{"id":23230,"date":"2014-02-01T20:20:33","date_gmt":"2014-02-01T18:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=23230"},"modified":"2018-04-15T21:40:45","modified_gmt":"2018-04-15T18:40:45","slug":"viyana-kahvelerinde-bilim-tarihi-freud-ve-cafe-landtmann","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/02\/01\/viyana-kahvelerinde-bilim-tarihi-freud-ve-cafe-landtmann","title":{"rendered":"Viyana Kahvelerinde bilim tarihi Freud ve Cafe Landtmann"},"content":{"rendered":"

Avusturya\u2019da, bir zamanlar Freud\u2019un kahvesini yudumlay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcncelere dald\u0131\u011f\u0131, belki de zihninde o \u00fcnl\u00fc teorilerini \u015fekillendirdi\u011fi Cafe Landtmann\u2019da, Freud\u2019un hayat\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fczerine bir sohbet\u2026 <\/em><\/p>\n

Viyana\u2019ya k\u0131\u015f mevsimi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f. A\u011fa\u00e7lar, c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l ye\u015fil renklerini \u00e7oktan kahverengiye b\u0131rakm\u0131\u015flar, \u015fehre h\u00e2kim gri renkle uyum i\u00e7indeler \u015fimdi. G\u00fcne\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fc zor g\u00f6r\u00fcyoruz art\u0131k. \u0130nsanlar k\u0131salan g\u00fcn vaktinden olabildi\u011fine yararlanabilmek i\u00e7in sokaklarda birbirlerini umursamadan ve tela\u015fla y\u00fcr\u00fcyorlar. Malum, bir Anadolulu olarak Orta Avrupa\u2019n\u0131n depresif k\u0131\u015f\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde hayat enerjisi bulmak epey zor. Bu bunalt\u0131c\u0131 k\u0131\u015f havas\u0131n\u0131n insanda depresif ruh h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Avusturyal\u0131 sinema y\u00f6netmeni Haneke\u2019nin dedi\u011fi gibi ta\u015fra sempatikli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra ya\u015flanm\u0131\u015f ve yorgun bir \u015fehirdeyiz. D\u00fcnya\u2019n\u0131n en y\u00fcksek refah seviyesine sahip \u015fehirlerinden olmas\u0131na ra\u011fmen intihar oranlar\u0131nda da \u00f6nlerdeyiz. (1)<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em> dergisi Avusturya temsilcisi Murat Naro\u011flu ile Cafe Landtmann\u2019da bulu\u015fup Freud karakteri merkezinde psikoloji konu\u015faca\u011f\u0131z. Viyana kahvelerinin uzun ge\u00e7mi\u015finde nice insan bu mek\u00e2nlarda bizim yapaca\u011f\u0131m\u0131z gibi bilim, sanat, siyaset konu\u015fmak i\u00e7in bulu\u015fmu\u015flar. Belki nice fikir nice kuram bu eski kahvelerde do\u011fmu\u015f. \u015eehir dokusunun organik bir par\u00e7as\u0131 olan Viyana kahvelerinde, bir kahve k\u0131rk y\u0131ll\u0131k hat\u0131r de\u011ferinde olmasa da, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn boyunca mek\u00e2nda zaman ge\u00e7irmenizi sa\u011fl\u0131yor. Hatta sizi rahats\u0131z etmemek i\u00e7in garson yan\u0131n\u0131za gelip bo\u015f bardaklar\u0131 bile alm\u0131yor. \u00c7ok da sorgulamadan bu ho\u015f gelene\u011fin keyfini \u00e7\u0131kar\u0131yoruz biz de.<\/p>\n

Bulu\u015fma mek\u00e2n\u0131m\u0131z Cafe Landtmann 1873\u2019te eski \u015fehir duvarlar\u0131n\u0131n yerini alan Ring caddesinde kurulmu\u015f. Yine Ring \u00fczerinde yer alan Viyana \u00dcniversitesi, parlamento, belediye ve tiyatro binalar\u0131na yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 entelekt\u00fcel bir bulu\u015fma merkezi olmu\u015f tarih boyunca. Tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fcdavimleri aras\u0131nda elbette ki Freud en ba\u015fta yer al\u0131yor. Biz de Freud ve psikoloji bilimini konu\u015fmak i\u00e7in buradan daha iyi bir yer bulamay\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck.<\/p>\n

\u00d6n\u00fcmde beliren ya\u015fl\u0131 bir delikanl\u0131 dikkatimi \u00e7ekiyor. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan \u00e7\u0131k\u0131p gelmi\u015f sanki. Ak sakal\u0131, f\u00f6tr \u015fapkas\u0131 ve bastonu ile Ring caddesi kald\u0131r\u0131m\u0131nda bizim zaman\u0131m\u0131za ait de\u011filmi\u015f gibi aheste aheste y\u00fcr\u00fcyor. Esrarl\u0131 hali derin d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde oldu\u011funa yorulabilir. Belki de \u015fimdi nice derdini, bunalt\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordur; ya da belki bir ba\u015fkas\u0131n\u0131nkini! Delikanl\u0131m\u0131zla vedala\u015f\u0131p kahveye giriyorum…<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Murat Tu\u011frul (MT):<\/strong> Selam Dersimli. Nas\u0131l\u0131z bakal\u0131m?<\/p>\n

Murat Naro\u011flu (MN):<\/strong> Gayet iyiyim, yolunda her \u015fey. Sende ne var ne yok?<\/p>\n

MT: <\/strong>Ben de iyiyim. Gelmeden \u00f6nce Kandel\u2019in The Age of Insight<\/em> kitab\u0131ndaki (2) Freud b\u00f6l\u00fcmlerinin tekrar \u00fczerinden ge\u00e7tim, notlar \u00e7\u0131kard\u0131m. Bu arada, kitap genel olarak bir harika. Freud d\u0131\u015f\u0131nda Schnitzler, Klimt, Kokoschka, Schiele karakterleri \u00fczerinden 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Viyana\u2019daki sanat ve bilim etkile\u015fimini irdeliyor. Bana bilim ve sanat\u0131n birbirine hi\u00e7 de uzak alanlar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Neyse, bu ayr\u0131ca ve uzunca konu\u015fulmas\u0131 gereken bir konu, bilahare ele alal\u0131m. Sen hangi kitab\u0131 okumu\u015ftun?<\/p>\n

MN:<\/strong> Robert Bocock\u2019un Sigmund Freud<\/em> incelemesini. (3) Esas olarak, Freud\u2019un sosyoloji i\u00e7in \u00f6nemine de\u011finiliyor. \u00d6ns\u00f6zde, kitab\u0131n, Freud\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sosyal teori bulundu\u011funu g\u00f6stermeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f. Marx, Weber, Durkheim ve di\u011ferlerinin yan\u0131nda Freud isminin de olmas\u0131 gerekti\u011fi iddias\u0131nda Bocock.<\/p>\n

MT:<\/strong> Dur sohbet ba\u015flamadan Melange<\/em> kahvelerimizi s\u00f6yleyelim…<\/p>\n

Freud d\u00f6nemine gelmeden, modern bilimin felsefemize en k\u00f6kl\u00fc etkilerine de\u011fineyim ilk \u00f6nce. Malum, 16. ve 17. y\u00fczy\u0131lda Kopernik, Kepler ve Newton\u2019la \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen klasik fizik devrimleri var. \u00d6zce, D\u00fcnya\u2019n\u0131n evrenin merkezinden kopar\u0131lmas\u0131 ile sonu\u00e7lanan devrimsel geli\u015fme. Daha sonra 19. y\u00fczy\u0131lda Darwin\u2019le \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen evrim devrimi geliyor: \u0130nsan do\u011fan\u0131n sahibi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p s\u0131radan bir t\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

20.y\u00fczy\u0131la gelmeden \u00e7ok \u00f6nce insan ki\u015fili\u011fi, hisleri, duygulan\u0131m\u0131 sorgulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015f zaten. \u201cRuh\u201dsal bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 yerini yava\u015f\u00e7a organik ve t\u0131bbi olan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na b\u0131rak\u0131yor. Bu anlamda Freud\u2019un yeti\u015fti\u011fi \u015fehrin Viyana olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulamal\u0131y\u0131z. O d\u00f6nem i\u00e7in Avrupa\u2019da Paris ile birlikte t\u0131p biliminin \u00f6nc\u00fc \u015fehirlerinden biri buras\u0131.<\/p>\n

MN:<\/strong> Stefan Zweig\u2019\u0131n, D\u00fcn\u00fcn D\u00fcnyas\u0131<\/em> eseri akl\u0131ma geldi. Orada da bahsedildi\u011fi gibi, Viyana o d\u00f6nem i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n belki de en \u00f6zg\u00fcr ve entelekt\u00fcel ortam\u0131 ve bunun Freud\u2019a etkisi olsa gerek.<\/p>\n

MT:<\/strong> Aynen, yoksa orta s\u0131n\u0131f bir Yahudi aileden gelip, d\u00f6nem d\u00f6nem y\u00fckselen anti-semitik \u0131rk\u00e7\u0131 politikalar aras\u0131nda ilerlemesi zor olurdu san\u0131r\u0131m. \u0130\u015fte b\u00f6ylesi bir tarihi d\u00f6nemde, \u00fcniversitede t\u0131p okuyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Freud\u2019un bilim hayat\u0131n\u0131 belki kabaca iki k\u0131sma ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn. 1874-1895 onun daha \u00e7ok biyoloji temelli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem. T\u0131p e\u011fitiminin ilk y\u0131llar\u0131nda Darwin\u2019den epey etkilendi\u011fini ve ayr\u0131ca zooloji ile de ilgilendi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ara\u015ft\u0131rmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk y\u0131llarda, bug\u00fcnk\u00fc jargonla s\u00f6ylersek, deneysel sinirbilim \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ta\u015femen (\u0130ng. Lamprey) ve kerevit (\u0130ng. Crayfish) \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda n\u00f6ronun sinir sisteminin temel yap\u0131 birimi oldu\u011funu g\u00f6zlemliyor. Ben Kandel\u2019in yalanc\u0131s\u0131y\u0131m; ama sinir h\u00fccresi ve a\u011flar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 asl\u0131nda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 (Santiago Ramon y Cajal ile k\u0131yaslanacak \u015fekilde); fakat \u00f6nemini yeterince kavrayamam\u0131\u015f.<\/p>\n

Daha sonra ekonomik nedenlerle deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar yerine klinik n\u00f6rolojiye kaymak zorunda kal\u0131yor. Bu d\u00f6nemde insan psikolojisini anlamak i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 biyolojik temelli bir model var kafas\u0131nda. Alg\u0131, haf\u0131za, bilin\u00e7 kavramlar\u0131n\u0131 beynin organik h\u00e2li ile a\u00e7\u0131klay\u0131p buradan bir psikoloji kuram\u0131 \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

MN:<\/strong> S\u00f6ylediklerin ilgin\u00e7; \u00e7\u00fcnk\u00fc Bocock\u2019a bak\u0131l\u0131rsa, Freud \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ampirik ol(a)mamakla ele\u015ftirilmi\u015f. Hastalar, \u00e7ocuklar, kendisinin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcyalar \u00fczerine g\u00f6zlemlerini temel alan deneysel malzemeler kullanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Freud bir ampirist-deneyci-g\u00f6rg\u00fcc\u00fc de\u011fildi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

MT:<\/strong> Bu dedi\u011finde hakl\u0131s\u0131n; ama \u00f6zellikle ikinci bilim d\u00f6nemi i\u00e7in do\u011fruluk ta\u015f\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 1900-1939 aras\u0131nda biyoloji temelli yakla\u015f\u0131m\u0131 terk ediyor. Hatta Kandel\u2019e g\u00f6re bunu bilin\u00e7li yap\u0131yor: Belki de, birle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cbeynin biyolojisi\u201d ve \u201cdavran\u0131\u015f\u0131n psikolojisi\u201d bilimlerinin, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda iki olgun disiplin olmad\u0131klar\u0131n\u0131 fark ediyor. B\u00f6ylesi bir birle\u015fim i\u00e7in erken oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, psikoloji biliminde akl\u0131n kuram\u0131n\u0131 organik bile\u015fenler yerine, daha hipotetik kavramlarla olu\u015fturmaya soyunuyor. Hipotetik kavramlardan kast\u0131m ego, s\u00fcperego ve id gibi hep duydu\u011fumuz ama ne oldu\u011funu bir t\u00fcrl\u00fc anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z terimler. \u00d6zellikle bu d\u00f6nemde, psikoterapilerde g\u00f6zlemledi\u011fi bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f isteklerin, seks\u00fcel arzu ve istismar\u0131n, r\u00fcyalar\u0131n incelenmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor.<\/p>\n

MN:<\/strong> Freud\u2019a y\u00f6nelik bir ba\u015fka ele\u015ftiri de yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n dar bir gruba dayanmas\u0131. Hastalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu Yahudi orta s\u0131n\u0131fa aitler. Bu arada, \u201corta s\u0131n\u0131f\u201d meselesi \u00fczerinde s\u0131k\u0131 tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Konuya d\u00f6nersek, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel bak\u0131mdan birbiriyle ortak pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fc bulunan bir \u00e7evrenin incelenmesi, vard\u0131\u011f\u0131 genel sonu\u00e7lar\u0131 etkileyebilir. Sen ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?<\/p>\n

MT:<\/strong> Bu her zaman bilime y\u00f6neltilebilecek bir ele\u015ftiri. Hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 var gibi g\u00f6r\u00fcnse de, bir bilimci deneysel ya da kuramsal ne \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n her zaman inceledi\u011fi do\u011fan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131na yo\u011funla\u015f\u0131r, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 genellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Mesela ben basit matematiksel modelleri \u00e7al\u0131\u015f\u0131p genel prensiplere ula\u015fma \u00e7abas\u0131nday\u0131m; bir deneyci arkada\u015f\u0131m koli basili bakterisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131p b\u00fct\u00fcn ya da benzer canl\u0131lar \u00fczerine sonu\u00e7lar bulmay\u0131 hedefleyebilir.<\/p>\n

MN:<\/strong> Freud\u2019un fikirleri ve terapi pratikleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda, feministlerin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir muhalefetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Freud\u2019un, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ataerkil oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar; ama Juliet Mitchell gibi Freud\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015flerinin, feministler i\u00e7in yararl\u0131 teorik perspektifler sunabilece\u011fi iddias\u0131nda olanlar da var.<\/p>\n

MT:<\/strong> Freud kad\u0131n konusunda ger\u00e7ekten de (bug\u00fcnden bakarsak) \u00e7ok gerici olmu\u015f; ama \u00e7a\u011f\u0131na g\u00f6re bu pek de anormal bir tutum de\u011fil. Psikolojilerini incelerken kad\u0131n-erkek ayr\u0131m\u0131n\u0131 kad\u0131nlar aleyhine yapm\u0131\u015f. Mesela kad\u0131nlar\u0131n, erkeklerin etkisi olmadan cinsel istek duyamayacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, kuramlar\u0131n\u0131 kurarken kafas\u0131nda hep b\u00f6ylesi bir genel ge\u00e7er hipotez varm\u0131\u015f. Bunlar\u0131n bug\u00fcn yanl\u0131\u015f oldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n

Burada bir not d\u00fc\u015feyim: Bilim karakterlerini incelerken bilimsel \u00fcretimlerini topluca kabul veya ret yerine ele\u015ftirel bir tutumla, neresi tatmin edici neresi ku\u015fku uyand\u0131r\u0131c\u0131 diye irdelemek laz\u0131m. Freud\u2019un baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve kuramlar\u0131 tamamen sa\u00e7ma sapanken baz\u0131lar\u0131 bize hakikati anlamada yol g\u00f6steriyor olabilir. Bilim tarihi bunun gibi \u00f6rneklerle dolu.<\/p>\n

Toparlamak gerekirse, Freud insan psikolojisini anlamam\u0131zda \u00f6nc\u00fc bir bilimci olmu\u015f. Onun ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sayesinde, ak\u0131l d\u00fcnyas\u0131n\u0131n fazlas\u0131yla bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n etkisinde oldu\u011funu ve hatta irrasyonel olabilece\u011fini; d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n agresif ve seks\u00fcel d\u00fcrt\u00fclerden beslendiklerini; normal ve anormal olarak ayr\u0131lan ak\u0131l yetilerinin (hastal\u0131klar vesaire) asl\u0131nda s\u00fcrekli bir yelpazede oldu\u011funu fark ettik.<\/p>\n

Fark\u0131nda olsak da olmasak da Freud\u2019un bilimi, bizim bug\u00fcn nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 etkiledi. Bunun \u00fczerine tavsiye edece\u011fim bir BBC belgeseli var, Adam Curtis\u2019ten Ben Devri<\/em>, orijinal ad\u0131yla The Century of the Self<\/em>.<\/p>\n

MN:<\/strong> Evet, izlemi\u015ftim onu. Freud ailesi \u00fczerinden, yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131ll\u0131k bir tarih anlat\u0131s\u0131. 1915\u2019lerden bug\u00fcne, t\u00fcketim toplumunun olu\u015fumu, psikoloji ve psikanaliz ba\u015fl\u0131kl\u0131 ayr\u0131 bir incelemeyi hak ediyor bu belgesel. Freud\u2019un ye\u011feni ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n hayran\u0131 Edward Bernays\u2019in, modern propagandan\u0131n ve halkla ili\u015fkiler denilen bir tuhaf sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. ABD\u2019nin sava\u015f politikalar\u0131n\u0131n kabul edilmesinden Guatemala\u2019daki darbeye, reklamlar\u0131n \u00e7e\u015fitlilik kazan\u0131p yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndan kitlelerin kontrol\u00fcne kadar her yerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bernays \u00f6zetle, vatanda\u015ftan t\u00fcketen bireye ge\u00e7i\u015fin zeminini haz\u0131rlayan bir isim. Onun d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zellikle Freud\u2019un k\u0131z\u0131 Anna Freud belgeselde \u00f6nemli bir yer tutuyor. Kendisi de insanlarda irrasyonel g\u00fc\u00e7lerin bulundu\u011fu ve bunlar\u0131n kontrol edilebilece\u011fi iddias\u0131nda. Toplumsal ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan pek \u00e7ok soruna, psikanalizin penceresinden \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri getiriyor ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunuyorlar. Tabii bir de kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f var, bireyin i\u00e7inden geldi\u011fi gibi ya\u015fay\u0131p toplumsal bask\u0131y\u0131 a\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi iddias\u0131. Wilhelm Reich ile Anna Freud aras\u0131nda s\u00fcr\u00fcp giden bir kavga. Belgesel, her iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn takip\u00e7ilerinin 20. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na gelinceye kadar y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatarak devam edip son buluyor; d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcml\u00fck bir eser. Kimi konu\u015fmac\u0131lar\u0131n da belirtti\u011fi gibi, her iki durumda da olan \u015fu: \u015eirketler ve h\u00fck\u00fcmetler, g\u00fcc\u00fc ellerinde bulundurup iktidarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyorlar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

S\u00f6z\u00fc uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131n fark\u0131nday\u0131m; ancak sohbet sona ermeden de\u011finmek istedi\u011fim bir konu daha var. Belgeselde ABD (ve k\u0131smen \u0130ngiltere) taraf\u0131nda ya\u015fananlar\u0131n izi s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, dolay\u0131s\u0131yla kapitalist kamptaki geli\u015fmelerden haberdar oluyoruz; oysa bir de Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki \u201creel sosyalizm\u201din penceresinden konunun nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne bakmak gerek.\u00a0 Her ne kadar parti ve devlet nezdinde psikanaliz, burjuva d\u00fcnyan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ele al\u0131nsa da, Sovyetler i\u00e7erisinde psikolojiye katk\u0131lar\u0131 olan, Freud\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip edip geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan iki isim var: Vigotski ve Luria. Dileyenler, Norman Elrod\u2019un bir incelemesini okuyarak ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flayabilirler. (4)<\/p>\n

MT:<\/strong> G\u00fczel sohbet oldu… Daha ba\u015fka kim gelip ge\u00e7mi\u015f bu \u015fehrin kahvelerinden, onlar\u0131 da konu\u015fmal\u0131.<\/p>\n

MN:<\/strong> Viyana ve psikoloji demi\u015fken, mesele Freud ile bitmiyor tabii. Bir sonraki bulu\u015fmam\u0131z\u0131n kahraman\u0131, matematik\u00e7i Kurt G\u00f6del olsun…<\/p>\n

MT:<\/strong> G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere diyelim o zaman…<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/p>\n

1) http:\/\/www.edebiyathaber.net\/michael-haneke-kelimeler-tehlikelidir-onlara-guvenmem\/<\/p>\n

2) Eric Kandel, The Age of Insight<\/em>, Random House, 2012.<\/p>\n

3) Robert Bocock, Sigmund Freud<\/em>, Routledge, Revised Edition: 2002 (ilk bas\u0131m 1983).<\/p>\n

4) http:\/\/www.cafrande.org\/?p=48462<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Avusturya\u2019da, bir zamanlar Freud\u2019un kahvesini yudumlay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcncelere dald\u0131\u011f\u0131, belki de zihninde o \u00fcnl\u00fc teorilerini \u015fekillendirdi\u011fi Cafe Landtmann\u2019da, Freud\u2019un hayat\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fczerine bir sohbet\u2026 Viyana\u2019ya k\u0131\u015f mevsimi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f. A\u011fa\u00e7lar, c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l ye\u015fil renklerini \u00e7oktan kahverengiye b\u0131rakm\u0131\u015flar, \u015fehre h\u00e2kim gri renkle uyum i\u00e7indeler \u015fimdi. G\u00fcne\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fc zor g\u00f6r\u00fcyoruz art\u0131k. \u0130nsanlar k\u0131salan g\u00fcn vaktinden olabildi\u011fine yararlanabilmek i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":1398,"featured_media":23232,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[157,2314,38,1],"tags":[482,2846,238,973],"class_list":["post-23230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-120-sayi","category-bilim-oykuleri","category-dergi-sayilari","category-genel","tag-bilim","tag-sigmund-freud","tag-tarih","tag-viyana"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t