{"id":23307,"date":"2014-01-01T10:05:47","date_gmt":"2014-01-01T08:05:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=23307"},"modified":"2018-04-16T12:59:21","modified_gmt":"2018-04-16T09:59:21","slug":"evrim-termodinamigin-ikinci-yasasi-ile-celisir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/01\/01\/evrim-termodinamigin-ikinci-yasasi-ile-celisir-mi","title":{"rendered":"Evrim, termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131 ile \u00e7eli\u015fir mi?"},"content":{"rendered":"

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f<\/em><\/strong>: <\/em>Termodinamik bilimi, \u00f6zellikle ikinci yasas\u0131, evrimi olanaks\u0131z k\u0131lar.<\/em><\/p>\n

Evrimci g\u00f6r\u00fc\u015f<\/em><\/strong>: <\/em>Evrimsel de\u011fi\u015fim bilinen hi\u00e7bir fizik kanunuyla \u00e7eli\u015fmez, hatta esas\u0131nda termodinamik yasalar\u0131 taraf\u0131ndan olanakl\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131r.<\/em><\/p>\n

\u00c7ev. Cansu Tapan<\/strong><\/p>\n

Klasik termodinamik, di\u011fer sistemlerle enerji al\u0131\u015fveri\u015finde bulunabilen b\u00fct\u00fcn sistemlerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inceleyen fizik dal\u0131d\u0131r. Bu demektir ki termodinamik evrendeki her \u015feyi kapsar; \u00e7\u00fcnk\u00fc her \u015fey (Einstein\u2019\u0131n genel g\u00f6relilik teorisine g\u00f6re, var olan her \u015feyin iki e\u015fde\u011fer hali olan) enerji\/maddeden meydana gelir. Klasik<\/strong> termodinamik diye adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni kuantum mekani\u011finin modern \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ncesinde geli\u015ftirilmesi ve matematiksel form\u00fcl\u00fcn\u00fcn modern fizi\u011fin ileri ve (s\u0131radan insanlara g\u00f6re) olduk\u00e7a soyut ara\u00e7lar\u0131na ihtiya\u00e7 duymamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130statistiksel bir teori<\/strong><\/p>\n

Termodinamik istatistiksel<\/strong> bir teoridir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, belli bir sistemde bulunan her bir atom ve molek\u00fcl\u00fcn kesin olarak ger\u00e7ekte ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, sistemi meydana getiren par\u00e7ac\u0131klar\u0131n ortalama veya genel davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. B\u00f6ylelikle, \u00f6rne\u011fin bir araba motorunun i\u00e7erisinde neler oldu\u011funu anlamak i\u00e7in termodinami\u011fe ba\u015fvuruldu\u011funda, petrol\u00fcn her bir molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn takip edilmesi gerekmez. Neyse ki \u00f6yledir, \u00e7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde, motorun nas\u0131l ve ne kadar verimlilikle \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilmek i\u00e7in her bir molek\u00fcl\u00fcn konumunun ve h\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi zorunlu olurdu. Bunun yerine, termodinamik yasalar\u0131, motorun nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n tatmin edici bir tasvirini elde etmek i\u00e7in, bir fizik\u00e7iden yaln\u0131zca motorda ne kadar petrol bulundu\u011funu, etki eden s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu ve sistemin bas\u0131nc\u0131n\u0131 bilmesini bekler.<\/p>\n

\"\"B\u00f6yle bir yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, bilimdeki her \u015feyde oldu\u011fu gibi, tabi ki bir bedeli vard\u0131r. Termodinamik teorisi ger\u00e7ek d\u00fcnyaya dair bir dizi basitle\u015ftirici varsay\u0131mda bulunur ve sonu\u00e7lar\u0131, bu t\u00fcr varsay\u0131mlar ne kadar makulse, o kadar ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Termodinami\u011fin iki temel varsay\u0131m\u0131 anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Birincisi, sistemin her bir bile\u015feni (\u00f6rne\u011fimizde, her bir petrol molek\u00fcl\u00fc) di\u011ferleriyle e\u015fit kabul edilir. Bu varsay\u0131m, her bir molek\u00fcl\u00fcn olas\u0131, kendine \u00f6zg\u00fc davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmesini ve molek\u00fcller toplulu\u011funun<\/strong> (ortalama) \u00f6zelliklerine, yani motorda bulunan gaz miktar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne odaklan\u0131lmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lar. \u0130kincisi, klasik termodinamikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sistemlerin dengede yahut denge durumuna yak\u0131n<\/strong> olduklar\u0131 varsay\u0131l\u0131r. Bu demektir ki termodinamik, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ko\u015fullar alt\u0131nda ya da sistemin \u00f6zellikleri k\u0131sa zaman aral\u0131klar\u0131yla k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti\u011finde neler olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekte pek de ba\u015far\u0131l\u0131 de\u011fildir. Fakat teori, sistem i\u00e7erisindeki de\u011fi\u015fimlerin yava\u015f ve a\u015famal\u0131 olmas\u0131 \u015fart\u0131yla, sistemin \u201cnormal\u201d i\u015fleyi\u015fi s\u00fcresince neler oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamak konusunda m\u00fckemmeldir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, termodinamik bize motorda neler oldu\u011funu, motor hareket etti\u011finde ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc az \u00e7ok ayn\u0131 h\u0131z\u0131 koruyabildi\u011finde (veya h\u0131z\u0131 yava\u015f\u00e7a de\u011fi\u015ftirdi\u011finde) gayet iyi s\u00f6yleyebilir. Fakat teori, motorun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p durdurulmas\u0131 veya \u00e7\u0131lg\u0131nca s\u00fcratlenmesi ve h\u0131z kesmesi gibi u\u00e7 durumlarda \u00e7ok daha az tatmin edicidir. Sistemdeki de\u011fi\u015fim ne kadar ani ger\u00e7ekle\u015firse, termodinamik neler oldu\u011funu s\u00f6ylemekte o kadar az kesinliklidir.<\/strong> Teknik terimlerle ifade edilirse, teorinin kesinli\u011fi, sistem dengeden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a azal\u0131r.<\/p>\n

Termodinami\u011fin yasalar\u0131<\/strong><\/p>\n

Yarat\u0131l\u0131\u015f-evrim tart\u0131\u015fmalar\u0131nda sadece ikincisine (ve bazen birincisine de) ba\u015fvurulmas\u0131na ra\u011fmen, modern termodinami\u011fin d\u00f6rt yasas\u0131 vard\u0131r. S\u0131f\u0131r\u0131nc\u0131 yasa olarak adland\u0131r\u0131lan\u0131 (\u00e7\u00fcnk\u00fc tarihsel olarak ilk \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan eklenmi\u015f fakat onlar\u0131n kavramsal temelini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131) basit\u00e7e s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu tan\u0131mlar. Birbirleriyle temasta bulunan say\u0131s\u0131z sistem (nesne), bir dengeye eri\u015finceye dek \u0131s\u0131 al\u0131\u015fveri\u015finde bulunur, bu dengeye ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda stabilize olmu\u015f nicelik s\u0131cakl\u0131kt\u0131r. (1)<\/p>\n

Birinci yasa<\/strong> enerjinin ne yarat\u0131labilece\u011fini ne de yok edilebilece\u011fini, yaln\u0131zca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fini ifade eder (bu yasa, enerjinin korunumu<\/strong> yasas\u0131 olarak da bilinir). Bu, enerjinin i\u015f yapmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fi, fakat i\u015f miktar\u0131n\u0131n toplam\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki enerji miktar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir (asl\u0131nda, sonraki kanuna g\u00f6re daha azd\u0131r).<\/p>\n

Termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131<\/strong>, kapal\u0131 bir sistemin d\u00fczensizlik derecesinin (entropi<\/strong>) azalamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bu ifadenin anla\u015f\u0131lmas\u0131 biraz zordur ve a\u00e7\u0131klama gerektirir. Ba\u015fka bir \u015fekilde ifade edilirse, her kapal\u0131 sistem zamanla, gittik\u00e7e artarak d\u00fczensiz hale gelmeye mahk\u00fbmdur. \u00d6rne\u011fin odan\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 kapat\u0131r ve onu evrenin geri kalan\u0131ndan yal\u0131t\u0131rsak (yani, d\u00fczenli olarak temizlemezsek) tozlanacak ve nihayetinde cisimler par\u00e7alan\u0131p da\u011f\u0131lmaya ba\u015flayacakt\u0131r. Odan\u0131n temizli\u011fini ve d\u00fczenini muhafaza etmek, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmakla, yani ara s\u0131ra toz almak i\u00e7in enerji harcamakla ve kitaplar\u0131n k\u00fcflenmedi\u011finden, yata\u011f\u0131n paslanmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Peki bu, odan\u0131n d\u00fczeninin korunmas\u0131yla termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131n\u0131n \u00e7i\u011fnendi\u011fi anlam\u0131na m\u0131 gelir? Hay\u0131r, sadece temel varsay\u0131mlardan birini \u00e7i\u011fnemi\u015fsinizdir: Odan\u0131z kapal\u0131 bir sistem<\/strong> de\u011fildir. Odada i\u015f yapmaya ba\u015flar ba\u015flamaz sistem a\u00e7\u0131k hale gelir ve art\u0131k sadece siz ve odadan ibaret olmaz; odadakileri d\u00fczeltmekte kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z enerjiye katk\u0131 sa\u011flayan her \u015fey sisteme dahil olur.<\/p>\n

Ba\u015fka bir \u00f6rnek olarak, yiyecekleri yenilebilir halde koruyan buzdolab\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Buzdolab\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu elektrik \u00fcreticisi, buzdolab\u0131na koyduklar\u0131m\u0131z\u0131 sa\u011flayan yiyecek end\u00fcstrisi ve hatta bitkilerin g\u00fcne\u015f enerjisini tuttu\u011fu ve onu yiyebilece\u011finiz yiyeceklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc fotosentez ayg\u0131t\u0131, b\u00fcy\u00fck sistemin b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Sistemin b\u00f6lgesel k\u00fcmelerinin (\u00f6rne\u011fin, buzdolab\u0131n\u0131z\u0131n) ge\u00e7ici olarak entropide bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015famas\u0131 ihtimaline kar\u015f\u0131n, ikinci yasa b\u00fct\u00fcn sistemin entropisi (d\u00fczensizli\u011fi) artt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00e7i\u011fnenmez. (2)<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yasa <\/strong>(e\u011fer s\u0131f\u0131r\u0131nc\u0131y\u0131 da sayarsak, asl\u0131nda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc) evrende mutlak s\u0131f\u0131r olarak adland\u0131r\u0131lan ve alt\u0131nda hi\u00e7bir fiziksel sistemin i\u015fleyemeyece\u011fi bir minimum s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eder (-273.2\u00b0C veya -459.7\u00b0F). E\u011fer bir \u015fey bu s\u0131cakl\u0131\u011fa eri\u015fmi\u015f olabilseydi ne olurdu? Atomlar\u0131n ve atom par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn hareketleri dururdu ve (di\u011fer yasalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 nedeniyle) evrenin tamam\u0131 sonsuza dek bir noktada donmu\u015f olurdu. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, evrenin sonuna dair \u0131s\u0131l \u00f6l\u00fcm<\/strong> senaryosu olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve modern fizi\u011fin tahminlerinin muhtemel bir sonucuna g\u00f6re, milyarlarca y\u0131l sonra, nihayetinde olacak olan budur.<\/p>\n

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme<\/strong><\/p>\n

\u00d6yleyse ni\u00e7in -yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lara g\u00f6re- evrim termodinamik yasalar\u0131yla ve \u00f6zellikle de ikinci yasayla \u00e7eli\u015fir? Bunun temel mant\u0131\u011f\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n

1) Termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131, d\u00fczensizlik miktar\u0131n\u0131n artmak zorunda oldu\u011funu ve asla azalamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

2) Di\u011fer taraftan, canl\u0131 organizmalar \u00e7ok d\u00fczenli sistemlerin a\u00e7\u0131k bir \u00f6rne\u011fidir. Bu nedenle, varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in do\u011fa\u00fcst\u00fc m\u00fcdahaleye ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde varolu\u015flar\u0131 ikinci yasayla \u00e7eli\u015fir.<\/p>\n

3) Ayr\u0131ca evrim, temel \u00f6zelli\u011fi ya\u015fam\u0131n kompleksli\u011fini zaman i\u00e7erisinde art\u0131rmak olan bir s\u00fcre\u00e7tir. (3) Bu ndenle, nihayetinde evrenin \u0131s\u0131l \u00f6l\u00fcm olarak bilinen en y\u00fcksek d\u00fczensizlik haline ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren ikinci yasay\u0131 hi\u00e7e sayar.<\/p>\n

4) Dolay\u0131s\u0131yla, ye evrim ya da ikinci yasa yanl\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci yasa b\u00fct\u00fcn fizik\u00e7iler taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden, deneylerle tekrar tekrar onayland\u0131\u011f\u0131ndan ve yasaya dair herhangi bir itiraz bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, evrim g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 sav\u0131n daha pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bunlardan bir tanesi de \u0130ncil<\/em>\u2019in, evrim ve termodinami\u011fin net olarak ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bilim insanlar\u0131 \u0130ncil<\/em>\u2019i bilimsel bir metin olarak g\u00f6rmese de, e\u011fer ki kitap tart\u0131\u015fmayla makul bir \u015fekilde ili\u015fkilendirilebilen savlar bar\u0131nd\u0131r\u0131yorsa, bu tezler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu, \u00f6zellikle bu t\u00fcr savlar bilimsel bir teoriyle \u00e7eli\u015fen bir \u015fey ileri s\u00fcr\u00fcyor ve do\u011frulu\u011fu ispat ediliyorsa b\u00f6yledir. \u0130ncil<\/em>\u2019in yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan konuyla ili\u015fkili oldu\u011fu farz edilen kilit b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cVaiz\u201d 3:14\u2019te yer al\u0131r. \u201cBiliyorum ki Tanr\u0131 her ne yapt\u0131ysa sonsuza dek s\u00fcrecektir: Ne ona bir \u015fey eklenebilir ne de ondan bir \u015fey \u00e7\u0131kar\u0131labilir.\u201d Bu, termodinami\u011fin birinci yasas\u0131n\u0131n ba\u015fka bir ifadesi olarak yorumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Enerji ne yarat\u0131labilir ne de yok edilebilir, zira b\u00f6yle olsayd\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n eserine ekleme ve ondan eksiltme yap\u0131lm\u0131\u015f olurdu. \u201cVaiz\u201ddeki ifade evrim tart\u0131\u015fmas\u0131yla ili\u015fkilidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc birinci yasa, enerji yoktan var olamayaca\u011f\u0131ndan, evrenin hi\u00e7likten meydana gelemeyece\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu nedenle de bir yarat\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer bir yarat\u0131c\u0131 mevcut olsayd\u0131, termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131 ve biyolojik organizmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki do\u011fa\u00fcst\u00fc m\u00fcdahaleyle a\u00e7\u0131klanabilirdi (yani, Tanr\u0131 ya\u015fam\u0131n kompleksli\u011fini kendi iradesiyle, ikinci yasay\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olurdu).<\/p>\n

\"\"
Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc biyokimyac\u0131 Jacques Monod, ikna edici bir \u015fekilde, hem fizik ve biyoloji yasalar\u0131 aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de evrimin esas\u0131nda termodinamik yasalar\u0131 nedeniyle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, evrim ve termodinami\u011fe dair e\u015fit derecede \u00f6nemli, iki maddeyi daha kapsar. \u0130lk olarak (\u00f6rne\u011fin, Yarat\u0131l\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Duane Gish) ikinci yasan\u0131n sadece kapal\u0131 sistemlere uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131k sistemlere de genellenebilece\u011fini ileri s\u00fcrer.<\/p>\n

Bu nedenle, evrendeki b\u00fct\u00fcn<\/strong> sistemler, ne kadar kompleks ve geni\u015f olurlarsa olsunlar, kendi entropilerini (d\u00fczensizlik seviyelerini) art\u0131rmaya mahkumdurlar. Bu husus can al\u0131c\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer do\u011fruysa, bu sistemler (kapal\u0131 de\u011fil a\u00e7\u0131k birer sistem olan) canl\u0131 organizmalar ve evrim s\u00fcrecini i\u00e7erir.<\/p>\n

\u0130kincisi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, a\u00e7\u0131k sistemlerdeki d\u00fczensizli\u011fin b\u00f6lgesel azalma ihtimalini kabul etsek bile, evrimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gereken daha pek \u00e7ok ko\u015fulun oldu\u011funu iddia ederler. \u00d6zellikle Morris, belli bir sistemin d\u0131\u015f\u0131ndaki enerjinin kullan\u0131labilirli\u011finin (\u00f6rne\u011fin, biyosfere giren g\u00fcne\u015f enerjisi) evrim s\u00fcrecinin meydana gelmesine izin vermek i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur. (4) \u0130ki ko\u015fula daha ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu belirtir. Bir yandan, bir \u201cprogram\u201d olmal\u0131d\u0131r ki s\u00fcre\u00e7 belli bir sonuca (\u00f6rne\u011fin, insanlar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc) y\u00f6nlendirilebilsin. Di\u011fer yandan da, (mesela g\u00fcne\u015ften gelen) ham enerjiyi, sistem taraf\u0131ndan i\u015f yaparken kullan\u0131labilecek y\u00fcksek kalitede enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek bir \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131n\u0131n\u201d bulunmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin Morris\u2019e g\u00f6re, bir ev in\u015fa etmek termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131n\u0131 ihlal etmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece evin d\u0131\u015f\u0131ndan gelen (demek ki a\u00e7\u0131k bir sistemdir) malzemeler ve enerji de\u011fil, bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (evin planlar\u0131 gibi) y\u00f6nlendirici bir program ve (programa g\u00f6re evi in\u015fa etmek i\u00e7in enerji ve malzemeleri kullanan i\u015f\u00e7ilerde temsil olunan) bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131 vard\u0131r. E\u011fer ki\u015fi yaln\u0131zca tu\u011flalara ve enerjiye sahip olsayd\u0131, ev asla in\u015fa edilemezdi. Morris, biyosferin (D\u00fcnya taraf\u0131ndan sa\u011flanan) malzemelere ve (G\u00fcne\u015f taraf\u0131ndan sa\u011flanan) enerjiye sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, hem bir programdan hem de bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sisteminden yoksun oldu\u011funu iddia eder. Bu y\u00fczden de, evrim olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Evrim ger\u00e7ekle\u015febilir, termodinamik komisyonu \u00f6denirse!<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Uzun bir s\u00fcre, evrim ve termodinamik ili\u015fkisine dair, evrim biyologlar\u0131 aras\u0131nda dahi, yanl\u0131\u015f anlamalar oldu. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k daha \u00e7ok biyologlar\u0131n biyolog olmas\u0131, fizik\u00e7i olmamas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r (fizik\u00e7ilerin de biyolojiye ili\u015fkin yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 bilinir). Asl\u0131nda, birka\u00e7 biyolog, h\u00e2l\u00e2 var olan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor ve s\u0131radan insanlar iki taraf\u0131n da retori\u011fi ve teknik dilinin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6remiyor. Fakat, konu daha 1971 y\u0131l\u0131nda Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanan biyokimyac\u0131 Jacques Monod taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde ifade edilmi\u015fti. Raslant\u0131 ve<\/em> Zorunluluk<\/em>\u2019ta (5) Monod ikna edici bir \u015fekilde, hem fizik ve biyoloji yasalar\u0131 aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de evrimin esas\u0131nda termodinamik yasalar\u0131 nedeniyle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

Evrimci tez ise bir\u00e7ok noktaya dayan\u0131r. Birincisi; canl\u0131 organizmalar\u0131n d\u00fczenli sistemler oldu\u011fu olgusu, zorunlu olarak ikinci yasay\u0131 ihlal ettikleri anlam\u0131na gelmez. E\u011fer durum b\u00f6yle olsayd\u0131, hem evrim ger\u00e7ekle\u015fmez hem de d\u00f6llenmi\u015f bir yumurta, bir bal\u0131k ya da ba\u015fka bir hayvan haline gelemezdi. Dahas\u0131 yollar, evler in\u015fa edemez veya odalar\u0131m\u0131z\u0131 dahi temiz tutamazd\u0131k. B\u00fct\u00fcn bunlar, \u00e7evrelerine k\u0131yasla fazlaca azalm\u0131\u015f entropi seviyesiyle ay\u0131rt edilen (do\u011fal ve insani) d\u00fczenli sistemlerin \u00f6rnekleridir. Yine de, bunlar\u0131n hi\u00e7biri ikinci yasay\u0131 ihlal etmez \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan d\u00fczen, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle evrenin d\u00fczensizli\u011fini art\u0131rmak pahas\u0131na elde edilir.<\/p>\n

Daha \u00f6nce s\u00f6z etti\u011fimiz ve \u015eekil-1\u2019de g\u00f6sterilen buzdolab\u0131 \u00f6rne\u011fini daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tart\u0131\u015fal\u0131m. Buzdolab\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmekte olan \u015feylerden bir tanesi dondurucu b\u00f6lmeye konulan suyun buz haline gelmesidir. Buz kristalli bir maddedir ve bu nedenle de suyun s\u0131v\u0131 halinden daha d\u00fczenli bir yap\u0131dad\u0131r. Termodinamik terimleriyle a\u00e7\u0131klayacak olursak, buz suyun entropi kaybetmesi<\/strong> nedeniyle olu\u015fmu\u015ftur! Fakat ikinci yasa entropide bir azalman\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsa, bu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilir? Bunun nedeni, buzdolab\u0131n\u0131n asl\u0131nda enerjiyi prizden almas\u0131d\u0131r. Bu enerji buzdolab\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan bir yerden gelir; \u00e7evrenin entropisindeki art\u0131\u015fla (\u00f6rne\u011fin, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yanmas\u0131 veya atomlar\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi sayesinde entropinin art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir elektrik santralinde) \u00fcretilir ve eve ta\u015f\u0131n\u0131r. Ayr\u0131ca, (ikinci yasayla da uyumlu olarak) buzdolab\u0131 bir devridaim makinesi de\u011fildir, kullan\u0131lamaz \u0131s\u0131 bi\u00e7iminde enerji kaybeder (kontrol edilirse, buzdolab\u0131n\u0131n arkas\u0131 s\u0131cakt\u0131r; bu y\u00fczden bir havaland\u0131rma sistemine gereksinim duyar). Bu da\u011f\u0131lm\u0131\u015f enerji \u00e7evrenin entropisini de art\u0131r\u0131r. Entropideki b\u00f6yle bir art\u0131\u015f, enerjinin \u00fcretimi ve buzdolab\u0131na transferi s\u00fcresince meydana gelen art\u0131\u015fla birle\u015ftirildi\u011finde, entropideki suyun kristalle\u015fmesinden kaynakl\u0131 azalmadan daha y\u00fcksektir<\/strong>.<\/p>\n

Bunun evrimle ilgisi nedir? Evrimin termodinamikle ters d\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in, evrimsel s\u00fcre\u00e7 boyunca olu\u015fturulan d\u00fczen nas\u0131l olursa olsun, bunun, ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan d\u00fczensizli\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan daha fazla olmamas\u0131 gerekir. Biyosferin tamam\u0131 d\u0131\u015f kaynaklardan, \u00e7o\u011funlukla g\u00fcne\u015ften y\u00fcksek miktarda enerji ald\u0131\u011f\u0131ndan, tam olarak ger\u00e7ekle\u015fen budur. (6) Enerjinin \u00fcretimi ve g\u00fcne\u015ften biyosfere transferi -aynen enerjinin buzdolab\u0131na transferinde oldu\u011fu gibi- g\u00fcne\u015f sisteminin genelinde entropiyi b\u00fcy\u00fck miktarda art\u0131r\u0131r. \u00dcstelik enerji farkl\u0131 organizmalarda dola\u015f\u0131rken (\u00f6rne\u011fin, bitkilerden onlar\u0131 yiyen hayvanlara), ba\u015fka bir i\u015fte kullan\u0131lamayacak y\u00fcksek miktarda \u0131s\u0131 \u00fcretir ve b\u00f6ylelikle entropideki genel art\u0131\u015fta rol oynar. Bu nedenledir ki rastlant\u0131sal olarak, b\u00fcy\u00fck miktarda bitkiye ihtiya\u00e7 duyan \u00e7ok say\u0131da otobura k\u0131yasla, az say\u0131da etobur ayakta kal\u0131r: \u00c7\u00fcnk\u00fc yemek zincirinin her ad\u0131m\u0131nda, (bir hayli) enerji telafi edilemez bir \u015fekilde kaybolur. (7)<\/p>\n

Durum, komisyon \u00f6demek zorunda kal\u0131narak para bozdurmaya benzer. Bir bankaya veya d\u00f6viz b\u00fcrosuna gidebilir ve Amerikan dolar\u0131n\u0131n yerine bir miktar \u0130ngiliz sterlini alabilirsin. Fakat tutar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini bankaya komisyon olarak \u00f6demek zorundas\u0131nd\u0131r. \u015eimdi, bankadan \u00e7\u0131karken fikrini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini varsayal\u0131m: Asl\u0131nda tatile \u0130ngiltere\u2019ye gitmek istemedi\u011fine ve paran\u0131 New York\u2019ta harcamak istedi\u011fine karar verdin. B\u00f6ylelikle, geri d\u00f6ner ve sterlinini dolara \u00e7evirirsin. Fakat ikinci bir komisyon \u00f6dersin ve dolay\u0131s\u0131yla elindekilerin toplam\u0131 azal\u0131r. Hayal etti\u011fin tatili nerede ge\u00e7irece\u011fin konusunda karars\u0131z kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrsen ve d\u00f6viz ofisine gidip gelmeye devam edersen, \u00e7ok yak\u0131nda hi\u00e7 tatil yapamayacaks\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 paran kalmayacak.<\/p>\n

Termodinamik basit\u00e7e \u015funu s\u00f6yler: Her enerji al\u0131\u015fveri\u015fine, telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir de kay\u0131p e\u015flik eder. Kay\u0131p \u0131s\u0131, senin k\u00fc\u00e7\u00fck ama d\u00f6viz b\u00fcrosuna her zaman \u00f6dedi\u011fin komisyonun do\u011fadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu mutlak yasa, paran\u0131 tekrar art\u0131ramayaca\u011f\u0131n anlam\u0131na gelmez. \u00d6rne\u011fin, (sen ve bankayla temsil edilen kapal\u0131 sistemin d\u0131\u015f\u0131nda kalan) ebeveynlerinin aktard\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 alabilirsin ve tatile dair karar verme s\u00fcrecini tekrardan ba\u015flatabilirsin. Yapamayaca\u011f\u0131n<\/strong> \u015fey ise d\u00f6viz b\u00fcrosuna her gidi\u015finde komisyonu \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. Benzer \u015fekilde, evrim ger\u00e7ekle\u015febilir ve do\u011fadaki yeni d\u00fczeni olu\u015fturabilir fakat yolun her ad\u0131m\u0131nda, termodinamik komisyonunu \u00f6demek zorundad\u0131r. Nakit para ba\u015fka bir yerden (ebeveynlerinin paras\u0131 gibi), ad\u0131n\u0131 koyarsak g\u00fcne\u015ften gelmek zorundad\u0131r.<\/p>\n

Evrim ni\u00e7in \u00e7o\u011fu durumda kompleksli\u011fi art\u0131r\u0131r?<\/strong><\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken ikinci bir \u00f6nemli husus, 3. dipnotta al\u0131nt\u0131lanan Morris\u2019in ifadesine kar\u015f\u0131t olarak, evrimin \u201cd\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru ve yukar\u0131ya do\u011fru de\u011fi\u015fim\u201d olarak tan\u0131mlanmamas\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle, neye g\u00f6re \u201cd\u0131\u015far\u0131\u201d ve \u201cyukar\u0131\u201ddan s\u00f6z ediyoruz? \u00c7o\u011fu biyolog evrimsel de\u011fi\u015fimin canl\u0131 organizmalar\u0131n kompleksli\u011fi i\u00e7erisinde \u015fu ya da bu bi\u00e7imde bir art\u0131\u015fla beraber geldi\u011fi konusunda hemfikir olsa da, yap\u0131ya ili\u015fkin \u00e7ok say\u0131da istisna vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin parazitler genellikle yak\u0131n evrimsel akrabalar\u0131ndan daha<\/strong> az<\/strong> kompleks yap\u0131ya sahiptir; hayvanlar aleminde en kompleks yap\u0131lar aras\u0131nda bulunan ma\u011fara hayvanlar\u0131 g\u00f6zlerini yitirme<\/strong> e\u011filimindedir. Parazitlerin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri ve ma\u011faralarla uyumlu ya\u015fam bi\u00e7imleri evrimsel s\u00fcre\u00e7lerin sonucu oldu\u011fundan, demek ki evrim ille de kompleksli\u011fi art\u0131ran bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n

Yine de, evrim \u00e7o\u011fu durumda kompleksli\u011fi art\u0131r\u0131r. Kimse \u00e7ok h\u00fccreli organizmalar\u0131n tek h\u00fccrelilerden daha kompleks oldu\u011fundan ve (asl\u0131nda \u00e7o\u011fu kez) \u00e7ok h\u00fccrelili\u011fin kesin olarak tek h\u00fccrelilikten evrildi\u011finden \u015f\u00fcphe etmez. Ek olarak, kompleks sinir sistemleri olan hayvanlar -\u00f6rne\u011fin t\u00fcm omurgal\u0131lar-, omurgas\u0131zlar s\u0131n\u0131f\u0131 olarak bilinen (deniz kirpileri, deniz h\u0131yarlar\u0131 ve deniz y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren) derisi dikenliler gibi daha basit sinir sistemleri olan hayvanlardan evrilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla evrimin ni\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman<\/strong> kompleksli\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hakl\u0131 bir sorudur. Stephen J. Gould bu g\u00f6zlem i\u00e7in en iyi a\u00e7\u0131klamay\u0131 dile getirmi\u015ftir: (8) Bu, do\u011fal olgular kar\u015f\u0131s\u0131nda beklenece\u011fi gibi, basit ba\u015flang\u0131\u00e7lardan ilerlemenin tek yoludur. Bunlar\u0131n \u00f6tesinde, \u00e7ok<\/strong>h\u00fccreli organizmalar\u0131 elde etmek i\u00e7in, evrim ilk olarak tek<\/strong> bir h\u00fccreyi icat etmelidir. \u0130nsan beyninin ola\u011fan\u00fcst\u00fc kompleksli\u011fine olanak sa\u011flamak i\u00e7in, do\u011fal seleksiyon gibi akl\u0131n y\u00f6netmedi\u011fi ama\u00e7s\u0131z bir s\u00fcre\u00e7, ilk olarak \u00e7ok say\u0131da daha basit yap\u0131y\u0131 elden ge\u00e7irmeli ve her bir giri\u015fimin \u00fczerine in\u015fa etmelidir. (9)<\/p>\n

Gould s\u00fcreci, bardan ayr\u0131l\u0131p rasgele gezinen sarho\u015f bir adam\u0131n durumuna benzeterek a\u00e7\u0131klar. O y\u00f6ne gitmek konusunda bilin\u00e7li bir giri\u015fiminin bulunmamas\u0131na ra\u011fmen, nihayetinde bir kald\u0131r\u0131m kenar\u0131nda, \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bar\u0131n uza\u011f\u0131nda y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kalaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edebiliriz. Bunun nedeni, bar\u0131n adam\u0131n sadece uzakla\u015fabilece\u011fi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u0130lk ad\u0131mlar\u0131n\u0131n adam\u0131 bar\u0131n uzaklar\u0131na ya da gerisin geriye bara getirmesi ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde olas\u0131d\u0131r; fakat asla bar\u0131n kendisinden daha gerilere uzakla\u015famayacakt\u0131r. Bardan \u00e7\u0131k\u0131p ilk birka\u00e7 ad\u0131m at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, rastlant\u0131sal y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f (istatistikte bu tip bir davran\u0131\u015f\u0131 tasvir etmekte kullan\u0131lan bir terim) onu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131ndan uza\u011fa, \u00e7ok uza\u011fa ve nihayetinde bir kald\u0131r\u0131m kenar\u0131na do\u011fru y\u00f6nlendirecektir.<\/p>\n

\"\"
Enerjinin \u00fcretimi ve g\u00fcne\u015ften biyosfere transferi g\u00fcne\u015f sisteminin genelinde entropiyi b\u00fcy\u00fck miktarda art\u0131r\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

E\u011fer evrim do\u011fal ve y\u00f6netilmeyen bir olguysa, tahmin edilebilecek olan \u015feyin, daha az kompleks yap\u0131lardan daha \u00e7ok kompleks yap\u0131lara do\u011fru bir pald\u0131r k\u00fcld\u00fcr ilerleme oldu\u011fu kesinlikle vurgulanmal\u0131d\u0131r. Sarho\u015f adam kald\u0131r\u0131m kenar\u0131na gitmek istemez; sadece orada y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kal\u0131r. E\u011fer (bilin\u00e7li olarak) oraya gitmeyi tasarlam\u0131\u015f olsayd\u0131 (yapabildi\u011fi en iyi \u015fekilde) d\u00fcmd\u00fcz ve duraksamadan y\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Richard Dawkins\u2019in \u201cOlas\u0131l\u0131ks\u0131zl\u0131k Da\u011f\u0131na T\u0131rmanmak\u201d (10) diyerek kastetti\u011fi budur. E\u011fer kompleks ya\u015fam bi\u00e7imleri, onlar\u0131 basit bi\u00e7imlerle ili\u015fkilendiren ge\u00e7mi\u015fleri olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7likten belirseydi, bu ger\u00e7ekten a\u00e7\u0131klanamaz bir olgu olurdu. O zaman, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fcnya izah\u0131, do\u011fan\u0131n evrimine g\u00f6re avantajl\u0131 bir durumda olurdu. Asl\u0131nda \u201cVaiz\u201din daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz al\u0131nt\u0131s\u0131, termodinami\u011fin ikinci yasas\u0131yla tezat olu\u015fturacak \u015fekilde yorumlanabilir. \u201cVaiz\u201d 3:14, \u201cona (Tanr\u0131\u2019n\u0131n yarat\u0131s\u0131 olana) hi\u00e7bir \u015fey eklenemez, ondan hi\u00e7bir \u015fey \u00e7\u0131kar\u0131lamaz.\u201d der. Fakat yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar da kabul eder ki, ikinci yasa, d\u00fczenin evrenin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde azald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, enerji ve maddenin s\u00fcrekli par\u00e7alanmas\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n yarat\u0131s\u0131n\u0131 eksiltir<\/strong>.<\/p>\n

\u0130kinci yasa ve a\u00e7\u0131k sistemler<\/strong><\/p>\n

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen ve \u00f6nceden \u00f6zetlenen bir di\u011fer \u00f6nemli konu da \u201ckapal\u0131 sistem mazeretini\u201d reddetmeleridir. Biyologlar\u0131n ikinci yasan\u0131n sadece kapal\u0131 (yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f) sistemler i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131, g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ve kullan\u0131\u015fl\u0131 bir mazeret sayarlar. \u015e\u00f6yle ak\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcrler: Fizik\u00e7ilerin ikinci yasaya (esas\u0131nda b\u00fct\u00fcn<\/strong> termodinamik teorisine) dengeye yak\u0131n kapal\u0131 sistemlerin i\u015flevli \u015fekilde basitle\u015ftirmesini esas alarak vard\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur. Fakat ger\u00e7ek sistemlerin t\u00fcm\u00fc, asl\u0131nda a\u00e7\u0131kt\u0131r ve dengeden uzak bir haldedir. Bu nedenle, yasa geni\u015fletilerek a\u00e7\u0131k sistemlerin t\u00fcm\u00fcne (yani b\u00fct\u00fcn cisimlere) uygulanmal\u0131d\u0131r<\/strong>; aksi takdirde i\u015fe yaramaz.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7iminde, bir\u00e7ok \u00f6nemli kavramsal hata vard\u0131r. \u0130lk olarak, teorik fizik ve hatta teorik biyolojinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, daima<\/strong> bir hayli basitle\u015ftirilmi\u015f, \u201cidealle\u015ftirilmi\u015f\u201d sistemlerle ilgilenirler. Bu yakla\u015f\u0131m sa\u011flam bir gerek\u00e7eden kaynaklan\u0131r; d\u00fcnyan\u0131n bu t\u00fcr modellerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve matematiksel olarak tasvir edilmesi, \u00e7ok daha kompleks ve kar\u0131\u015f\u0131k ger\u00e7ek d\u00fcnyaya k\u0131yasla daha kolayd\u0131r. Bununla birlikte, ger\u00e7ekli\u011fi t\u00fcm boyutlar\u0131yla tasvir etmiyor diye bu modellerin i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Bunlar, daha kompleks ve tatmin edici modellerin t\u00fcretilece\u011fi tahminlerdir. \u00d6rne\u011fin, termodinamikteki g\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalar, klasik termodinami\u011fin betimledi\u011fi dengeye-yak\u0131n durumlar\u0131n \u00f6tesine gitmeye \u00e7abalamaktad\u0131r ve bunu yapabilmesini, daha basit ko\u015fullar\u0131n h\u00e2lihaz\u0131rda iyice anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na bor\u00e7ludur. Di\u011fer taraftan, basitle\u015ftirilmi\u015f modeller, ger\u00e7ek durumlar\u0131n \u00f6nemli \u00f6zelliklerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ille de yans\u0131t\u0131r diye bir \u015fey yoktur, dolay\u0131s\u0131yla yaln\u0131zca h\u00fck\u00fcm verip geni\u015fletilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Asl\u0131nda, fizik\u00e7i olmayan yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n termodinamik yasalar\u0131n\u0131, bizzat fizik\u00e7ilerin dahi te\u015febb\u00fcs etmedi\u011fi durumlara rasgele geni\u015fletmesi tuhaft\u0131r (biraz da kendini bilmezliktir).<\/p>\n

A\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 sistemlerin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 durumunda, termodinamik teorisi kesinlikle yaln\u0131zca kapal\u0131 sistemlere uygulan\u0131r. Yine de, evrenin geri kalan\u0131ndan yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f<\/strong> olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015fka bir deyi\u015fle, kapal\u0131 sistemler olarak varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e a\u00e7\u0131k sistemlere de geni\u015fletilebilir. Bu s\u00fcre\u00e7, b\u00fct\u00fcn evren kapal\u0131 bir sistem olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclene kadar bir\u00e7ok kez tekrarlanabilir. Anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli nokta, biyosferin kapal\u0131 bir sistem oldu\u011funu ama d\u0131\u015far\u0131dan enerji ve madde ak\u0131\u015f\u0131na izin verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011finiz s\u00fcrece, evrimin ikinci yasay\u0131 ihlal etmedi\u011fidir (bunu inkar etmek, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6lgeden daha s\u0131cak oldu\u011funu s\u00f6yleyen kar\u015f\u0131 konulmaz ampirik kan\u0131t\u0131 inkar etmektir).<\/p>\n

Peki, sizin sav\u0131n\u0131z hangi yasaya uyuyor?<\/strong><\/p>\n

\"\"
Peki, bu hangi yasaya uyuyor?<\/figcaption><\/figure>\n

Buna ek olarak, \u00f6nceden s\u00f6z edildi\u011fi gibi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n termodinamikle ilgili geli\u015ftirdi\u011fi ba\u015fka bir arg\u00fcman daha vard\u0131r. Bu \u00e7ok daha karma\u015f\u0131kt\u0131r ve \u00e7o\u011fu biyolog (vurgulayal\u0131m, fizik\u00e7i olmayan) taraf\u0131ndan lay\u0131k\u0131yla ele al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Biyosfere d\u0131\u015far\u0131dan enerji ve materyal giri\u015fine izin verilse ve b\u00f6ylelikle a\u00e7\u0131k bir sistem haline getirilse de, yeni d\u00fczen yaratan evrim gibi bir s\u00fcrecin varl\u0131\u011f\u0131ndan zorunlu olarak s\u00f6z edilemeyece\u011fi savunulur. \u015e\u00fcphesiz, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar bu bak\u0131mdan tamamen hakl\u0131lar. Fakat bu, evrime hi\u00e7bir suretle engel de\u011fildir. Sorunun asl\u0131nda nerede uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayal\u0131m.<\/p>\n

Daha \u00f6nce konu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n benze\u015ftirmesi, bir evin in\u015fas\u0131yd\u0131. Yani bir d\u00fczen olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in entropiyi azaltan bir s\u00fcre\u00e7. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, enerji (in\u015faat \u015firketinin kulland\u0131\u011f\u0131 elektrik ve yak\u0131t) ve malzemelerin (tu\u011fla veya ah\u015fap) bir ev yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. \u0130ki unsura daha gereksinim vard\u0131r: \u0130n\u015fa s\u00fcrecine k\u0131lavuzluk edecek bir program (mimari planlar) ve bu program\u0131 nihai \u00fcr\u00fcne \u00e7evirecek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131 (do\u011fru miktarda enerji kullan\u0131rken, planlar\u0131 okuyacak ve malzemeleri d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde birle\u015ftirecek i\u015f\u00e7iler). Bu nedenle, yaln\u0131zca D\u00fcnya ve G\u00fcne\u015f\u2019in biyosfere enerji ve malzeme sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek d\u00fczen olu\u015fturan evrimsel bir s\u00fcrecin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaz.<\/p>\n

Bu tamamen do\u011frudur; ev benzetmesi de sorunun nerede yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmu\u015ftur. Evin in\u015faat\u0131na giren malzemeler ve enerji, biliminsanlar\u0131n\u0131n zorunlu ama yeterli de\u011fil<\/strong> dedikleri ko\u015fullard\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, evi in\u015fa etmek i\u00e7in ikisine de ihtiya\u00e7 duyars\u0131n ama ihtiya\u00e7 duydu\u011fun ba\u015fka unsurlar da vard\u0131r: planlar ve i\u015f\u00e7iler. Benzer \u015fekilde, evrim enerji ak\u0131\u015f\u0131na (G\u00fcne\u015f\u2019ten) ve materyallere (D\u00fcnya\u2019dan) ihtiya\u00e7 duyar, fakat b\u00fct\u00fcn hik\u00e2ye bundan ibaret de\u011fildir. Bir program ve bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131 asl\u0131nda zorunluluktur. Birazdan planlar\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerin evrimsel benzerli\u011fini tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m ama \u00f6ncesinde \u015funu netle\u015ftirmek istiyorum- \u015f\u00fcphesiz okuyucu fark etmedi ama burada odak noktas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f olduk (yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n tipik bir takti\u011fi (11)). Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n as\u0131l su\u00e7lamas\u0131 evrimin ikinci yasayla uyu\u015fmaz<\/strong> oldu\u011fuydu, ger\u00e7ekle\u015fmek i\u00e7in termodinamikten fazlas\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011fu de\u011fildi. Durum, e\u011fer enerji ve malzeme yoksa ev in\u015fa edilemeyece\u011fini<\/strong> ileri s\u00fcrmeye benzemektedir. \u00d6yle olsun. Fakat enerji ve malzemenin her ikisinin de ger\u00e7ekte orada oldu\u011funa i\u015faret etti\u011finde, su\u00e7lama \u201cFakat bundan daha fazlas\u0131na gereksinimin var, bir plana ve onu y\u00fcr\u00fctecek birine sahip olmak zorundas\u0131n\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015fir. Tamam, buna da diyecek bir \u015fey yok. Yaln\u0131z, bu ikinci ko\u015ful tamamen farkl\u0131 bir sorudur ve as\u0131l soruyla hi\u00e7bir ili\u015fkisi yoktur. \u0130kisini kar\u0131\u015ft\u0131rmak, yar\u0131m yamalak bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeye ve t\u00fcm meselenin \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00f6rt\u00fclmesine neden olur.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, bilimin yine de bir yan\u0131t\u0131 vard\u0131r. Modern biyolojinin etkileyici y\u00f6nlerinden biri de plan\u0131n ve enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131n\u0131n, gezegenimizdeki ya\u015fam\u0131n tarihi boyunca nas\u0131l rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilgisine net bir \u015fekilde sahip olmas\u0131d\u0131r. Plan, her t\u00fcr canl\u0131 organizman\u0131n DNA\u2019s\u0131nda (veya RNA gibi di\u011fer n\u00fckleik asitlerinde) kodlanm\u0131\u015f genetik tarifle sa\u011flan\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131 (\u00e7o\u011funlukla, fakat biricik olmaks\u0131z\u0131n) fotosentezdir. Ye\u015fil bitkileri de kapsayan belli bir s\u0131n\u0131fa ait canl\u0131 varl\u0131klar, g\u00fcne\u015ften enerji toplama ve bunu kendileri ve ba\u015fka organizmalar\u0131n geli\u015fmek, \u00fcremek ve en sonunda evrilmek i\u00e7in kullanabilecekleri di\u011fer bi\u00e7imlere (\u00e7o\u011funlukla, \u015fekerlere) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme konusunda kabiliyetlidirler.<\/p>\n

Bu noktada yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar hakl\u0131 olarak geri d\u00f6n\u00fcp \u201cDNA ve fotosentez nereden geliyor?\u201d diye sorabilirler. Bu da biliminsanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer iyi sorudur ve sadece k\u0131smi yan\u0131tlar\u0131m\u0131z vard\u0131r. Dikkat edilirse, bu yeni soru konuyu tekrar de\u011fi\u015ftirir ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 iddialar\u0131 hareketli zor hedefler haline getirir. Art\u0131k evrim ve termodinamik aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine tatmin edici yan\u0131tlar\u0131m\u0131z vard\u0131r ve buna ek olarak, evrimin hi\u00e7bir fizik yasas\u0131n\u0131 ihlal etmeden ilerlemesi i\u00e7in zorunlu ve yeterli unsurlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne sahip oldu\u011funu da g\u00f6sterdik. Bu unsurlar\u0131n k\u00f6keni hakl\u0131 ama ayr\u0131 bir sorudur. Bu \u00e7etrefilli konuya (ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenine), ileride bakaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131nda de\u011findi\u011fim, son bir husus da termodinamik ihtilaf\u0131na ili\u015fkin olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. S\u00f6ylemin (ve tart\u0131\u015fman\u0131n) olduk\u00e7a evrensel bir kural\u0131 da ki\u015finin mant\u0131\u011fa dayanan arg\u00fcmanlar kullan\u0131rken tutarl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Fakat \u00e7o\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce mant\u0131ken tutarl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen do\u011fru de\u011fildir (\u00f6rne\u011fin, tek boynuzlular\u0131n ger\u00e7ek hayvanlar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek mant\u0131ksal olarak tutarl\u0131 olabilir ama b\u00f6yle hayvanlar ger\u00e7ekte yokturlar). Bu nedenledir ki ilerlemek i\u00e7in, mant\u0131\u011f\u0131n ve kan\u0131t\u0131n bile\u015fimine -bilimsel metoda- ihtiya\u00e7 duyar\u0131z. Yine de en az\u0131ndan, mant\u0131ksal olarak tutars\u0131z arg\u00fcmanlar, d\u00fc\u015f\u00fcnen her ki\u015fi i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul edilmez olmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden, bir duru\u015fu mant\u0131ksal ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi kullanarak ele\u015ftirmek ve sonra, ayn\u0131 mant\u0131\u011fa g\u00f6re kendi duru\u015funu a\u00e7\u0131klamay\u0131 reddetmek \u00e7ifte standartt\u0131r.<\/p>\n

Termodinamik konusuna ba\u015fvurduklar\u0131nda, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu tam olarak budur. (12) Fizik yasalar\u0131n\u0131n temelinde evrime kar\u015f\u0131t kan\u0131tlar bulmaya \u00e7abalayarak, bu yasalar\u0131 dolayl\u0131 yoldan tart\u0131\u015fman\u0131n ilgili bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul ederler. O halde arg\u00fcman\u0131n bir yerinde Tanr\u0131\u2019y\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n bir prensibi olarak sunmak veya bilimsel bir sav\u0131 kutsal kitapla uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan reddetmek, makul bir tart\u0131\u015fman\u0131n b\u00fct\u00fcn temelini olu\u015fturan mant\u0131k ve kan\u0131t kurallar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemektir. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n, fizi\u011fe ba\u015fvurarak ba\u015flay\u0131p, do\u011fa\u00fcst\u00fc bir Tanr\u0131\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fleri ku\u015fkusuz sadece termodinami\u011fin d\u00f6rt yasas\u0131n\u0131 de\u011fil, fizi\u011fin bug\u00fcne dek saptad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn<\/strong> yasalar\u0131 da ihlal eder! Sorunun hangi y\u00f6nlerinin ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ve kan\u0131t \u00f6l\u00e7\u00fctlerine ba\u011fl\u0131 kalmak zorunda oldu\u011funu \u00f6zenle se\u00e7mek ve sonra da oyunun ortas\u0131nda aniden kurallar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek bir hayli adaletsizdir.<\/p>\n

\"\"Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

1) Okuyucu, fizi\u011fe giri\u015ften s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer tan\u0131mlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, s\u0131cakl\u0131k bir sistemdeki par\u00e7ac\u0131klar\u0131n ortalama h\u0131z\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r. Matematiksel terimlerle ifade edilirse, p=bas\u0131n\u00e7, V=hacim, n=gaz\u0131n mol say\u0131s\u0131 (molek\u00fcllerin say\u0131s\u0131), R evrensel gaz sabiti ve T= s\u0131cakl\u0131k olmak \u00fczere; dengedeki bir sistemde pV=nRT olur. Dolay\u0131s\u0131yla, dengeye ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sadece s\u0131cakl\u0131k de\u011fil bas\u0131n\u00e7 ve hacim de sabit duruma gelir.<\/p>\n

2) Tesad\u00fcfen, ikinci yasa s\u00fcrekli devridaim makinesinin, yani bir kez ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sonsuza dek \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edecek bir makinenin, asla olamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia eder. Bunun nedeni, enerjinin i\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn asla y\u00fczde y\u00fcz kullan\u0131labilir olmamas\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc sistem b\u00fct\u00fcn olarak entropisini artt\u0131rmak zorundad\u0131r. Bu nedenle, sonsuz k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckte s\u00fcrt\u00fcnen bir makinede ve \u00e7ok kullan\u0131\u015fl\u0131 motorlarda dahi, i\u015f yap\u0131l\u0131rken \u0131s\u0131 kaybedilir. Is\u0131, muhtemel en d\u00fc\u015f\u00fck enerji bi\u00e7imi oldu\u011fundan (i\u015f yapmak i\u00e7in, en d\u00fc\u015f\u00fck kapasiteye sahiptir), enerji zincirindeki son halka gibi hareket eder. Nihayetinde, evrendeki b\u00fct\u00fcn enerji \u0131s\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir ve art\u0131k hi\u00e7bir i\u015f tekrar m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Bu yasan\u0131n \u00fcz\u00fcc\u00fc ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu da, bir kez \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yak\u0131t ikmal etmeye gereksinim duymaks\u0131z\u0131n, sonsuza dek \u00e7al\u0131\u015facak bir araba sat\u0131n almay\u0131 asla umamayaca\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

3) H. M. Morris\u2019e g\u00f6re, \u201cEvrim d\u0131\u015far\u0131ya ve yukar\u0131ya do\u011fru bir de\u011fi\u015fimdir.\u201d; Evolution, Thermodynamics and Entropy,<\/em> Bask\u0131 no. 3 (1973), Yarat\u0131l\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (Institute for Creation Research) kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n

4) H. M. Morris, \u201cEntropy and Open Systems\u201d, Bask\u0131 no. 40 (1976) Yarat\u0131l\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (Institute for Creation Research) kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n

5) J. Monod, Rastlant\u0131 ve Zorunluluk; Modern Biyolojinin Do\u011fa Felsefesi.<\/p>\n

6) Baz\u0131 mikroorganizmalar, kimyasal reaksiyonlar veya D\u00fcnya y\u00fczeyindeki \u00e7ok s\u0131cak noktalardan ya da okyanus taban\u0131ndan yay\u0131lan \u0131s\u0131l enerji gibi alternatif enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kullan\u0131rlar.<\/p>\n

7) Bu \u015fu anlama gelir: E\u011fer gezegendeki insan n\u00fcfusunu milyarlarca art\u0131rmak isteseydik -ki sorgulanabilir bir stratejidir- hepimizin vejeteryan olmas\u0131 \u00e7ok daha verimli olurdu.<\/p>\n

8) S. J. Gould, Full House: The Spread of Excellence from Plato to Darwin (New York: Harmony, 1996)<\/p>\n

9) Bu, tabi ki, insan beyninin, do\u011fal seleksiyonun \u201chedefi\u201d oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Ayn\u0131 sav\u0131, ku\u015flar\u0131n t\u00fcylerinin s\u00fcr\u00fcngenlerdeki daha az geli\u015fmi\u015f yap\u0131lardan evrilmesinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de kullanabiliriz.<\/p>\n

10) R. Dawkins, Olas\u0131l\u0131ks\u0131zl\u0131k Da\u011f\u0131na T\u0131rmanmak.<\/p>\n

11) Philip Kitcher\u2019\u0131n Abusing Science: The Case Against Creationism (Cambridge, MA: MIT Press, 1982)\u2019in 4. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ifade etti\u011fi gibi.<\/p>\n

12) \u201cFrequently Encountered Criticisms in Evolution vs. Creatio,\u201d http:\/\/www2.uic.edu\/~vuletic\/cefec.html internet adresinde g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f: Termodinamik bilimi, \u00f6zellikle ikinci yasas\u0131, evrimi olanaks\u0131z k\u0131lar. Evrimci g\u00f6r\u00fc\u015f: Evrimsel de\u011fi\u015fim bilinen hi\u00e7bir fizik kanunuyla \u00e7eli\u015fmez, hatta esas\u0131nda termodinamik yasalar\u0131 taraf\u0131ndan olanakl\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131r. \u00c7ev. Cansu Tapan Klasik termodinamik, di\u011fer sistemlerle enerji al\u0131\u015fveri\u015finde bulunabilen b\u00fct\u00fcn sistemlerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inceleyen fizik dal\u0131d\u0131r. Bu demektir ki termodinamik evrendeki her \u015feyi kapsar; \u00e7\u00fcnk\u00fc her \u015fey (Einstein\u2019\u0131n genel […]<\/p>\n","protected":false},"author":573,"featured_media":23313,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[156,21,32,26],"tags":[277,281,200,383,442],"class_list":["post-23307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-119-sayi","category-biyoloji","category-evrim","category-fizik","tag-einstein","tag-enerji","tag-evrim","tag-termodinamik","tag-yaratilis"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t