{"id":23211,"date":"2014-02-01T19:32:55","date_gmt":"2014-02-01T17:32:55","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=23211"},"modified":"2018-04-17T11:31:32","modified_gmt":"2018-04-17T08:31:32","slug":"23211","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211","title":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel"},"content":{"rendered":"<p><em>Halet \u00c7ambel, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilincinde bir insan. \u0130nsana g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131 bilmi\u015f, insanl\u0131k olmu\u015f. \u0130nsan\u0131 insanl\u0131k yapabilmek i\u00e7in, insana insanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermeye y\u00f6nelmi\u015f. \u0130nsan\u0131 da b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fi, koyunu kurdu, y\u0131lan\u0131 \u00e7\u0131yan\u0131 sevdi\u011fi gibi salt varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sever. \u00d6yle yarg\u0131s\u0131z, \u00f6yle ko\u015fulsuz. Ama insana tek kald\u0131k\u00e7a ne kadar dar(da) kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekten vazge\u00e7mez, onu insanl\u0131k yapmak ister; \u201cMutluluk ki\u015fisel \u00e7\u0131kar pe\u015finde yakalanmaz, as\u0131l mutlulu\u011fa topluma yararl\u0131 olarak ula\u015f\u0131l\u0131r\u201d ya\u015fam\u0131yla da ortaya koydu\u011fu \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcd\u00fcr.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Bir y\u0131ld\u0131z m\u0131yd\u0131, kayd\u0131&#8230; Bir \u00e7\u0131nar m\u0131yd\u0131, devrildi&#8230; Bir \u0131\u015f\u0131k m\u0131yd\u0131, s\u00f6nd\u00fc&#8230; Ne y\u0131ld\u0131z, ne \u0131\u015f\u0131k, ne \u00e7\u0131nar&#8230; Bunlar\u0131n her biriydi belki ama, hi\u00e7biri tek ba\u015f\u0131na yetmiyor onu tan\u0131mlamaya. \u00dcstelik ne kay\u0131p gitmek, ne devrilip d\u00fc\u015fmek, ne s\u00f6n\u00fcp yitmek&#8230; onun ard\u0131nda sapasa\u011flam b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatmaz. Halet kaya gibi, Halet toprak gibi. Yok, bunlar bile de\u011fil; Halet as\u0131l do\u011fa gibi.<\/p>\n<p>Devasa bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck; i\u00e7inde \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit, renk renk, k\u0131l\u0131k k\u0131l\u0131k, bi\u00e7im bi\u00e7im canlar-cans\u0131zlar devinir. Uzaktan bakars\u0131n\u0131z, k\u0131m\u0131lt\u0131s\u0131z, dingindir; yak\u0131na gelirsiniz, tela\u015fl\u0131 bir ko\u015fu\u015fturma. \u00c7al\u0131\u015fkan kar\u0131ncalar, h\u0131zl\u0131 kertenkeleler, serinkanl\u0131 y\u0131lanlar, \u00f6zg\u00fcr ku\u015flar, topra\u011f\u0131n alt\u0131n\u0131 iyi bilen k\u00f6stebekler, muzip bal\u0131klar, direngen kabuklular, \u00e7elebi ay\u0131lar, pusuda bekleyen b\u00fcy\u00fck kediler, g\u00fczelim ceylanlar, milyonlarca milyonlarca canl\u0131\u2026 Ba\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6\u011fe kald\u0131ran otlar, \u00e7i\u00e7e\u011fini g\u00fcne\u015fe \u00e7eviren, meyvesini g\u00fcne\u015fte pi\u015firen bitkiler, g\u00f6lgesini kollar\u0131yla b\u00fcy\u00fcten a\u011fa\u00e7lar&#8230; Bitimsiz bir devinim i\u00e7inde.<\/p>\n<p>Sonra g\u00f6k, sonra deniz, sonra toprak&#8230; Topra\u011f\u0131n en derininde kendi derdiyle i\u00e7in i\u00e7in kaynayan volkanlar, sab\u0131rla usul usul yolunu bulan sular, a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r acelesiz yer de\u011fi\u015ftiren faylar, dalgalarla unufak edilen kayalar&#8230;<\/p>\n<p>Do\u011fan\u0131n durmak bilmez k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc devinim \u00e7arklar\u0131 gibi Halet. B\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7lerin ard\u0131nda o vard\u0131r. S\u00fcrekli ama sab\u0131rl\u0131 bir de\u011fi\u015fimin yata\u011f\u0131d\u0131r; siz \u00e7al\u0131\u015fmaz san\u0131rken bile, sessiz sedas\u0131z, g\u00f6stermeden, g\u00f6r\u00fcnmeden, ama hi\u00e7 duraklamadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00dcretir ha \u00fcretir, \u00e7o\u011falt\u0131r ha \u00e7o\u011falt\u0131r; t\u00fckettiklerini, \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcklerini \u00e7evirir katar yeniden \u00e7ark\u0131na, bir daha bir daha \u00fcretir&#8230; Olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi, kendi do\u011fall\u0131\u011f\u0131nda. Halet\u2019in g\u00fcc\u00fc varl\u0131\u011f\u0131nda. Halet\u2019in g\u00fcc\u00fc sabr\u0131nda. Halet\u2019in g\u00fcc\u00fc azminde.<\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel kendisinden s\u00f6z edilmesinden, \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaktan, \u00f6v\u00fclmekten hi\u00e7 ho\u015flanmaz. \u201c\u00dcrettikleriyle, yap\u0131p ettikleriyle an\u0131lmak ister\u201d bile denilemez onun i\u00e7in, sadece i\u015fleri an\u0131ls\u0131n ister. Bir bi\u00e7imde g\u00fcndemine giren, kendi alan\u0131yla do\u011frudan ilgili ya da ilgisiz pek \u00e7ok meseleye katk\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur genelde, ama kendisi perde arkas\u0131ndad\u0131r; i\u015flerin y\u00fcr\u00fcmesinin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan, b\u00fcrokratik veya ko\u015fullar kaynakl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc engeli sessiz sedas\u0131z kald\u0131rm\u0131\u015f; yol a\u00e7\u0131c\u0131, destekleyici olmu\u015ftur. Onun i\u015flerin, \u00fcr\u00fcnlerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kmama, gerisinde durma e\u011filimini iyi bilmeme ra\u011fmen, an\u0131s\u0131na bir sayg\u0131 duru\u015fu olan bu yaz\u0131da, ne kadar eksik gedik de olsa bir Halet \u00c7ambel portresi \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m: T\u00fcrkiye bilimine, arkeolojisine, \u00fclkesine katt\u0131klar\u0131 kadar; ki\u015fili\u011fini olu\u015fturan de\u011ferler ve kimi \u00f6zellikleriyle de\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bana sorarsan\u0131z, hayat\u0131n\u0131n ekseni olmu\u015f de\u011ferler, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ya\u015fam tarz\u0131yla, Halet \u00c7ambel\u2019in s\u00f6z\u00fc en \u00f6nce edilmesi gereken \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, Nail \u00c7ak\u0131rhan ile beraberce \u00fcretti\u011fi bir as\u0131rl\u0131k ya\u015fam\u0131.<\/p>\n<p>98 ya\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrmekteyken hayata g\u00f6zlerini kapayan Halet \u00c7ambel ile, o 89 ya\u015f\u0131ndayken kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131m bir Kaz\u0131 Kaz\u0131 Anadolu s\u00f6yle\u015fisiyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f; birka\u00e7 y\u0131l sonra da daveti \u00fczerine Karatepe\u2019de 2-3 g\u00fcn ge\u00e7irmi\u015ftim. Toroslar\u2019\u0131n eteklerinde, yemye\u015fil tepelerle \u00e7evrili bir baraj g\u00f6l\u00fcn\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131nda, e\u015fsiz bir do\u011fa g\u00fczelli\u011finin i\u00e7inde, yo\u011fun bir emek ve imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar i\u00e7inde aya\u011fa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve korunmu\u015f binlerce y\u0131ll\u0131k bir tarihin ve b\u00f6lgenin ta\u015f\u0131nda, topra\u011f\u0131nda, insan\u0131nda, k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde b\u00fcy\u00fck eme\u011fi olan, an\u0131t gibi bir kad\u0131n\u0131n yamac\u0131nda ge\u00e7irilmi\u015f o g\u00fcnler, \u00f6mr\u00fcm\u00fcn en unutulmaz zamanlar\u0131 aras\u0131na yerle\u015ftiler. Karatepe-Aslanta\u015f yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n yay\u0131n\u0131n\u0131 birlikte haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 Asl\u0131 \u00d6zyar\u2019\u0131n \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nde Halet \u00c7ambel\u2019in ard\u0131ndan d\u00fczenlenen t\u00f6rende s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201conunla temas\u0131 olmu\u015f ve derinden etkilenmi\u015f\u201d insanlar aras\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131m. Bu an\u0131t kad\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 verdi\u011fim bir yaz\u0131 yazamad\u0131\u011f\u0131m\u0131n bilincinde ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc mahcubum; gene de bende kalanlar ve okuduklar\u0131mdan s\u00fczd\u00fcklerimle kaba bir portresini \u00e7\u0131karabilmi\u015f olmay\u0131 umuyorum.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Halet \u00c7ambel: \u0130nsana g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131 bilir<\/strong><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilincinde bir insan. \u0130nsana g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131 bilmi\u015f, insanl\u0131k olmu\u015f Halet. \u0130nsan\u0131 insanl\u0131k yapabilmek i\u00e7in, insana insanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermeye y\u00f6nelmi\u015f. \u0130nsan\u0131 da b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fi, koyunu kurdu, y\u0131lan\u0131 \u00e7\u0131yan\u0131 sevdi\u011fi gibi salt varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sever. \u00d6yle yarg\u0131s\u0131z, \u00f6yle ko\u015fulsuz. Ama insana tek kald\u0131k\u00e7a ne kadar dar(da) kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekten vazge\u00e7mez, onu insanl\u0131k yapmak ister; \u201cMutluluk ki\u015fisel \u00e7\u0131kar pe\u015finde yakalanmaz, as\u0131l mutlulu\u011fa topluma yararl\u0131 olarak ula\u015f\u0131l\u0131r\u201d ya\u015fam\u0131yla da ortaya koydu\u011fu \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcd\u00fcr. (1)<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-23212 alignright\" title=\"\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968-300x226.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2968-238x178.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, bir devrimin g\u00f6n\u00fcll\u00fc yol eri. Vatan\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilerin elinden kurtar\u0131l\u0131\u015f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, bir \u00fclkenin kendi k\u00fcllerinden do\u011fu\u015funu bire bir ya\u015fam\u0131\u015f, ya\u015famak ne kelime, bulunduklar\u0131 her alanda kurucu g\u00f6revler \u00fcstlenmi\u015f; \u00f6m\u00fcrlerince kendilerine yol g\u00f6stermi\u015f de\u011ferler ve ki\u015filikleri tarihin bu \u00f6nemli d\u00f6neme\u00e7lerinde pi\u015fmi\u015f, oturmu\u015f devrimci bir ku\u015faktan. \u201cBizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131z Atat\u00fcrk ku\u015fa\u011f\u0131&#8230; g\u00fcn\u00fcn felsefesi insanlar\u0131n ki\u015fisel h\u0131rslar\u0131ndan uzak, kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden, kendi bilgilerine, yeteneklerine, g\u00fc\u00e7lerine g\u00f6re bir ta\u015f \u00fcst\u00fcne bir ta\u015f, bir tu\u011fla \u00fcst\u00fcne bir tu\u011fla koymak, topluma, \u00fclkeye hizmet etmek, \u00fclkeyi el birli\u011fi ile kalk\u0131nd\u0131rmakt\u0131\u201d diyecek bir \u00f6d\u00fcl konu\u015fmas\u0131nda. (2)<\/p>\n<p><strong>Arkeolojinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131c\u0131, bilimin duvarlar\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, T\u00fcrkiye arkeolojisine kurucu katk\u0131lar yapm\u0131\u015f; geni\u015f ufku, uzak g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla T\u00fcrkiye arkeolojisinin bilimsel ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kabul g\u00f6r\u00fcr bir \u00e7er\u00e7eveye oturtulmas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015f bir biliminsan\u0131d\u0131r. Arkeolojinin uygulanagelmekte olan bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirmi\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f, durmaks\u0131z\u0131n ilerletmi\u015ftir. Arkeolojinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f, hatta a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r bu anlamda.<\/p>\n<p>Ama Halet Han\u0131m, sadece biliminsan\u0131, sadece arkeolog de\u011fildir. \u00d6mr\u00fc boyunca, bilimle toplum aras\u0131na \u00f6r\u00fcl\u00fc duvarlar\u0131 kald\u0131rmaya, bilimi s\u0131r\u00e7ak\u00f6\u015fklerdeki bir \u00fcretim olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p halk\u0131n aras\u0131na sokmaya u\u011fra\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Halk\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zen, toplumsal faydaya d\u00f6n\u00fc\u015fen bir \u00fcretimden yanad\u0131r. \u00d6mr\u00fc boyunca sadece kaz\u0131 yapmam\u0131\u015ft\u0131r, sadece tarihi aya\u011fa kald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r: Kaz\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yerlere, \u00f6zellikle \u00f6mr\u00fcn\u00fc verdi\u011fi topraklara bir cumhuriyet ruhu \u00fcfler gibi can vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Karatepe-Aslanta\u015f\u2019daki Ge\u00e7 Hitit Kalesi yerle\u015fmesini, Anadolu bilinmezlikler diyar\u0131yken, yol iz yokken, bir\u00e7ok zorlu\u011fa kar\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fck maceralar atlatarak ke\u015ffetmi\u015f ekiptedir. O d\u00f6nem ke\u015ffedilen arkeolojik yerle\u015fmelere esas olarak bilgi kazanma ama\u00e7l\u0131 bak\u0131l\u0131r; kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonunda, sa\u011flam ve ta\u015f\u0131nabilir durumda olan eserler b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki m\u00fczelere ta\u015f\u0131narak kaz\u0131 sonland\u0131r\u0131l\u0131r. Karatepe ekibinin ba\u015f\u0131, \u0130\u00dc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Helmuth Th. Bossert de, 6 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda b\u00f6yle davranma e\u011filimdedir. Ama Halet \u00c7ambel, \u201cBa\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f size bir \u00f6dev y\u00fckl\u00fcyor, yar\u0131m b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z\u201d diyerek Karatepe\u2019de kalmay\u0131 se\u00e7er. Hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019de kaz\u0131dan sonra restorasyon yapmaya d\u00f6n\u00fck bir bilin\u00e7 yokken, ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f binlerce par\u00e7an\u0131n tek tek her birinden sorumluluk duyarak davran\u0131r ve \u00e7ok zorlu bir i\u015fe giri\u015fir. Binlerce par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f eserleri t\u00fcmlenmesi ve aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fine\u2026 Suyun dereden \u00e7ekilerek tepeye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, elektri\u011fin, yolun, haberle\u015fme, sa\u011fl\u0131k hizmetlerini olmad\u0131\u011f\u0131,e\u015fk\u0131yalar\u0131n cirit att\u0131\u011f\u0131 yaban bir ortamda, eserleri koruyacak sa\u00e7aklar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar; hen\u00fcz, \u015fehirlerde bile m\u00fczecilik anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015fmi\u015f de\u011filken; da\u011f ba\u015f\u0131nda bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi kurar. Aya\u011fa kald\u0131r\u0131lan tarih do\u011fal \u00e7evresi i\u00e7inde ya\u015famaya devam etsin diye, b\u00f6lgenin milli park ilan edilmesine \u00f6nayak olur.<\/p>\n<p>Tarihin ancak, y\u00f6re halk\u0131n\u0131n sahip \u00e7\u0131kmas\u0131yla ya\u015fayabilece\u011finin bilincindedir. Y\u00f6re halk\u0131 e\u011fitim g\u00f6rs\u00fcn, ge\u00e7im kaynaklar\u0131 kazans\u0131n; yolu, elektri\u011fi, suyu olsun; g\u00fcvenlik ve sa\u011fl\u0131k hizmeti alabilsin diye Nail \u00c7ak\u0131rhan ile birlikte u\u011fra\u015f\u0131r. Halet Han\u0131m ve ekibi, ayr\u0131ca yanlar\u0131na gidip gelen Sabahattin Ey\u00fcbo\u011flu gibi ayd\u0131n dostlar, \u00e7ocuklara okuma yazma \u00f6\u011fretir, \u00f6\u011fretmenlere Almanca dersi verir, basit sa\u011fl\u0131k hizmetlerini g\u00f6r\u00fcrler. Hi\u00e7bir zaman ko\u015fullar buna elveriyor mazeretinin arkas\u0131na saklanmaz, daima olanaks\u0131zl\u0131klardan olanak yaratma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olurlar. Okullar\u0131n, meslek at\u00f6lyelerinin, kooperatiflerin, karakollar\u0131n, sa\u011fl\u0131k hizmeti verecek kurumlar\u0131n kurulmas\u0131na arac\u0131l\u0131k ederler. B\u00f6lgenin yerel k\u00fclt\u00fcr\u00fc kayda al\u0131ns\u0131n, derlensin diye; ayd\u0131n dostlar\u0131n\u0131 seferber eder, kendileri \u00e7abalar, y\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bu y\u00f6ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalarda te\u015fvik eder. Nail \u00c7ak\u0131rhan ve Halet \u00c7ambel, birlikte girerler her sorumlulu\u011fun, her y\u00fck\u00fcn alt\u0131na. Ruhi Su, F\u00fcreya Koral, Pertev Naili Boratav, Semiha Berksoy, Mina Urgan, A\u015f\u0131k Veysel ve Ya\u015far Kemal gibi d\u00f6nemin ayd\u0131nlar\u0131 Karatepe\u2019ye gelir; i\u015fin bir ucundan tutar, Karatepe\u2019ye bir iz b\u0131rak\u0131rlar.<\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, Karatepe\u2019de o kadar sevilir ki, \u00e7ok ge\u00e7meden y\u00f6relilerin \u201cHalet Ablas\u0131\u201d oluverir. Toros T\u00fcrkmenlerinin t\u00fcrk\u00fclerine konu olur yap\u0131p ettikleri; mitolojik bir varl\u0131k gibi s\u00f6z edilir ondan, bir efsane olur \u00e7\u0131kar. Bir derdi olan onu arar bulur; y\u00f6renin en g\u00fcvenilir insan\u0131d\u0131r. Onun biliminsan\u0131 kimli\u011fi halk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, insan ve do\u011fa sevgisinden ayr\u0131 de\u011fildir; arkeoloji kadar, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n birbirinden ayr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131n bilinciyle, b\u00f6lgeye, insan\u0131na, do\u011fas\u0131na ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne hizmet etmi\u015ftir. Halet \u00c7ambel\u2019in son y\u0131llar\u0131na dek \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere gitti\u011fi Karatepe\u2019ye olan muazzam katk\u0131lar hakk\u0131nda daha geni\u015f bilgiyi, dosyada yer verdi\u011fimiz Mehmet \u00d6zdo\u011fan\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131nda, ayr\u0131ca dergimizin 16. ve 36. say\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z geni\u015f yay\u0131nlarda bulabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Arkeolojideki \u00f6nc\u00fc katk\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel\u2019in T\u00fcrkiye arkeolojsiine yapt\u0131\u011f\u0131 kurucu katk\u0131lar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131ndan k\u0131saca s\u00f6z edelim. Halet \u00c7ambel, \u0130\u00dc Prehistorya K\u00fcrs\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn ve Prehistorya Laboratuvar\u0131\u2019n\u0131n kurucusudur. T\u00fcrkiye arkeoloji tarihinde d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan olan, Keban Baraj\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131nda kalacak yerle\u015fmelerde y\u00fcr\u00fct\u00fclen kurtarma kaz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Keban Projesi\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr: ODT\u00dc Rekt\u00f6r\u00fc Kemal Kurda\u015f ile birlikte Keban Projesi\u2019ni geli\u015ftirmi\u015f ve y\u00f6netmi\u015ftir. \u015eikago \u00dcniversitesi ile birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u201cG\u00fcneydo\u011fu Anadolu Tarih\u00f6ncesi Karma Ara\u015ft\u0131rma Projesi\u201d ile, G\u00fcneydo\u011fu\u2019nun arkeolojik envanterini yapm\u0131\u015f ve bu proje \u00e7er\u00e7evesinde, Ergani- \u00c7ay\u00f6n\u00fc\u2019nde de uzun soluklu ve \u00f6nemi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kabul edilen kaz\u0131lar y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gene \u00c7ukurova b\u00f6lgesinde ve \u00f6zel olarak Adana\u2019da kent k\u00fclt\u00fcr\u00fc envanteri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapm\u0131\u015f; ayn\u0131 \u015fekilde Aslanta\u015f Baraj\u0131 alan\u0131nda da belgeleme ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7ambel\u2019in T\u00fcrkiye arkeolojisine \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131ndan bir di\u011feri de, arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarda, pozitif bilimler temelli yakla\u015f\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in Arkeometri \u00dcnitesi\u2019nin kurulmas\u0131na \u00f6nayak olmakt\u0131r.\u00a0 Halet \u00c7ambel, Ufuk Esin, Bahad\u0131r Alk\u0131m ve Handan Alk\u0131m\u2019\u0131n katk\u0131lar\u0131yla olu\u015fturulan arkeometri grubu, \u00f6nce T\u00dcB\u0130TAK b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, sonra ODT\u00dc b\u00fcnyesinde akademik bir birime d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Halet \u00c7ambel, 1960 ihtilaliyle \u00fcniversiteden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan 147\u2019liklerden olsa da, ne \u00fclkesine, ne \u00fcniversiteye k\u00fcsm\u00fc\u015f; bilime ve halk\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeksizin biteviye emek vermeye devam etmi\u015ftir. Bir s\u00fcre sonra da g\u00f6revinin ba\u015f\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Ne kad\u0131n ne erkek; sadece insan<\/strong><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel her \u015feyden \u00f6nce \u00a0insand\u0131r; ne kad\u0131n ne erkek, ne soylu, ne de akademisyen. Daha do\u011fmadan belli olmu\u015ftur, toplumsal kal\u0131plardan ta\u015faca\u011f\u0131. Halet, erkek ad\u0131. O zamanlar Ba\u011fdat\u2019ta sava\u015fta olan babas\u0131n\u0131n zabit arkada\u015f\u0131d\u0131r Halet. \u0130yi at binen, k\u0131l\u0131c\u0131 ustaca kullanan, kad\u0131nlar\u0131n hayran oldu\u011fu yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 Halet, gen\u00e7 ya\u015fta \u015fehit d\u00fc\u015fer. Bunun \u00fczerine, hen\u00fcz g\u00fcn y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015f bebe\u011fin \u201ck\u0131z da olsa, erkek de olsa\u201d onun ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131na karar verilir.<\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, kad\u0131nlardan hep beklendi\u011fi \u00fczere bak\u0131ml\u0131, s\u00fcsl\u00fc g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi; bedensel olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli oldu\u011fu; cipin tekerle\u011fini de\u011fi\u015ftirmek, a\u011f\u0131r y\u00fckleri kald\u0131rmak gibi erkeklerin zorland\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri kolayca hallediverdi\u011fi ve daha 1940\u2019larda, 50\u2019lerde, e\u015fk\u0131yalar\u0131n doland\u0131\u011f\u0131 da\u011flarda geceleri tek ba\u015f\u0131na at s\u0131rt\u0131nda gezinmekten \u00fcrkmedi\u011fi i\u00e7in \u201cerkek gibi kad\u0131n\u201d diyecekler \u00e7ok olmu\u015ftur hakk\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-23213 alignleft\" title=\"\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965-300x226.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/IMG_2965-238x178.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de, \u201cBen erkek, ben erkek\u201d diyerek, bir yandan g\u00f6\u011fs\u00fcne vurup \u015fi\u015fim \u015fi\u015fim \u015fi\u015finen Necip Faz\u0131l\u2019\u0131 s\u0131rtlan\u0131p, oda oda dola\u015ft\u0131r\u0131p iyice bir rezil ettikten sonra, s\u0131rt\u0131ndan bir \u00e7uval gibi sedire atmak benzeri eylemleriyle an\u0131l\u0131r. Ku\u015fkusuz, ya\u015fam\u0131nda spora her daim yer a\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131na, eskrim, k\u00fcrek\u00e7ilik, ok\u00e7uluk, judo, binicilik, bisiklet\u00e7ilik, yoga yapmas\u0131na ve kaz\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n da \u00e7o\u011funlukla s\u0131k\u0131 fiziksel al\u0131\u015ft\u0131rma niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131na bor\u00e7ludur bedensel g\u00fcc\u00fcn\u00fc&#8230; Peki kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda m\u0131 de\u011fildir, yoksa \u00f6nemsemez mi; ya da bunu bir kimlik olarak ya\u015famay\u0131 m\u0131 reddetmi\u015ftir; \u00f6yle san\u0131yorum ki hepsi birden. Onu \u015fans eseri bak\u0131ml\u0131 bir kad\u0131n gibi g\u00f6renler, tan\u0131yamaz bu nedenle.<\/p>\n<p>Filiz Ali (Sabahattin Ali\u2019nin Filiz\u2019i) ona hep kol kanat germi\u015f \u00e7ocuklu\u011funun Halet Abla\u2019s\u0131n\u0131 anlat\u0131rken \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cKad\u0131n oldu\u011funun ve g\u00fczelli\u011finin fark\u0131nda de\u011fildir sanki. Hi\u00e7 makyaj yapmaz, ama ya\u015fland\u0131\u011f\u0131nda Nail A\u011fabey\u2019in zoruyla sa\u00e7lar\u0131n\u0131 boyamaya ba\u015flar. Gen\u00e7li\u011finde bakanl\u0131klarla kaz\u0131lar\u0131n ve \u00fcniversitenin sorunlar\u0131n\u0131 takip etmeye, halletmeye Ankara\u2019ya geldi\u011finde yine Nail\u2019in zoruyla etek ceket giyer, ama aya\u011f\u0131nda ipek \u00e7orap yerine soket \u00e7orap ve d\u00fcz mokasen spor ayakkab\u0131 vard\u0131r. 1940\u2019l\u0131 y\u0131llarda Ankara \u00dcniversitesi \u00c7ince K\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fc kuran Alman bilim adam\u0131 Wolfram Eberhard\u2019\u0131n e\u015fi Alide ile pek ahbapt\u0131r. Alide\u2019in bir g\u00fcn sabr\u0131 ta\u015far, Halet\u2019e neredeyse zorla makyaj yapar, sa\u00e7lar\u0131na g\u00fczelce \u015fekil verir ve \u015f\u0131k bir ipek elbise giydirir. B\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerden birindeki davete giderler. Davetteki herkes, Halet\u2019i Ankara\u2019ya yeni gelmi\u015f g\u00fczel bir diplomat e\u015fi zanneder.\u201d (3)<\/p>\n<p>Benzer bir an\u0131 da Karatepe\u2019yi ke\u015ffeden ekibin \u00fcyesi, Halet \u00c7ambel\u2019in \u0130\u00dc\u2019nden \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131, arkeolojinin delikanl\u0131s\u0131 Muhibbe Darga\u2019dan: \u201c1947 y\u0131l\u0131nda, Heinz Anstock ile evlili\u011fimde, bizim k\u00f6\u015fkte muazzam bir d\u00fc\u011f\u00fcn oldu. (\u2026) Ben Halet Han\u0131m\u2019\u0131 ilk defa kad\u0131n elbisesiyle g\u00f6rd\u00fcm, siyah bir elbise giymi\u015fti, hi\u00e7 makyaj yok, siyah ipekli uzun yerlere kadar bir elbise\u2026 V yaka, truvakar kollu, iki tane \u015fahane birbirinin ayn\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f bilezik bileklerinde. Ayn\u0131 bug\u00fcnk\u00fc sa\u00e7\u0131 gibi. (\u2026) Herkes dedi ki d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn en g\u00fczel kad\u0131nlar\u0131ndan biri Halet. Herkes pe\u015finden ko\u015fuyordu. (\u2026) Bir daha da elbiseyle g\u00f6rmedim. Sonra sordum, ne kadar g\u00fczel dedim, d\u00fc\u011f\u00fcn ge\u00e7tikten sonra. Karde\u015fim Leyla\u2019n\u0131n dedi, elbise de bilezikler de.\u201d (4)<\/p>\n<p>Cenaze t\u00f6reninde dostlar\u0131ndan Co\u015fkun \u00d6zdemir\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131, Oktay Akbal\u2019\u0131n da bir yaz\u0131s\u0131nda s\u00f6z etti\u011fi gibi, Halet \u00c7ambel\u2019in hayranlar\u0131 \u00e7oktur\u2026 Ama o bunlar\u0131 g\u00f6rmez, bilmez, duymaz gibi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanca ili\u015fki kurmu\u015ftur herkesle. E\u015fk\u0131yan\u0131n biri, unutamam\u0131\u015ft\u0131r Halet\u2019in insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131; hani o yakaland\u0131\u011f\u0131nda, karakolda herkes onu iter, kakar, sanki bir c\u00fczaml\u0131ym\u0131\u015f\u00a0 gibi yan\u0131na yana\u015fmaz, surat\u0131na bakmazken, yan\u0131na gelip \u201cGe\u00e7mi\u015f olsun karde\u015f\u201d diyen kad\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131. De\u011fil insana, herhangi bir canl\u0131ya bile b\u00f6yle davran\u0131r Halet. Rasih Nuri \u0130leri onu \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cHalet \u00f6yle bir insand\u0131r ki; yoku\u015f ba\u015f\u0131ndaki ata bile eliyle itip destek verir.\u201d (3)<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funuzun bildi\u011fi bir anlat\u0131d\u0131r; Halet \u00c7ambel\u2019in insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ylesine geli\u015fmi\u015ftir ki, hen\u00fcz 20 ya\u015f\u0131ndayken, Hitler rejimini onaylamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Hitler\u2019in huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 reddetmi\u015ftir. 1936 y\u0131l\u0131nda, Sorbonne\u2019de okurken, Almanya\u2019da yap\u0131lan olimpiyata T\u00fcrkiye ad\u0131na kat\u0131lmas\u0131 istenmi\u015f, b\u00f6ylece olimpiyata kat\u0131lan ilk T\u00fcrk kad\u0131n sporculardan biri olmu\u015ftur. Bu s\u0131rada Alman mihmandar\u0131n kendilerini Hitler\u2019e takdim etme \u00f6nerisini, \u201cHitler rejimi oldu\u011fundan gelmezdik. Ancak h\u00fck\u00fcmetimiz bizi g\u00f6nderdi\u011fi i\u00e7in mecburen geldik\u201d diye reddetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Peki ya Halet\u2019in e\u015fk\u0131ya Bebek A\u011fa ile bulu\u015fmaya yaln\u0131z gitmekten \u00e7ekinmemesi, namlular \u00fczerine \u00e7evriliyken A\u011fa\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na oturup, e\u015fk\u0131ya yata\u011f\u0131 olan Karatepe\u2019de sadece tarihi eserleri ortaya \u00e7\u0131karma amac\u0131yla bulunduklar\u0131n\u0131, o tarihin onlar\u0131n da ge\u00e7mi\u015fi oldu\u011funu tek ba\u015f\u0131na anlatmas\u0131ndaki cesaret nereden gelir?<\/p>\n<p>Kendini vatan\u0131n sahibi hisseden bir ku\u015faktan olmas\u0131ndan m\u0131? Kendi g\u00fcc\u00fcne, her sorunu yaln\u0131z da olsa \u00e7\u00f6zebilece\u011fine duydu\u011fu derin inan\u00e7tan m\u0131? Bir kom\u00fcnistle Nail \u00c7ak\u0131rhan ile bir \u00f6m\u00fcr s\u00fcren birlikteli\u011finde iyice oturmu\u015f halk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan m\u0131? Yoksa annesi Remziye Han\u0131m\u2019\u0131n etkisi midir bu? Sadrazam k\u0131z\u0131, d\u00f6rt dil bilen, Berlin\u2019de ya\u015fad\u0131klar\u0131 y\u0131llarda feminist, Spartakist, Rosa Luxemburg hayran\u0131 olan, \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fcklerinde Mustafa Kemal ile kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeyi \u00e7at\u0131r \u00e7at\u0131r tart\u0131\u015fan annesi Remziye Han\u0131m m\u0131d\u0131r \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131? Belki biri, belki bir\u00e7o\u011fu.<\/p>\n<p>Baz\u0131 an\u0131lar vard\u0131r ki, orada, bir insan\u0131 bir\u00e7ok yan\u0131yla g\u00f6rebilirsiniz. Halet \u00c7ambel\u2019in Melih G\u00fcne\u015f\u2019e okudu\u011fu bir an\u0131s\u0131 da, Halet \u00c7ambel\u2019e dair bir\u00e7ok ipucu ta\u015f\u0131yor. Halet \u00c7ambel anlat\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>Orhan Veli ile unutulmaz bir gece<\/strong><\/p>\n<p>\u201cKandilli, T\u00fcrk\u00e2n Saylan\u2019\u0131n babas\u0131 Fasih Saylan\u2019\u0131n evinde kirac\u0131y\u0131z, zemin katta. Pencere ve kap\u0131lar yan bah\u00e7eye a\u00e7\u0131l\u0131yor. Gece yar\u0131s\u0131 2\u2019de ac\u0131 bir zil sesi, kap\u0131. Eyvah polis, bu saatte ba\u015fka kim gelir? Yataktan f\u0131rlay\u0131p a\u00e7\u0131yorum. Orhan Veli ile avukat Fuat \u00d6ver Keskino\u011flu, \u2018Y\u00fcr\u00fcy\u00fcn \u00e7ocuklar Fenerbah\u00e7e\u2019ye gidiyoruz. Kahvalt\u0131ya yeti\u015firiz, sizi almaya geldik.\u2019 \u0130kisi de kafay\u0131 bulmu\u015flar, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir f\u0131nd\u0131k kabu\u011fu bot ile yukar\u0131 Bo\u011faz\u2019lardan gelmi\u015fler. Yunus K\u00e2z\u0131m ile (enstit\u00fc m\u00fcd\u00fcr\u00fc) ve enstit\u00fcl\u00fcler Fenerbah\u00e7e\u2019de kamp kurmu\u015flar, oraya gidip kahvalt\u0131 edilecekmi\u015f. \u0130kisi sarho\u015f d\u00f6rt ki\u015fi bir botla Fenerbah\u00e7e\u2019ye\u2026 Kesin \u00f6l\u00fcm. Hemen rak\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yoruz, sofralar\u0131 kuruyoruz; nafile, tutmak olanaks\u0131z. \u2018Siz gitmiyorsan\u0131z, biz yaln\u0131z gidiyoruz,\u2019 diye rest \u00e7ekiyorlar. Kap\u0131lar\u0131 tutuyoruz, kilit vuruyoruz nafile, pencerelerden \u00e7\u0131kmaya \u00e7abal\u0131yorlar. Kesin gidecekler, sonu da belli.<\/p>\n<p>\u201cNe yapal\u0131m? Nail\u2019le bak\u0131\u015f\u0131yoruz, tek \u00e7are bizim sandal\u0131 \u00e7ekip hep birlikte gitmek, onlar\u0131 yaln\u0131z salmamak. Bizim sandal b\u00fcy\u00fck, \u00e7ifte\u2026 Nail y\u00fczme bilmez, arkada oturaklara oturacak, dirseklerini iki yandan onlar\u0131n dizlerine dayayacak, i\u00e7kili kafa ile co\u015fup aniden aya\u011fa f\u0131rlamalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek.<\/p>\n<p>\u201c\u00d6yle de mehtapl\u0131 bir gece\u00a0 ki, Bo\u011faz sular\u0131 \u00e7ar\u015faf gibi \u015f\u0131k\u0131r \u015f\u0131k\u0131r, keyfine diyecek yok. Ben hamladay\u0131m. Orta, k\u0131smen de yukar\u0131 Bo\u011faz sular\u0131n\u0131 biliyorum, sorunum yok, ya a\u015fa\u011f\u0131 Bo\u011faz, ya \u015eemsi Pa\u015fa ak\u0131nt\u0131s\u0131? \u015eemsi Pa\u015fa\u2019ya bir kapt\u0131rd\u0131n m\u0131 Kumkale a\u00e7\u0131klar\u0131na kadar ve \u00f6telenerek s\u00fcr\u00fckleniverirsin, felaket. Alabora olursa, \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle nas\u0131l ba\u015f ederim, felaket.<\/p>\n<p>\u201cBu nefis mehtapl\u0131 gecede, \u015eemsi Pa\u015fa\u2019y\u0131 sorunsuz atlat\u0131yoruz, sabaha kar\u015f\u0131 ula\u015f\u0131yoruz. Fakat o ne? Kayalar bombo\u015f, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrlerde bir kul yok, ne Yunus K\u00e2z\u0131m, ne enstit\u00fcl\u00fcler, ne kamp\u2026 Bizden \u00f6nce \u00e7ekip gitmi\u015fler. Art\u0131k yorgun arg\u0131n kayal\u0131\u011fa serilip uyumaktan ba\u015fka \u00e7are yok. \u201cD\u00f6n\u00fc\u015fte gene hamladay\u0131m. Fakat Bo\u011faz\u2019\u0131n ak\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcrek \u00e7ekmektense, tekneyi \u015eemsi Pa\u015fa\u2019da teslim edip vapurla d\u00f6n\u00fcyoruz. Unutulmaz bir gece.\u201d (3)<\/p>\n<p>Halet Han\u0131m, neden hi\u00e7 \u00c7ak\u0131rhan soyad\u0131n\u0131 kullanmad\u0131? Akl\u0131ma tak\u0131lan sorulardan biridir bu. Nail \u00c7ak\u0131rhan ile neredeyse 70 y\u0131la varan evlilikleri olmu\u015ftu, ama Halet \u00c7ak\u0131rhan diye an\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 duymad\u0131m, g\u00f6rmedim. Bu yaz\u0131y\u0131 haz\u0131rlarken rastlad\u0131\u011f\u0131m bisiklet ehliyetinde ge\u00e7iyordu bir tek Halet \u00c7ak\u0131rhan diye. Neydi gene Halet Han\u0131m\u2019\u0131n sessiz sedas\u0131z, ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmadan, g\u00f6zlere sokmadan daha 1940\u2019lardan itibaren ald\u0131\u011f\u0131, e\u015finin soyad\u0131n\u0131 kullanma gere\u011fi duymama konusundaki \u00f6nc\u00fc tavr\u0131n\u0131n nedeni? Kad\u0131nlar\u0131n evlilik \u00f6ncesi soyadlar\u0131n\u0131 evlilikten sonra da kullanabilmeleri talebinin, T\u00fcrkiye g\u00fcndemine 1980 sonras\u0131 feminist hareketle girdi\u011fini; gereken anayasal d\u00fczenlemenin ise, \u00fcstelik ancak iki soyad\u0131n\u0131 da kullanma \u015fart\u0131yla, ancak 1997\u2019de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek; Halet \u00c7ambel\u2019in bu konuda da \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<blockquote class=\"td_quote_box td_box_center\"><p><strong>Halet \u00c7ambel\u2019in Alman arkeologlar\u0131 y\u00fcreklendiren te\u015fvi\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Murat Akman<\/strong><\/p>\n<p><em>Arkeolog Murat Akman, Halet Han\u0131m\u2019la birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Halet Han\u0131m\u2019\u0131n son y\u0131llar\u0131nda, Karatepe\u2019de ve Arnavutk\u00f6y\u2019deki k\u0131rm\u0131z\u0131 yal\u0131da hep birlikteydiler. Murat Bey, Halet Han\u0131m\u2019\u0131n eli aya\u011f\u0131, belki de o\u011flu gibi olmu\u015ftu. Ondan Halet Han\u0131m\u2019a dair bir de\u011ferlendirme istedi\u011fimizde, tuttu\u011fu g\u00fcnl\u00fckten bir anekdot aktarmak istedi; sunuyoruz.<\/em><\/p>\n<p>Sabah Arnavutk\u00f6y\u2019e gittim. Benden \u00f6nce Tar\u0131k G\u00fc\u00e7l\u00fct\u00fcrk gelmi\u015f. Berlin\u2019den bir mektup ve Tell Halaf M\u00fczesi\u2019nde 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda bombalanan m\u00fcze binas\u0131nda tahrip olan eserlerin restorasyonu ile ilgili <em>Die Geretteten G\u00f6tter aus dem Palast von Tell Halaf<\/em> kitab\u0131n\u0131 getirmi\u015f.<\/p>\n<p>Berlin\u2019deki \u00d6n Asya M\u00fczesi\u2019ne sava\u015f \u00f6ncesi Suriye\u2019deki Ge\u00e7 Hitit D\u00f6nemi\u2019ne ait bir yerle\u015fme yeri olan Tell Halaf saray yap\u0131s\u0131na ait eserler\u00a0 ta\u015f\u0131narak bir m\u00fcze binas\u0131 i\u00e7inde sergilenmi\u015f. Ancak bu eserler de sava\u015ftan nasiplerini alm\u0131\u015flar ve bombard\u0131man s\u0131ras\u0131nda par\u00e7alanarak \u00e7ok tahrip olmu\u015flar.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 olan Halet Han\u0131m\u2019\u0131n sava\u015f sonras\u0131 m\u00fczeyi ziyaret etti\u011finde, \u015fimdi ad\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m M\u00fcze M\u00fcd\u00fcr\u00fcyle yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma\u2026Berlin ziyaretlerinin birinde bombalarla par\u00e7alanan eserleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Halet Han\u0131m M\u00fcze M\u00fcd\u00fcr\u00fcne, \u201cNeden bu par\u00e7alar\u0131 bir araya getirmiyorsunuz?\u201d diye sormu\u015f. Adam da \u201c\u00c7ok zor\u201d deyince, Halet Han\u0131m, \u201cBizim Karatepe\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z farkl\u0131 bir \u015fey de\u011fil ki, bizim eserler de par\u00e7a par\u00e7a, ayr\u0131ca bizim i\u015fimiz daha zor, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirmek i\u00e7in kazarak bulmak ve araziden toplamak zorunday\u0131z\u201d diye yan\u0131tlam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Y\u0131llar sonra m\u00fczedeki restorasyon i\u015fleri tamamlan\u0131p konuyla ilgili bir de kitap yay\u0131mlan\u0131nca, \u00a0M\u00fcze M\u00fcd\u00fcr\u00fc, Halet Han\u0131m\u2019\u0131n \u00e7ok \u00f6nceleri s\u00f6yledi\u011fi bu s\u00f6zlerin onlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flayabilmelerinde \u00e7ok y\u00fcreklendirdi\u011fini yazd\u0131\u011f\u0131, son derece \u00f6v\u00fcc\u00fc s\u00f6zlerle dolu bir mektupla birlikte Halet Han\u0131m\u2019a g\u00f6ndermi\u015f. \u00c7ok sevinmi\u015fti. Birlikte kitaba bakt\u0131k. Ameliyat sonras\u0131 hasta yata\u011f\u0131nda olmas\u0131na ve ila\u00e7lar\u0131n verdi\u011fi yorgunlu\u011fa kar\u015f\u0131n, b\u00fcy\u00fck bir enerjiyle o kal\u0131n kitab\u0131 sonuna kadar inceledi. \u00c7ok duyguland\u0131. Duygulan\u0131lmayacak gibi de\u011fil ki\u2026<\/p>\n<p><strong><em>22 Eyl\u00fcl 2011, Per\u015fembe<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn sadeli\u011fi, do\u011fall\u0131\u011f\u0131 ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle bir kaya anlatabilir<\/strong><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel portresini k\u0131sa bir yaz\u0131da eksiksiz olarak \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; eklenecek,\u00a0 s\u00f6ylenecek \u00e7ok \u015fey var. Ama olmazsa olmaz bir \u015fey kald\u0131: Kom\u00fcnist, devrimci, \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc, mahpusluk ustas\u0131, yay\u0131nc\u0131, \u015fair ve yap\u0131 ustas\u0131 Nail \u00c7ak\u0131rhan ile 70 y\u0131la varm\u0131\u015f ili\u015fkileri. Nail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131, 10 Ekim 2008 tarihinde Nail 98 ya\u015f\u0131nda kaybetti\u011fimizde, Halet \u00c7ambel ile 68 y\u0131ld\u0131r evliydiler. \u0130li\u015fkileriyle de, \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6n\u00fcnden gitmi\u015flerdi. Birikimlerini, becerilerini, emeklerini ayn\u0131 ama\u00e7lar do\u011frultusunda birle\u015ftiren, birlikte \u00fcreten; ama ayr\u0131 ayr\u0131 \u00fcretirken de birbirlerine sonuna kadar destek olan, birbirlerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an, \u00e7o\u011faltan, zenginle\u015ftiren bir \u00e7iftti onlar. Nail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131n hen\u00fcz hayat\u0131nda Halet \u00c7ambel yokken yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirdeki gibi, birbirlerinin \u201ckollar\u0131, bacaklar\u0131, dudaklar\u0131 ve ba\u015f\u0131; yavrusu, ana-babas\u0131, \u00f6zkarde\u015fi, sevgilisi ve hayat arkada\u015f\u0131\u201d olmu\u015flard\u0131. Ayn\u0131 ruhla, insanl\u0131k ve yurtsevgisiyle, devrimcilikle yo\u011frulmu\u015flard\u0131. \u00c7ambel ailesinin ili\u015fkilerine kar\u015f\u0131 duru\u015fuyla, mahpusluklarla, paras\u0131zl\u0131klarla, hastal\u0131klarla, aralar\u0131na giren uzun ayr\u0131l\u0131klarla bir de\u011fil bir \u00e7ok kez s\u0131nanm\u0131\u015flard\u0131. Ne ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar, sevgilerini a\u011f\u0131r bir y\u00fcke ve kedere de\u011fil sevince d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi bilmi\u015f; birbirleri i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu etmemi\u015f, borca alaca\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemi\u015f iki g\u00fczel insand\u0131 onlar.<\/p>\n<p>Nail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131n, Akyaka\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131, geleneksel mimariye yaslanan \u015fiir gibi evlerle, Akyaka\u2019n\u0131n sit kanunu olmas\u0131ndan; A\u011fa Han Mimarl\u0131k \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc almas\u0131ndan, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 ettikleri gibi bu i\u015flerde de Halet \u00c7ambel\u2019in deste\u011fini g\u00f6rmesinden s\u00f6z etmemek olmaz. El ele vererek, yery\u00fcz\u00fc cennetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fckleri Karatepe ve Akyaka\u2019da kurduklar\u0131 dost sofralar\u0131nda, d\u00f6nemin pek \u00e7ok ayd\u0131n\u0131n\u0131 \u00e7evrelerinde toplam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-23214 alignright\" title=\"\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014-300x226.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Picture-014-238x178.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Halet \u00c7ambel, Nail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131n son zamanlar\u0131nda, h\u00e2l\u00e2 y\u0131l\u0131n 6-7 ay\u0131n\u0131 Karatepe\u2019de har\u0131l har\u0131l \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7iriyordu. Nail Bey\u2019i, Arnavutk\u00f6y\u2019deki k\u0131rm\u0131z\u0131 yal\u0131da, Naile Han\u0131m ve ailesine emanet ederek\u2026 Ama Nail \u00c7ak\u0131rhan a\u011f\u0131rla\u015f\u0131p hastaneye kald\u0131r\u0131l\u0131nca, son aylar\u0131n\u0131 ge\u00e7irece\u011fi hastanede, Halet Han\u0131m onu kimselere b\u0131rakmam\u0131\u015f; g\u00fcnlerce yan\u0131nda refakat\u00e7i kalm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0\u201cBu gece de ben kalay\u0131m, hi\u00e7 de\u011filse bir gececik dinlenin\u201d diyenlere, \u201cOlmaz\u201d diyordu, \u201cNail\u2019i b\u0131rakamam.\u201d (3)<\/p>\n<p>\u00d6m\u00fcrleri boyunca birbirlerinin elini hi\u00e7 b\u0131rakmadan, kendileri i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey istemedikleri, \u00fclkelerinin gelece\u011fine y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015flerdi. Nail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131n Halet \u00c7ambel\u2019e \u00f6\u011fretti\u011fi, k\u0131rlarda dola\u015f\u0131rken m\u0131r\u0131ldand\u0131klar\u0131 o Rus\u00e7a \u015fark\u0131y\u0131 s\u00f6yleyerek\u2026<\/p>\n<p><em>\u00a0\u201c\u0130\u015fte yeniden bir araday\u0131z ikimiz seninle \/ Bu ge\u00e7 vakitte yaz ak\u015fam\u0131nda \/ Masada eskilerden bir semaver \/ Y\u0131llar dedi\u011fin nedir ki v\u0131z gelir, sen gene gen\u00e7li\u011findeki gibisin \/ Evet sen ve sen h\u00e2l\u00e2 ya\u015flanmad\u0131n \/ semaver kayn\u0131yor, \u00e7ay demlendi \/ Konu\u015f benimle s\u00f6yle\u015f \/ Re\u00e7eller elimizde \/ Her \u015fey de\u011fi\u015fecek, d\u00fczelecek her \u015fey \/ Hi\u00e7bir \u015fey biriktirmedik \/ Ne otomobil ne k\u00fcrk \/ Ve aramad\u0131k mutlulu\u011fu parada \/ Mutluluk bu, sen, ben ve gelece\u011fimiz bizim \/ \u0130\u015fte \u00e7ocuklar, bizim t\u00fcm sermayemiz \/ Kimseyi su\u00e7lama bug\u00fcn yaln\u0131z\u0131z diye \/ \u00c7ocuklar\u0131n d\u00f6nece\u011fine inan\u0131yorum \/ Dostlukla otural\u0131m masaya ve \u00e7ay sunal\u0131m herkese \/\u00a0 Y\u0131llar \u00f6nce nas\u0131lsa gene \u00f6yle\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>K\u0131sa bir aradan sonra, \u015fimdi gene bir aradalar; Akyaka Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019nda yan yana yat\u0131yorlar. Ba\u015flar\u0131nda, Nail Bey \u00f6ld\u00fckten sonra, aman ha, g\u00f6rkemli bir an\u0131t dikmesinler diye, Halet \u00c7ambel\u2019in birka\u00e7 i\u015f\u00e7iyle K\u0131ran Da\u011f\u0131\u2019na t\u0131rmanarak, yerinden s\u00f6kt\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve mezarlar\u0131 ba\u015f\u0131na diktirdi\u011fi bir kaya ile birlikte\u2026<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><strong>Dipnotlar<\/strong><\/p>\n<p>1)<em> Halet Abla<\/em> kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131, Vali \u0130sa K\u00fc\u00e7\u00fck\u2019\u00fcn, Halet \u00c7ambel\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan d\u00fczenlenen \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019ndeki t\u00f6rende yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan, 14 Ocak 2014.<\/p>\n<p>2) Halet \u00c7ambel\u2019in onur doktoras\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 t\u00f6rendeki konu\u015fmas\u0131ndan; <em>Mersin \u00dcniversitesinden Haberler<\/em>, May\u0131s 1996, S.5. Aktaran \u0130sa K\u00fc\u00e7\u00fck, <em>Halet Abla Destan\u0131<\/em>, Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131, 2010<\/p>\n<p>3)<em> Halet \u00c7ambel ile Bulu\u015fma<\/em>, Haz. M. Melih G\u00fcne\u015f, TMMOB Mimarlar Odas\u0131 \u0130stanbul B\u00fcy\u00fckkent \u015eubesi Yay\u0131n\u0131, Mart 2012, 204 s.<\/p>\n<p>4) Muhibbe Darga Kitab\u0131, <em>Arkeoloji\u2019nin Delikanl\u0131s\u0131<\/em> i\u00e7inde, Haz. Emine \u00c7aykara, \u0130\u015f Bankas\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, s. 220-221.<\/p>\n<p>5) Nail V. \u00c7ak\u0131rhan, <em>Daha \u00c7ok Onlar Ya\u015famal\u0131yd\u0131<\/em>, Scala \u015eiir Dizisi, Kas\u0131m 1996.<\/p>\n<p>6) Dr. Halet \u00c7ambel ile s\u00f6yle\u015fi: Nal\u00e2n Mahsereci, \u201cGe\u00e7 Hitit D\u00f6nemi Kalesi\u2019nin ke\u015ffiyle \u00e7\u0131k\u0131lan uzun yol: Karatepe-Aslanta\u015f kaz\u0131lar\u0131, A\u00e7\u0131k Hava M\u00fczesi ve bir Cumhuriyet k\u0131z\u0131\u201d, <em>Bilim ve Gelecek<\/em>, S.16, Haziran 2005, ss.62-71.<\/p>\n<p>7) Nal\u00e2n Mahsereci, \u201cHalet \u00c7ambel: Karatepe-Aslanta\u015f\u2019\u0131n hi\u00e7 aksamayan saati\u201d, <em>Bilim ve Gelecek<\/em>, S.36, \u015eubat 2007, ss.35-45.<\/p>\n<p>8) Nal\u00e2n Mahsereci, \u201cNail \u00c7ak\u0131rhan\u2019\u0131 kendi topra\u011f\u0131nda sonsuzlu\u011fa teslim ettik\u201d, <em>Bilim ve Gelecek<\/em>, S.57, Kas\u0131m 2008, ss.18-22.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halet \u00c7ambel, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilincinde bir insan. \u0130nsana g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131 bilmi\u015f, insanl\u0131k olmu\u015f. \u0130nsan\u0131 insanl\u0131k yapabilmek i\u00e7in, insana insanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermeye y\u00f6nelmi\u015f. \u0130nsan\u0131 da b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fi, koyunu kurdu, y\u0131lan\u0131 \u00e7\u0131yan\u0131 sevdi\u011fi gibi salt varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sever. \u00d6yle yarg\u0131s\u0131z, \u00f6yle ko\u015fulsuz. Ama insana tek kald\u0131k\u00e7a ne kadar dar(da) kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekten vazge\u00e7mez, onu insanl\u0131k yapmak ister; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":470,"featured_media":23215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[157,20,38],"tags":[244,482,2843],"class_list":["post-23211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-120-sayi","category-arkeoloji","category-dergi-sayilari","tag-arkeoloji","tag-bilim","tag-halet-cambel"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Nal\u00e2n Mahsereci\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"625\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"353\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-02-01T17:32:55+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-17T08:31:32+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#article\",\"name\":\"\\u0130nsanl\\u0131k olman\\u0131n mutlulu\\u011funa ermi\\u015f insan: Halet \\u00c7ambel | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"\\u0130nsanl\\u0131k olman\\u0131n mutlulu\\u011funa ermi\\u015f insan: Halet \\u00c7ambel\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg\",\"width\":625,\"height\":353},\"datePublished\":\"2014-02-01T19:32:55+02:00\",\"dateModified\":\"2018-04-17T11:31:32+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#webpage\"},\"articleSection\":\"120. Say\\u0131, Arkeoloji, Dergi Say\\u0131lar\\u0131, arkeoloji, bilim, Halet \\u00c7ambel\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/120-sayi#listItem\",\"name\":\"120. Say\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/120-sayi#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"120. Say\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/120-sayi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#listItem\",\"name\":\"\\u0130nsanl\\u0131k olman\\u0131n mutlulu\\u011funa ermi\\u015f insan: Halet \\u00c7ambel\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"\\u0130nsanl\\u0131k olman\\u0131n mutlulu\\u011funa ermi\\u015f insan: Halet \\u00c7ambel\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/120-sayi#listItem\",\"name\":\"120. Say\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci\",\"name\":\"Nal\\u00e2n Mahsereci\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a513bfb5fc9b26fb8550ab6b044b5887d54c5ef171e14ca195952f59f4e44c6?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Nal\\u00e2n Mahsereci\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211\",\"name\":\"\\u0130nsanl\\u0131k olman\\u0131n mutlulu\\u011funa ermi\\u015f insan: Halet \\u00c7ambel | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211\\\/#mainImage\",\"width\":625,\"height\":353},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2014\\\/02\\\/01\\\/23211#mainImage\"},\"datePublished\":\"2014-02-01T19:32:55+02:00\",\"dateModified\":\"2018-04-17T11:31:32+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#article","name":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek","headline":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg","width":625,"height":353},"datePublished":"2014-02-01T19:32:55+02:00","dateModified":"2018-04-17T11:31:32+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#webpage"},"articleSection":"120. Say\u0131, Arkeoloji, Dergi Say\u0131lar\u0131, arkeoloji, bilim, Halet \u00c7ambel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","position":2,"name":"Dergi Say\u0131lar\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi#listItem","name":"120. Say\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi#listItem","position":3,"name":"120. Say\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#listItem","name":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#listItem","position":4,"name":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi#listItem","name":"120. Say\u0131"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci","name":"Nal\u00e2n Mahsereci","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a513bfb5fc9b26fb8550ab6b044b5887d54c5ef171e14ca195952f59f4e44c6?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Nal\u00e2n Mahsereci"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211","name":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211\/#mainImage","width":625,"height":353},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211#mainImage"},"datePublished":"2014-02-01T19:32:55+02:00","dateModified":"2018-04-17T11:31:32+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg","og:image:width":625,"og:image:height":353,"article:published_time":"2014-02-01T17:32:55+00:00","article:modified_time":"2018-04-17T08:31:32+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/59c8422745d2a027e83baaee-001.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"23211","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary_large_image","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 18:33:20","updated":"2025-06-05 17:29:41","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\" title=\"Dergi Say\u0131lar\u0131\">Dergi Say\u0131lar\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi\" title=\"120. Say\u0131\">120. Say\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Dergi Say\u0131lar\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari"},{"label":"120. Say\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/120-sayi"},{"label":"\u0130nsanl\u0131k olman\u0131n mutlulu\u011funa ermi\u015f insan: Halet \u00c7ambel","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/23211"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/470"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23211"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23211\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}