\u0130\u00e7ecekler d\u00fcnyas\u0131nda kahve ve biran\u0131n etkisi iki z\u0131t kutuptad\u0131r; kahve sizi uyand\u0131r\u0131r, biraysa may\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Peki, bu genomlar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l etkiler?<\/p>\n
Tel Aviv \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Biyoloji, Mikrobiyoloji ve Biyoteknololji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Martin Kupiec ve ekibi i\u00e7eceklerin genomlar\u0131m\u0131z \u00fczerinde etkisi oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u0130nsanlarla \u00f6nemli genetik benzerlikler ta\u015f\u0131yan bir \u00e7e\u015fit maya ile \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kafeinin telomerleri k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131 ve alkol\u00fcn uzatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldular. Telomer, DNA\u2019n\u0131n biti\u015f noktas\u0131d\u0131r ve \u00f6zellikle ya\u015flanma ve kanser ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
PLOS Genetics<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ilgili Profes\u00f6r Kupiec, ilk defa telomer uzunlu\u011funu de\u011fi\u015ftiren az say\u0131daki \u00e7evresel etkeni tan\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu etkinin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6sterdiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu bilginin bir g\u00fcn insan hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve tedavisine katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini de belirtiyor.<\/p>\n \u00d6l\u00fcm ile ya\u015fam aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n DNA ve proteinlerden olu\u015fan telomerler, kromozomlar\u0131m\u0131zdaki DNA ipli\u011finin sonunu belirtirler. DNA ipliklerinin do\u011fru bir bi\u00e7imde tamir edilmesi ve kopyaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynarlar. Bir h\u00fccre her \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131nda, kromozomlar yeni h\u00fccreye k\u00fc\u00e7\u00fck miktarda k\u0131salm\u0131\u015f telomerlerle kopyalan\u0131r. E\u011fer telomer fazla k\u0131sa olursa h\u00fccre \u00f6l\u00fcr. Sadece cenin h\u00fccreleri ve kanserli h\u00fccreler bu sonu \u00f6nleyecek bir mekanizmaya sahiptir ve sonsuza kadar yeniden \u00fcremeye devam ederler.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 2004\u2019te Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc alan molek\u00fcler biyolog Prof. Dr. Elizabeth Blackburn\u2019\u00fcn ara\u015ft\u0131rmas\u0131ndan yola \u00e7\u0131kt\u0131. Blackburn, \u00e7evresel stresin telomerleri k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu. Bunun muhtemel sebebi ise h\u00fccrede serbest radikallerin \u00fcretilmesiydi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bunun telomer uzunlu\u011funa etkisini incelemek i\u00e7in serbest radikallerin \u00fcretildi\u011fi ko\u015fullarda maya h\u00fccresi yeti\u015ftirdiler. Sonu\u00e7 bir s\u00fcrpriz oldu: Serbest radikallerin \u00fcretimi telomer uzunlu\u011funu de\u011fi\u015ftirmemi\u015fti.<\/p>\n Daha sonra maya h\u00fccresi 12 \u00e7evresel stres fakt\u00f6r\u00fcne maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. S\u0131cakl\u0131k ve pH de\u011fi\u015fimlerinden \u00e7e\u015fitli ila\u00e7 ve kimyasallara kadar pek \u00e7ok stres fakt\u00f6r\u00fc telomerin uzunlu\u011funu de\u011fi\u015ftirmedi. Fakat bir f\u0131rtl\u0131k espressoda bulanabilecek miktarda, yani d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu kafein, telomer uzunlu\u011funu k\u0131saltt\u0131; y\u00fczde 5-7\u2019lik bir etanol \u00e7\u00f6zeltisi ise telomerleri uzatt\u0131.<\/p>\n Mayalardan insana<\/strong><\/p>\n Bu de\u011fi\u015fimleri anlayabilmek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, maya h\u00fccrelerine ait 6000 ipli\u011fi tarad\u0131lar. Sonras\u0131nda en uzun ve en k\u0131sa telomerli iplikleri genetik testlere tabi tuttular. Testlerde Rap1 ve Rif1 adl\u0131 genlerin, \u00e7evresel stres fakt\u00f6rleri ile telomer uzunlu\u011fu aras\u0131nda ba\u011f kuran esas etmenler oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131; fakat Rap1 ve Rif1 ile birlikte toplamda 400 genin telomer uzunlu\u011funu korumak \u00fczere etkile\u015fime ge\u00e7ti\u011fi belirlendi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu gen a\u011f\u0131n\u0131n genomun kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemine i\u015faret ediyor. \u00c7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bu maya genlerinin pek \u00e7o\u011fu ayn\u0131 zamanda insan genomunda da bulunuyor.<\/p>\n \u0130lk kez genlerin etkiledi\u011fi bu karma\u015f\u0131k sistemin analiz edildi\u011fini belirten Prof. Kupiec, telomer uzunlu\u011funun \u00e7ok kesin olu\u015funun, bu kesinli\u011fin korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret etti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, telomer uzunlu\u011fu ve kanser ya da ya\u015fl\u0131l\u0131k aras\u0131nda nedensel bir ili\u015fkinin kan\u0131tlanmas\u0131 i\u00e7in daha fazla laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Ancak o zaman, insan telomerlerinin sinyallere mayalarla ayn\u0131 yan\u0131tlar\u0131 \u00fcretip \u00fcretmeyece\u011fi ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n medikal tedavi ve bir sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme rehberi sunup sunmayaca\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak. \u015eimdilik Prof. Kupiec\u2019in \u00f6nerisi \u015fu: \u201cRahatlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n; biraz kahve ve biraz bira i\u00e7in.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130\u00e7ecekler d\u00fcnyas\u0131nda kahve ve biran\u0131n etkisi iki z\u0131t kutuptad\u0131r; kahve sizi uyand\u0131r\u0131r, biraysa may\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Peki, bu genomlar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l etkiler? Tel Aviv \u00dcniversitesi Molek\u00fcler Biyoloji, Mikrobiyoloji ve Biyoteknololji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Martin Kupiec ve ekibi i\u00e7eceklerin genomlar\u0131m\u0131z \u00fczerinde etkisi oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u0130nsanlarla \u00f6nemli genetik benzerlikler ta\u015f\u0131yan bir \u00e7e\u015fit maya ile \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kafeinin telomerleri k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131 ve alkol\u00fcn […]<\/p>\n","protected":false},"author":448,"featured_media":23042,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[156,19],"tags":[],"class_list":["post-22997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-119-sayi","category-bilim-gundemi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/448"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}