Annenize daha \u00e7ok benziyor olabilirsiniz, ama UNC T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar memelilerin genetik ifade a\u00e7\u0131dan babalar\u0131na daha \u00e7ok benzedi\u011fini g\u00f6sterdi. Ebeveynlerimizden e\u015fit miktarda gen miras alm\u0131\u015f olsak da, babam\u0131zdan gelen genleri daha \u00e7ok ifade etti\u011fimiz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nNature Genetics dergisinde yay\u0131mlanan makale sayesinde, insan hastal\u0131klar\u0131 konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar daha kapsaml\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclebilecek. \u00d6rne\u011fin, herhangi bir hastal\u0131\u011f\u0131n gen ifadesi \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131nda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar genin anneden mi babadan m\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate alm\u0131yordu. UNC\u2019nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131 g\u00f6steriyor ki, genetik materyali anneden ya da babadan alm\u0131\u015f olmak, memelilerde farkl\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131nmas\u0131na sebep olmakta.
\nMakalenin yazar\u0131 ve genetik profes\u00f6r\u00fc Fernando Pardo-Manuel de Villena bu konuda \u201cBu ara\u015ft\u0131rma, insan geneti\u011fi konusunda yeni bir alana a\u00e7\u0131lan bir kap\u0131 niteli\u011finde. \u015eu anda ebeveyn k\u00f6kenli etkiler yaratan 95 tane gen oldu\u011funu biliyoruz. Bu genler, anne ya da babadan gelmesine g\u00f6re hastal\u0131k \u00fczerinde farkl\u0131 roller oynamakta. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile bu etkiyi g\u00f6steren binlerce gen daha bulduk.\u201d
\nEbeveynlerden gelen bu genetik \u00f6zellikler tip 2 diyabet, kalp hastal\u0131\u011f\u0131, \u015fizofreni, obezite ve kanser gibi hastal\u0131klarda etkilerini g\u00f6stermekte. Bu genler ve etkiledi\u011fi hastal\u0131klar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00e7ok olan fare pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 kullanmak, hastal\u0131\u011f\u0131n sebepleri ve m\u00fcdahale y\u00f6ntemleri konusunda biliminsanlar\u0131na daha kesin sonu\u00e7 alma imk\u00e2n\u0131 sunuyor.
\nBu ara\u015ft\u0131rman\u0131n bel kemi\u011fi, Collaborative Cross ad\u0131yla an\u0131lan, d\u00fcnya \u00fczerindeki en b\u00fcy\u00fck gen \u00e7e\u015fitlili\u011fine sahip olan fare kolonisi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131lan fareler genelde genetik a\u00e7\u0131dan benzer oldu\u011fu i\u00e7in bu tarz \u00e7al\u0131\u015fmalarda kapsaml\u0131 sonu\u00e7lar vermemekte. Collaborative Cross kolonisindeki genetik \u00e7e\u015fitlilik, insanlardaki genetik \u00e7e\u015fitlilik oran\u0131na fazlas\u0131yla yak\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara farkl\u0131 ifade seviyeleri i\u00e7eren genetik hastal\u0131klarla \u00e7al\u0131\u015fma olana\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131yor.
\nGenetik ifade, DNA\u2019dan protein sentezlenmesi anlam\u0131na gelmekte; bu mekanizma insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn i\u015flemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Gen ifadelerini de\u011fi\u015ftiren mutasyonlara da d\u00fczenleyici mutasyonlar denmekte.
\nPardo-Manuel de Villena bu konuda \u015funu ekliyor: \u201cGenetik ifadedeki de\u011fi\u015fiklikler, yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen kompleks genetik hastal\u0131klar\u0131 -diyabet, kalp hastal\u0131\u011f\u0131, n\u00f6rolojik durumlar gibi- etkileme konusunda b\u00fcy\u00fck rol oynar. Bu hastal\u0131klara kompleks genetik hastal\u0131klar denmesinin sebebi ise ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda y\u00fczlerce ya da binlerce genin rol almas\u0131d\u0131r. Collaborative Cross kolonisi ve UNC\u2019nin uzmanl\u0131\u011f\u0131 sayesinde herhangi bir dokudaki herhangi bir genin ifade d\u00fczeylerine bakabiliyoruz.\u201d
\nDergide yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131, genetik dal\u0131nda yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent olan James Crowley ve Pardo-Manuel de Villena\u2019n\u0131n tak\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7 farkl\u0131 k\u0131tadan getirilmi\u015f olan genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi y\u00fcksek fare soylar\u0131 kulland\u0131. Sonras\u0131nda her soydan anne ve baba farelerin \u00e7iftle\u015ftirilmesiyle 9 farkl\u0131 ana koloni olu\u015fturuldu. Fareler yeti\u015fkinli\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman da beyindeki RNA dizilimleri dahil olmak \u00fczere 4 farkl\u0131 dokudan gen ifadesi \u00f6rne\u011fi al\u0131nd\u0131. Sonras\u0131nda genomlar\u0131ndaki her gen i\u00e7in anneden ve babadan kal\u0131t\u0131lan k\u0131sm\u0131n ifade seviyesine bakt\u0131lar.
\nCrowley konuyla ilgili olarak, \u201cGenlerin yakla\u015f\u0131k olarak y\u00fczde 80\u2019inin gen ifadesini etkileyen de\u011fi\u015fkenler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck ve baba taraf\u0131n\u0131n gen ifadesinde daha bask\u0131n oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k. \u0130fadedeki bu dengesizlik, evlatlar\u0131n beyin dokusundaki genlerin ifadelerinin babalar\u0131na daha \u00e7ok benzemesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u201d diyor.
\nPardo-Manuel de Villena\u2019n\u0131n tak\u0131m\u0131 istenilen her gen i\u00e7in farkl\u0131 ifade d\u00fczeyleri g\u00f6steren fareler \u00fcretebileceklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Ayr\u0131ca istenirse, o genin ifadesinin belli bir hastal\u0131kla ilgisi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 da yapabileceklerini ekliyorlar.
\n \u201cGen ifade seviyesi anne ya da babadan gelmesine olduk\u00e7a ba\u011fl\u0131. \u015eimdi biliyoruz ki, memeliler babalar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 genleri ifade etmeye daha yatk\u0131nlar. Olumsuz bir genetik \u00f6zelli\u011fi -\u00f6rne\u011fin bir hastal\u0131k- d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu hastal\u0131k anneden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, babadan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kadar \u00e7ok ifade edilmeyecektir. Bu ifade farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da hastal\u0131k geninin anneden ya da babadan ge\u00e7mesi durumuna g\u00f6re farkl\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r\u201d diyor Pardo-Manuel de Villena. \u201cY\u00fczlerce genin rol ald\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak normalde \u00e7ok zor olmakta ve genom sonras\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n ilerlemesinin \u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir engel olarak durmakta. Collaborative Cross sayesinde fareleri kullanarak bu t\u00fcr hastal\u0131klar\u0131n mekanizmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011fa olan etkilerini g\u00f6zlemleyebilece\u011fiz\u201d diye ekliyor.<\/p>\n
\u00c7eviren: Nazif Ta\u015fba\u015f Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/03\/150302123253.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Annenize daha \u00e7ok benziyor olabilirsiniz, ama UNC T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar memelilerin genetik ifade a\u00e7\u0131dan babalar\u0131na daha \u00e7ok benzedi\u011fini g\u00f6sterdi. Ebeveynlerimizden e\u015fit miktarda gen miras alm\u0131\u015f olsak da, babam\u0131zdan gelen genleri daha \u00e7ok ifade etti\u011fimiz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Nature Genetics dergisinde yay\u0131mlanan makale sayesinde, insan hastal\u0131klar\u0131 konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar daha kapsaml\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclebilecek. \u00d6rne\u011fin, herhangi bir hastal\u0131\u011f\u0131n gen ifadesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,231],"tags":[],"class_list":["post-2287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\n\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik Blm<\/strong><\/em><\/p>\n