00fcy\u00fck volkanik patlamadan sonra yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f olabilir. Toba Da\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 74.000 y\u0131l \u00f6nce Endonezya\u2019da patlad\u0131. BBC News\u2019den Mary Halton\u2019un bildirdi\u011fine g\u00f6re, olay\u0131n, uzun s\u00fcre boyunca o zaman\u0131n insan n\u00fcfusunu sert bir bi\u00e7imde azaltan bir volkanik k\u0131\u015fa sebep oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. G\u00fcney Afrika\u2019daki son ara\u015ft\u0131rmalar, burada yerle\u015fimlerin felakete dayanmakla kalmay\u0131p […]<\/p>\n","protected":false},"author":929,"featured_media":22586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20,19,232],"tags":[2751,2750,2752,2753,2749,2748],"class_list":["post-22585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arkeoloji","category-bilim-gundemi","category-yerbilimleri","tag-argon-argon-tarihlemesi","tag-lav","tag-radyoizotop","tag-tefra","tag-toba","tag-volkanik-patlama"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t