Senelerdir evrenin en \u00fccra k\u00f6\u015felerinde ya\u015fama dair izler ar\u0131yoruz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk\u00e7a\u011flar\u0131ndan bu yana merak etti\u011fimiz tek bir soru var: \u201cEvrende ya\u015fam var m\u0131?\u201d<\/p>\n
Bu soruyu cevaplamak i\u00e7in biliminsanlar\u0131 yo\u011fun u\u011fra\u015f veriyor. D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya G\u00fcne\u015f Sistemimizden ba\u015flayan g\u00f6kbilimciler art\u0131k \u00e7ok uzaklarda \u00f6tegezegen ismini verdi\u011fimiz cisimleri inceliyorlar. NASA\u2019n\u0131n Hubble Uzay Teleskopu\u2019nu kullanan g\u00f6kbilimciler be\u015f uzak gezegenin atmosferinde su izine rastlad\u0131. S\u0131v\u0131 su bir gezegende ya\u015fam\u0131n var olabilmesi i\u00e7in \u00f6nemli etkenlerden bir tanesidir.<\/p>\n
NASA Goddart Uzay U\u00e7u\u015f Merkezi\u2019nden gezegen bilimci Avi Mandell, \u201cBirden fazla gezegende suyun imzas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze eminiz.\u201d diyor.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n di\u011fer kolunu ise Maryland \u00dcniversitesi\u2019nden L. Drake Deming\u2019in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi ekip ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Ara\u015ft\u0131r\u0131lan gezegenlerin atmosferinin so\u011furdu\u011fu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in Hubble\u2019\u0131n Geni\u015f Alan Kameras\u0131 (WFC3)\u2019\u00fc kullanan ekip, k\u0131z\u0131l\u00f6tesi dalga boyunda g\u00f6zlemler yapt\u0131 ve suyun imzas\u0131n\u0131 tespit etti.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in uzun pozlama s\u00fcreleri ile ilgili yeni bir teknik kullanan Deming\u2019in ekibi, \u201cGer\u00e7ekte bir \u00f6tegezegenin atmosferini g\u00f6rmek olduk\u00e7a zorlu bir i\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7ok net bir su sinyalini yakalad\u0131k.\u201d A\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
Su izine rastlanan be\u015f \u00f6tegezegen, S\u0131cak J\u00fcpiter s\u0131n\u0131f\u0131ndan ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131na olduk\u00e7a yak\u0131n bir y\u00f6r\u00fcngede hareket ediyorlar. \u00d6tegezegen g\u00f6zlemleri i\u00e7in g\u00f6kbilimciler bir\u00e7ok y\u00f6ntem kullan\u0131yorlar. G\u00fcne\u015f Sistemimizin gelece\u011fini tahmin edebilmemiz ve onu daha iyi anlayabilmemiz i\u00e7in \u00f6nemli bir etkene sahip olan bu gezegenler ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken tespit ediliyor. Y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en gezegen, y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00f6nemsel olarak azal\u0131p artmas\u0131na sebebiyet verir. \u201cGe\u00e7i\u015f\u201d ismi verilen bu teknik sayesinde biz de onlar\u0131 tespit edebiliyoruz.<\/p>\n
Be\u015f gezegende su buldu\u011fumuz bu ayda bir ba\u015fka sevindirici haber ise yine Hubble\u2019dan geldi. G\u00fcne\u015f Sistemimizin en b\u00fcy\u00fck gezegeni J\u00fcpiter\u2019in d\u00f6rt do\u011fal uydusundan Europa, biliminsanlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kom\u015fumuz. Europa\u2019n\u0131n buzla kapl\u0131 y\u00fczeyinin alt\u0131nda devasa bir okyanus oldu\u011funu tahmin ediyorduk; ancak emin de\u011fildik.<\/p>\n
Hubble Uzay Teleskopu, Europa\u2019n\u0131n y\u00fczeyinden f\u0131\u015fk\u0131ran su jetlerini g\u00f6zlemledi. Uydunun so\u011fuk g\u00fcney kutbundan g\u00f6zlenen bu jetler, uydunun su bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Texas San Antonio\u2019daki Southwest Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Lorenz Roth: \u201cSu buzunun nas\u0131l f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sorusuna verilecek en basit a\u00e7\u0131klama y\u00fczeyin alt\u0131ndaki suyun Europa\u2019n\u0131n y\u00fczeyindeki k\u0131r\u0131klardan s\u00fcz\u00fclerek uzaya patlarcas\u0131na f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131d\u0131r. \u015eimdilik buz y\u00fczeyin alt\u0131nda su okyanusu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnsek de gelecekte Europa\u2019n\u0131n buz katman\u0131n\u0131 delerek inceleyecek ara\u00e7lar\u0131n yard\u0131m\u0131yla uydudaki suyun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 zamanda potansiyel ya\u015fanabilir bir \u00e7evre olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da anlayabilece\u011fiz. Bu ger\u00e7ekten \u00e7ok heyecan verici.\u201ddiyor.<\/p>\n
Europa\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen bu olay, G\u00fcne\u015f Sistemimizde ilk de\u011fil. 2005 y\u0131l\u0131nda NASA\u2019n\u0131n Cassini Uzay Arac\u0131, Sat\u00fcrn uydusu Enceladus\u2019un y\u00fczeyinden f\u0131\u015fk\u0131ran su buhar\u0131n\u0131 ve toz jetlerini g\u00f6zlemlemi\u015fti. Hubble\u2019\u0131n Uzay Teleskopu G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme Tayf \u00c7ekeri (STIS) uydunun g\u00fcney kutbunda olu\u015fan kutup \u0131\u015f\u0131klar\u0131nda soluk mor\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131k tespit etti. Bunu inceleyen g\u00f6kbilimciler J\u00fcpiter\u2019in devasa yo\u011funluktaki manyetik alan\u0131ndan etkilenen oksijen ve hidrojenden olu\u015fan su molek\u00fcllerinin f\u0131\u015fk\u0131ran yap\u0131 i\u00e7erisinden ay\u0131rt edilmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma ekibinden Almanya K\u00f6ln \u00dcniversitesi\u2019nden Joachim Saur: \u201cBu s\u00f6n\u00fck emisyonu g\u00f6rmek i\u00e7in Hubble\u2019\u0131n yeteneklerini kulland\u0131k. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda bu zay\u0131f \u0131\u015f\u0131klar\u0131 g\u00f6rmek zor olabilir \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar jetlerin i\u00e7inde gizlenir.\u201d diyor.<\/p>\n
Europa\u2019da yap\u0131lan bu ke\u015fif ile ilgili cevaplanamayan bir\u00e7ok soru mevcut. Bu sorular\u0131n ba\u015f\u0131nda ise aktif jetlerin Europa\u2019n\u0131n J\u00fcpiter\u2019den en uzak konumda oldu\u011fu s\u0131ra rastlan\u0131yor olmas\u0131\u2026 G\u00f6kbilimciler bu sorular\u0131n cevab\u0131 i\u00e7in 2022 y\u0131l\u0131nda J\u00fcpiter\u2019e JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) arac\u0131n\u0131 f\u0131rlatmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Senelerdir evrenin en \u00fccra k\u00f6\u015felerinde ya\u015fama dair izler ar\u0131yoruz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk\u00e7a\u011flar\u0131ndan bu yana merak etti\u011fimiz tek bir soru var: \u201cEvrende ya\u015fam var m\u0131?\u201d Bu soruyu cevaplamak i\u00e7in biliminsanlar\u0131 yo\u011fun u\u011fra\u015f veriyor. D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya G\u00fcne\u015f Sistemimizden ba\u015flayan g\u00f6kbilimciler art\u0131k \u00e7ok uzaklarda \u00f6tegezegen ismini verdi\u011fimiz cisimleri inceliyorlar. NASA\u2019n\u0131n Hubble Uzay Teleskopu\u2019nu kullanan g\u00f6kbilimciler be\u015f uzak […]<\/p>\n","protected":false},"author":754,"featured_media":23034,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[156,30,19],"tags":[861,1844,728,628,595],"class_list":["post-23001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-119-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-gezegen","tag-hubble","tag-jupiter","tag-nasa","tag-yasam"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t