{"id":23351,"date":"2014-01-01T15:09:33","date_gmt":"2014-01-01T13:09:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=23351"},"modified":"2018-04-16T17:29:52","modified_gmt":"2018-04-16T14:29:52","slug":"akademi-hapishane-duzenini-elestirmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/01\/01\/akademi-hapishane-duzenini-elestirmeli","title":{"rendered":"Akademi, hapishane d\u00fczenini ele\u015ftirmeli"},"content":{"rendered":"

F tipi h\u00fccrelerin, Heidelberg \u00dcniversitesi\u2019nde bir grup profes\u00f6r\u00fcn duyumsal yoksun b\u0131rakma \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kapal\u0131 mek\u00e2n \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 deneylerin sonucunda kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00fcrkiye\u2019de de egemenlerin cephesinden bakan, sorunlar\u0131n sisteme dokunmadan ve \u00e7at\u0131\u015fmalar olmaks\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00fczerine e\u011filen akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar var hapishaneler \u00fczerine. Egemen olan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, ele\u015ftirel bir akademik \u00fcretim m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc, bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/em><\/p>\n

Hapishaneler \u00fczerine \u00c7al\u0131\u015fma Grubu
\n<\/strong>SUNU\u015e: Ge\u00e7en ay d\u00fczenlenen Sosyal Bilimler Kongresi’nde T\u00fcrkiye’de hapishanelerin tarihi \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 sunumuyla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mustafa Eren sayesinde, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 hapishaneler \u00fczerine y\u00fcr\u00fcten bir gen\u00e7 akademisyenler toplulu\u011funun varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olduk. Bu say\u0131m\u0131zda, hem bu topluluktan Mustafa Eren, Yonca G\u00fcne\u015f Y\u00fccel ve Hande G\u00fclen ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fczerine s\u00f6yle\u015ftik. Hem de Eren\u2019in k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Kalkedon Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan kitap olarak yay\u0131mlanacak olan T\u00fcrkiye\u2019de hapishanelerin tarihi \u00fczerine geni\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00f6zet bir b\u00f6l\u00fcm yay\u0131mlad\u0131k. \u00d6nemli ve yak\u0131c\u0131, ama genel olarak akademinin uzaktan bakmay\u0131 tercih etti\u011fi bu toplumsal mesele \u00fczerine dosyam\u0131z\u0131 ilgiyle okuyaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 umuyoruz.<\/em><\/p>\n

Akademi i\u00e7in \u00e7ok pop\u00fcler bir konu olmad\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131s\u0131ndan hareketle soruyorum. Nereden akl\u0131n\u0131za geldi hapishaneler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmak?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Doktoram\u0131 hapishaneler \u00fczerine yap\u0131yorum, lisans ve y\u00fcksek lisansta da hapishaneler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Benim ilgimin ki\u015fisel bir y\u00f6n\u00fc de var. \u00dcniversite ikinci s\u0131n\u0131fta siyasi bir davadan tutuklan\u0131p uzunca bir hapisli\u011fin ard\u0131ndan \u00fcniversiteye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcm. Beni bu alana y\u00f6nelten biraz da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 duyurmak, 11 senelik g\u00f6zlemlerimi akademik ortama aktar\u0131p akademinin nesnesi haline getirebilmek ihtiyac\u0131yd\u0131.<\/p>\n

\u00d6te yandan bu alanda bir bo\u015fluk da var. Bilimsel kaynaklar ne yaz\u0131k ki yabanc\u0131 dillerden T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015f, bizdekiler ise \u00e7o\u011funlukla an\u0131 tarz\u0131 kitaplardan ibaret kalm\u0131\u015f. Yak\u0131n zamana kadar akademik anlamda hapishaneleri irdeleyen \u00e7al\u0131\u015fma neredeyse yok gibiydi. Lisans e\u011fitimimde hapishanelere dair temel kanun olan Ceza \u0130nfaz Kanunu’nu incelemi\u015ftim. Kanunda yaz\u0131l\u0131 maddelerin ya yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla etkisiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da pratikte \u00e7ok farkl\u0131 uygulanabildi\u011fini g\u00f6steren bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131 bu. Y\u00fcksek lisansta ise Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze T\u00fcrkiye hapishanelerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n

Doktorada i\u015fin daha psikolojik boyutuna de\u011finen bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu noktada Stanford hapishane deneyi beni \u00f6zellikle etkileyen, i\u015fin bu taraf\u0131na y\u00f6nelten bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Biri Alman, biri Hollywood yap\u0131m\u0131 olmak \u00fczere iki kez filme de \u00e7ekilmi\u015fti, belki bilirsiniz. Deneyden hareketle \u00f6ng\u00f6r\u00fcm; bir otoriteyi sorgulanamaz k\u0131lars\u0131n\u0131z, \u00f6zellikle de kapal\u0131 bir mek\u00e2nda birine \u201csen otoritesin\u201d, di\u011ferine ise \u201csen de mutlak olarak otoriteye tabisin\u201d derseniz, burada hi\u00e7bir zaman kanun uygulanmaz ve otorite bir s\u00fcre sonra z\u0131vanadan \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Baha: Kendisi kanun koymaya, kanun olmaya ba\u015flar\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Kesinlikle. Bu mekanizman\u0131n kendisini irdeleyen bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmak istiyorum. Hapishaneler yine merkezinde yer alacak ama ak\u0131l hastaneleri, yurtlar gibi kurumlar\u0131 da inceleyece\u011fim.<\/p>\n

Hande:<\/strong> Ben Mimar Sinan Sosyoloji\u2019de y\u00fcksek lisans yap\u0131yorum. Benim tezim Mustafa gibi tamamen hapishaneler \u00fczerinden gitmiyor. Politik hareketler dolay\u0131m\u0131yla hapishanelere y\u00f6neliyorum. Hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinde politik hareketler bak\u0131m\u0131ndan hapishanelerin \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00f6zel bir yeri var. Hapishane i\u015fin i\u00e7ine girdi\u011finde politik hareketlerin dili ve kendi \u00fcretti\u011fi mekanizmalar \u00e7ok farkl\u0131la\u015f\u0131yor. Devletin ve iktidar bi\u00e7iminin kendisiyle do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelinen bir alan olarak kodlanan bir taraf\u0131 var hapishanenin. Bu boyutuyla iktidar\u0131n kendisini ve ili\u015fki bi\u00e7imini tart\u0131\u015fabilece\u011fimiz bir yer olarak da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor hapishaneler. Ben asl\u0131nda \u015fu tart\u0131\u015fmay\u0131 yapmak istemi\u015ftim. \u0130ktidar tamamen kendi kurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, kar\u015f\u0131s\u0131ndakini t\u00fcm\u00fcyle bask\u0131layan mekanizmalar yaratabiliyor mu? E\u011fer iktidar ger\u00e7ekten tamamen bask\u0131layan, \u00f6zneleri edilgenle\u015ftiren bir \u015feyse, orada tamamen kendi \u00f6zneli\u011fini, iradesini kaybetmi\u015f bir bireyden bahsetmemiz gerekiyor. Hapishaneler bunun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine en elveri\u015fli yerler bu bak\u0131mdan. Oysa burada direni\u015f bi\u00e7imleri devreye giriyor. Orta\u00e7a\u011fdan itibaren b\u00fct\u00fcn kapat\u0131lma bi\u00e7imlerine kar\u015f\u0131 insan\u0131n \u00e7e\u015fitli formlarda direni\u015fler geli\u015ftirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu durumda kar\u015f\u0131s\u0131ndaki iradeyi mutlak \u015fekilde bask\u0131layan bir iktidardan bamba\u015fka bir \u015fey \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131m\u0131za. \u0130radeyi k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan ama bunu da bir t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen bir yap\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Buradan yola \u00e7\u0131karak hapishane i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fma ili\u015fkilerinden ba\u015flay\u0131p a\u00e7l\u0131k grevi gibi direni\u015f bi\u00e7imlerine varan bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yorum.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f:<\/strong> Benim y\u00fcksek lisans tezim iki darbe aras\u0131 d\u00f6nemde G\u0131rg\u0131r dergisi \u00fczerineydi. H\u00e2liyle, dergiyi incelerken \u00f6n\u00fcme s\u00fcrekli olarak \u00fclkenin siyasi tarihi \u00e7\u0131kt\u0131. Okumalar\u0131mda mizah\u0131n ve ne\u015fenin endi\u015feyle i\u00e7 i\u00e7e, birbirinin \u00fczerine katlanarak geli\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Endi\u015fenin kendisi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na direni\u015fi getiriyor. Yine okumalar\u0131mda g\u00f6rd\u00fcm ki, memleketin cezaevleri tarihi siyasi tarihine \u00e7ok paralel. Neredeyse cezaevinin tarifi yap\u0131lmadan, oraya dair direni\u015f dili kurulmadan, siyasi s\u00f6ylemler geli\u015ftirmeden, d\u0131\u015far\u0131n\u0131n, soka\u011f\u0131n tarihini belirleyemiyorsunuz. Hapishane konusu \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmak b\u00f6yle g\u00fcndemime girdi. Bu konudaki k\u00fclliyata bakt\u0131m. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak mahk\u00fbmiyetler \u00fczerinden ve direni\u015f pratiklerine odaklanan bir birikim. Bir de edebiyat; \u015fiiriyle, roman\u0131yla…<\/p>\n

Firar \u00f6yk\u00fcleri ve de\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015f: <\/strong>Yani ne\u015fesi var direni\u015fi var ama cezaevinin ekonomi politi\u011fine dair pek bir \u015fey yok. Oysa bu alan\u0131n bizzat kendisinin ciddi bir ekonomi \u00fcretti\u011fi de bir ger\u00e7ek. Cezaevleri yap\u0131lmaya devam ediyor, mahk\u00fbm say\u0131s\u0131 art\u0131yor ama bu alan\u0131n ekonomisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar eksik. Dolay\u0131s\u0131yla, bu alana nereden girebilirim sorusuyla ba\u015flad\u0131m. \u00d6rne\u011fin mahk\u00fbmlar\u0131n i\u015fliklerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ekonomik sisteme kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor; bu konu olabilirdi. Ama ben mahk\u00fbmiyet \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n daha fazla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek -akademi bo\u015fluklar arar, biliyorsunuz- gardiyanlara y\u00f6neldim. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara dair neredeyse hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma yok.<\/p>\n

B\u00f6yle bir konuda saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapma imk\u00e2n\u0131 oluyor mu? \u00c7ekincelerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor musun?<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"
Mustafa Eren’in Osmanl\u0131’dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze hapishanelerin evrimini inceleyen \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yak\u0131nda kitapla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/figcaption><\/figure>\n

G\u00fcne\u015f:<\/strong> Fazlas\u0131yla. Sahas\u0131 \u00e7ok zor olan bir konu. \u00d6nce Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan ge\u00e7meniz gerekiyor. \u201cBen cezaevi personelinizin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 \u00fczerine bir tez haz\u0131rlayaca\u011f\u0131m, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmaya, s\u00f6z\u00fc edilmeyen y\u00f6nlerini, sorunlar\u0131n\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u201d diye bir dilek\u00e7e veriyorsunuz.\u00a0 Bizi merak edenler varm\u0131\u015f diyerek, ho\u015flar\u0131na gidiyor ba\u015fta. Ba\u011f\u0131rlar\u0131na basabiliyorlar. Bu taraftan kolay g\u00f6r\u00fcnebiliyor.<\/p>\n

Ama sonras\u0131nda bakanl\u0131k izin vermedi tabi. Derinlemesine m\u00fclakat yapmak yani y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyordum cezaevi personeliyle. Ancak sadece bir anket g\u00f6r\u00fc\u015fmesi olarak sorular\u0131m\u0131 i\u00e7eriye sokabileceklerini s\u00f6ylediler. Benim de metodolojik olarak hi\u00e7 yak\u0131n bulmad\u0131\u011f\u0131m bir \u015feydi bu tezim i\u00e7in. Ama hi\u00e7 yoktan iyidir diyerek, en az\u0131ndan derinlemesine m\u00fclakatta soraca\u011f\u0131m sorular\u0131 derleyip toplay\u0131p i\u00e7eri g\u00f6ndermeyi kabul ettim.<\/p>\n

\u015eimdi m\u00fclakatlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Yirmiye yak\u0131n gardiyanla g\u00f6r\u00fc\u015fmem var. \u00c7ekinceleri var tabi. Hemen hemen her saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda oldu\u011fu gibi, isminin, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurumun hi\u00e7bir \u015fekilde belirtilmeyece\u011fi gibi s\u00f6zlerle, bunun \u00fczerine kurulu bir g\u00fcven ili\u015fkisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yap\u0131yorlar. Ama \u00f6te yandan, tahmin etti\u011fimden \u00e7ok daha rahat olduklar\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyebilirim. \u0130\u015f g\u00fcvenceleri, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 gibi sorunlar\u0131 \u00fczerine \u00e7ok fazla \u015fey s\u00f6ylemeye ihtiya\u00e7lar\u0131 var ve \u00e7ekinmiyorlar. \u00d6zl\u00fck haklar\u0131yla, mesai s\u00fcreleri i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131yla, toplum nezdinde tarif edilme bi\u00e7imleriyle ilgili bir dolu \u015fey s\u00f6ylemek istiyorlar. Bunun yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131n\u0131 istiyorlar. A\u011f\u0131zlar\u0131 kalabal\u0131k yani.<\/p>\n

Akademi bo\u015fluk arar dedin ya, asl\u0131nda hapishaneler \u00fczerine bo\u015flu\u011fa pek y\u00f6nelmemi\u015f gibi. Neden acaba?<\/em><\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015f:<\/strong> Asl\u0131nda akademinin bu alana k\u00f6r oldu\u011fu s\u00f6ylenemez bana kal\u0131rsa. Son on-on be\u015f y\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f epey bir \u00e7al\u0131\u015fma var bu alanda. Halk sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131s\u0131ndan ileti\u015fimcisine, sosyologuna, epeyce \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor tezlere bak\u0131l\u0131rsa. Ama bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir foto\u011fraf \u00e7ekmenin d\u0131\u015f\u0131nda katk\u0131s\u0131 ne oluyor, bu \u00f6nemli. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n akademiden \u00f6teye gitmedi\u011fi bir ger\u00e7ek. Bir veri taban\u0131 olarak tutulabilen, k\u00fcm\u00fclatif \u015fekilde bir \u015feylerin birikti\u011fi, ama onun \u00f6tesinde bir \u015feyleri etkileme bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir amac\u0131 olmayan \u00e7al\u0131\u015fmalar. Akademinin kendisinin kusuru bu bir yandan da.<\/p>\n

Hande:<\/strong> Akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ne i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da \u00f6nemli. F tipleri, h\u00fccre tipleri, bunlar\u0131n hepsi \u00fcniversitelerde yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli bilimsel deney ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu olarak kurgulan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin F tiplerinin ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Heidelberg \u00dcniversitesi\u2019nde bir grup profes\u00f6r\u00fcn duyumsal yoksun b\u0131rakma \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kapal\u0131 mek\u00e2n \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 deneylerin sonucunda h\u00fccrelerin kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. O a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca, T\u00fcrkiye\u2019de de adalet, su\u00e7 ve ceza \u00fczerine yap\u0131lan bir s\u00fcr\u00fc akademik \u00e7al\u0131\u015fma var egemenlerin cephesinden. Sorunlar\u0131n temelde sisteme dokunmadan ve \u00e7at\u0131\u015fmalar olmaks\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00fczerinden giden, mahk\u00fbm-cezaevi y\u00f6netimi ili\u015fkisi nas\u0131l olabilir, nas\u0131l dengede tutulabilir gibi sorulara e\u011filen \u00e7al\u0131\u015fmalar var \u00f6rne\u011fin.<\/p>\n

\"\"
Gardiyanlar \u00fczerinde hapishanelerin ekonomi politi\u011fine e\u011filen Yonca G\u00fcne\u015f Y\u00fccel, bu konuda saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapman\u0131n zorlu\u011funu dile getirdi.<\/figcaption><\/figure>\n

Bu a\u00e7\u0131dan akademi sistemin d\u0131\u015f\u0131nda ne yapabilir, bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Hapishaneler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma grubunda yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bu asl\u0131nda, egemen olan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, ele\u015ftirel bir akademik \u00fcretim. Akademizme d\u00fc\u015fmeden, bilimsel bir temeli ve y\u00f6ntemi olan, ama kelimenin dar anlam\u0131yla \u201cbilimci\u201d olmayan. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimin de iktidar ili\u015fkilerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Mesela biz saha diye bir \u015feyden s\u00f6z ediyoruz, saha dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda toplumsal ili\u015fkiler alan\u0131n\u0131n kendisi. Ama saha-ara\u015ft\u0131rmac\u0131 diye bir ikilik, bir kurgu yarat\u0131yoruz. Buradan bak\u0131nca bile, bunun kendisini y\u0131kan bir ili\u015fki bi\u00e7imi kurmak gerekiyor.<\/p>\n

Hapishaneler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Evet, \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Ama bu \u00e7al\u0131\u015fmalar bizi ne kadar tatmin ediyor ya da biz bunlara ne kadar kar\u015f\u0131 konumlanaca\u011f\u0131z, bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n kendisine dair ele\u015ftirel bir \u00e7al\u0131\u015fma dahi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Ya\u015famda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyin bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131. Yani yazd\u0131\u011f\u0131n tez \u00fcniversitenin k\u00fct\u00fcphanesinde kal\u0131yorsa, senin \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n insanlara bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmuyorsa, yapt\u0131\u011f\u0131n \u015feyin asl\u0131nda anlam\u0131 da kalm\u0131yor. Sadece \u00fcniversiteyi bitirmek i\u00e7in yazman gereken bir yaz\u0131 haline geliyor. Bizim amac\u0131m\u0131z ya\u015fama dokunan, ya\u015fama dair s\u00f6z s\u00f6yleyen ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de bekleyen \u00e7al\u0131\u015fmalar yapabilmek. \u00d6zellikle hapishaneler gibi \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 bu konuda olduk\u00e7a hassas. \u0130nsan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen bir alana e\u011filiyorsun ve s\u00f6z s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun.\u00a0 O s\u00f6z\u00fcn bir \u00f6nemi olmal\u0131\u2026<\/p>\n

S\u00f6z olmaktan ibaret kalmamal\u0131 yani\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Evet, o s\u00f6z\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabilmek, yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda bunu hedefleyebilmek \u00f6nemli. Hapishaneler \u00e7al\u0131\u015fma grubunda buna dikkat etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu tarz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015funu da ekleyebilirim. Biraz da hapishanelerin kendi tarihselli\u011fiyle ilgili bu. Hapishaneler art\u0131k solla beraber an\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. 60\u2019larda 70\u2019lerde de bu var ama esas 80 sonras\u0131 solla ilgili ciddi bir mesele haline geliyor hapishaneler. Bu meselenin olgunla\u015fmas\u0131 ve an\u0131 tarz\u0131n\u0131n, direni\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in belki biraz olgunluk s\u00fcreci gerekliydi.\u00a0 90\u2019larda ba\u015flad\u0131 ve 10 senedir b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmalar var ama daha ziyade Hande\u2019nin s\u00f6yledi\u011fi gibi ele\u015ftirel i\u00e7erikten yoksun, daha \u00e7ok ceza infaz hukuku \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar bunlar. Kanunu inceleyen ve kanunun nas\u0131l daha iyi hale gelece\u011fini irdeleyen \u00e7al\u0131\u015fmalar. Bunlar\u0131n pek ele\u015ftirel oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Aksine, var olan mekanizmay\u0131 nas\u0131l daha i\u015flevli hale getiririz \u00fczerine e\u011filiyorlar.<\/p>\n

Sizin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z i\u00e7in de akademi s\u0131n\u0131rlar\u0131nda kalma tehlikesi yok mu? Bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak, toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcretmek y\u00f6n\u00fcnde nas\u0131l \u00e7abalar\u0131n\u0131z var?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Bu noktada Foucault \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. Hapishaneler \u00fczerine yazman\u0131n, akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapman\u0131n \u00f6tesinde bir hapishane derne\u011fi kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r Foucault. Bu dernekte de \u00f6zellikle mahpuslar\u0131n sesini d\u0131\u015far\u0131ya duyurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z buraya do\u011fru evrilebilir ileride, neden olmas\u0131n?<\/p>\n

Hapishane ya da tutsak yak\u0131n\u0131 dernekleriyle irtibat\u0131n\u0131z var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Ben \u015fu an bir hapishane derne\u011finde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00d6zellikle hapishanelerde g\u00f6z ard\u0131 edilen kesimler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan, Ceza \u0130nfaz Sisteminde Sivil Toplum diye bir dernek bu. Daha \u00e7ok g\u00fcndeme gelen kesim, F tipleri dolay\u0131s\u0131yla siyasi mahpuslar oluyor. Ancak \u015fu an Kas\u0131m ay\u0131 itibar\u0131yla 144 bin mahpus var; 2012\u2019deki en son verilere g\u00f6re Bakanl\u0131\u011f\u0131n ter\u00f6r grubu diye nitelendirdi\u011fi siyasi mahpuslar\u0131n say\u0131s\u0131 ise 8 bin civar\u0131nda. 2012\u2019den sonra bu rakam KCK gibi kitlesel tutuklamalarla hayli artt\u0131. Ama iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsek bile geriye kalan 130 bin ki\u015fi adli mahpus ve adlilerle ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok az.<\/p>\n

\u00d6zellikle bunun i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fcnmeyen ve \u00f6zel sorunlar\u0131 olan engelliler, ya\u015fl\u0131lar, yabanc\u0131 uyruklular, e\u015fcinseller gibi baz\u0131 mahpus gruplar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin LGBT mahpuslar\u0131n \u00e7ok ciddi sorunlar\u0131 var, insan haklar\u0131 ihlallerinin en yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 grup bunlar. \u00c7ocuklar\u0131yla beraber hapishanede ya\u015fayan kad\u0131nlar var. \u00d6zellikle bu gruplar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaya a\u011f\u0131rl\u0131k veriyoruz bu dernekte. Son yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma bu mahpus grubu \u00fczerineydi, Kas\u0131m ay\u0131nda bunun raporunu a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bu t\u00fcr derneklerde \u00e7al\u0131\u015farak, mahpuslar\u0131n kendisine de\u011ferek ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini kamuoyunun g\u00fcndemine getirerek a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Akademiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmama y\u00f6n\u00fcnde b\u00f6yle \u00e7abalar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n

Hande:<\/strong> Bir grup olarak bir araya geli\u015fimiz daha yeni, birka\u00e7 ayd\u0131r bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7indeyiz. Bu s\u00fcre i\u00e7inde bir hapishane semineri d\u00fczenledik. Kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 sundu\u011fumuz bir g\u00fcnl\u00fck bir etkinlik oldu. Eski mahpuslar\u0131n, mahpus yak\u0131nlar\u0131n\u0131n, \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndan ve \u0130HD\u2019den temsilcilerin, TAYAD, TUAD-FED gibi mahpus yak\u0131n\u0131 derneklerinin, Tutuklu \u00d6\u011frencilerle Dayan\u0131\u015fma \u0130nisiyatifi\u2019nin ve siyasi \u00f6rg\u00fctlerin hukuk gruplar\u0131ndan insanlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir etkinlik oldu. Orada hem biz kendi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, kendimizce s\u00f6ylemek istediklerimizi anlatt\u0131k; hem de onlar da kendi deneyimlerini ve sorunlar\u0131n\u0131 ki en \u00f6nemli olan k\u0131sm\u0131 da buras\u0131.<\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Evet, bu akademideki insanlarla bu i\u015fin \u00f6znelerini ilk defa bir araya getiren \u00e7al\u0131\u015fmalardan biriydi. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir etkile\u015fim oldu. Bizim yapmak istedi\u011fimiz \u015fey biraz bu. \u00d6znelere de\u011fen, onlara s\u00f6z s\u00f6yleyen, onlar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc de dikkate alan \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak istiyoruz.<\/p>\n

Mustafa, senin kitapla\u015ft\u0131rmakta oldu\u011fun, bizim de bir k\u0131sm\u0131na yer verdi\u011fimiz \u00e7al\u0131\u015fmanda Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze hapishanenin tarihini anlat\u0131yorsun. Nereye do\u011fru evriliyor sence hapishaneler?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Osmanl\u0131\u2019dan bug\u00fcne hapishanelerin tarihi T\u00fcrkiye\u2019nin tarihiyle \u00e7ok i\u00e7 i\u00e7e asl\u0131nda. Siyasi k\u0131r\u0131lmalardan hapishaneler de elbette etkileniyor, hapishane rejimleri de\u011fi\u015fime u\u011fruyor.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmamda \u00fc\u00e7 esas kriter belirlemi\u015f ve bunun \u00fczerinden hapishanelerin tarihini d\u00f6nemlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. O kriterlerden biri yasalar, di\u011feri mimari, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise pratik uygulamalar. Bu \u00fc\u00e7 kriter \u00fczerinden ya\u015fanan k\u0131r\u0131lmalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze T\u00fcrkiye hapishanelerinin \u00fc\u00e7 d\u00f6nemini bulabiliyoruz. \u0130lk d\u00f6nem zindan-mahbes d\u00f6nemi, sonra 19. y\u00fczy\u0131ldan 1970\u2019lere kadar olan hapishaneler d\u00f6nemi ve sonras\u0131nda cezaevi d\u00f6nemi g\u00fcndeme geldi. Cezaevi d\u00f6nemi mimari olarak ko\u011fu\u015ftan h\u00fccre tipine ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci olarak ilerliyor. Mahpuslar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u201cter\u00f6r ve anar\u015fiden mahk\u00fbm olanlar\u201d diye nitelendirilmeye ba\u015flanmas\u0131 ve bu mahpuslar\u0131n cezas\u0131n\u0131 1-3 ki\u015filik odalarda \u00e7ekmesini \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 bu d\u00f6nemin esas yasal dayana\u011f\u0131. Pratik olarak ise mahpusun ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 ve kimli\u011fini yeniden bi\u00e7imlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir d\u00fczen uygulan\u0131yor. Mahpusun \u00fczerine kap\u0131y\u0131 kapat\u0131r\u0131m, kap\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ne oldu\u011fu beni ilgilendirmez \u015feklindeki yakla\u015f\u0131m de\u011fi\u015fti. \u0130\u00e7erideki mahpusu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yasalardaki ifadesiyle iyile\u015ftirme, topluma yeniden kazand\u0131rma \u00e7abalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Bir yandan bu y\u00f6ndeki de\u011fi\u015fim s\u00fcr\u00fcyor. Bir yanda bu \u00e7er\u00e7eveye uygun bi\u00e7imde son d\u00f6nemde kamp\u00fcs t\u00fcr\u00fc hapishaneler a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu \u015f\u00f6yle yorumlanabilir, en az\u0131ndan benim yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalardan \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Buralar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck at\u00f6lyelere d\u00f6n\u00fc\u015febilir. 2010\u2019la beraber devlet \u00f6zel \u015firketlerle anla\u015fmalar imzalamaya ba\u015flad\u0131. Ge\u00e7mi\u015fte de at\u00f6lyeler vard\u0131 ve buralarda \u00fcretimler yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ancak bu \u00fcretimler DMO ya da resmi dairelerin k\u0131smi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaktan ibaretti. Ama bir s\u00fcredir \u00f6zel \u015firketlere mahpuslar\u0131 kiral\u0131yorlar. Bu ba\u015fka \u00fclkelerde, \u00f6rne\u011fin ABD de epeydir i\u015fleyen ve art\u0131k vazge\u00e7ilen bir sistem.<\/p>\n

Say\u0131lara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da bunu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn, 2010\u2019dan sonra yap\u0131lan anla\u015fmayla \u00f6zel \u015firketler hapishanelerle, \u00fcstelik Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil hapishanenin m\u00fcd\u00fcr\u00fcyle anla\u015f\u0131yor. \u015eirket makinelerini getirip hapishanenin g\u00f6sterdi\u011fi bir odaya kuruyor, ba\u015flar\u0131na bir tane kalfa getiriyor, idare de mahpuslar\u0131 veriyor. O mahpuslar\u0131n \u00fccretlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yevmiye olarak \u00e7\u0131raklar 6 lira al\u0131yor, kalfalar 6 lira 25 kuru\u015f, ustalar 6,50 lira.<\/p>\n

Bu uygulama y\u00fcr\u00fcyor mu \u015fimdi T\u00fcrkiye\u2019de?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa: <\/strong>Dedi\u011fim gibi 2010 sonras\u0131 ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fyurtlar\u0131na ili\u015fkin en son a\u00e7\u0131klanan 2012 raporuna g\u00f6re tam zamanl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan 8868 mahpus var. 27.387 mahpus da yar\u0131 zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6zel \u015firketlerle yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma ise hen\u00fcz yeni, \u015fu an sadece 611 ki\u015fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama esas geli\u015fme e\u011filimi de bu alanda. \u00d6rne\u011fin biz 2013\u2019te \u00fc\u00e7 tane hapishane ziyareti yapt\u0131k, \u00fc\u00e7\u00fcnde de bu faaliyet yeni ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar da bu y\u00f6nde. \u00d6zel \u015firketlere \u00e7a\u011fr\u0131lar yapt\u0131lar, burada ucuz ve at\u0131l bir i\u015fg\u00fcc\u00fc var, gelin bunu de\u011ferlendirin diye. \u015eu an 140 bin mahpusun 36 bini g\u00fcnde 6 liraya, yani bir sigara paras\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Mahpuslar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n mahpuslar i\u00e7in de olumlu bir \u015fey oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir elbette. Adli mahpuslar s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00e7o\u011funun zaten ailesi gelmiyor, sigara alacak paraya ihtiyac\u0131 olanlar var. Ancak burada \u00f6nemli olan, o i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz, insani ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilece\u011fi asgari d\u00fczeyde bir \u00fccret veriyor musunuz? Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fma zorunlu mu, sigortalar\u0131 yat\u0131yor mu, idare \u00e7al\u0131\u015fan mahpusla \u00e7al\u0131\u015fmayan mahpus aras\u0131nda bir ayr\u0131cal\u0131k g\u00f6zetiyor mu, bunlara da bakmak laz\u0131m.<\/p>\n

Hapishaneler konusunda gelecek d\u00f6nemle ilgili bir de \u015fu var. Adalet Bakan\u0131 ge\u00e7enlerde bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7erisinde 213 yeni hapishane a\u00e7\u0131lacakm\u0131\u015f. Bu hapishanelerle birlikte hapishane kapasitesine 123 bin ki\u015filik yeni kapasite eklenecek. Hapishanelerin kapasitesini iki kat\u0131na \u00e7\u0131karmay\u0131 gerektiren bir su\u00e7 patlamas\u0131 m\u0131 var?<\/p>\n

Aksine Bakanl\u0131k su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015fti ge\u00e7enlerde\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa: <\/strong>Evet, bu da bir tezat. Su\u00e7 oranlar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc diyorlar ama son y\u0131llarda mahpus say\u0131s\u0131 \u00e7ok artt\u0131. 2000\u2019den sonra iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi kapasiteyi iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Demek ki o zaman iktidar\u0131n bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc var, 120 bin yeni insan\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131p i\u00e7eriye kapatmay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Bu toplumsal m\u00fchendislik acaba kimler i\u00e7in i\u015fliyor. Diyarbak\u0131r\u2019a dokuz yeni cezaevi yapacaklar \u00f6rne\u011fin.<\/p>\n

Piyango kime \u00e7\u0131kacak acaba?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa: <\/strong>T\u00fcrkiye\u2019de herkese \u00e7\u0131kabilir. Bize \u00e7\u0131karsa, hapishaneler \u00e7al\u0131\u015fma grubu olarak biz de pratik g\u00f6zlem yapma \u015fans\u0131 bulabiliriz belki.<\/p>\n

Hande:<\/strong> Neoliberalizmin g\u00fcvenlik paradigmas\u0131yla da ilgili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bu yeni hapishanelerin. Bu paradigma toplumsal ili\u015fkiler i\u00e7inde s\u00fcrekli korku \u00fcretmek durumunda. Hapishaneler de bunun \u00f6nemli bir boyutunu temsil ediyor. Devlet b\u00f6ylelikle g\u00fcc\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n

\u201cDaha 120 bin ki\u015filik yerimiz var ha!\u201d gibi bir tehdit yani\u2026 Yani sadece i\u00e7eriye kapat\u0131lanlarla ilgili de\u011fil, toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fcne bir mesaj\u0131 var.<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> Giddens \u201ciktidarlar hapishaneleri iyi bir yer haline getirmek istemez\u201d der. Oras\u0131 bir cezaland\u0131rma yeridir ve oray\u0131 d\u0131\u015far\u0131dakilerin g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutmak i\u00e7in k\u00f6t\u00fc tutmak, i\u015fkenceyle an\u0131l\u0131r halini korumak zorundad\u0131r. Kafas\u0131n\u0131 kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fana oray\u0131 i\u015faret eder. F tipleri biraz b\u00f6yle i\u015fliyor.<\/p>\n

Son olarak, Bilim ve Gelecek\u2019in \u00e7ok say\u0131da mahpus okuru var. Sizle irtibat kurabilmeleri i\u00e7in verebilece\u011finiz bir posta adresi var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

Mustafa:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m derne\u011fin adresine \u201cHapishaneler \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u201d ad\u0131na yazabilirler: Kamerhatun Mah. Hamalba\u015f\u0131 Cad. \u00dcst\u00fcnda\u011f \u0130\u015f Merkezi, No: 14\/139, Galatasaray – Beyo\u011flu \/ \u0130stanbul. Bu konuyla ilgili akademisyenler ve okurlar da ileti\u015fime ge\u00e7erlerse \u00e7ok seviniriz. E-posta adresimiz;\u00a0 hapishanecalismalari@gmail.com.<\/p>\n

Grubun Di\u011fer \u00dcyeleri Ne \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

Hapishaneler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenler grubunun s\u00f6yle\u015fimize kat\u0131lamayan \u00fcyelerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan da birka\u00e7 \u00f6rnek verelim. Ko\u00e7 \u00dcniversitesi\u2019nde Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Tarih ve Toplum \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 alan\u0131nda y\u00fcksek lisans yapan Ba\u015fak Gemici<\/strong>, 1980-1987 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Mamak ve Diyarbak\u0131r askeri hapishanelerinde materyal yoksunluk, kapat\u0131lma, y\u00fcksek risk ve devlet \u015fiddetine ra\u011fmen siyasi mahpuslar\u0131n nas\u0131l ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde kolektif hareket olu\u015fturabildikleri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Siyasi ve etnik olan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda cinsiyete y\u00f6nelik \u015fiddetin \u00f6zel bir bi\u00e7imi oldu\u011fundan, kad\u0131n ve erkek mahpuslar\u0131n bu \u015fiddeti nas\u0131l farkl\u0131 anlamland\u0131r\u0131p farkl\u0131 taktikler \u00fcrettiklerine de e\u011filiyor. Onu bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmaya iten, T\u00fcrkiye\u2019de hapishane \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 konusunda \u00fcniversitelerde hen\u00fcz kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve toplumsal hareketler incelenirken hapishanelerin rol\u00fcn\u00fcn yeterince incelenmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

F tipi h\u00fccrelerin, Heidelberg \u00dcniversitesi\u2019nde bir grup profes\u00f6r\u00fcn duyumsal yoksun b\u0131rakma \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kapal\u0131 mek\u00e2n \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 deneylerin sonucunda kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00fcrkiye\u2019de de egemenlerin cephesinden bakan, sorunlar\u0131n sisteme dokunmadan ve \u00e7at\u0131\u015fmalar olmaks\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00fczerine e\u011filen akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar var hapishaneler \u00fczerine. Egemen olan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, ele\u015ftirel bir akademik \u00fcretim m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc, bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Hapishaneler […]<\/p>\n","protected":false},"author":227,"featured_media":23362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[156,38,218],"tags":[610,2865,1647,2864,2863],"class_list":["post-23351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-119-sayi","category-dergi-sayilari","category-sosyoloji","tag-akademi","tag-ceza","tag-hapishane","tag-suc","tag-universites"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/227"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}